رنگ و سرزمين هاي مسي

33 downloads 0 Views 8MB Size Report
Feb 22, 2016 - Roghani, Rabbaneh1; Feiznia, Sadat2; Soltani, Saeid3. 1- PhD student of ...... Ashkan Vafadar3, [email protected] Alireza Raeisi4 ...

Aerosol (Oral Presentation)

Theme Comment:

Aerosols, a new challenge for 21th century

Date: 22nd February 2016

Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

Message of scientific secretary Flat dry lands covered by fine soil or sediment particles with no plant coverage and affected by wind, are characteristics of aerosols and dust sources. Unfortunately, during last decade these surfaces have been widely developed because of humidity scarcity in the environment which it itself is a result of long-term droughts, mismanagement of water resources and probable climate change effects. However, occurrence of this phenomenon broadly affects the health of the communities and the ecosystems sustainability. In the area of the earth sciences, aerosols and dust storms are categorized in the wind erosion subject. Nevertheless, regarding to its multivariable nature, a kind of variety of different expertise and executive organizations are involved with it in national and international levels. For the geological survey of Iran, as the data source of the earth sciences in the country, it is also a deep concern how to generate proper data for better understanding and finding best solutions to proper for and cope with this problem. For this purpose, this subject is considered as the majority in the "34th National and the 2nd International Geosciences Congress", undoubted will be enriched in presence of all participants and exchange of valuable point of views.

Scientific secretary: Reza Shahbazi, Ph.D. Executive secretary: Nahid Ahmadi, M.Sc.

‫سخنرانی ویژه‪:‬‬ ‫بررسی نقش مدیریت منابع آب در تشدید طوفانهاي گرد و غبار در غرب آسیا و ایران‬ ‫ضیاءالدین شعاعی‬ ‫دانشیار‪ ،‬پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری‬ ‫و مدیر ملی ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار‪ ،‬سازمان حفاظت محیط زیست تهران‪-‬ایران‬

‫( ‪)[email protected], [email protected]‬‬ ‫چکیده‪:‬‬ ‫اقلیم خشک و نیمه خشک منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا از دیرباز عامل اصلی وقوع طوفان های گرد و غبار بوده است‪ ،‬ولی‬ ‫تشدید آن در دهه اخیر چه از نظر تعداد روزهای آلوده به گرد و غبار و چه از نظر شدت و غلظت آن به حدی بوده است که‬ ‫کشورهای منطقه را وادار به برگزاری اجلاسهای متعدد برای چاره جوئی کرده است‪ .‬در این مقاله بررسی علل تشدید طوفان‪-‬‬ ‫های گرد و غبار بخصوص مدیریت منابع آب در دهه اخیر مورد بررسی قرار گرفته است‪ .‬بر اساس جمعبندی مطالعات موجود‬ ‫و تجزیه تحلیل اطلاعات جمعآوری شده‪ ،‬بخوبی قابل استنتاج است که عامل اصلی تشدید این پدیده خشکسالیهای مستمر و‬ ‫در پی آن‪ ،‬مدیریت نامناسب منابع آب بوده است‪ .‬در ایران متاسفانه بهره برداری از منابع آب همواره با حجمی ثابت و بدون‬ ‫توجه به تاثیر خشکسالیها و کاهش دریافت سالانه آب از منابع بارشی صورت میپذیرد‪ .‬استمرار این رویه و عدم مدیریت‬ ‫مصرف متناسب با کاهش میزان دریافت آب‪ ،‬در بیشتر مناطق عامل اصلی از بین رفتن پوشش زمین‪ ،‬رها شدن زمینهای‬ ‫کشاورزی‪ ،‬خشک شدن تالابها و سرانجام فراهم شدن شرایط مستعد وقوع طوفانهای گرد و غبار در منطقه شده است‪ .‬در‬ ‫کنار این بحران طبیعی‪ ،‬کنترل آبهای ورودی به رودخانهها و تالابها منطقه توسط کشورهای بالادست حوضههای اصلی در‬ ‫شرق و غرب کشور موجب افت شدید سطح آب زیرزمینی‪ ،‬خشک شدن تالابها و تولید منشاء گرد و غبار در منطقه شده‬ ‫است‪ .‬بدیهی است اولین گام در مقابله با پدیده گرد و غبار اصلاح روش های مدیریتی آب و سایر منابع یک حوضه بوده و در‬ ‫مرحله دوم استفاده از روشهای تثبیت کانونهای ایجاد شده باید مورد توجه قرار گیرد‪ .‬در راستای ارائه راهکارهای مدیریت‬ ‫و کاهش شدت گرد و غبار با عنایت به عوامل مسبب آن‪ ،‬پیشنهاد گردیده است که در مرحله اول باید با استفاده از راهکارهای‬ ‫مدیریتی و اجرائی ضمن حذف عوامل موثر بر تولید گرد و غبار بر کنترل فیزیکی مناطق تولید گرد و غبار با استفاده از‬ ‫روشهای تجربه شده و موفق در منطقه همت گماشت‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬گرد و غبار‪ ،‬مدیریت آب‪ ،‬خشکسالی‪ ،‬راهکارهای مدیریتی‬

Study on the Role of Water Resource Management on Dust Storm Intensification in West Asia and Iran Shoaei Zieaoddin, )[email protected]( Abstract: Historically arid and semi-arid climate of the West Asia is the main cause of dust storm occurrence in the region, but its intensification during last 15 years was considered as a big challenge resulted to some regional technical and political gathering for establishing some regional cooperation for combatting dust storm. In this paper, it is attempted to review the main causes of dust storm intensification during recent decade. Through research and study reports and data analysis, it is well defined that prolonged drought and inadequate water resource management could be the main causes of dust storm intensification in recent decade. In traditional water allocation system in Iran, the constant water is allocated to agriculture, industry and civil consumption and no adjustment in allocation water volume based on drought severity is considered. Therefore, continuous and long period of drought (around 15 years) has resulted to drastic reduction of vegetation cover of rangelands, abandoned agricultural land, drying wetlands and as the results intensifying of dust storm in the region. Beside the effect of long drought, lack of attention to integrated watershed and water management in some large basin in the region has resulted to the serious negative effects on water resource in low lands and drying of many wetlands in Mesopotamia at west in Iraq and Iran and international wetland on the borderline of Iran and Afghanistan at east. It is reported that many dust storm events have initiated from dried marshland of Mesopotamia and Hamoon Lake in recent decades. For combatting sand and dust storm, it is essential to revise the IWRM system in the region at the first step. At the second step, the source of dust storm should be rehabilitated using experienced method such as mulching and plantation to prevent desertification and dust loading during windy seasons. Keywords : Dust Storm, Water Management, Drought, Management Ways

Keynote Speech Desert dust hazards N. J. Middleton )[email protected]( Abstract: Dust storms originate in many of the world’s drylands and frequently present hazards to human society, both within the drylands themselves but also outside drylands due to long-range transport of Aeolian sediments. Major sources of desert dust include the Sahara, the Middle East, central and eastern Asia, and parts of Australia. Dust storms occur throughout the year but typically have seasonal transport route patterns. Desert dust hazards can occur where dust is entrained, during the transport phase, and on deposition. This presentation draws on studies in physical geography, medical geology and geomorphology to discuss case studies of accelerated soil erosion, the health effects of air pollution caused by desert aerosols, and injuries related to transport accidents caused by poor visibility during desert dust events. Keywords: dust storms, aerosols, drylands, climate hazards

Sampling and analysis of airborne mineral dust from arid regions of the Middle East Johann P. Engelbrecht ([email protected])

Abstract: The presentation focuses on understanding mineral dust and other aerosols in countries along the Persian Gulf and from the Red Sea coastal region. Examples of recent dust studies in the Middle East (Engelbrecht and Jayanty, 2013; Engelbrecht et al., 2009a, b; Prakash et al.), with some reference to global dust sources (Engelbrecht and Derbyshire, 2010; Engelbrecht et al., 2012; Engelbrecht et al.) are cited. Airborne mineral dust is ubiquitous, impacting global climate, fertilization of oceans and continents, human and animal health, ecology, agriculture, equipment, and visibility. All of these can be better understood from the mineralogy, chemistry, optical and other physical properties of the airborne dust and dust sources. The Middle East, including the Arabian Peninsula, Iraq, and Iran is one of the Earth’s major sources of atmospheric dust. Dust from natural and anthropogenic sources is negatively affecting agriculture, expanding industries, growing communities, and marine life of the region. Many dust sources in the region are important contributors to the dust/nutrient balance of the Arabian Gulf and Red Sea, during both dusty and fair weather conditions. Several historically fertile regions such as the Lake Urmia and the Sistan Basin in Iran have been desiccated by continued droughts and climate change, but also by upstream dams in rivers, and inappropriate agricultural practices. In so doing, expanding new sources of dust have been created, partly by human activities, impacting on the local communities. The purpose of the Enhanced Particulate Matter Surveillance Program (EPMSP) was to provide scientifically founded information on the chemical and physical properties of airborne mineral dust and other aerosols sampled in the Middle East. Aerosols on filters as well as bulk soil samples were collected for analyses during 2006, at 15 sites in the Middle East, including at Djibouti, Afghanistan, Qatar, United Arab Emirates, Iraq, and Kuwait. The approximately 2,770 filters were chemically analyzed for their elemental, ion and carbon contents, and individual particles by scanning electron microscopy (SEM). Statistical analysis, and PMF receptor modeling were applied to subsets of the chemical data, to resolve the sources of air pollutants impacting along the Tigris and Euphrates river valleys as well as other regions of the Middle East. From aerosol research, the extent and sources of dust can be established (Engelbrecht and Jayanty, 2013), and authorities can draft legislation to contain regional and local dust emissions, apply precautions to limit human exposure, and explore remediation methods. Keywords:

◊◊◊◊◊◊◊

Global sources of mineral dust with special reference to those in Iran Sharon E. Nicholson )[email protected](

Abstract: Dust storms originate in many of the world’s drylands and frequently present hazards to human society, both within the drylands themselves but also outside drylands due to long-range transport of Aeolian sediments. Major sources of desert dust include the Sahara, the Middle East, central and eastern Asia, and parts of Australia. Dust storms occur throughout the year but typically have seasonal transport route patterns. Desert dust hazards can occur where dust is entrained, during the transport phase, and on deposition. This presentation draws on studies in physical geography, medical geology and geomorphology to discuss case studies of accelerated soil erosion, the health effects of air pollution caused by desert aerosols, and injuries related to transport accidents caused by poor visibility during desert dust events. Keywords: dust storms, aerosols, drylands, climate hazards

Changes in Aerosol Optical Depth Due to Dust Storms in the Middle East and North Africa Sharon Nicholson1, Foroozan Arkian2 1- Department of Meteorology, Florida State University, Tallahassee, FL 32306. 2-Meteorology Department, Marine Science and Technology Faculty, North Tehran Branch Islamic Azad University. Abstract A sandstorm, with winds reaching 100 km/h, caused widespread disruption across the north of Africa and western parts of the Middle East on February 2015. These storms also reduced the air quality over south western Iran and put dozens of people in the hospital. In order to better understand the effects of such dust storms we have analyzed changes in aerosol optical depth during this event using data from the Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS), Multi-angle Imaging Spectrometer (MISR) and the Aerosol Robotic Network (AERONET). Analyses of meteorological maps show that a Mediterranean low passed over the northern parts of the Middle East between 10 and 13 February 2015 and strong winds around the southern side of the low pressure area over the Eastern Mediterranean lifted large amounts of dust from the Libyan Desert. Meteosat-10 Dust RGB image shows four dust sources in Iraq, Syria, Egypt and Saudi Arabia which might be effected on Iran, 11 February, and maximum aerosol optical depth (AOD) values were recorded 0.8, 1, 1.3, and 0.7, respectively by MODIS data. Variability in MISRAOD was investigated in 2000-2015 in the four sources. Results show that MISRAOD variability in Solar Village (Saudi Arabia) is similar the variability in Ahvaz (Iran). Thus it is likely that Saudi Arabia was the main source of dust that influenced Iran during those years. Comparison of MISRAOD and AERONETAOD data for 2010 at the Zanjan station shows a high correlation, with a correlation coefficient greater than 0.8 in four spectral bands (440, 675, 870 and 1020 nm). Keywords: Middle East, Dust storm, Aerosol Optical Depth, MODIS, MISR

‫برخاستگاه و ژئوشیمی ریزگردهاي استان خوزستان (مطالعه موردي‪ :‬طوفان ریزگرد بهمن ‪)3131‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫محمدرضا غریب رضا‪ ،1‬راضیه لک‬

‫‪2‬‬

‫‪-1‬استادیار و عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور‪[email protected] ،‬‬ ‫‪-2‬استادیار پژوهشکده علوم زمین‪ ،‬سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫طوفان ریزگرد سوم بهمن سال ‪ 1131‬از شدیدترین طوفانهای ریزگرد سال گذشته به شمار رفته که غلظت آنها در اهواز و‬ ‫ماهشهر به ترتیب ‪ 45‬و‪ 66‬برابر حد استاندارد رسید‪ .‬اهمیت و گسترش اثرات منفی محیطی این رویداد باعث شد که ترکیب‬ ‫شیمیایی و برخاستگاه نمونه ریزگرد این رویداد با استفاده از میکروسکوپ الکترونی ‪ SEM‬و دستگاه ‪ ICP-OES‬مورد‬ ‫بررسی قرار گیرد‪ .‬همچنین غلظت عناصر سنگین با استاندارد کیفیت خاک به منظور بررسی اثر آنها بر سلامت انسان مقایسه‬ ‫شد‪ .‬نتایج نشان داد کانیشناسی ریزگرد مطالعه شده از ‪ 1‬گروه اصلی ذرات ژیپس و انیدریت (گچ)‪ ،‬نمک و ذرات پلاژیوکلاز‬ ‫کلسیک (آنورتیت) ‪ ،‬بیوتیت و کانیهای رسی عمدتاً ایلیت‪ ،‬مونتموریونیت و کلریت و به طور جزئی مواد آلی تشکیل شده‬ ‫است‪ .‬ذرات متشکله ریز گرد دارای مورفولوژی کروی‪ ،‬کشیده‪ ،‬چندوجهی منظم و نامنظم‪ ،‬صفحهای و استوانهای در ابعاد‬ ‫مختلف است‪ .‬همچنین نتایج نشان داد که عناصر ‪ Cd, Cr, Ni, Se‬در ریزگرد مطالعه شده دارای غلظتی بسیار فراتر از حد‬ ‫مجاز برای سلامت انسانها است‪ .‬از این بین عناصر نفت‪-‬پیوند‪ ،‬عناصر ‪ Ni‬و ‪ Cd‬هستند که نشان از آلودگی شدید خاکهای‬ ‫مناطق برخاستگاه به آلودگیهای نفتی دارد‪ .‬بر اساس شباهت کانی شناسی بدست آمده بین ریزگرد این رویداد با کانی شناسی‬ ‫مناطق برخاستگاهی که قبلاً مطالعه شدهاند میتوان مهمترین برخاستگاههای این طوفان ریزگرد را شمال شبه جزیره عربستان‪،‬‬ ‫گدازههای آذرین مافیک اردن‪ ،‬بخشهایی از سوریه‪ ،‬جنوب عراق و تا اندازهای غرب استان خوزستان دانست‪ .‬همچنین سهم‬ ‫رسوبات ریزدانه تالابهای خشک شده داخلی در مقایسه با دیگر منشأها بسیار کمتر است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬طوفان ریزگرد‪ ،‬استان خوزستان‪ ،ICP-OES ،SEM ،‬منشأ ریزگرد‪ ،‬آلودگی نفتی‪ ،‬سلامت انسانها‬

Origin and geochemistry of Khuzestan Province (Case study: Dust storm on February 3, 2015) Mohammadreza Gharibreza1 ([email protected]), Razyeh Lak2 ([email protected]) Abstract: Event of dust storm on February 3, 2015 was the strongest dust storm of Khuzestan Province since the last year. Concentration of dust in this event exceeded to 54 and 66 times of standard level (150 μg m-3) in Ahwaz and Mahshahr, respectively. Importance and wide distribution of this dust storm has encouraged us to study chemical composition and source of dust using Scanning Electron Microscope (SEM) and Inductive Couple Plasma-Optical Emission Spectrometry (ICP-OES). Risk evaluation of dust storm for human health was carried out by comparison of chemical composition with soil quality guideline. Gypsum and halite, plagioclase (Anorthite), biotite, and clay minerals (illite, montmorillonite and chlorite) and minor particles of organic matters were main components of dust which identified in this study. Morphology of dust particles include rounded, elongated, planar, regular and irregular polygonal and cylindrical shaped grains. Results showed that concentration of metallic elements of Cd, Cr, Ni, and Se are higher than soil quality standard levels for human health. Oil-bound Ni and Cd point out that soils in source areas have severely polluted by oil contamination. Consequently, dust storm on February 3, 2015 has been mainly originated from the north of Arabian Peninsula, mafic lava at the west of Jordan, some part of Syria, south of Iraq and west of Khuzestan Province. Dried wetlands has played minor role in supply of dust constituents. Keywords : Dust storm, Khuzestan Province, SEM, ICP-OES, Origin of dusts, Oil contamination, Human health ◊◊◊◊◊◊◊

‫ماهیّت فیزیکی و شیمیایی ذرات گرد و غبار وارده به غرب ایران‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫حسام احمدیبیرگانی‪ ،1‬سادات فیضنیا‬

‫‪2‬‬

‫‪ -1‬دکترا بیابانزدایی‪ -‬گرایش گرد و غبار‪[email protected] ،‬‬ ‫‪-2‬دکترا زمینشناسی‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در این پژوهش ماهیّت فیزیکی و ش یمیایی ذرات گرد و غبار غرب ایران در س ه دامنه اندازه ذرات شامل مجموع ذرات معلق‬ ‫در هوا (‪ ،)TSP‬ذرات کوچکتر از ‪ 11‬میکرون (‪ )PM10‬و ذرات کوچکتر از ‪ 2/4‬میکرون (‪ )PM2.5‬به کمک پراش پرتو‬ ‫ایکس(‪ )XRD‬جهت تعیین کانیها و میکروس کوپ الکترونی روبش ی(‪ )SEM‬مجهز به پرتو ایکس پاش نده انرژی(‪ )EDX‬در‬ ‫تعیین ترکیب ش یمیایی ذرات گرد و غبار‪ ،‬بررس ی ش د‪ .‬نتایج پراش پرتو ایکس نش ان داد که بیش تر ذرات ش امل کلس یت‬ ‫(~‪ ،)%51‬کوارتز (~‪ ،)%16‬کانیهای رس ی (~‪ )%11‬و کمی ژیپس (~‪ )%11‬در نمونهها میباش ند گرچه کانیها با توجه به‬ ‫فص ل‪ ،‬نوع نمون هگیر‪ ،‬مکان نمونهبرداری و مقدار نمونه در تفاوت بوده و با کاهش اندازه ذرات‪ ،‬میزان کوارتز کم ش ده و‬ ‫مقدار کانیهای رس ی و ذرات س رب افزوده میگردد‪ .‬نتایج پرتو ایکس پاش نده انرژی میکروس کوپ الکترونی روبش ی نیز‬ ‫عناصر ‪ O ،C ،Ti ،Fe ،K ،Ca ،S ،P ،Cl ،Na ،Mg ،Al‬و ‪ Si‬را به همراه عناصر ‪،Ce ،Nd ،W ،Sc ،Mn ،Zn ،Pb ،As‬‬ ‫‪ Ba ،La‬و ‪ Ni‬در هر سه دامنه اندازه ذرات نشان داد‪ .‬گرچند میزان بالای عناصر ‪ Na ،Al ،Si ،Ca‬و ‪ K‬نشانه حضور کانیهای‬ ‫کلسیت‪ ،‬کوارتز‪ ،‬هالیت‪ ،‬کانیهای فیلوسیلیکات و رسی است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬گرد و غبار‪ ،‬ویژگیهای شیمیایی ذرات گرد و غبار‪ ،‬کانیشناسی ذرات گرد و غبار‪ ،‬غرب ایران‪.‬‬

Physical and Chemical Characterization of Mineral Dust Entering Western Iran

Hesam Ahmady-Birgani, [email protected] 1 Sadat Feiznia, [email protected] 2 Abstract: This study investigates the physico-chemical properties of mineral dust collected at western Iran. Particle sizes collected were: TSP (total suspended particulates); PM10 (particulates 6, less accumulation of tension exists. The most potential part for seismicity is northwest of Kazerun fault in central part of Zagros.

Keywords :( Zagros, b-value, magnitude of completeness, seismicity)

◊◊◊◊◊◊◊

،‫ منطقه جنوب اردستان‬،‫شناسایی گسلها با استفاده از تصاویر ماهوارهاي و دادههاي مغناطیس هوایی‬ ‫شمال شرق اصفهان‬

2

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ زهرا اعلمی نیا‬، 2‫ علیرضا ندیمی‬،*1‫سمیرا محمدی‬

)[email protected]( ،‫ دانشگاه اصفهان‬،‫ گروه زمین شناسی‬،‫*دانشجوی کارشناسی ارشد‬1 ‫ دانشگاه اصفهان‬،‫ گروه زمین شناسی‬،‫استادیار‬2 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ -‫ دختر قرار گرفته‬- ‫منطقه مورد مطالعه در شمالخاوری اصفهان (جنوب اردستان) و در بخش مرکزی کمان ماگمایی ارومیه‬ ‫ الگوی کلی گسلها و شکستگیها در محدوده مورد مطالعه شناسائی‬،‫ در این پژوهش با پردازش تصاویر ماهوارهای‬.‫است‬ ‫ جنوبخاوری (گسلکاشان و‬- ‫ این پردازشها نشاندهنده سه راستای کلی برای گسلها شامل راستای شمالباختری‬.‫شدند‬ )‫ جنوبباختری (شاخههای فرعی گسلهای اصلی‬- ‫ باختری (گسلکچومثقال) و شمالخاوری‬- ‫ خاوری‬،)‫جنوباردستان‬ ‫ پردازش دادههای مغناطیس هوایی نیز نشاندهنده تغییرات و بیهنجاریهای مغناطیسی فراوانی ناشی از وجود گسلها‬.‫میباشند‬ ‫ همخوانی بسیارمناسبی مشاهده‬،‫و تغییرات لیتولوژیکی در منطقه میباشد که با مشاهدات صحرایی و برداشتهای ساختاری‬ .‫میشود‬ ‫ اردستان‬،‫ گسل کاشان‬،‫ مغناطیس هوایی‬،‫ دورسنجی‬:‫كليد واژه ها‬ Detection of Faults with Remote Sensing and Aeromagnetic data, south Ardestan Area, Northeastern Isfahan Samira Mohammadi1*, Alireza Nadimi2, Zahra Alaminia2 M. Sc. Student, Department of Geology, University of Isfahan, ([email protected]) 2 Assistant Professor, Department of Geology, University of Isfahan Abstract: The study area is located in northeast Isfahan (south Ardestan) in central part of the Uromieh - Dokhtar Magmatic arc. In this research, with processing remote sensing data, the general pattern of faults and fractures were identified in the study area. This processes indicative the three directions for faults, including northwest - southeast (Kashan and South Ardstan Faults), east - west (Kachomsqal Fault) and northeast southwest (minor faults). The processing of Aeromagnetic data also indicating magnetic changes and anomalies caused by faults and lithological changes is the area that has been good match with field observations and structural interpretations. 1*

Keywords: Remote Sensing, Aeromagnetic, Kashan Fault, Ardestan

◊◊◊◊◊

‫بررسی تفاوت هاي ساختاري در سیستم امتداد لغز با حرکت هاي یک سویه و دو سویه‬

◊◊◊◊◊◊◊ [email protected]‫ دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زمین شناسی دانشگاه تربیت مدرس‬،‫الهه مهدیخانلو‬ [email protected]‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫ دانشیار گروه زمین شناسی تکتونیک‬،‫علی یساقی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫در این مطالعه به تفاوت های ساختاری در سیستم امتداد لغز با حرکت یک سویه و دو سویه صفحات در مدل سازی فیزیکی‬ ‫ می‬1‫و دستگاه دگرشکلی گل رس‬2‫ دستگاه دگرشکلی ماسه‬،‫ مواد آزمایش شامل گچ کشته یا مرطوب‬.‫پرداخته شده است‬ ‫ تنشی که بلوک ها بر یکدیگر وارد می کنند یکسان است‬، ‫ نتایج آزمایش نشان می دهد که در سیستم حرکت دو سویه‬.‫باشد‬ ‫ از ساختارهای این نوع حرکت های امتدا لغز می باشد اما در‬4‫ و حوضه های فروافتاده‬5‫و برش های ریدل و نواحی بالاآمده‬ ‫ علاوه بر تشکیل برش های ریدل و نواحی برخاسته و‬،‫حرکت یک سویه که یکی از صفحات ثابت و دیگری متحرک است‬ ‫ از ساختارهای این نوع حرکت‬،‫ راندگی و چرخش بخش های انتهایی پوشش رسوبی روی صفحات‬،‫ چین خوردگی‬،‫فروافتاده‬ .‫می باشند‬ )‫ حرکت یک سویه‬،‫ لایه ویسکوز‬،‫ مدل سازی فیزیکی‬،‫( گسل امتداد لغز‬:‫كليد واژه ها‬ The study of structural differences in strike-slip system with unidirectional and bilinear movements Elahe Mehdikhanlou 1, MSc [email protected] Ali Yassaghi 2, Associate [email protected]

Abstract: In this paper deals to structural differences in analogue modelling of strike-slip system with unidirectional and bilinear movement of plates. The material of experiment is wet or dead plaster, sand box and clay box deformation device. Results of experiment show that, in bilinear movement system, stress that block impose together, is coeval and the structures related to these kind of strike-slip movement is Riedel shears, pushup and pull-apart basins; but in unidirectional strike- slip movements that one of plates is fixed and another plate is moveable, in addition to creation of Reidle shears, and push-up and pull-apart areas, folding, thrusting and rotation the end of cover over the plates is the structures of these kind of movement Keywords :( strike-slip fault, analogue modelling, viscous layer, unidirectional movement)

◊◊◊◊◊◊◊

2

Sand box Clay box 4 Push-up 5 Pull-apart 3

‫تجزیه و تحلیل تنش دیرینه دورههاي زمین شناسی کربونیفر و پرمین در البرز مرکزي‬ ‫( مقطع چالوس)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫اکبر جباری‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد‪[email protected] ،‬‬ ‫اصغر دولتی‪ ،‬استادیار گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه خوارزمی‪[email protected] ،‬‬ ‫علیرضا شهیدی‪ ،‬سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‪[email protected]،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫کمربند کوهزایی البرز حاصل برخورد صفحههای ایران مرکزی با اوراسیا در زمان اواخر تریاس میباشد‪ .‬بررسیهای رخسارهای‬ ‫در البرز و ایران مرکزی‪ ،‬یک محیط آرام و کم عمق را برای دوران پالئوزییک پیشنهاد میکند‪ .‬این مطالعه جهتگیری و‬ ‫تجزیه و تحلیل تنش دیرینه (‪ )Paleostress‬دورههای کربونیفر و پرمین در البرز مرکزی را بر اساس مطالعه دادههای سطوح‬ ‫گسلی شامل صفحه گسل و خشلغز برآورد نموده است‪ .‬به دلیل اینکه رویدادهای تکتونیکی زیادی از بازه زمانی مورد‬ ‫مطالعه تا عهد حاضر در منطقه روی داده است از دادههای هر گسلی نمیتوان برای تعیین جهتگیری تنش استفاده کرد و باید‬ ‫به دنبال شواهدی باشیم که تنش در زمان رسوبگذاری مربوط به همان بازه زمانی را نشان میدهد‪ .‬به همین دلیل از گسلهای‬ ‫نرمالی که در حین رسوبگذاری فعال بودند و تحت تأثیر رژیمهای تکتونیکی بعدی قرار نگرفتهاند استفاده شده است‪ .‬نتایج‬ ‫اولیه به دست آمده یک رژیم تکتونیکی کششی با جهتگیری تنش اصلی کششی شمالی‪ -‬جنوبی را برای هر دو دوره کربونیفر‬ ‫و پرمین نشان میدهد‪ .‬با توجه به چرخشی که صفحه ایران مرکزی و بلوکهای همجوار از زمان جدا شدن از قاره گندوانا و‬ ‫حرکت به سوی قاره اوراسیا تا زمان برخورد دارد‪ .‬باید نتایج اولیهی به دست آمده به همان مقدار چرخش انجام شده‪ ،‬بازگردانیم‪.‬‬ ‫در این صورت بررسیها نشان میدهد که جهتگیری تنش اصلی کششی در زمان پرمین به صورت شمالخاوری‪-‬‬ ‫جنوبباختری و در زمان کربونیفر تقریباً خاورشمالخاوری‪ -‬باخترجنوبباختری میباشد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ (:‬البرز مرکزی‪ ،‬تنش دیرین‪ ،‬کربونیفر‪ ،‬پرمین)‬

Paleostress evolution on Carboniferous and Permian rocks in the Central Alborz (Chalus section) Akbar Jabbari([email protected])1, Asghar Dolati([email protected]) 2, Alireza Shahidi([email protected]) 3 1: MSc. Tectonic, Geology Group, Faculty of Earth Sciences, University of Kharazmi 2: Assistant Professor, Geology Group, Faculty of Earth Sciences, University of Kharazmi 3: Geological Survey of Iran Abstract: Alborz mountain range is formed by collision between Central Iran microplate and Eurasia plate in Late Triassic. Facieses studies on Alborz and Central Iran indicate a stable continental plate with epicontinental shelf deposits during Paleozoic Era. This study represents direction and paleostress analysis of the central Alborz based on fault planes and slickenlines for Carboniferous and Permian Periods. Since many tectonic events occur after the Paleozoic Era in the Alborz range so all the faults are not useful for paleostress analysis and must find faults formed during sedimentation and not reactivated by later events. Primary results indicate a proximately North-South extension in Carboniferous and Permian Periods. Since Iran and related microplates are rotated during its movements from Gondwana, in South, to Eurasia, in north, so the results from stress direction is rotated on the contrary direction of the microplates. Thus the extension direction for Permian and Carboniferous Periods are NE-SW and ENE-WSW direction respectively. Keywords :( Central Alborz, Paleostress, Carboniferous, Permian)

◊◊◊◊◊◊◊

Macroseismic Data Points and Epicenter of Dahuiyeh Zarand Earthquake Hamideh Amini 1, Mahdi Zare 2 1 2

PhD Student, International Institute of Earthquake Engineering and Seismology ([email protected])

Professor of Engineering Seismology, International Institute of Earthquake Engineering and Seismology ([email protected])

Abstract: Dahuiyeh earthquake on 2005.2.22 is the recent destructive earthquake occurred around Kuh-Banan fault system with approximately 660 died (58% men and 42% women) and 1450 injured. In this study, with using available reported descriptions on different macroseismic data points affected by this earthquake, the intensity values of each points and also the macroseismic epicenter of this earthquake is estimated. Macroseismic epicenter of Dahuyieh earthquake with using Boxer method is re-estimated on 30.80°N and 56.77°E with intensity X closed to its instrumental epicenter (30.76°N, 56.74°E).

Keywords :( Dahuiyeh Zarand Earthquake, Macroseismic Data Point, Intensity)

◊◊◊◊◊◊◊

‫ بر اساس مکانیزم چین خوردگی‬،‫ شمال غرب طبس‬،‫مطالعه نحوه توزیع محورهاي تنش در منطقه مگو‬ ◊◊◊◊◊◊◊‫ها‬ ‫ ایران‬،‫ مشهد‬،‫ دانشگاه فردوسی‬،‫دانشکده علوم پایه‬،‫ گروه زمین شناسی‬، ‫حمید رضا احمدزاده دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬ [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫بررسی اشکال و فرم های ساختمانی زمین باعث شناخت نحوه ی چگونگی شکل گرفتن و تاثیر نیروهایی که بر آنها موثر بوده‬ ‫ گسل ها و لغزش ها در این منطقه نشان دهنده ی وجود تنش‬،‫ بررسی اشکال ساختمانی منطقه مگو مانند چین ها‬.‫است می شود‬ ‫ و چین خوردگی هایی با‬NE-SW‫ و‬NW-SE

‫ در این منطقه است که گسل های مزدوجی با روندهای‬S70W ‫با راستای‬

‫ در این منطقه باعث ایجاد لغزش های بین لایه‬Flexural Slip ‫همچین لغزش با مکانیزم‬.‫ را ایجاد نموده است‬NNW-SSE ‫روند‬ ‫ شده و عمود بر روند محور چین خوردگی های منطقه می باشد و لغزش همزمان با چین خوردگی را در این‬S70W ‫ای با روند‬ ‫وجود گسل معکوس کلمرد در فاصله‬، ‫ عامل اصلی ایجاد تنش و ایجاد کننده ی این اشکال ساختمانی‬.‫منطقه نشان می دهد‬ ‫ ساختمان های منطقه را‬S70W ‫ کیلومتری شرق این منطقه است که با حرکت خود به سمت شرق و ایجاد تنش با راستای‬11 .‫ایجاد نموده است‬ )‫ لغزش بین لایه ای‬،‫ چین خوردگی‬،‫گسل کلمرد‬،‫ منطقه مگو‬،‫ تنش‬،‫( اشکال ساختمانی‬:‫كليد واژه ها‬ Distribution of the stress axis in Magu region, in North West of Tabas, according to the mechanism of folding Hamid Reza Ahmadzade ,Tectonic MSc Student , Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. [email protected]

Abstract: Investigation of the land structural forms and shapes leads to recognition of their formation procedures, and the effective forces that influence them. Investigation of the local structural forms in the Magu region, such as folds, faults and inter-layer landslides indicate that there are stresses with S70W trends in this region which have led to formation of Conjugate faults with NW-SE and NE-SW trends and folds with NNWSSE trends. In addition, landslide or Flexural Slip mechanism in this region has triggered inter-layer landslides with S70W trend, perpendicular to the axis of folds in this region, which indicate the occurrence of both folds and landslides in this region. The Kalmard reverse fault, located 10 km East of the region, is the main cause of such stresses and structural shapes in this region. Moving eastward and creating stresses with S70W trends, this reverse fault has led to formation of such structures in the region.

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی عوامل کنترل کننده ساختاري در شکل گیري رگه هاي سیلیسی مطالعه موردي منطقه اهر‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

‫ اکرم علیزاده‬1‫ حسین ناصری‬،1‫مهدی بهیاری‬

‫ دانشگاه ارومیه‬،‫ استادیار گروه زمینشناسی‬،‫ دکتری تکتونیک‬1 [email protected] ‫ و‬[email protected] ‫ کارشناس ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه تبریز‬2 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫سیستم شکستگیهای نقش برجستهای در تشکیل رگههای سیلیسی دارد و با توجه به اهمیت این رگهها در بحث کانی زایی‬ ‫ برداشتهای ساختاری در باختر اهر‬.‫شناخت سیستم ساختاری موثر در شکل گیری رگهها اهمیت دو چندانی پیدا میکنند‬ ‫ آرایش‬.‫ با آرایش پلکانی از شمال باختر منطقه به سمت جنوب خاور قرار دارد‬V1, V2,V3 ‫نشان داد که سه سیستم رگه‬ ‫ که دارای مولفه امتداد لغز چپگرد میباشد شکل گرفته‬NW-SE ‫پلکانی این رگهها در اثر فعالیت گسلهای نرمال با راستای‬ ‫ همچنین در محل همپوشانی این گسلها مناطق فشارشی به وجود آمده که شکستگیهای مزدوج توسعه قابل توجهی در‬.‫است‬ ‫ برای صحتسنجی سازوکارهای اندازهگیری شده و‬.‫این مناطق پیدا کرده است و سبب تسهیل رگهزایی سیلیس گشته است‬ ‫ گسلهای اصلی‬.‫ نیز انجام شد که موید دادههای سطحی بود‬IP&RS ‫بررسی گسترش رگههای سیلیسی در عمق مطالعات‬ ‫( تودههای ولکانیکی در منطقه شکل گرفتهاند‬exhumation) ‫منطقه با توجه به شواهد ساختاری برداشت شده همراه با فرایش‬ .‫و دارای تغییرات زیادی از لحاظ آرایش فضایی میباشند‬ )IP&RS ،‫ شکستگیهای مزدوج‬،‫ گسلش نرمال‬،‫( رگه سلیسی‬:‫كليد واژه ها‬ Analysis of structural elements effect in the formation of silica vein: insight to Ahar region Mahdi Behyari1,Hossein Naseri 2, Akram Alizade1 1. Assistant Professor Geology Department of Urmia university, Iran [email protected], [email protected] 2. Msc of economic geology Tabriz University, Iran Abstract: Fracture system have important role in the formation of silica vein, and with attention to significance effect of silica vein in the ore mineral deposition, recognition of fault and fracture systems are one of the principle step in the mineral exploration. Structural analysis in the west of Ahar indicated three vein system with echelons array from NW to SE of study area. The echelon array of silica vein formed by the effect of NWSE Normal Faults plane starching lineation analysis showed this fault also have left lateral strike slip component. For verification of structural data in the depth we acquisition IP&RS data the result indicated acceptable Correlation between structural data and geophysical survey results. In faults step over has been created compressional basin and conjugated fracture developed. Faults in the study area formed contemporaneously with exhumation of volcanic unit for this have various orientation.

Keywords :( Silica vein, Normal Faulting, Conjugated Fracture, IP&RS)

◊◊◊◊◊◊◊

‫تعیین عمق موهو در مرکز و شرق ایران بابرگردان تابع گیرنده و پاشندگی امواج سطحی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫فاطمه عظیمی راویز‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی و صنعتی کرمان‪[email protected] ،‬‬ ‫افسانه نصرآبادی‪ ،‬استادیار‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی و صنعتی کرمان‪[email protected] ،‬‬ ‫محمدرضا سپهوند‪ ،‬استادیار‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی و صنعتی کرمان‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در این مطالعه ساختار سرعتی پوسته و عمق ناپیوستگی موهو در زیر ‪ 6‬ایستگاه لرزه نگاری باند پهن انارک (‪ ،)ANAR‬پرواده‬ ‫(‪ ،)TPRV‬نهبندان (‪ ،(NHDN‬آفریز (‪ (AFRZ‬و کارشاهی (‪ )KRSH‬مربوط به مرکز لرزهنگاری کشوری )‪ (IRSC‬و ایستگاه‬ ‫یزد (‪ )YZKH‬مربوط به مرکز ملی شبکه لرزهنگاری باندپهن ایران (‪ (INSN‬با استفاده از روش برگردان همزمان توابع انتقال‬ ‫گیرنده موج ‪ P‬و منحنیهای پاشندگی سرعت گروه امواج رایلی مورد مطالعه قرار گرفت‪ .‬شکلموجهای دورلرز(فاصله‬ ‫رومرکزی ‪ 21‬تا ‪31‬درجه) در بازه زمانی سه سال برای به دست آوردن توابع از روش تکرار واهمامیخت در حوزه زمان لیگوریا‬ ‫و آمون (‪)1333‬و منحنیهای پاشندگی سرعت گروه موج رایلی از مطالعه رحیمی وهمکاران (‪ )2115‬تامین شده است‪ .‬توابع‬ ‫گیرنده‪ ،‬پاسخ ساختار محلی زمین به رسید تقریباً قائم امواج ‪ P‬در زیر یک لرزهسنج سهمؤلفهای را نشان میدهند و به تباینهای‬ ‫سرعت موج برشی حساس هستند‪ .‬ناهماهنگی عمق‪ -‬سرعت در اطلاعات توابع گیرنده باعث غیریکتایی مسالهی برگردان‬ ‫میشود‪ ،‬اما با دخالت دادن اطلاعات حاصل از سرعت مطلق برآوردهای پاشندگی و برگردان همزمان این دو مجموعهی‬ ‫دادهای‪ ،‬میتوان بر این محدودیت غلبه کرد‪ .‬با اینکار‪ ،‬اطلاعات دقیقتری درمورد ساختار پوستهای فراهم میشود‪ .‬نتایج حاصل‬ ‫نشان داد مرز موهو در یزد‪ ،‬در عمق ‪ 55±2‬در پرواده‪ ،‬در عمق ‪ ،52±2‬در زیر انارک‪ ،‬در عمق ‪ ، 42±2‬در کرشاهی‪ ،‬در عمق‬ ‫‪ 54±2‬در آفریز و نهبندان‪ ،‬در عمق ‪ 51±2‬کیلومتری قرار دارد‪ .‬میانگین عمق موهو در منطقه ‪ 55±2‬کیلومتر می باشد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ (:‬برگردان همزمان‪ ،‬توابع گیرنده‪ ،‬پاشندگی ‪ ،‬موهو‪ ،‬مرکز ‪ ،‬شرق)‬

Determine the Moho depth at the center and East of the inversion receiver function and dispersion of surface waves Fatemeh azimi, [email protected] Afsaneh nasrabady, [email protected] Mohamadreza sepahvand, [email protected]

Abstract: In this study ,velocity structure of crust and depth of moho discontinuity have investigated beneath six seismic stations located in thecenter and east of iran by joint inversion of receiver functions and rayleigh waves group velocity dispersion. Here three years Teleseismic waveforms(with epicentral distance 25 o90o)for compution receiver functions byiterative approach of ligorria and ammon (1999) in time domain have beenprocessed.dispersion data that used in this thesis was perepared by rahimi at.al (2014).receiver functionsis response of localstructure of ground (locatedbeneaththe three–component broadband seismic station) toteleseismic P-wave,that is sensitiveto seismic discontinuities.since there is very little absolutevelocity informationcontained in the receiver function , its inversion for shear-wave velocity structure is non-unique(velocity-depth trade-off).On the other hand, dispersion curves are sensitive to the average velocity structure of the upper layers rather than to seismic discontinuities. So the non-uniqueness problem can be solved by combining receiver function inversion with surface-wave dispersion. Results from this study indicates that depth of moho discontinuity beneath seismic stations of yazd (YZKH(,parvadeh(TPRV), , anarak(ANAR), karshahi(KRSH),afriz(AFRZ) and nehbandan(NHDN) is 44 ±2km, 42±2km, ,52±2km, 45±2km, 40±2km,40±2km. respectively. So averge depth of mohodiscontinuity in region is 44±2kilometers. Keywords :( Joint inversion- Receiver function- Dispersion - moho- center-east)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی ساختاري رسوبات پالئوتتیس شمال شرق فریمان با تأکید بر ساختارهاي شکلپذیر‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ‫محمدتبد دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک دانشگاه فردوسی‬ [email protected]‫ گروه زمینشناسی‬،‫دانشکده علوم‬،‫دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫دانشیار‬،‫فرزین قائمی‬ b- [email protected]‫گروه زمینشناسی‬،‫ دانشکده علوم‬،‫دانشگاه فردوسی مشهد‬,‫دانشیار‬،‫بهنام رحیمی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫رسوبات باقیمانده از اقیانوس پالئوتتیس در شمال شرق ایران در ناحیه بینالود در شمال شرق فریمان شامل کمپلکس افیولیتی‬ ‫ نهشتههای فلیش اعماق دریا تفسیر‬،‫و ستونی از رسوبات دگرگونشده پرمین تا تریاس است که بهعنوان رسوبات دشت مغاکی‬ ‫که دو مرحله اول به ترتیب‬،‫بررسیها نشان میدهند که این رسوبات سه مرحله دگر ریختی را متحمل شدهاند‬. ‫میشوند‬ ‫ بنابراین در منطقه شاهد دو نسل چینخوردگی در‬،‫شکلپذیر و نیمه شکلپذیر میباشند و با چینخوردگی همراه میباشند‬ ‫ و اگر از سمت شمال شرق فریمان به سمت شمال غرب سفید سنگ حرکت کنیم از‬.‫واحدهای آهکی و توربیدایتی هستیم‬

F1 ‫ اکثراً موازی محور چینهای‬،‫ اندازهگیری شده در ناحیه‬S1 ‫ همچنین تورق اسلیتی‬.‫شدت چینخوردگی کاسته میشود‬ .‫میباشند‬ )‫اسلیت‬،‫توربیدایت‬،‫فلیش‬،‫ دشت مغاکی‬،‫کمپلکس افیولیتی‬،‫(پالئوتتیس‬:‫كليد واژه ها‬ structural investigations of Paleo-Tethys sediments of Fariman NE to emphasis in ductile structurals Tabbad.M 1, Ghaemi.F ,Rahimi.B 2 1 M.A student tectonics university of Ferdowsi 2 Associate Professor, Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad

Abstract: Remnant sediments of paleo-Tethys oceanic in NW of Iran(NE of Fariman) in Binalood region include ophiolite complexes and a pile of Permian-late Triassic metasediments that interpreted to be abyssal plain and deep-sea flysch deposits. Investigation indicates this sediments affected tree polyphase deformations respectively are ductile and semi-ductile that associate with folding.therefore in the region we perceive two generation folding in the carbonate and turbidite units .if we move from Fariman NE to Sefid Sang NW reduced intensity of folding.as well as measured slity foliation S1 from region mostly parallel to axial of F1 folds. Keywords :( paleo-Tethys,ophiolite complexes,abyssal plain,flysch,turbidite,slate)

◊◊◊◊◊◊◊

‫مقایسه عدد تاوایی جنبش شناختی با استفاده از استیلولیت ها و بازشدگی هاي کششی در کمربند پیش‬ ‫ایران‬، ‫بوم چین و روراند گی زاگرس‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected]،‫ استاد دانشگاه شیراز‬،‫خلیل سرکاری نژاد‬ [email protected] ،‫ دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز‬،‫زهرا هیبتی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ ( پیش بوم در کمربند چین و رو راندگی زاگرس از استیلولیت ها و بازشدگی‬Wk(‫به منظور محاسبه عدد تاوایی جنبش شناختی‬ ‫ مقدار عدد تاوایی‬،‫ با استفاده از روابط موجود و اندازه گیریهای صحرایی و آزمایشگاهی‬.‫های کششی استفاده گردیده است‬ ‫ بدست آمده از استیلولیت ها مقادیر‬Wk ‫ میزان اعداد‬،‫ با توجه به این داده ها‬.‫ ایستگاه به دست آمد‬10 ‫جنبش شناختی در‬ ‫ و از‬1/0 ‫ تا‬1/14 ‫ عدد تاوایی به دست آمده از استیلولیت ها بین‬.‫کمتری نسبت به شکستگی های کششی نشان می دهند‬ ‫ )به دست آمده در منطقه مورد‬Wk ( ‫ بر مبنای اعداد تاوایی جنبش شناختی‬.‫ می باشد‬1/0 ‫ تا‬1/41 ‫شکستگی های کششی بین‬ .‫ درصد متغیر می باشد‬51 %‫ تا‬66% ‫ درصد و میزان برش محض بین‬43% ‫ تا‬15 %‫مطالعه میزان برش ساده بین‬ .‫ زاگرس‬،‫ بازشدگی کششی‬،‫ استیلولیت‬،‫ تاوایی‬:‫كليد واژه ها‬ Comparison of the Kinematic vorticity number determined by stylolites and gash fractures of the Zagros Foreland Fold-and- Thrust belt, Iran Khalil Sarkarinejad 1, Zahra Heibati 2 1- [email protected] 2- [email protected] Abstract: In order to measure kinematic vorticity number in Zagros foreland fold-and-thrust belt, we have used stylolites and tension gashes. Kinematic vorticity number estimated by use of field data and laboratory studies in the18 stations in our study area. The measurements show that thekinematic vorticity number of stylolites is Wk=0.35 to0.8). This shows these values are lower than Wk measured by tension gashes (0.510.8). Based on these data the amount of simple shear component ranges 34% to59 %t and pure shear component ranges 41% to66%. Keywords :( Kinematic vorticity number, Stylolite, Tension gashes)

◊◊◊◊◊◊◊

‫ارزیابی کنترل ساختاري بر جایگیري کانسارهاي مس در منطقه ساردوئیه‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫حوا امیری هنزاء‬

‫ استادیار تکتونیک بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫ شهرام شفیعی بافتی‬-2 ‫ استادیار تکتونیک بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫ رضا درخشانی‬-1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ نقشه های زمین شناسی و مشاهدات صحرایی در این مطالعه نشان میدهد که‬،‫ عکس های هوایی‬،‫بررسی تصاویر ماهواره ای‬ -‫) روند شرقی‬1 ‫ در این پهنه گسلی عریض چهار روند اصلی‬.‫ساختار اصلی منطقه ساردوئیه یک داپلکس گسلی می باشد‬ ‫ تا‬N20E(‫ جنوبی‬-‫) شمالی‬1 ،)N70W‫ تا‬N20W( ‫ جنوب شرقی‬-‫) شمال غربی‬2 )S70W ‫ تا‬N80W( ‫غربی‬ ‫ غربی گسلش‬-‫ روند شرقی‬.‫ ) برای گسل ها شناسایی شده است‬N70E‫ تا‬N20E(‫ جنوب غربی‬-‫) شمال شرقی‬5 ،)N20W ‫به عنوان یک روند اصلی به صورت دو گسل لاله زار در حاشیه شمالی داپلکس و گسل ساردوئیه در حاشیه جنوبی داپلکس با‬ ‫ بررسی کینماتیک گسل ها الگوی کششی را برای تکامل ساختاری داپلکس ساردوئیه نشان‬.‫مولفه امتدادلغز قابل مشاهده است‬ ‫ ارزیابی توزیع مکانی کانسارها در ارتباط با‬.‫ در این منطقه موقعیت کانسارهای مس روند خاصی را نشان می دهد‬.‫می دهد‬ ‫گسل ها در نقشه های بافری و برش های عرضی تایید می کند که کانی زایی های مس یک ارتباط نزدیک با گسل های نرمال‬ .‫جنوب شرقی نشان می دهند و هیچ گونه ارتباطی با گسل های اصلی ندارند‬-‫در روند شمال غربی‬ )‫ داپلکس کششی ساردوئیه و جنوب شرقی ایران‬،‫ کانه زایی مس‬،‫( کنترل ساختاری‬:‫كليد واژه ها‬ Evaluation of structureal central on cooper deposit placement sarduich region Hava Amiri Hanzai([email protected]) Shahram Shafiei Bafti([email protected]) Reza Derakhshani(Reza [email protected]) Abstract: Evaluation of sateligth images, arial photo , geological map and field observations in the Sarduiyeh area show that the major structural situation is a fault duplex. In this fault broad zone four sets fault trends were recognized.1)E-W trending major faults ,2)NW-SE trending synthetic fault,3)N-S trending synthetic faults and 4)NE-SW trending antithetic faults. The E-W trending faults are visible as two major Lalehzar and Sarduiyeh faults in the northern and southern border of Sarduiyeh duplex. Fault kinematic analysis indicated an extensional pattern for Sarduiyeh duplex.In this area the Cu mineralization show a special trend. Evaluation of spatial distribution of cu deposits related to faults using buffer zone maps and geological cross sections revealed that Cu mineralization show a close relationship with NW-SE trending synthetic normal faults and Cu deposits do not have any relationship with major faults. Keywords :(Structural control, Cu mineralization, Sarduiyeh extensional fault duplex, SE Iran)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی گسل رباط کریم با استفاده از دورسنجی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور‬،)‫ دکترای ژئوفیزیک (زلزله شناسی‬،‫اصغر آزادی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه پیام نور تهران‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زلزله شناسی‬،‫بهنام پری زاده‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ بنابراین بررسی دقیق این نواحی‬.‫گسل های فعال در مناطق پرجمعیت از جمله خطرهای بالقوه در آن مناطق محسوب می شوند‬ ‫ یکی‬.‫و لحاظ کردن نتایج این بررسی ها در تصمیمات می تواند تا حدود زیادی از خطرات آینده ی این گسل ها کاهش دهد‬ ‫ استفاده از تصاویر ماهواره ای می باشدما نیز در این مقاله‬،‫از راه های متداول در بررسی گسل ها و به طور کلی در ژئوفیزیک‬ .‫ عبور گسل رباط کریم از حریم شهر پرند و فرودگاه امام (ره) را به خوبی نشان می دهیم‬، ‫با استفاده از تصاویر ماهواره ای‬ ‫ طبق‬.‫همچنین نشان داده شده که در محدوده شهر پرند چندین گسل فرعی وجود دارد که نباید نسبت به آنها بی توجه بود‬ ‫جنوب شرق می باشند و شیب‬-‫ این گسل ها دارای امتداد شمال غرب‬.‫نتایج به دست آمده این ناحیه به شدت گسله می باشد‬ ‫ نتایج به دست آمده در این تحقیق با نتایج حاصل از بررسی های میدانی تطابق‬.‫ درجه به دست آمده است‬04 ‫ تا‬54 ‫آنها بین‬ .‫دارد‬ )‫تصاویر ماهواره ای‬،‫پرند‬،‫( گسل رباط کریم‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation of Robatkarim fault by satellite image Asghar Azadi 1 [email protected] Behnam Parizadeh 2 [email protected] 1-Assistant Professor, Payam Noor University, Tehran 2-Seismology graduate student Payam Noor University, Tehran Abstract: Existence of active faults in densely populated areas cased potential of risk hazard. Therefore careful review and consideration of the results of the decisions in these areas can greatly reduce the risks of future fault. One common way to examine faults and generally in geophysics, satellite imagery is used. We in this paper uses satellite images for show that, the Robat Karim fault is cross from Imam Khomeini airport and Parand city. Also show that within the Parand city limits several minor fault that they are not to be disregarded. The results obtained in this area is highly fault. These faults along the North West-South East and have a slope of between 45 and 85 degrees are obtained. The results obtained in this study are consistent with the results of the surveys. Keywords :( Robat Karim Fault, Parand, satellite images)

◊◊◊◊◊◊◊

‫لرزهزمین ساخت و تحلیل خطر زلزله در گستره تونل انتقال آب سبزکوه به چغاخور‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫قنبرعلی طالاری‪ ،‬کارشناس ارشد زمینشناسی مهندسی‪ ،‬دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران (‪)[email protected]‬‬ ‫ابراهیم رحیمی‪ ،‬دکتری زمینشناسی مهندسی‪ ،‬دانشگاه دامغان (‪)[email protected]‬‬

‫مهدی عباسی‪ ،‬کارشناس ارشد زمینشناسی مهندسی (‪)[email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در این پژوهش‪ ،‬ویژگیهای لرزهزمینساخت و لرزهشناسی برای دستیابی به خطر زمینلرزه‪ ،‬مورد بررسی قرار گرفته و با در‬ ‫نظر گرفتن محدودهای با شعاع ‪ 211‬کیلومتر از محل طرح و با استفاده از بررسیهای صحرایی‪ ،‬تصاویر هوایی و ماهوارهای‬ ‫چشمههای لرزهزا به خصوص گسلهای فعال شناسایی شده است‪ .‬سپس دادههای زمینلرزه های رویداده از پایگاه لرزه نگاری‬ ‫‪ USGS‬تهیه و پس از حذف زمینلرزههای با بزرگای کمتر از‪ ، 5‬ضرایب لرزهخیزی مانند ‪ β‬و ‪ λ‬محاسبه و لرزهخیزی و دوره‬ ‫بازگشت زمینلرزهها با بزرگاهای مختلف در محل مورد نظر مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه با استفاده از روشهای تعیینی‬ ‫(‪ )Deterministic‬و احتمالاتی (‪ )Permeability‬میزان بیشینه شتاب زمین (‪ )PGA‬برای بزرگاهای مختلف‪ ،‬در محدوده مورد‬ ‫مطالعه محاسبه گردیده است‪ .‬بررسیهای صورت گرفته نشان میدهد که محدوده مورد نظر در منطقه پویای زاگرس قرارگرفته‬ ‫و احتمال جنبش ناگهانی گسلهای فعال منطقه به خصوص گسل اصلی زاگرس‪ ،‬گسلهای اردل‪ ،‬دنا‪ ،‬سبزکوه‪ ،‬زردکوه و‬ ‫مجموعه گسلهای چهارطاق‪ ،‬و رویداد یک زمینلرزه ویرانگر وجود دارد‪ .‬در این پژوهش مقدار ضرایب لرزه خیزی ‪2/10=β‬‬ ‫‪ 4/05=λ ،‬محاسبه شده و مقادیر شتاب بیشینه جنبش زمین در محدوده‪ ،‬با استفاده از روش تعیینی و بطور میانگین ‪ 1/55%‬بدست‬ ‫آمده و مقدارشتاب بیشینه جنبش زمین حاصل از روش احتمالاتی برای سطوح طراحی ‪ MDE ،OBE‬و ‪ MPE‬به ترتیب برابر‬ ‫‪ 1/50 ، 1/51‬و بیشتر از ‪ 1/64‬محاسبه شده است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ (:‬لرزهزمینساخت‪ ،‬تحلیل خطرلرزهای‪ ،‬بیشینه شتاب لرزهای)‬

Seismotectonics and earthquake risk analysis in the area of Sabzkooh-Choqakhor water conveyance tunnel Talari, GhanbarAli ([email protected]) 1, Rahimi, Ebrahim ([email protected])2, Abbasi, Mehdi ([email protected]) 3 Abstract: In this research, seismotectonic and seismology characteristics of the area were analyzed to reach seismic hazard risk. By considering a limit with radius of 200 Km, the sources of earthquakes especially active faults were recognized. Then quakes data from USGS base was prepared and after deleting the earthquakes with a magnitude less than 4, the quake parameters such as β and λ were computed. Then using deterministic and permeability methods, the peak ground accelerations (PGA) for different magnitudes was computed. Finally, the investigations show that the study is placed in the Zagros active region and it is possible that a sudden shaking may occurred in an active fault of region, specially the main fault of Zagros, Ardal, Sabzkooh and Zardkooh faults, and faults collection of Chahartagh and a destructive earthquake may take place. In this research the coefficients of earthquake i.e. λ= 5/84 and β=2/18 were computed and maximum rates of ground movement acceleration in this region was calculated by deterministic method and it's average was computed equal with %44 and maximum rate of ground movement acceleration in permeability method for design surfaces of OBE, MDE and MPE were computed as 0/43, 0/48, and more than 0/65, respectively. Keywords :( seismotectonics, seismic hazard analysis, peak ground accelerations)

◊◊◊◊◊◊◊

‫ارتباط بین ساختارهاي تکتونیکی و کانهزایی رگهاي معدن فلوئوریت کمرمهدي‬ ◊◊◊◊◊◊◊

5

‫ شیرین چیذری‬،1‫ حمیدنظری‬،2‫ منصورقربانی‬،*1‫مهتاب ملک محمودی‬ ‫ پژوهشکده علوم زمین‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬1

‫ شرکت آرین زمین‬،‫دانشگاه شهید بهشتی‬،‫ استادیار دانشکده علوم زمین‬2 ‫ سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی‬،‫استادیار پژوهشکده علوم زمین‬1 ‫ پژوهشکده علوم زمین‬،‫ کارشناس ارشد تکتونیک‬5 [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ در خرده قاره ایران مرکزی و در بلوک طبس‬،‫ کیلومتری جنوبباختری شهرستان طبس‬111 ‫کانسار فلوئوریت کمرمهدی در‬ .‫( نشان میدهد‬stratabound) ‫ این کانسار در سنگهای کربناته سازند شتری قرار داشته و حالت چینهکران‬.‫واقع گردیده است‬ ‫ حاکی از نقش مهم گسلههای‬،‫قرارگیری بخش زیادی از رگههای فلوئوریت در راستای گسلهها و در درزه و شکستگیها‬ ،‫ بررسیها نشان داد که کانهزایی فلوئوریت در معادن کمرمهدی‬.‫منطقه در ایجاد پتانسیلهای اقتصادی در این ناحیه است‬ ‫ به بیانی دیگر میتوان گفت کانهزایی وابسته به مقدار‬.‫وابسته به وضعیت هندسی و جنبشی ساختارهای موجود در ناحیه میباشد‬ ‫ جنوب‬-‫ بنابراین شدت کانیسازی در امتداد ساختارهای همیوغ با روند شمال خاوری‬.‫و جهت شیب پهنه گسلی بوده است‬ .‫ بیشتر است‬،‫ جنوب خاوری که از فراوانترین ساختارها در منطقه میباشد‬-‫باختری و شمال باختری‬ )‫ بلوک طبس‬،‫ فلوئوریت‬،‫ الگوی ساختاری‬،‫( معدن کمرمهدی‬:‫كليد واژه ها‬ The relationship between tectonic structures and mineralization veins of fluorite mine KamarMehdi *1 Mahtab Malek Mahmoudi , Mansour Ghorbani2, Hamid Nazari3, Shirin Chizari4 Abstract: Kamar Mehdi fluorite deposit is located on 100 km southwest of Tabas in tabas block, central iran. This deposit is located on shotori carbonate rocks in the formation of strata bound. Existing several fluorite veins along with faults tilts and fractures indicate the role and importance of regional faults in creating economic potentials in this area. Studies represent that the fluorite mineralization in Kamar Mehdi Mines depends on the geometric and kinetic situation of existing structures in this area. On the other hand, it can be said that mineralization has been occurred due to amount and slope direction of fault zone. So, the intensity of mineralization is high along with the conjugate structures with northeast –southwest and northwestsoutheasttendencies which are the most abundant structures in this area. Keywords :( mine Kamar-Mehdi, Structural model, fluorite, Tabas Block)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی میزان تغییرات دمایی زلزلهي اهرـ ورزقان با استفاده از پردازش تصاویر ماهوارهاي‬ ◊◊◊◊◊◊◊ *2

‫ ثریا کریم زاده‬،1‫حمید خورا‬

،‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور زمینشناختی‬1 [email protected] [email protected] ،‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک‬2 *2

‫ ثریا کریم زاده‬،1‫حمید خورا‬

،‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور زمینشناختی‬1 [email protected] [email protected] ،‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک‬2

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ تاکنون پیشنشانگرهای‬.‫پیشبینی زمینلرزه به منظور کاهش تلفات و آسیبهای آن از اهمیت ویژهای برخوردار است‬ ‫) در منطقهی وقوع‬LST( ‫ یکی از این پیشنشانگرها تغییرات دمایی سطح زمین‬.‫زیادی برای زمینلرزه شناسایی شدهاند‬ ‫ که باندهای‬،‫ سنجندهی مودیس استفاده شد‬MOD11A1 ‫ و‬MOD11A2 ‫ در این تحقیق از دادههای‬.‫زمینلرزه میباشد‬ ‫ورزقان به کار گرفته‬-‫ پیش و پس از وقوع زمینلرزهی اهر‬،)LST Night( ‫ برای تعیین دمای سطحی شبانه‬،‫ آن‬11 ‫ و‬11 .‫شده است که نتایج به دست آمده حاکی وجود بیهنجاری در مقادیر دمای سطحی پیش از زمینلرزه میباشد‬ ‫ زمینلرزهی‬،‫ سنجش از دور‬،‫ سنجدهی مودیس‬،)LST(‫ تغییرات دمایی سطح زمین‬،‫( پیشنشانگر زمینلرزه‬:‫كليد واژه ها‬ )‫ورزقان‬-‫اهر‬ The study of thermal changes in Ahar-Varzaqan earthquake using Satellite Image Processing Khura Hamid1, Karimzade Soraya2* 1 M.Sc. Student of remote sensing, Graduate University of Advanced Technology, [email protected] 2 M.Sc. Student of geophysics, Graduate University of Advanced Technology, [email protected] Abstract: Earthquake prediction is very important in order to reduce casualties and damage. Several parameters have been have been investigated in earthquake precursory studies. Land Surface Temperature (LST) changes are the one which could be used in predicting an earthquake. In this study, data of the bands (BT31, BT32) were derived from MODIS images to calculated the Land Surface Temperature for Ahar-Varzaqan earthquake. The results affirm the existence of changes in Land Surface Temperature data before the AharVarzaqan earthquake. Keywords :( earthquake precursory, LST, MODIS, remote sensing, Ahar-Varzaqan earthquake)

‫برهمکنش الگوي سیستم زهکشی و بالاآمدگی در یال جنوبی تاقدیس دهدشت‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫کبری حیدرزاده‪ ،‬دانشجوی دکترای تکتونیک‪ ،‬گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه شهید بهشتی‪[email protected] ،‬‬ ‫حسین حاجی علی بیگی‪ ،‬دکترای تکتونیک‪ ،‬عضو هیأت علمی گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه شهید بهشتی‪h- ،‬‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫تاقدیس دهدشت در بخش مرکزی زاگرس چینخورده در حدفاصل زون ایذه و فروافتادگی دزفول قرار دارد‪ .‬رخنمون ظاهری‬ ‫این تاقدیس به طور غالب متشکل از سازندهای گچسارن‪ ،‬میشان و آغاجاری است‪ .‬ناودیسهای دو طرف آن از نظر ارتفاعی‬ ‫بالاتر قرار گرفتهاند‪ .‬در انتهای جنوبشرقی ناودیس یال جنوبی‪ ،‬ناودیس کوچک دیگری بالاآمدهتر از کل این ناودیس دیده‬ ‫میشود‪ .‬بررسی الگوی شبکه آبراههها و مدل ارتفاعی رقومی این بخش نشان داد که چند آبراهه در انتهای شمالی این ناودیس‬ ‫کوچک دچار انحراف یا قطع شدگی شدهاند‪ .‬با مقایسه الگوی شبکه آبراهه در این منطقه با نمونهای در مطالعات قبلی و رسم‬ ‫مقطع عرضی از ساختار با استفاده از دادههای موجود در نقشه زمینشناسی منطقه‪ ،‬تاریخچه تکاملی برای بخش جنوبی تاقدیس‬ ‫دهدشت پیشنهاد شد‪ .‬بر این اساس‪ ،‬بهنظر میرسد گسلخوردگی در ناودیس یال جنوبی تاقدیس دهدشت باعث بالاآمدگی‬ ‫ناودیس کوچکی در انتهای جنوبشرقی آن میشود که در مجموع موجب انحراف رودخانه اصلی شمالی جنوبی بیمنجگان‬ ‫به سمت جنوب و رودخانه عرضی گذرنده از بخش انتهای جنوبشرقی ناودیس به سمت شمال شدهاند‪ .‬با توجه به این که‬ ‫ناودیس جدید کوچک فقط متشکل از سازندهای میشان و آغاجاری است‪ ،‬میتوان گسل مسبب بالاآمدگی آن را منشعب‬ ‫شده از سطح جدایشی سازند گچساران دانست‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ (:‬تاقدیس دهدشت‪ ،‬بالاآمدگی‪ ،‬شبکه آبراههها‪ ،‬گچساران)‬

Interaction between drainage pattern and uplift in the southern limb of Dehdasht Anticline Kobra Heydarzadeh 1, Hossein Hajialibeigi 2 1 PhD student, Geology department, Earth Science Faculty, Shahid Beheshti University, [email protected] 2 Academic member of Geology department, Earth Science Faculty, Shahid Beheshti University, [email protected]

Abstract: Dehdasht Anticline is located in the Central Zagros folded belt, between Izeh Zone and Dezful Embayment. Surface exposure of the anticline is composed of Gachsaran, Mishan and Aghajari Formations. The surrounded synclines of the both limbs have higher elevations respect to the anticline. There is a smaller syncline at the SE end of the southern syncline, which stands higher than this bigger syncline. Drainage system and Digital Elevation Model show that some drainage have been deflected or cut at the north end of the smaller syncline. By comparing the drainage system of the region with an example of the previous studies elsewhere and a cross section across the structure drawn based on geology map's data, an evolutionary history is proposed for the southern limb of the Dehdasht Anticline. Accordingly it seems that faulting of the southern limb's syncline causes the smaller syncline of its SE end to uplift; consequently, these processes result in deflection of the major N-S Bimanjegan River to the south and the transverse river, passed over SE end of the southern syncline, to the north. Since the new smaller syncline is composed only of Mishan and Aghajari Formations, it is possible to say the fault responsible for the syncline's uplift results from the detachment level of Gachsaran Formation Keywords :( Dehdasht Anticline, Uplift, Drainage system, Gachsaran)

◊◊◊◊◊◊◊

)‫خراسان جنوبی‬-‫بررسی شاخص هاي ریخت زمین ساختی در راستاي پهنه گسلی فرخی(شرق قاین‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

‫ محمدمهدی خطیب‬2 ‫ محمود رضا هیهات‬1 ‫فرزاد قاسم پور‬

[email protected]‫دانشگاه بیرجند‬،‫گروه زمین شناسی‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد‬-1 mhayhat @birjand.ac.ir ‫دانشگاه بیرجند‬،‫استادیارگروه زمین شناسی‬-2 [email protected]‫دانشگاه بیرجند‬، ‫ استادگروه زمین شناسی‬-1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ناحیه مورد‬. ‫گسل فرخی در شرق قاین با روند تقریبی شمال شرق – جنوب غرب در مرز کوه پاشش و ورزگ واقع شده است‬ ‫ با توجه به این که شاخص های کمّی‬.‫مطالعه در بخش جنوبی این پهنه گسلی قرار دارد و قطعه گسلی فرخی نامیده می شود‬ ‫ برخی از آنها برای ارزیابی نرخ فعالیت زمین ساختی در‬،‫ به خوبی گویای فعالیت های تکتونیکی هستند‬،‫ریخت زمین ساختی‬ ‫ میانی و‬،‫ در قطعات شمالی‬Smf ‫ مقادیر بدست آمده برای شاخص‬.‫طول این قطعه گسلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است‬ ‫بدست آمده‬1/2 ‫و‬1، 1/12، 1/15 ‫به ترتیب‬5 ‫و‬1، 2، 1 ‫ برای رودخانه های‬S ‫و مقدار شاخص‬1/44 ‫و‬1/10، 1/ 2‫جنوبی به ترتیب‬ ‫ نشان میدهد که میزان فعالیت تکتونیکی از شمال به‬،‫ مقایسه مقادیر بدست آمده برای این شاخص ها در مناطق انتخابی‬.‫است‬ ‫کیلومتری از جبهه ی کوهستان در شمال منطقه حاکی از‬1 ‫ همچنین تغییر مسیر آبراهه ها در فاصله‬.‫جنوب کاهش یافته است‬ .‫برخاستگی می باشد که میتواند نشانه ای از فعالیت گسل های زیر سطحی و رشد آنها به سمت شمال باشد‬ )‫ ریخت زمین ساخت‬،‫ شاخص مورفومتریک‬، ‫ فرخی‬،‫( گسل شرق قاین‬:‫كليد واژه ها‬ Morphotectonic indices along the fault zone farokhi (East Qayen-South Khorasan) Farzad ghasempoor 1, Mahmoud Reza heyhat 2 Mohammad Mahdi khtib 1. MS student, Department of Geology, University of Birjand [email protected] 2. Department of Geology, University of Birjand [email protected] 3. Department of Geology, University of Birjand [email protected] Abstract: Farokhi in East Qayen fault trends approximately north East - South West Mount pashesh and Vorezg is located on the border of the mountain. The study area is located in the southern part of the fault zone and farokhi called segments. With regard to the quantitative indicators morphotectonic, as well as indicate tectonic activity, some of them to assess the rate of tectonic activity in these segments has been analyzed. Smf index values in parts of North, Central and South, respectively 1.2, 1.38 and 1.55 and the S index for River 3, 2, 1 and 4, respectively, 1.04, 1.02, 1 and 1.2 respectively. Comparing the values obtained for these indicators in selected areas, shows that tectonic activity rate decreased from east to west. The diversion channels are 1 km from the mountain front in the northern region, which is off show can be a sign of underlying fault activity and growth to the north is the Keywords :( Fault East Qayen, farokhi, morphometric index, morphotectonic)

◊◊◊◊◊◊◊

)‫پهنه بندي خطر زمینلرزه به روش تحلیل سلسله مراتبی در منطقه دهک(خراسان جنوبی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬،‫محترم قهرمانی‬ [email protected]،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استادیار تکتونیک‬،‫سید مرتضی موسوی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استاد‬،‫محمد مهدی خطیب‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ غربی و شمال‬-‫ شرقی‬،‫ جنوبی‬-‫در استان خراسان جنوبی (شرق ایران) به دلیل عملکرد گسل های فعال (گسلهای شمالی‬ ‫ تعیین مناطق دارای‬،‫ برای کاهش خسارات‬.‫ شاهد بروز زمین لرزههایی با بزرگاهای مختلف هستیم‬، )‫ جنوب شرق‬-‫غرب‬ ،‫ در این بررسی از شش عامل موثر در زمین لرزه (گشتاور لرزه ای‬.‫پتانسیل بالای لرزهای از اهمیت ویژهای برخوردار است‬ ‫ به کمک روش‬.‫ استفاده شد‬،)‫ مفاومت واحدها و عمق آبرفت‬، ‫ فاصله از شکستگی‬،‫ همشدت شکستگی‬،‫همشتاب لرزهای‬ ‫ همپوشانی بر روی داده های مورد نظر صورت گرفت تا تاثیر عوامل مختلف در بروز زمین لرزه با هم‬،‫تحلیل سلسله مراتبی‬ ‫ خطر زمین لرزه در منطقه به‬،‫ بر اساس نقشه های پهنه بندی‬.‫سنجیده شودو نهایتا نقشه پهنه بندی خطر زمین لرزه تهیه گردید‬ ‫ در‬.‫ کم و خطر خیلی کم قرار دارد‬،‫ متوسط‬،‫ زیاد‬،‫ به ترتیب در کلاس خیلی زیاد‬%11 ‫ و‬%14 ،%22 ،%21 ،% 11:AHP ‫روش‬ .‫ قسمت اعظم منطقه دهک در کلاس خطر زیاد قرار دارد‬،‫این پهنه بندی‬ )‫ روش تحلیل سلسله مراتبی‬،‫ گشتاورز لرزه ای‬،‫ گسل دهک‬،‫( خراسان جنوبی‬:‫كليد واژه ها‬ Earthquake Hazard Zonation by Analytical Hierarchy Process and in Dehek Area , Southern Khorasan Mohtaram Ghahramani, Birjand University, [email protected] Seyed Morteza Moussavi, Birjand University,[email protected] Mohammad Mahdi Khatib, Birjand University, [email protected] Abstract: We See that Earthquakes with Different Magnitudes Occur in Southern Khorasan (East of Iran). For Losses Reduce, Identify Areas with High Seismic Potential are More Importance. In this research, six effective factors in Earthquake such as Seismic Moment, Seismic Iso acceleration, Seismic Iso fracture, distance from Fault, unit resistances and depth of Alluvium are used. Finally Data are combined together by using Analytical Hierarchy Process (AHP) method to effect of various factors in Earthquake occurrence are measured together. The results of Earthquake hazard zonation based on AHP, respectively13, 20, 22, 15and 30% of the area are at very high risk class, high, medium, low and very low.in this zonation, much of the Dehek area is located in high risk class

Keywords :( South Khorasan, Seismic Moment, map of earthquake hazard zonation, Dehek)

◊◊◊◊◊◊◊

‫ در تهیه نقشه پهنه بندي فعالیت تکتونیکی‬GIS ‫ و تکنیکهاي‬AHP ‫استفاده از روش‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ میرمسعود خیرخواه‬،1‫مصطفی جلیلوند‬

[email protected] ‫ دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران‬GIS\RS ‫ دانشجوی کارشناسی ارشد‬.1 [email protected] ‫ دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران و پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور‬.2

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ .‫مطالعه مورفولوژی رودخانهها و پیشانی کوهستانها از بهترین روشهای تهیه نقشه پهنه بندی فعالیت تکتونیکی میباشد‬ ‫ از ابزارهای پایه و کارآمد تشخیص‬..‫گرادیان رود و‬-‫ شاخص طول‬،‫شاخصهای ژئومورفیک مثل پیچ و خم پیشانی کوهستان‬ ‫ با توجه به ویژگیهای مکانی و اهمیت متفاوت این شاخصها‬.‫درجه فعالیت تکتونیکی بوده که در این تحقیق استخراج گردیدند‬ ‫) به کار گرفته شد و پهنه‬AHP( ‫ و تکنیک تحلیل سلسله مراتبی‬GIS ‫ روشهای نوین‬،‫در نقشه پهنهبندی فعالیت تکتونیکی‬ ‫ از نقشه درونیابی‬،‫ به منظور صحتسنجی یافته های تحقیق‬.‫ نیمه فعال و فعال تقسیم بندی شد‬،‫مورد مطالعه به سه کلاس کم فعال‬ ‫ مقایسه نتایج بدست آمده با زلزلههای‬.‫شده زمین لرزه های تاریخی منطقه مورد مطالعه و تطابق پیکسل به پیکسل استفاده گردید‬ ‫ با نقشه فعالیت تکتونیکی بدست آمده از کانون زلزله های ثبت شده آن‬AHP ‫ درصدی روش‬50 ‫ نشان از تطابق‬،‫ثبت شده‬ .‫محدوده دارد‬ GIS ،AHP ،‫ شاخص های ژئومورفولوژی‬،‫ تکتونیک فعال‬:‫كليد واژه ها‬ Using AHP Method & GIS Technics in Tectonic Activity Mapping Mostafa Jalilvand 1, Mir Masoud Kheirkhah 2 1. Student Of Master of RS/GIS Department of RS\GIS Science and Research branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. 2. Associate Professror Of Department of RS\GIS ‫ و‬Science and Research branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. Abstract: Evidences of structural geomorphology and morphometric parameters associated with forehead of rivers and mountains are the best indicators to evaluate active tectonics. These geomorphic indicators such as complications in mountain fronts and length-gradient index in rivers are the basic precursors in tectonic activity that were extracted in this study . Due to the fact that the location and characteristics of of these indicators are critical for the tectonic activity zonation, new methods of GIS and analytic hierarchy process (AHP) were applied in this research. Accordingly, AHP methods were used to categorize the study area into three classes i.e. less active, semi-active and active. In order to verify the results, interpolation maps of historical earthquakes as well as pixel by pixel adaptation were also implemented. Comparing these results with recorded earthquakes, presented 48 percent match for AHP method with the tectonic activity which was documented from epicenter of the earthquake in the area of interest Keywords :( Active Tectonics, Geomorphic Indices, AHP, GIS)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی اثر گسلش بر زمینلغزشهاي یال شمالی البرز شرقی با استفاده از تکنیکهاي سنجش از دور و‬ GIS

◊◊◊◊◊◊◊ )[email protected] gu.ac.ir( ‫ حامد رضایی‬،)[email protected](2‫ حجت اله صفری‬،)[email protected](1‫افسانه قجقی‬ 1

[email protected] ،‫ ایران‬،‫ گرگان‬،‫ دانشگاه گلستان‬،‫ گروه زمینشناسی‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬-1 [email protected] ،‫ ایران‬،‫ گرگان‬،‫ دانشگاه گلستان‬،‫ گروه زمینشناسی‬،‫ دکتری تکتونیک‬-2 [email protected] gu.ac.ir ،‫ ایران‬،‫ گرگان‬،‫ دانشگاه گلستان‬،‫ گروه زمینشناسی‬،‫ دکتری زمینشناسی مهندسی‬-1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫منطقه نرگس چال در بخش مرکزی یال شمالی البرز شرقی جهت بررسی ارتباط فضایی بین گسلها و زمینلغزشها انتخاب‬ ‫ اصلی و فرعی و همچنین محدوده‬،‫ گسلهای عمده‬،‫ با استفاده از تکنیکهای سنجش از دور و مطالعات صحرایی‬.‫گردید‬ -‫ ارتباط فضایی بین شکستگیها و محدوده زمین‬GIS ‫ سپس در محیط‬.‫زمینلغزشهای رخداده استخراج و پیمایش گردیدند‬ ‫ نتایج بررسیها نشان میدهد که ارتباط ژنتیکی بین زمینلغزشهای رخ داده در منطقه‬.‫لغزشها مورد بررسی قرار گرفت‬ ‫ به نظر میآید که خود صفحات گسلش به عنوان صفحات‬.‫نرگسچال با گسلش در مقیاسهای ماکروسکوپی وجود دارد‬ ‫ هر چند که عوامل ساختاری علاوه بر این بر افزایش شیب زمین نیز تاثیرگذار بوده‬.‫گسیختگی جهت زمینلغزش عمل نمودهاند‬ .‫و به همین دلیل ارتباط فضایی تنگاتنگی بین گسلها و زمینلغزشها دیده میشود‬ )GIS ،‫ سنجش از دور‬،‫ البرز شرقی‬،‫ زمینلغزش‬،‫( گسلش‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation on influence of faulting on landslides in Northern limb of Eastern Alborz, Using remote sensing and GIS techniques Afsaneh Ghojoghi 1, Hojjat ollah Safari 2, Hamed Rezaei3 1- MSc in Tectonics, Geology Dept., Golestan Uni : [email protected] 2- PhD in Tectonics, Geology Department, Golestan University: [email protected] 3- PhD in Engineering Geology, Geology Department, Golestan University: [email protected] gu.ac.ir Abstract: Narges Chal area in Northern limb of Eastern Alborz is selected as case study for investigation on temporal relationship between Faulting and Landslides. Major, Main and Minor faults together with occurred landslide districts were extracted and surveyed by using Remote sensing techniques and field investigations. Then this relationship is determined in GIS environment. The results demonstrated the genetically relationships between landslides and faults in macroscopic scale in Narges Chal area. It seemed that the fault surface play the role of failuring planes for landsliding. In other hand, the structural factors also increased the ground slope and then, the close relationship is formed between landslides and faults. Keywords :( Faulting, Landslide, Eastern Alborz, Remote sensing, GIS)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی ساختار پوسته فوقانی در جزیره قشم با استفاده از توموگرافی امواج سطحی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ عباس غلامزاده‬،1‫نسیم حیدرپور‬

[email protected] ،‫ دانشگاه هرمزگان‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زلزله شناسی‬1 [email protected] ،‫ دانشگاه هرمزگان‬،‫ استادیار‬2

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ حاصل‬.‫روش توموگرافی زلزلههای محلی به عنوان یک ابزار مفید برای مطالعه ساختار فوقانی پوسته مورد استفاده قرار میگیرد‬ ‫ در این مطالعه نقشههای‬.‫این مطالعه دست یابی به ساختار سرعتی با استفاده از منحنیهای پاشندگی امواج سطحی میباشد‬ ‫ بعد از برآورد منحنیهای پاشندگی مد‬.‫توموگرافی دو بعدی سرعت گروه با استفاده از پردازش تک ایستگاهی برآورد شد‬ ‫دوبعدی تعمیم‬-‫ با استفاده از روش وارونسازی خطی‬،‫ ثانیه با نرم افزار هرمن‬0/1-10 ‫اساسی امواج ریلی در بازهی پریودی‬ ‫ نتایج‬.‫ نقشههای توموگرافی سرعت گروه بدست آمدند‬،)1331( ‫) و یانوسکایا و دیتمار‬1301( ‫یافته دیتمار و یانوسکایا‬ ‫توموگرافی امواج سطحی وجود آنومالیهای کم سرعت را نشان میدهد که میتوان به انبارش رسوبات نمک ربط داد و‬ .‫میتواند دلیل خوبی بر نقاط کم سرعت در این ناحیه باشد‬ ‫ امواج سطحی‬،‫ توموگرافی‬،‫ جزیره قشم‬،‫ پوسته فوقانی‬:‫كليد واژه ها‬ The Evaluation of upper crustal structure in the Qeshm Island using surface waves tomography

Nasim Heidarpoor1 , Abbas Gholamzadeh 2 Msc student, Hormozgan University, [email protected] 2 Assotiated Professor, Hormozgan University, [email protected] 1

Abstract: Seismic tomography using local earthquakes is a useful tool for studying upper crustal structure. The outcome of this study is the achievement to the velocity structure using surface waves dispersion curves. In this study, 2D tomography maps of group velocity using single-station processing estimated. After estimating the fundamental mode Rayleigh waves dispersion curves by Herrmann, using a generalized 2Dlinear inversion procedure developed by Ditmar &Yanovskaya (1987) and Yanovskaya & Ditmar (1990), the group velocity tomographic maps obtained. Surface wave tomography results represent low-velocity anomalies which can be related to the accumulation of salt sedimentations and it can be good reason for low-velocity points in this region. Keywords: upper crust, Qeshm Island, tomography, surface waves. ◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی تغييرات آسپریتی و نحوه توزیع تنش در محل رخداد زمينلرزهای با ‪ MN= 6,2‬در سال ‪ 2112‬ميلادی‪،‬‬ ‫بخش شمال غربی زاگرس‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫نسرین توکلی زاده ‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک گروه زمین شناسی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‪،‬‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫بهنام رحیمی ‪ ،‬دانشیارگروه زمینشناسی‪ ،‬دانشکده علوم‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‪[email protected] ،‬‬ ‫فرزین قائمی‪ ،‬دانشیارگروه زمینشناسی‪ ،‬دانشکده علوم‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکيده ‪:‬‬

‫کمربند چین و رااندگی زاگرس با روند ‪ ،NW-SE‬یکی از اجزای مهم تکتونیک خاورمیانه محسوب میشوند‪ .‬این کوهها‬

‫بخش خارجی گوه کوهزایی فعال زاگرس به شمار میروند‪ .‬فعالیت زمینساختی این کوهها محدود به پیشانی دگرشکلی‬ ‫زاگرس است‪ .‬نرخ متفاوت کوتاه شدگی حاصل از بررسیهای ‪ GPS‬در زاگرس مشاهده میشود‪ ،‬که در شمالغرب به‬

‫کمترین مقدار خود میرسد‪ .‬فعالیت لرزهای متراکم و غیر یکنواخت در این کوها همزمان با عدم رخداد گسلش سطحی در‬ ‫آنها موجب اهمیت مطالعات زمینلرزهشناسی بر روی این کوهها شده است‪ .‬در این تحقیق تطابق رومرکز زمین لرزهای با‬

‫بزرگی ‪( MN= 6,2‬تاریخ رخداد‪ ،)2115/10/10 :‬را در بازه زمانی سال ‪ 2111‬تا پایان سال ‪ 2111‬را با محدوده کمترین دوره‬ ‫بازگشت (‪ )TL‬در بخش شمال غربی زاگرس بررسی نمودهایم‪ TL .‬تخمینی احتمالی از زمان بازگشت زمینلرزهها است‪،‬که از‬ ‫پارامترهای ‪ a-value‬و ‪ b-value‬رابطه فراوانی‪-‬بزرگی رخدادهای لرزهای محاسبه میشود‪ .‬به دلیل تغییر این دو پارامتر در‬ ‫مکانهای مختلف‪ ،‬میزان دوره بازگشت نیز متغیر است‪ .‬بدین ترتیب با محاسبه آنها میتوان علاوه بر شناخت نحوه توزیع تنش‬ ‫و لرزهخیزی در یک منطقه‪ ،‬مناطق را از نظر طول دوره بازگشت و یا به عبارتی تمرکز آسپریتیها مورد مطالعه قرار داد‪ .‬طبق‬

‫نقشههای ‪ a-value‬و ‪ b-value‬رسم شده‪ ،‬در محدوده مورد بررسی که زلزله رخ داده در حاشیه آن قرار دارد‪b-value ،‬‬

‫پایین و نرخ لرزهخیزی(‪ )a-value‬بالا وجود دارد‪ .‬این بخش به علت داشتن کمترین دوره بازگشت ریزلرزهها در منطقه و‬ ‫همچنین مجاورت آن با رخداد ‪ MN = 6,2‬در سال ‪ ،2115‬به عنوان یک تنشگاه (آسپریتی) معرفی شدهاست‪.‬‬

Review of asperities and distribution of stress with in the epicenter of the 2014 earthquake with MN=6.2 in northwestern part of the Zagros Mountains. Nasrin Tavakoli zadeh, [email protected] Behnam Rahimi, [email protected] Farzin Ghaemi, [email protected] Abstract: Zagros fold and trust belt trending NW-SE, are a key component in the tectonic of Middle East. This mountains are the external part of the Zagros orogenic wedge. Tectonic activity is limited to the deformational front of Zagros. Different rates of shortening have been observed via GPS measurements, and northwest of Zagros contains the lowest amount. Since dense and non-uniform seismic activity in this mountains happens and lack of surface faulting associated with this activities exists, seismic studies are important in Zagros. In this study, we correlated the epicenter of an earthquake with MN=6.2 (date of occurrence: 2014.08.18), with the zone of lowest recurrence time (T L) in period of 2007 to the end of 2013. TL estimates the probability of reoccurring an earthquake with a specified magnitude. This parameter is calculated from b-value and a-value of frequency-magnitude distribution of earthquakes. Due to changes in this parameters in different places, the recurrence time varies, thus, with calculating a-value and b-value in addition to seismicity and stress distribution we can study local recurrence time and asperities. According to the plotted a-value and b-value maps, the region that the earthquake of 2014 has happened at its margin, shows low bvalue and high b. So we propose an asperity in this region because of having the least recurrence time and the location of the 2014 earthquake besides it. ◊◊◊◊◊◊◊

‫مدلسازي آنالوگ خاور ایران‬

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ عباس‬،([email protected] ) ‫ مرتضی طالبیان‬،([email protected])1‫مرضیه رستمی قطارقوئی‬ 2

)[email protected]( 1‫بحرودی‬ .‫ سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‬،‫کارشناسی ارشد زمین ساخت پژوهشکده علوم زمین‬-1 .‫ سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‬،‫ استادیار پژوهشکده علوم زمین‬،‫ دکتری زمین ساخت از دانشگاه کمبریج‬-2 .‫ استادیار دانشکده فنی دانشگاه تهران‬،‫ دکتری زمین ساخت از دانشگاه ابسالا‬-1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ این منطقه تشکیل شده از بلوک‬.‫شرق ایران از نظر تکتونیکی منطقه ای فعال همراه با گسل های امتدادلغز و تراستی می باشد‬ ‫های صلب که توسط مناطقی با تغییر شکل زیاد احاطه شده است این بلوک ها سه ساختار را در طول شمال شرقی ایران تا‬ ‫ در بالای بلوک لوت گسل‬،‫ در بخش شمال شرقی ایران گسله های تراستی و امتداد لغز راست بر‬.‫جنوب لوت ایجاد می نماید‬ ‫ پس در این‬.‫های امتداد لغز چپ بر و از بخش شمال تا جنوب لوت گسل های امتدادلغز راست بر را ایجاد نموده است‬ ‫پژوهش سعی شده براساس داده های زمین شناسی و حرکت بلوک های شرق ایران توسط مدل سازی آنالوگ حرکت گسله‬ ‫ در این مدل جابجایی کلی گسله ها و نرخ حرکت آن ها با واقعیت کنونی دگر شکلی تکونیک شرق‬.‫ها را بازسازی نمود‬ .‫ایران همخوانی خوبی دارد‬ ‫ مدل سازی آنالوگ‬،‫ خاور ایران‬،‫ جا به جایی کلی‬:‫كليد واژه ها‬ Analogue modeling in east Iran Marzyeh Rostami Ghatarghoei1([email protected]), Mortza Talebian2 ([email protected]), Abbas Bahroudi3([email protected]) 1 M.Sc. Tectonic Institute of Earth Sciences, Geological Survey of Iran. [email protected] 2 Tectonics PH.D. from the University of Cambridge, Professor of the Institute of Earth Sciences, Geological Survey of Iran. [email protected] 3 Tectonics PH.D. assistant Professor at Uppsala University, Tehran University. [email protected] Abstract: Iran East tectonically active area are with strike-slip and thrust faults. This area consists of rigid blocks that are surrounded by areas with large deformation. These blocks create three structures in the northeast of Iran to the south Lut. In the northeastern part of Iran thrust and right-lateral strike-slip fault, left-lateral strikeslip faults at the top of Lut block and from the north to south right-lateral strike-slip faults Lut has created. So in this study, based on geological data and move blocks of East Iran by analogue modeling march by repairing the faults. In this model the total offset of faults and tectonic deformation rate of its movement with the current reality of Iran's East fairly consistent. Keywords :Total offset, East Iran, Analogue modeling

‫ شمال‬،‫حاجیآباد‬،‫شواهد پس راند جوان سازندهاي زاگرس فروبوم بر روي پهنه سنندج –سیرجان‬ ‫بندرعباس‬

◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] 1‫جواد شیخی‬، [email protected]‫ محمد محجل‬، [email protected]‫حبیب پورفرج‬ ‫ دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس‬:1‫و‬1 ‫ دانشیار گروه زمین شناسی ساختمانی و تکتونیک دانشگاه تربیت مدرس‬:2 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ این پسراند سبب جاگیری سازندهایی‬.‫ کیلومتری شمال بندرعباس معرفی میشود‬141 ‫پسراند جوان در حاجیآباد واقع در‬ ‫ شواهد میدانی ساختاری در این منطقه مشخص‬.‫سیرجان شده است‬-‫ازحوضه زاگرس فروبوم بر روی سنگهای پهنه سنندج‬ ‫جهرم و میشان به سمت شمال رانده شده و از روی نهشتههای ملانژ افیولیتی‬-‫میکند که بخشهایی از سازندهایی چون آسماری‬ ‫ نهشتههای‬.‫سیرجان قرار گرفته است‬-‫زمیندرز زاگرس عبور کرده و بر روی نهشتههای آتشفشانی حوضه کنارهای از پهنه سنندج‬ ،‫حوضه زاگرس فروبوم در تاقدیسهای برگشته فرادیوارهای با سطح محوری مخالف چینها و گسلهای اصلی حوضه زاگرس‬ ‫ علاوه از سازندهای با سن‬.‫سیرجان قرار گرفتهاند‬-‫با تمایل به سمت شمال بر روی مجموعه سنگهای زمیندرز و پهنه سنندج‬ ‫ در فرادیوارهگسل پسراند در‬،‫ کنگلومرای جوان کواترنری که بر روی سازند میشان نهشته شده‬،‫ائوسن ومیوسن‬ ‫ این شواهد نشان میدهد پسراند در محل برخورد بین دو ورق قارهای عربی و ایران‬.‫ چین خورده است‬،‫تاقدیسفرادیوارهای‬ .‫بسیار جوان بوده و بوجود آمدن آن با سازوکار حرکتی امتدادلغز در زمیندرز زاگرس در ارتباط میباشد‬ )‫ حاجیآباد‬،‫ تاقدیس برگشته‬،‫ گسل پسراند‬،‫ پهنه برخوردی‬،‫( زاگرس‬:‫كليد واژه ها‬ Back thrust of formations from Zagros Foreland over the Sananaj-Sirjan Zone, Hajiabad, north Bandarabas Habib Pourfaraj 1, Mohammad Mohajjel 2, Mohammad Mohajjel 3 Abstract: Young back thrust is introduced in Hajiabad area 150 km north of Bandarabas which were caused thrust of formations from the Zagros foreland over the Sanandaj-Sirjanzone. Field structural evidence in this area indicate that parts of Asmari-Jahrom and Mishan Formations have been transported to the north over the ophiolithicmelanges of the Zagros suture zone and the volcanic rocks of the Marginal sub-zone of the Sanandaj-Sirjan zone. Formations of the Zagros foreland in the hanging wall anticlines containing axial surfaces dipping to the south with different vergence comparing to the folds and faults in the Zagros foldthrust belt. In addition to the Eocene and Miocene formations, a young Quaternary conglomerate that is lying flat over the Mishan Formation has been folded in the hanging wall anticline. This structural evidence clear that the back thrust in the collision zone is the result of suture zone strick slip kinematics and collision between Arabia and Iranian plates is active. Keywords :( Zagros, Suture zone, Back thrust fault, overturned anticline, Hajiabad)

◊◊◊◊◊◊◊

‫تحليل فعاليت های لرزه زمين ساختی در گستره شهر طبس‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫راضیه عباس پور‪ ،‬کارشناس ارشد تکتونیک‪[email protected] ،‬‬ ‫سید مرتضی موسوی‪ ،‬استادیار گروه زمین شناسی‪[email protected] ،‬‬ ‫محمودرضا هیهات‪ ،‬استادیار گروه زمین شناسی ‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در این پژوهش برآوردهای مستقلی از طریق روشهای قطعی(‪ )Deterministic‬و احتمالی(‪ )Probabilistic‬برای تحلیل خطر‬ ‫در گستره شهر طبس انجام گرفته است‪ .‬با استفاده از دادههای لرزهای منطقه فرمول لرزهخیزی برای شهر طبس برحسب امواج‬ ‫سطحی(‪ )Log N= 2.3 - 0.50 Ms‬بدست آمد‪ .‬بیشترین شتاب افقی بر شهر طبس ‪ 1/1g‬شتاب ثقل زمین‪ ،‬از راندگی شتری‬ ‫با توان لرزهزایی ‪ 1/5‬ریشتر است‪ .‬نتایج بدست آمده نشان می دهد که گسل کلمرد به طول ‪ 112‬کیلومتر به فاصله ی‬ ‫‪ 61‬کیلومتری از شهر طبس بیش ترین تأثیر را بعد از راندگی شتری خواهد داشت‪ .‬بطوری که بیش ترین زمین لرزه قابل‬ ‫انتظار(‪ 0/3‬ریشتر)‪ ،‬بیشینه شدت نسبی در کانون(‪ 0‬برحسب مرکالی)‪ ،‬حداکثر جابجایی افقی در کانون(‪ 11‬سانتی متر)‪ ،‬حداکثر‬ ‫جابجایی قائم(‪ 12‬سانتیمتر) در نتیجه ی عملکرد این گسل بر شهر طبس وارد میشود‪ .‬با استفاده از ابزار تحلیلی زمین آمار‬ ‫(کریجینگ معمولی) در ‪ GIS‬مدل مناسب برای نقشه پیشگویی مقادیر بیشینه شتاب گرانشی معرفی شد‪ .‬با کمک این نقشه‬ ‫محدودههای با خطر لرزهای بالا و خیلی بالا‪ ،‬دو سرچشمه لرزهای خطی با روندهای شمال خاور‪ -‬جنوب باختر در غرب طبس‪،‬‬ ‫مربوط به گسلهای کلمرد و لادر و روند شمال باختر‪ -‬جنوب خاور در شرق طبس و مربوط به گسلهای شتری‪ ،‬اسفندیار و‬ ‫نایبند شناسایی شدند‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬بیشینه شتاب گرانشی زمین‪ ،‬تحلیل خطر زمین لرزه‪ ،‬پارامترهای جنبش زمین‪ ،‬فرازمین شتری‪ ،‬منحنی خطر‬ ‫لرزهای‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Analysis of seismic tectonic activity in region of Tabas Razie Abbaspour 1, [email protected] Seyed Morteza Moussavi 2, [email protected] Mahmoud reza heyhat3, [email protected] Abstract: In this study, an independent estimate through Deterministic and probabilistic methods for risk analysis was conducted in the context of the city of Tabas.using seismic data, calculated seismicity equation is Log N= 2.3 - 0.50Ms. Our proposition that largest horizontal gravity in clue occurrence probable earthquake will be g=0.7, which is from Shotori fault, The results show that the fault Kalmard to the 173 km distance 60 kilometers from

the city of Tabas most impact after the fault Shotori will have thrust. So that most of the expected earthquake (Richter 9), maximum relative intensity at the epicenter (8), the maximum horizontal displacement at the epicenter (83), the maximum vertical displacement (80) as a result of the performance of the fault enters the city of Tabas. Using analytical tools geostatistics (ordinary kriging) in GIS model for prediction map was introduced maximum gravitational acceleration. With the help of the map of areas with high seismic risk and very high, two seismic source line with the trend of NE- SW of West Tabas, the NW-SE trending faults Kalmard and Lauder and Tabas in the East and the fault Shotori, Esfandiar and Naiband were identified. Keywords : maximum gravitational acceleration, Seismic hazard analysis, Parameters of the Earth, Horst Shotori, Seismic hazard curves

◊◊◊◊◊

‫بررسی ریخت زمین ساخت مخروط افکنه هاي گسل کوهبنان و ارزیابی فعالیت گسل کوهبنان‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected]،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫آرش دهقان ه دانشجوی دوره دکتری‬ [email protected]،‫کارشناس ارشد زمین ساخت سازمان زمین شناسی‬،‫زری حسن آبادی‬ [email protected]‫ دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند کرمان‬،‫دکتر امیر شفیعی بافتی‬ [email protected]،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫ دانشجوی دوره دکتری‬،‫غلامرضا عسگری‬

[email protected]،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫ دانشجوی دوره دکتری‬،‫محمدرضا حاجیان نژاد‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫گسل کوهبنان به عنوان یکی از گسل های فعال ازمجموعه گسل های بنیادی جنوب شرقی ایران مرکزی با حرکت راستالغز‬ ‫ یکی از این‬.‫ در طول این گسل شواهد ریخت زمین ساختی مختلفی دیده می شود‬.‫راستگرد با مؤلفه معکوس شناخته می شود‬ ‫ با توجه به این مخروط افکنه ها و محاسبه پارامترهای ریختاری‬.‫شواهد مخروط افکنه های مجاور گسل کوهبنان می باشند‬ ‫آنها و تأثیری که فعالیت گسل بر شکل و ساختار مخروط افکنه ها دارد میزان فعالیت این گسل در بخشهای مختلف آن در‬ ‫این مقاله بررسی گردید و رده بندی جنبایی برای این گسل ارائه شده است که بر اساس آن گسل کوهبنان از نظر جنبایی‬ .‫دارای سه بخش با فعالیت بالا و متوسط و پایین می باشد‬ )‫ رده بندی جنبایی‬،‫ مخروط افکنه‬،‫ فعالیت زمین ساختی‬،‫( گسل کوهبنان‬:‫كليد واژه ها‬ Assessment Tectonic Activity Of Kouhbanan Fault By Using Adjacent Alluvial Fans Arash Dehghan,[email protected] Zari hassanabadi,[email protected] Amir Shafii bafti,[email protected] Gholamreza Asgari, [email protected] Mohammadreza hajiannezhad, [email protected]

Abstract: Kouhbnan fault is one of the active faults of westsouthern Iran with right lateral strike-slip with thrust component. Along this fault can see different evidence morphotectonic that one of them is alluvial fan adjacent this fault. According to these alluvial fans and measurment morphological indicator and effect of the fault on shape and structure of alluvial fans, rate activity of this fault at different part of that has been checked in this paper and presented Dynamic Classification for this fault. according that Kouhbnan fault has three part include high, moderate and low dynamic activity. Keywords :( Kouhbnan Fault, Tectonic Activity, Alluvial Fan, Dynamic Classification)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی شاخههاي پنهان گسل خزر به روش مقاومت ویژه الکتریکی‬ ‫و بررسی پاسخ مدلهاي مستقیم گسل (مطالعه موردي‪ :‬خلیلشهر)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫میعاد بادپا‪ ،‬کارشناسی ارشد ژئوفیزیک‪ ،‬دانشگاه صنعتی شاهرود‪[email protected] ،‬‬ ‫ابوالقاسم کامکار روحانی‪ ،‬دانشیار گروه ژئوفیزیک‪ ،‬دانشگاه صنعتی شاهرود‬ ‫علیرضا عرب امیری‪ ،‬دانشیار گروه ژئوفیزیک‪ ،‬دانشگاه صنعتی شاهرود‬ ‫مهدی محمدی ویژه‪ ،‬سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫آگاهی از محل گسلهای پنهان و آشکارسازی امتدادهای گسل در مناطق حساس شهری‪ ،‬با وجود توسعه شهری بر روی شاخه‬ ‫های گسل خزر‪ ،‬حائز اهمیت است‪ .‬از طرفی به سبب پوشیده شدن مناطق توسط رسوبات کواترنری و رخنمون نداشتن گسل‬ ‫در بسیاری از مناطق‪ ،‬رویکرد اساسی جهت بررسی گسلش‪ ،‬استفاده از روش های اکتشافات زیرسطحی به ویژه روشهای‬ ‫ژئوفیزیکی است‪ .‬در این مطالعه با بهره گیری از روش مقاومت ویژه الکتریکی و سپس مدلسازی پیشرو و معکوس داده های‬ ‫مقاومت ویژه‪ ،‬توانستیم مرزهای گسل را در زیر سطح زمین به خوبی آشکارسازی کنیم‪.‬‬ ‫در این پژوهش‪ ،‬نخست‪ ،‬پاسخ مدل های زمین شناسی و تکتونیکی رایج که احتمال وجود آن ها در منطقه مورد مطالعه می‬ ‫رفت با استفاده از مدلسازی پیشرو در نرم افزار ‪ Res2dmod‬محاسبه شد و سپس داده های خروجی مدلسازی پیشرو حاصل از‬ ‫این نرم افزار یک بار بدون در نظر گرفتن نویزهای محیطی و بار دیگر با اضافه نمودن ‪ 3‬درصد نویز رندوم‪ ،‬به عنوان ورودی‬ ‫به نرم افزار ‪ Res2dinv‬داده شده و نتایج حاصل از وارون سازی به نمایش در آمده است‪ .‬مدل های زمین شناسی مذکور عبارتند‬ ‫از‪ :‬مدل گسل تراستی‪ ،‬زون خرد شده یا گسلیده و گسل اِن اِشِلان و ‪ ...‬که در ادامه پس از توضیح مقدماتی در مورد سازوکار‬ ‫هر یک‪ ،‬به تفصیل در مورد پاسخ مدل مستقیم و نیز نتایج وارون سازی هر کدام از مدلها بحث خواهد شد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬شاخههای پنهان گسل خزر‪ ،‬خلیل شهر‪ ،‬مازندران‪ ،‬روش مقاومت ویژه الکتریکی‪ ،‬مدلسازی پیشرو و معکوس‪،‬‬ ‫نرم افزار ‪ ZONDres2d ،Res2dinv‬و ‪Res2dmod‬‬

survey of hidden branches of Khazar fault by resistivity method and investigate the response of Forward modeling of faults (case study: Khalil shahr) Miad Badpa1*, Abolghasem Kamkar Rohani2, Alireza Arab Amiri3 & mahdi Mohammadi Vije4 1

Msc. Student of Geophysics (Geoelectrical tendency), Department of Geophysics, School of Mining, Petroleum Engineering & Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran. 2,3 Professor, Department of Geophysics, School of Mining, Petroleum Engineering & Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran. 4 Phd. Student, Department of Geophysics, Institute of Geophysics, Tehran University, Tehran, Iran. * Corresponding author: Miad Badpa; E-mail: [email protected]

Abstract: Earthquake’s effects may have appear as faulting, crustal movement and etc., on the surface. It is important that you be aware of fracture and faulted zones around the construction and engineering structures. In addition, can be seen the concentration of earthquakes, in the destructive margins or convergent margin. The highest density of earthquakes in Iran, located along the southern Zagros and Alborz mountains. In the meantime,the south Caspian (Khazar) fault with 450 km length, is known active and dynamic faults, due to destructive mechanism and different seismic activities (for example, 8 July 1985 in southeast of Behshahr and 10 October 2007 in East of Behshahr). Despite urban development on branches of Khazar fault, It is important that well known and specified mechanism and strikes of the fault in urban sensitive areas. In addition,the basic approach for investigation of this fault, due to covered areas by quaternary deposits and absence of fault outcrop in some of areas, is use the subsurface exploration methods and especially high resolution Geophysical methods. In this study, we managed to detect the fault boundaries under the earth's surface, utilizes the electrical resistivity method and then forward and inverse modeling of resistivity data. For this purpose, initially, we design resistivity survey lines perpendicular to the imaginary fault strike. And then the resulting data after correction,were modeled in RES2DINV & ZOND (res2d) software by inversion method and nonlinear least squares optimization method. As well as,we design Khazar fault Synthetic model in Res2dmod software by forward modeling method. And finally, we offered the geological model and determined Khazar fault borders in khalil shahr region by comparing forward and inverse models and interpretation of inversion section. Keywords : Khazar fault, Khalil shahr, Mazandaran, resistivity method, Inversion & Forward modeling, ZONDres2d, RES2DINV & Res2dmod.

◊◊◊◊◊◊◊

)‫ در منطقه دهک(خراسان جنوبی‬GIS‫تحلیل خطر زمین لرزه با استفاده از تحلیل آماري و‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬،‫محترم قهرمانی‬ [email protected]،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استادیار تکتونیک‬،‫سید مرتضی موسوی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استاد‬،‫محمد مهدی خطیب‬ ◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫ بررسی زمین لرزه های دستگاهی‬.‫ جنوب شرق یکی از سرشاخه های گسل نه غربی است‬-‫گسل دهک با راستای شمال غرب‬ ‫ ریشتری نشان‬1‫ ساله را برای زمین لرزه‬11‫ مدت‬،‫ محاسبه دوره بازگشت زمین لرزه ها‬.‫حاکی از فعال بودن این گسل میباشد‬ ‫می دهد همچنین منطقه مورد نظر در محدوده شکستگی و شتاب بالا قرار دارد و بیشینه شتابی که بر روستاهای اطراف وارد‬ .‫ شتاب ثقلی زمین است‬1/40 g ‫میکند‬

‫ شتاب ثقلی‬،‫ دوره بازگشت‬،‫ نه غربی‬،‫ دهک‬:‫كليد واژه ها‬ Earthquake Risk Analysis with Statistics and Gis Analysis in Dehek Area, Southern Khorasan Mohtaram Ghahramani, Birjand University, [email protected] Seyed Morteza Moussavi, Birjand University,[email protected] Mohammad Mahdi Khatib, Birjand University, [email protected] Abstract: Dehek Fault with NW-SE trend is one of the branches of West- Neh Fault. Located earthquakes study applies this fault activity. Return period calculation show 70 years for 7 richter earthquake. Also area study is located at high fracture and acceleration classes and that acceleration maximum is 0.58 PGA Keywords :Dehek fault, west-neh Fault, return period, gravity acceleration

◊◊◊◊◊◊◊

‫ارتباط ساختار با کانهزایی در معادن امرآباد و فرحآباد (جنوب باختر یزد)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫علی ناکینی‪،‬کارشناسی ارشد‪ ،‬تکتونیک‪[email protected]،‬‬ ‫محمد محجل‪،‬دانشیار‪،‬تکتونیک دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] ،‬‬ ‫میثم تدین‪ ،‬دانشجوی دکتری‪ ،‬تکتونیک‪[email protected] ،‬‬ ‫حبیب پورفرج‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫معادن سرب و روی منصورآباد (فرحآباد‪ ،‬امرآباد) در ‪ 61‬کیلومتری جنوبباختر یزد واقع شدهاند‪ .‬واحدهای سنگی رخنمون‬ ‫یافته در منطقه معدنی‪ ،‬واحد آهکی خاکستری رنگ سازند تفت میباشد که به صورت همشیب بر روی مجموعه تخریبی‬ ‫قاعده کرتاسه از ماسه سنگ و کنگلومرای خاکستری سازند سنگستان‪ ،‬که در سمت معدن فرحآباد رخنمون دارند‪ ،‬قرار‬ ‫گرفتهاند‪ .‬کانهزایی در هر دو معدن در واحد آهکی سازند تفت رخ داده است و در بخشهایی از آن حالت دولومیتی و‬ ‫کریستاله شدن دیده میشود‪ .‬هر دو معدن در سمت جنوبباختری یال طاقدیسی با مشخصات سطح محوری شمالباختری‪-‬‬ ‫جنوبخاوری قرار گرفتهاند‪ .‬در سمت معدن امرآباد گسلهای نرمال با روند شمالباختر‪ -‬جنوبخاور و با شیب به سمت‬ ‫جنوبباختر بیشترین تجمع ماده معدنی را نشان میدهند‪ .‬در سمت معدن فرحآباد علاوه بر این روند گسلها‪ ،‬قسمتهایی از‬ ‫کانهزایی با روند لایهبندی موازی میباشد‪ .‬دسته دوم از گسلهای منطقه امتدادلغز راستگرد با روند شمالخاور‪-‬جنوبباختر‬ ‫میباشند که تجمع ماده معدنی در آنها کمتر دیده میشود‪.‬‬ ‫كليد واژهها‪ :‬ساختار‪ ،‬منصورآباد‪ ،‬امرآباد‪ ،‬فرحآباد‪ ،‬معادن سرب و روی‬

Relationship of structure with the mineralization in Amrabad and Farahabad mines . (Southwest of Yazd)

1. 2. 3. 4.

Ali Nakini 1, Mohammad Mohajjel 2 Meysam Tadayon, Habib Pourfaraj [email protected] [email protected] [email protected] [email protected]

Abstract: The Lead and zinc mines of Mansour abad (Farahabad, Amrabad) are located 60 km south-west of Yazd city. Exposed units in the area are gray limestones which are called Taft formation unit. Taft formation in Farahabad mine is located on the Sangestan Formation. Mineralization in both mines occure in limestone units of the Taft Formation. In some parts of the area dolomitization and recrystallizatin exist. Both mines are located in the southwest flank of an anticline. The axial surface of anticline is NW-SE. Most concentration of minerals in Amrabad mine is seen in normal faults with NW-SE trend and with slop toward SW. In addition of these faults in Farahabad mine some portions of the mineralization is parallel with the bedding. The second set of faults are dextral strike-slip faults with NE-SW trend whith less mineral accumulation.

Keywords : Structure, Mansourabad, Farahabad, Amrabad, Lead and zinc mines

◊◊◊◊◊◊◊

‫ مشهد‬،‫پهنه بندي خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی در گستره استان خراسان‬

◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ کارشناسی ارشد موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران‬، ‫سید جاسر متولی عنبران‬ [email protected] ،‫ کارشناسی ارشد موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران‬،‫نوشین مقتدری‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ درجه شمالی و طول‬10 ‫ تا‬14 ‫در این مقاله تحلیل خطر زمینلرزه برای منطقه شمال شرق ایران در گستره عرض جغرافیایی‬ ‫ درجه شرقی که از لحاظ لرزه زمینساختی در ایالت کپهداغ قرار دارد با استفاده از روش احتمالاتی برآورد‬61/4 ‫ تا‬41‫جغرافیایی‬ ‫ در این راستا نقشه لرزهزمینساختی منطقه با استفاده از نقشههای زمینشناسی و کاتالوگهای زمینلرزهها و خرد‬.‫شده است‬ ‫ چشمه‬0 ،‫ روند لرزهخیزی و نوع گسلهای موجود‬،‫ براساس شرایط تکتونیکی منطقه‬.‫ تهیه شده است‬2114 ‫زمینلرزهها تا سال‬ ‫ پارامترهای لرزهخیزی برای زلزلههای‬، ZMAP‫ با استفاده از تحلیلهای آماری نرم افزار‬.‫بالقوه زمینلرزه انتخاب گردیده است‬ .‫ در ادامه توسط نرم افزار کیجکو پارامترهای لرزهخیزی برای کاتالوگ ناهمگن محاسبه گردید‬.‫دستگاهی محاسبه گردید‬ ،‫ کیلومتر‬141 ‫ پهنهبندی خطر زمینلرزه به مرکزیت مشهد و به شعاع‬،‫سپس با استفاده از این پارامترها و رابطه کاهندگی مناسب‬ ‫ نتایج حاصل از نقشه های تحلیلخطر نشان‬.‫ سال تخمین زده شد‬514 ،111 ‫به کمک روش احتمالاتی برای دوره بازگشتهای‬ ً‫ خطر لرزهخیزی در نواحی شرقی افزایش مییابد که با نرخ لرزهخیزی منطقه کاملا‬،‫میدهد که با افزایش دوره بازگشت‬ .‫منطبق است‬ )‫ کپه داغ‬،‫ مشهد‬،‫ پهنهبندی خطر‬،‫(روش احتمالاتی‬:‫كليد واژه ها‬ Probabilistic Seismic Hazard Zonning Assessment in Khorasan province, Mashhad S. Jasser Motavalli-Anbaran, 1, MSc. Institute of Geophysics, [email protected] Nooshin Moghtaderi 2 MSc. Institute of Geophysics, [email protected] Abstract: In this paper seismic hazard analysis is performed by probabilistic hazard assessment method in a region bounded between 35 to 38 N and 57 to 61.5 E of northeast of Iran included KOPE DAGH seismotectonic state. First, a seismotectonic map of the region is provided using geological maps, earthquake and microearthquake catalog up to 2015. Then, 8 potential seismic sources were detected considering regions tectonic, seismicity of the area and type of the faults. After that, the seismicity parameters of the instrumental earthquakes catalog and inhemogeous catalog (historical and instrumental earthquakes) were estimated by ZMAP and KIJKO softwares respectively. By using these parameters and appropriate attenuation relation, the seismic hazarad was estimated. The centeral of zoning was Mashhad city and the radius of the center was 150 km. The return periods used for this method were 100 and 475 years. Regarding the obtained results, with a sequential increase in return period, we could see that the increment of risk is gradually extended to the eastern part of the region. Keywords :( Probabilistic Method, Hazard Assessment, Mashhad, Kope Dagh) ◊◊◊◊◊◊◊

‫ارزیابی زمینساخت جنباي منطقه بازرگان کرمان با استفاده از شاخصهاي زمینریختشناسی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ شهرام شفیعی بافتی‬،2‫ رضا درخشانی‬،1‫رحیمه رهبر‬

[email protected] ‫ دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬-1 ‫ استادیار بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬-2 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫کلمه) شاخصهای زمینریختشناختی برای شناسایی‬241‫این متن را پاک کرده و چکیده فارسی مقاله را بنویسید (حداکثر‬ ‫ در این پژوهش برای محاسبه‬.‫ویژگیهای خاص یک ناحیه از جمله برای تعیین سطح فعالیتهای زمینساختی مفید هستند‬ -‫ استفاده شده است و سعی بر این است که با بررسی شاخص‬Google earth ‫شاخصهای زمینریختشناسی ازمحیط نرمافزار‬ ‫ از اینرو‬.‫های ریختزمینشناختی منطقه بازرگان وضعیت نسبی زمینساخت جنبای این منطقه مورد ارزیابی قرارگیرد‬ ‫ درصد مسطحشدگی پیشانی‬،‫شاخصهای ریختزمینشناختی منطقه مورد مطالعه از جمله پیچ وخم پیشانی کوهستان‬ ‫ نتایج حاصل از‬.‫ نسبت عرض کف دره به ارتفاع آن و مقطع دره به صورت مجزا مورد محاسبه قرار گرفته است‬،‫کوهستان‬ ‫اندازهگیری چندین شاخص با یکدیگر تلفیق شده و برای تخمین درجهی نسبی فعالیتهای زمینساختی منطقه بازرگان مورد‬ .‫استفاده قرار گرفته است‬ )‫ درصد مسطحشدگی‬،‫ پیچ وخم پیشانی کوهستان‬،‫ زمینساخت جنبا‬،‫ ریختزمین ساخت‬،‫( بازرگان‬:‫كليد واژه ها‬ Analysis of Active Tectonics of Bazargan Area in Kerman by Using Geomorphology Indices Rahime Rahbar1, Reza Derakhshani2, Shahram Shafiei Bafti2 1- MSc. Student of Tectonics, Department of Geology, Shahid Bahonar University of Kerman. [email protected] 2- Assistant Professor, Department of Geology. Shahid Bahonar University of Kerman

Abstract: Geomorphological indices are useful for identification of special characteristics of an area, as well as determining the grade of active tectonics. In this study, Google Earth software was used for calculating geomorphological indices. The aim of this study is to determine the relative statues of tectonic activity by using the geomorphological indices of the Bazargan area. For this purpose, geomorphological indicators of the area such as mountain front sinuosity, facet percentage of mountain’s front, the ratio of the width of valley floor to valley height (Vf) and V ratio, were calculated and the results were combined and then were used in estimating relative grade of tectonic activity in Bazargan area. Keywords :( Bazargan, Morphotectonics, Active Tectonics, Mountain Front Sinuosity, Facet Percentag)

◊◊◊◊◊◊◊

)‫سیرجان‬-‫ شمال شرق دورود (پهنه سنندج‬،‫میدانک‬-‫تحلیل ریزساختاري پهنه برشی قلعه قورچک‬ [email protected] ‫ دانشجوی کارشناسی ارشد‬،‫رضوان گازئی‬ [email protected] ‫دکتری‬،‫اسماعیل درویشی‬ ‫ دانشگاه آزاد اسلامی الیگودرز‬،‫گروه زمین شناسی‬

: ‫چکیده‬ .‫ کیلومتری شمال شرقی دورود واقع شده است‬1 ‫سیرجان و در‬-‫میدانک در پهنه سنندج‬-‫مجموعه دگرگونی قلعه قورچک‬ ‫ کانی های عمده‬.‫ دولومیت دگرگون شده و متاولکانیک ها است‬،‫ فیلیت‬،‫سنگ شناسی غالب این مجموعه شامل میلون یت ها‬ ‫ بودیناژهای چین خورده و چین ها جهت برش‬،‫ بررسی رگه ها‬.‫ پلاژیوکلاز و آمفیبولیت است‬،‫ فلدسپار‬،‫آن ها شامل کوارتز‬ ‫ ریزساختارهای منطقه در شرایط رخساره شیست سبز تشکیل شده‬.‫میدانک را نشان می دهد‬-‫راستگرد پهنه برشی قلعه قورچک‬ ،C ‫ و‬S ‫ نشان گرهای سوی برشی مانند فابریک‬.‫ پهنه های برشی اکثر سنگ های منطقه را تحت تاثیر قرار می دهد‬.‫اند‬ ‫پورفیروکلاست و ریزساختارهای دومینو و بودین شده فلدسپار بیان گر تغییرات شکل پذیر با حرکت برشی راست بر حاکم بر‬ ‫ آثار‬.‫ در منطقه شناسایی شده است‬M2 ‫و‬M1 ‫ و دو مرحله دگرگونی‬D3 ‫ و‬D2 ‫و‬D1 ‫ سه مرحله دگرشکلی‬.‫منطقه هستند‬ ‫ شیستوزیته غالب در منطقه بوده و به موازات سطح‬،S2‫ شیستوزیته‬.‫نمایان شده است‬S2 ‫به صورت شیستوزیته‬D2 ‫دگرشکلی‬ ‫ صورت گرفته‬D2 ‫ هم زمان با دگرشکلی‬M2 ‫ دگرگونی نسل دوم‬.‫می باشد‬F2 ‫محوری و حاصل از چین خوردگی نسل دوم‬ D3 ‫ در دگرشکلی‬.‫ کلریت و آندالوزیت مشخص می شود‬،‫ بیوتیت‬،‫ مسکویت‬،‫ کلسیت‬،‫است که با مجموعه کانیایی آمفیبول‬ ‫چین ها به صورت چین های کوچک تر بر روی یال چین های نسل دوم مشخص شده اند و آثاری از دگرگونی در این نسل‬ .‫از دگرشکلی ها مشخص نمی شود‬ Microstructural Analysis of Ghale’ Qorchak-Meydanak Shear Zone East North of Doroud (Sanandaj-sirjan Zone) Rezvan Gazei [email protected] Esmaiel Darvishi [email protected] Islamic Azad University Aligudarz branch Abstract: The metamorphic complex of Meydanak- Ghale’ Qorchak is located on the Northwestern area of Sanandaj – Sirjan Zone and 7 kilometers far from the Northeast of Doroud. Its dominant petrology includes the transformed dolomite, filet, mylonits, metavolcanics. Its main minerals include quartz, feldspar, plagioclase, and amphibolite. The observation of the veins, wrinkled budniages, and wrinkles show the direction of the right-turning cuts of the cutting area of Myedanak – Ghale’ Qorchak. The region micro- structures have been consisted in the condition of green schist. The cutting area influence on the majority stones of the region. The markers of the cutting direction such as C and fabric, porphyroclast, and domino microstructures of the bundied feldspar indicate that the flexible changes with the right-cutting movements are dominant over the region. Three stages of transformation D1, D2, and D3 as well as the transformation stages of M1 and M2 have been identified in the region. The effects of D2 transformation have been emerged as the S2 schistozte. The S2 schistosite is the dominant one in the region and is paralleled with the axial surface and resulted from the wrinkles of F2 second generation. The transformation of theM2 second generation has coincided with D2 which is characterized with the collection of mineral amphibole, calcite, muscovite, biotite, chlorite, and andalusite. In D3 transformation, the wrinkles have been distinguished like the smaller wrinkles on the crest of the second generation and no traces of changes in this generation of transformation are obvious.

3131 ‫ آذر ماه‬6 ‫برآورد کاهندگی امواج تراکمی در جزیره قشم با استفاده از پسلرزههاي زلزله‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ عباس غلامزاده‬،1‫ندا رحيمی‬

‫ دانشکده علوم‬،‫ دانشگاه هرمزگان‬،‫زلزلهشناسی‬-‫دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک‬1 ‫ دانشکده علوم‬،‫ دانشگاه هرمزگان‬،‫استادیار‬2 [email protected] [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫( بیان میشود به فهم قوانین فیزیکی حاکم بر انتشار امواج‬Q-1) ‫کاهندگی امواج لرزهای که به صورت عکس فاکتور کیفیت‬ ‫ خصوصیات زمینشناسی محل ثبت نگاشت و‬،‫ فاکتور کیفیت تابعی از فرکانس‬.‫لرزهای در لیتوسفر زمین کمک میکند‬ ‫ کیلومتر به منظور برآورد‬51 ‫ پسلرزه با فاصله رومرکزی کمتر از‬661 ‫ در این تحقیق از‬.‫فعالیتهای تکتونیکی منطقه میباشد‬ ‫ بازه فرکانسی با‬3 ‫ ضریب کیفیت امواج طولی به روش نرمالایز کدا در‬.‫ضریب کیفیت امواج طولی مورد استفاده قرار گرفت‬ ‫ مقدار ضریب کیفیت بدست‬.‫ در جزیره قشم برآورد شده است‬25 ،13 ،15 ،11 ،1 ،4 ،1/4 ،2/4 ،1/4 ‫فرکانسهای مرکزی‬ ‫ میباشد و دلالت بر این موضوع دارد که این منطقه از نظر زمینساختی و لرزهخیزی بسیار فعال‬1 ‫آمده برای این منطقه برابر‬ .‫است‬ .‫ جزیره قشم‬،‫ امواج تراکمی‬،‫ ضریب کیفیت‬،‫ کاهندگی‬:‫كليد واژه ها‬ Estimation of compression waves attenuation in the Qeshm Iceland using aftershocks of the Qeshm earthquake of 27 November 2005 Rahimi, N.1, Gholamzadeh, A.2 1

M.Sc. Student of Geophysics, Faculty of Science University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran. Associate Professor, Department of Physics, Faculty of Science University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran abbas.

2

[email protected] [email protected] Abstract: Attenuation of seismic waves is expressed with inverse quality factor (Q-1) and help to understand the physical laws that govern the propagation of seismic waves in the lithosphere. The quality factor is a function of frequency, geological characteristics of the mapping location and tectonic activity in the region. In this study was used 661 aftershocks with less than 40 kilometers epicentral distance to estimate the quality fact of the longitudinal waves. The quality fact of the longitudinal waves with a Coda normalization method to estimate in 9 frequency ranges (The central frequency: 1.5, 2.5, 3.5, 5, 7, 10, 14, 19, 24) in Qeshm Island. The quality factor is obtained “7” for this region, which represented the area is very active in terms of tectonic and seismicity. Keywords: Attenuation, quality factor, longitudinal wave, Qeshm Iceland.

◊◊◊◊◊◊◊

‫ بر روي سرهاي زمانی دماي خاک در پیشبینی زلزله‬LDF ‫اعمال روش ابداعی‬ 2

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ پریسا اشجعناس‬،1‫سینا صابر ماهانی‬

[email protected] ،‫ کارشناس ارشد ژئوفیزیک دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی کرمان‬1 [email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی کرمان‬2 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ در روزهای قبل از زلزله‬،‫دما به علت تغییرات سطح آبهای زیرزمینی و همچنین بالا رفتن فشار به علت فعالیتهای تکتونیکی‬ ‫ تاکنون روشهای زیادی برای شناسایی‬.‫ این افزایش دما با بررسی سریهای زمانی دمای خاک مشخص میشود‬.‫بالا میرود‬ )‫این بیهنجاری پیشنهاد شده است که البته همگی در برخی زلزلهها مورد استفاده بوده و کارکرد جامعی (در اکثر زلزلهها‬ ‫ با استفاده‬.‫ پالایه مشتق لگاریتمی در تشخیص بیهنجاری حرارتی به کار رفته است‬،LDF ‫ در این مقاله روش ابداعی‬.‫نداشتهاند‬ ‫ موردبررسی قرارگرفته و در نتیجه‬،‫ از زلزلههای ایران‬4 ‫ زلزله با بزرگی بالای‬1 ‫ سریهای زمانی دمای خاک برای‬،‫از این روش‬ ‫ و متعاقب آن اعمال سنجشهای آماری میانگین و انحراف از‬LDF ‫ بر اساس نتایج روش‬.‫نتایج بسیار خوبی کسب شده است‬ ‫ روز قبل از زلزله وجود یک آنومالی نشان از وجود بیهنجاری قبل از‬14 ‫ تا‬2 ‫ قبل از تمامی زلزلههای مورد بررسی از‬،‫معیار‬ .‫زلزله داشت که احتمالا بهتوان آن را به زلزله منتسب نمود‬ )‫ ثبت بیهنجاری‬،‫ پیشبینی زلزله‬،‫ سری زمانی دمای خاک‬، LDF (:‫كليد واژه ها‬ Applying LDF Innovative method on time series of soil temperature in earthquake prediction Sina Sabermahani 1, Parisa Ashjanas 2 [email protected] [email protected]

Abstract: Because of variation of underground water and also rise in pressure consequently due to tectonic activity, temperature rises prior to earthquake. Rise in temperature is appeared by analyzing of soil temperature time series. Nowadays, many methods is suggested for any types of earthquake anomaly, of course all the precursors are useful for some earthquakes and did not have comprehensive functionality in most earthquakes. In this article LDF (logarithmic derivative filter) innovative method is applied for anomaly detection. By this method, soil temperature time series is considered for 7 earthquakes of Iran with magnitude of 5 and upper and finally good result is achieved. Based on results of LDF method and consequently applying of statistical indicators, average and standard deviation before all the great event of case study, from 2 to 15 days before the quake an anomalous behavior is appeared and we could find correlation between anomaly and earthquake. Keywords :( LDF, time series of soil temperature, earthquake prediction, anomaly detection)

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی سامانه گسلش راندگی شمال صحنه‬ ◊◊◊◊◊◊◊ )[email protected]( ‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫ تکتونیک‬،‫ کارشناسی ارشد زمینشناسی‬،1‫مسعود سهرابی مهر‬ )[email protected]( ‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ دانشیار گروه زمینشناسی‬،2‫محمد محجل‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫سیرجان‬-‫ دوبلکس و تودههای نابرجا در سنگهای کرتاسه حوضه کنارهای از پهنه سنندج‬،‫برگههای راندگی با آرایش فلسی‬ ‫ سیستم گسلی راندگی بهصورت گسل اصلی با شیب کم‬.‫بهصورت گسترده در شمال صحنه در شمال باختر ایران برونزد دارند‬ ‫ آرایههای راندگی در سه ناحیه در‬.‫در کف و ورقهای گسلی منشأ گرفته از آن به سمت پیش بوم زاگرس آرایش یافتهاند‬ ‫ بررسی هندسی و کینماتیکی آرایههای گسلی در این منطقه موقعیت‬.‫شمال صحنه به سمت شهر سنقر بهخوبی برونزد دارند‬ ‫تکتونیکی آنها را در پهنه برخوردی زاگرس بین ورقه عربی با ایران در شمال مجموعه سنگهای افیولیتی شهر صحنه مشخص‬ .‫میکند‬ ‫ راندگی با آرایه فلسی‬،‫ دوبلکس‬،‫ راندگی‬،‫ آرایههای گسلی‬:‫كليدواژهها‬ Thrust fault systems of North Sahneh

Masoud Sohrabimehr 1, ([email protected]) Mohammad Mohajjel 2, ([email protected])

Abstract: Thrust fault systems including imbricate, duplexes and nappes in Cretaceous rocks of the marginal subzone of the Sanandaj-Sirjan zone occur in north Sahneh in NW Iran. Thrust fault systems include a major flour thrust and related imbricates with transport thrust sheets towards the Zagros foreland. These thrust systems are well exposed in three separated areas between the Sahneh and Songhor cities. Geometry and kinematics study of these thrust systems indicate their tectonic situation in the Zagros collision zone between Arabia and Iran plates in north of the ophiolithic rocks of Sahneh. Keywords :Thrust systems, thrust, duplexes, imbricate thrusts. ◊◊◊◊◊◊◊

‫بافت‪ ،‬ساخت و دگرشکلی کانسارهاي کرومیتیت در بخش شرقی توده پریدوتیتی دهشیخ‪،‬‬ ‫منطقه اسفندقه‪ ،‬استان کرمان‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫صحرا جلالت وکیلکندی‪ ،‬کارشناسی ارشد زمینشناسی‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‪ ،‬کرمان‪،‬‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫مجید شاهپسندزاده‪ ،‬استادیار گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‪ ،‬کرمان‪،‬‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫مهدی هنرمند‪ ،‬استادیار گروه اکولوژی‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‪ ،‬کرمان‪[email protected] ،‬‬ ‫حمید احمدیپور‪ ،‬دانشیار گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشگاه شهید باهنر‪ ،‬کرمان‪[email protected] ،‬‬ ‫امیر جلالت وکیلکندی‪ ،‬کارشناسی مهندسی معدن‪ ،‬دانشگاه ارومیه‪ ،‬ارومیه‪[email protected] ،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫توده پریدوتیتی دهشیخ به عنوان بخشی از آمیزههای افیولیتی اسفندقه‪ ،‬در شهر بافت در استان کرمان قرار دارد‪ .‬توده پریدوتیتی‬ ‫ده شیخ متشکل از هارزبورژیت‪ ،‬دونیت‪ ،‬لرزولیت‪ ،‬پیروکسنیت و کرومیتیت است‪ .‬این توده میزبان کانسارهای کرومیتیت‬ ‫پودیفرمی است که در معادن متعددی به صورت روباز و زیرزمینی استخراج میشوند‪ .‬این کانسارها متحمل دگرشکلی شده‪،‬‬ ‫بهطوریکه استخراج ماده معدنی با مشکل مواجه شده است‪ .‬کانسارهای کرومیتیت به صورت عدسی شکل یا نامنظم و به‬ ‫اشکال دایکها‪ ،‬رگهها‪ ،‬غلافها و لایههای ناپیوستهای در یک زمینه دونیتی مشاهده میشوند‪ .‬کانسارهای کرومیتیت بافتهای‬ ‫متراکم‪ ،‬انباشتی‪ ،‬اسکلتی و غربالی و ساختهای ماگمایی و دگرشکلی را نشان میدهند‪ .‬ساختهای ماگمایی حاصل تبلور از‬ ‫ماگما شامل انتشاری‪ ،‬تودهای‪ ،‬نواری‪ ،‬لایهبندی دانه تدریجی و گرهای هستند‪ .‬دگرشکلی شکلپذیر اولیه کرومیتیتها با تشکیل‬ ‫ساختهای شلیرن‪ ،‬کشیدگی و بودین شدگی و چینهای یال موازی بیریشه همراه بوده است‪ ،‬بهطوریکه تمرکز کرومیت‬ ‫در لولای این چینها بیشتر است‪ .‬ریزساختارهای کشش‪ -‬جدایش‪ ،‬ریزبودیناژ و خطواره کانیایی نیز در کرومیتیتها در اثر‬ ‫دگرشکلی شکلپذیر آنها بوجود آمدهاند‪ .‬دگرشکلی ثانویه شکننده نیز موجب گسلش و جابهجایی ماده معدنی شده است‪.‬‬ ‫این مطالعه نشانگر نقش کنترل کنندههای ساختاری بر دگرشکلی و توزیع کنونی کانسارهای کرومیتیت در توده پریدوتیتی‬ ‫دهشیخ است‪.‬‬ ‫كليد واژهها‪ :‬بافت‪ ،‬ساخت‪ ،‬دگرشکلی شکلپذیر‪ -‬شکننده‪ ،‬کرومیتیت‪ ،‬دهشیخ‪ ،‬اسفندقه‬

‫کاربرد روش هاي زمین آماري در تحلیل تنش هاي لرزه اي استان تهران‬ )‫ منطقه گرمسار‬31 31 ‫(بررسی زلزله هاي آذرماه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ، ‫ دانشگاه پیام نور‬،‫رضا مهرنیا‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ از بازخوردهای اجتماعی وسیعی برخوردار بود که به تبع‬،)‫ منطقه گرمسار (جنوب شرقی استان تهران‬1131 ‫زلزله های آذرماه‬ ‫ سامانه ثبت تنش‬، ‫ در همین راستا‬.‫آن سازمان مدیریت بحران تهران برنامه های لازم را برای مقابله با حوادث احتمالی اجرا نمود‬ ‫ را اعلان نمود که برای‬Vp/Vs ‫ برخی از بی هنجاری های منسوب به تغییرات‬،‫های لرزه ای موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران‬ ‫ از روش های زمین آماری به هدف دستیابی به نقشه پتانسیل های لرزه ای استان تهران‬،‫بررسی صحت و سقم داده های موجود‬ ‫ شاخص آماری کم اریبی از احتمال‬،)1131 ‫ نتایج این تحقیق نشان داد که افزایش نسبی تنش ها (در آبان ماه‬.‫استفاده گردید‬ ‫ مستقل از توان لرزه‬،‫وقوع زلزله در اطراف گسل های گرمسار و جنوب پاکدشت است که با توجه به تحلیل های واریوگرافی‬ .‫خیزی کلان شهر تهران بوده و معیار مناسبی برای پیش بینی زلزله در بازه زمانی کوتاه مدت محسوب نمی گردد‬ .‫ واریوگرافی‬،‫ زمین آمار‬،‫تهران‬،‫ تنش لرزه ای‬:‫كليد واژه ها‬

Application of geostatistical Techniques for analysis of Tehran seismic stresses (Case study: Garmsar earthquakes, December 2014) Reza Mehrnia, Payam Noor University, [email protected] Abstract: Garmsar earthquakes in SE of Tehran (Dec. 2014), had a lot of social interactions after by an organized TDMMO preparation under seismic hazard statement. According to IGUT stress databases, several anomalous regions have been revealed by processing Vp/Vs relative variations. This research has been verified IGUT stresses and mapped the seismic potential of Tehran geostatistically. As a result, while increasing in Tehran seismic stresses indicate a low confidence statistic that is actually related to potential earthquakes in Garmsar and south of Pakdasht, it is not a dependent predictive variable to seismicity of Greater Tehran at least for near future events according to analysis of seismic variographs (AOSV). Keywords: Earthquake, Geostatistics, Tehran, Variographic. ◊◊◊◊◊◊◊

‫آبگرم‬-‫الگوي ساختاري گسل ها جهت اکتشاف کانسارهاي کرومیت در توده اولترامافیک شاداب‬ ‫ جنوب کرمان‬،)‫(اسفندقه‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ، ‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‬،‫ کارشناسی ارشد زمینشناسی‬،‫حلیمه زعیم حسین آبادی‬ [email protected] ،‫ کرمان‬،‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته‬،‫ استادیار گروه زمینشناسی‬،‫مجید شاهپسندزاده‬ [email protected] ،‫ کرمان‬،‫ پژوهشگاه علوم و فناوری پیشرفته‬،‫ استادیار گروه زمینشناسی‬،‫مهدی هنرمند‬ [email protected] ،‫ کرمان‬،‫ دانشگاه شهید باهنر‬،‫ استادیار گروه زمینشناسی‬،‫شهرام شفیعی بافتی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ .‫آبگرم به عنوان بخشی از آمیزههای افیولیتی اسفندقه در جنوب استان کرمان قرار گرفته است‬-‫توده اولترامافیکی شاداب‬ ‫ در این مقاله به بررسی‬.‫ تحت تاثیر فازهای دگرشکلی مشکل است‬،‫اکتشاف و استخراج کانسارهای کرومیت مجموعه اسفندقه‬ ‫آبگرم جهت پیجویی و استخراج کانسارهای‬-‫مزوسکوپی و میکروسکوپی گسلها و الگوی ساختاری آنها در منطقه شاداب‬ ‫ موقعیت هندسی گسلها منطبق با پارامترهای برشی راستبراست‬.‫کرومیت در زمان کوتاهتر و با هزینه کمتر پرداخته شده است‬ ‫به طوری که سازوکار موثر نهایی انطباق با سیستم ترافشارش با مولفه راستبر زاگرس را در رخدادی پس از کرتاسه نشان‬ .‫ این سازوکار منطبق با جهت همگرایی صفحه عربستان و اوراسیا است‬.‫میدهند‬ )‫ اسفندقه‬،‫آبگرم‬-‫ شاداب‬،‫ مدل ساختاری‬،‫ گسل‬،‫( ترافشارش‬:‫كليد واژه ها‬ Structural model of the faults for exploration of Chromite deposits in the Shadab-Abgarm ultramafic massif (Esfandegheh), south of Kerman Halimeh Zaeim Hossein Abadi,[email protected] Majid Shahpasand_Zadeh, [email protected] Mahdi Honarmand, Department of Geology, [email protected] Shahram Shafiei Bafti, [email protected] Abstract: The Shadab-Abgarm ultramafic massif, as a part of Esfandegheh ophiolitic mélanges, is located in the south of Kerman province. The exploration and extraction of Chromitite deposits of Esfandegheh, is faced with difficulty because these ores have been affected by deformation phases. In this paper, the faults and their structural model were studied in macroscopic and microscopic scales in Shadab-Abegarm region, in order to exploration and extraction of Chromitite deposits by less time and cost. Geometry of faults is accordant with the dextral shear parameters; so that these reveal the final effective mechanism is accordant with transpression with dextral component of Zagros in an event after Cretaceous. This mechanism is consistent with the convergence of the Arabian plate and the Eurasian. Keywords :( transpressin, fault, structural model, Shadab–Abgarm, Esfandegheh)

◊◊◊◊◊◊◊

,‫ در کمربند چین و تراست زاگرس‬Kijko and Sellevoll ‫برآورد پارامترهاي لرزهاي به روش‬ ‫ شیراز‬3:251111 ‫نقشه‬

◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز‬،‫*زهرا هیبتی‬ [email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک‬،‫پریسا اشجع ناس‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکيده‬ ‫ به علت قرارگیری منطقه‬.‫مطالعه گسلهای فعال از مطالعات پایهای در بررسیهای لرزهزمینساختی محسوب می شود‬ ‫ رونیز و‬،‫ کوار‬،‫ ارسنجان‬،‫ مرودشت‬،‫ شیراز) که شامل شهرهای مهم و بزرگی همچون شیراز‬1:241111 ‫موردمطالعه (نقشه‬ ‫ مطالعه منطقه بسیار ضروری است به دلیل وجود چینهای فعال که مهمترین ساختارهای لرزه زا را در کمربند‬،‫سروستان میباشد‬ ‫ ابتدا‬،‫ برای ارزیابی و محاسبه پارامترهای لرزهخیزی‬.‫ دارای اهمیت زیادی است‬،‫ چینخورده زاگرس تشکیل می دهند‬- ‫رانده‬ ‫ اطلاعات زلزلههای دستگاهی‬USGS ‫اطلاعات لرزهای اعم از زلزلهها ی تاریخی از مراجع معتبر تهیه شد و سپس توسط سازمان‬ ‫ بزرگی و زمین‬،‫ پراکندگی زمینلرزههای رویداده را بر اساس عمق‬،ZMAP ‫ با نرمافزار‬.‫جمعآوری و بهدقت تصحیح شد‬ ‫ بر اساس مدل‬1141 ‫ و‬241 ،41 ‫ و دوره بازگشت زمینلرزهها در بازههای‬Mmax ،b ،  ‫ همچنین پارامترهای‬.‫رویداد تهیه شد‬ .‫ محاسبه شده است‬Kijko and Sellevoll .ZMAP ،‫ زاگرس‬،‫ شیراز‬،‫ پارامترهای لرزهای‬،‫ زلزله‬:‫كليد واژه ها‬ Estimation of seismic parameter by Kijko and Sellevoll method in Zagros fold & thrust belt, Shiraz 1:250000 Zahra Heibati 1, Parisa Ashjanas 2 1- [email protected] 2- [email protected] Abstract: Active fault study is a basic study of seismotectonics. Due to the location of study zone (Shiraz 00001111) inclusive Major large cities such as Shiraz, Marvdasht, Arsanjan, Kovar, Roniz and sarvestan, The study of this area is necessary and critical due to the folds that they are the most important structures in the seismic belt thrust – folded Zagros. To assess and calculate the seismic parameters, primarily seismic information like historical earthquakes were prepared from trusty reference and then by the USGS earthquake data collecting device and carefully corrected. By ZMAP Software, were prepared distribution of earthquakes event based on the depth and magnitude of the event. Also  , b, Mmax and return period of earthquakes during 50, 250, 1150 years by Kijko and Sellevoll calculated. Keywords: Earthquake, Seismic parameters, Shiraz, Zagros, ZMAP. ◊◊◊◊◊◊◊

‫واکاوي پویایی نسبی منطقه تیکدر کرمان با استفاده از شاخصهاي ریخت زمین ساختی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫ رضا‬، [email protected] ‫ دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫زهرا جهانشاهی افشار دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬ ‫ شهرام شفیعی بافتی استادیار بخش زمینشناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬، ‫درخشانی استادیار بخش زمینشناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ شاخصهای ریختزمینساختی از قبیل پیچوخم جبهه کوهستان‬،‫در این مقاله جهت ارزیابی فعالیت زمینساختی منطقه تیکدر‬ )V( ‫( و برش عرضی دره‬Vf) ‫ نسبت پهنای کف دره به ارتفاع آن‬،(%Facet( ‫ درصد رخ دار شدن جبهه کوهستان‬،(SMF) ‫ نتایج حاصل از محاسبات نشاندهنده این است که منطقه مورد مطالعه از‬.‫بصورت جداگانه محاسبه و مورد بررسی قرار گرفت‬ .‫ طبقه بندی می گردد‬،‫ نسبت به مناطق همجوار‬،‫لحاظ شاخصهای ریخت زمینساختی در زمره مناطق با فعالیت کم‬ )‫ شاخصهای ریختزمینساختی‬، ‫ زمینساخت فعال‬،‫( تیکدر‬:‫كليد واژه ها‬ A Survey on Tectonic activity of Tikdar Area in Kerman by Using Morphotectonic Indices Zahra Jahanshahi Afshar1, Reza Derakhshani2, Shahram Shafiei Bafti2 1- MSc. Student of Tectonics, Department of Geology, Shahid Bahonar University of Kerman. [email protected] 2- Assistant Professor Department of Geology, Shahid Bahonar University of Kerman

Abstract: In this paper, some morphotectonic indices such as mountain front sinuosity (Smf), mountain front faceting (Facet %), the ratio of the width of valley floor to valley height (Vf), and V index (V) was calculated to the evaluate tectonic activity of Tikdar area. According to the classification of geomorphic indices, the study area was detected as an area within low tectonic activity respect to the adjacent area. Keywords :( Tikdar, Active Tectonics, Morphotectonic indices)

◊◊◊◊◊◊

‫تعیین الگوي تنش با تحلیل گسل ها و چین هاي پلکانی در ارتفاعات شمال دره دُر (رفسنجان)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫علی سیستانی پور‪ ،6‬دکتری زمین شناسی‪.‬‬ ‫‪Email:[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬

‫ارتفاعات ش مال دره دُر رفس نجان دارای چین خوردگی و گس ل های متعدد است‪ .‬گسل اصلی منطقه گسل داوران است که‬ ‫دارای مکانیس م راس تالغز راس تگرد با مولفه فش ارش ی اس ت ‪ .‬به نظر می رس د این گسل مهمترین عامل ایجاد دگر شکلی در‬ ‫منطقه اس ت ‪ .‬فعالیت معاص ر و وض وح بالای گس ل های منطقه در تصاویر ماهواره ای پردازش شده دلالت بر ادامه تنش ها تا‬ ‫زمان حال می نماید ‪ .‬این ساختارها در نتیجه رخدادهای مهم زمین ساختی آلپی و به خصوص فعالیت های زمین ساختی اواخر‬ ‫س ن وزوئ ی ک م ی ب اش د ‪ .‬م ط ال ع ات ص ح رای ی و پ ردازش رق ومی داده ه ای م اهواره ای منطق ه تط ابق بین‬ ‫گس ل های محل مورد مطالعه با ش کس تگی های مورد انتظار در یک زون برش ی را ثابت می کند‪ .‬این ش کس تگی ها ش امل‬ ‫گس ل های موازی با گس ل اص لی (‪ ، )Y‬گس ل های مزدوج ریدل و آنتی ریدل (´‪ ،)R, R‬گس لهای تقریباً موازی با گس ل‬ ‫اص لی(‪ (P‬و گس لهای نرمال (‪ )T‬می باشند‪ .‬وجود چین های پلکانی(تاقدیس و ناودیس) در منطقه جالب توجه است‪ .‬شواهد‬ ‫گس لی و چین های پلکانی راس ت گرا بیانگر حاکمیت راستا لغز همگرا در منطقه است ‪ .‬با مطالعه منطقه و درزه های برداشت‬ ‫شده بیشینه تنش وارد بر منطقه در جهت شمال خاوری است که این متاثر از حرکت صفحه عربی به طرف صفحه ایران است‪.‬‬ ‫کلید واژه ‪ :‬تنش‪ -‬چین پلکانی‪-‬گسل‪-‬رفسنجان‬

‫‪ 6‬عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری‬

Determine the stress by analyzing the faults and Enechelon folds in north highlands of Dareh e dor(Rafsanjan) Ali Sistanipour, Email:[email protected]

Abstract: North highlands of Dareh e dor in rafsanjan have several faults and folds. The major fault of the region is Davaran Fault which holds right lateral strike slip with pressure factor. It is evident that this fault is the most important factor for deformation of the region. Contemporary activity and clear appearance of the region faults in the processing satellite images are the reason of continuation of stresses up to present time. These structures are due to important Alpine tectonic movements and especially tectonic movement of the last period of Cenozoic. Field observations and digital processing of satellite data have prove the conformity of faults in study area with expected fractures in a shear zone. These fractures including parallel faults with major fault(Y), conjugated faults of Riedel and Anti-Riedel(R,R'), parallel approximate faults with major fault(P) and normal faults(T). Despite Enechelon folds (anticline and syncline) in the area is interesting. These conformities and availability of right handed Enechelon folds approve a dominant convergent strike slip in the region. With study of the region and joint study show that the maximum stress in this area is in northeast direction which is due to movement of Arabia plate toward Iran plate. Keywords : Stress-Enechelon -Fault-rafsanjan ◊◊◊◊◊◊◊

)‫مطالعه نوزمین ساخت و مورفوتکتونیک منطقه سربیشه (خاور ایران‬

◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬،‫سعید خسروی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استادیار گروه زمین شناسی‬،‫ابراهیم غلامی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استادیار گروه زمین شناسی‬،‫محمودرضا هیهات‬ [email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی شاهرود‬،‫ دانشجوی دکتری اکتشاف معدن‬،‫وحید خسروی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ امتیاز مهم این شاخص‬.‫شاخص های ژئومورفولوژیک ابزار مفیدی در ارزیابی فعالیت نوزمینساختی مناطق به شمار می روند‬ ‫ به منظور تحلیل فعالیت نوزمینساختی منطقهی سربیشه در‬.‫ها سرعت بالا در تحلیل و تعیین سطح فعالیت نوزمین ساختی است‬ -‫ سینوسیته‬،)Vf( ‫ نسبت پهنا به کف درهها‬،)Smf( ‫ شاخصهای مورفوتکتونیکی شامل سینوسیتهی جبههی کوهستان‬،‫شرق کشور‬ ‫ و با کمک روشهای‬،)DEM( ‫) و وضعیت مخروط افکنههای این منطقه با استفاده از مدل ارتفاعی منطقه‬S( ‫ی آبراههها‬ ‫ نتایج اندازه گیریها نشان میدهد که منطقه مورد مطالعه از لحاظ‬.‫ بررسی و مطالعه شد‬،GIS ‫ در محیط‬،‫سنجش از دور‬ .‫تکتونیکی در ردهی مناطق فعال تا بسیار فعال قرار میگیرد‬ ‫ سربیشه‬،‫ خاور ایران‬،‫ گسل زولسک‬،‫ نوزمینساخت‬،‫ مورفوتکتونیک‬:‫كليد واژه ها‬ Neotectonic and Morphotectonic Studies of Sarbisheh Area (Eastern Iran) Saeed Khosravi, M.Sc. student in tectonics, University of Birjand, [email protected] Ebrahim Gholami, Geology Department, University of Birjand, [email protected] Mahmoudreza Heyhat, Geology Department, University of Birjand, [email protected] Vahid Khosravi, Ph.D Candidate, Shahrood University of Technology, [email protected]

Abstract: Morphotectonic indices are useful tools for evaluation of neotectonics of the areas. The advantage of these indices is their quickness in analysis and determining the neotectonic activities. In order to analyze the neotectonic activities of Sarbisheh area in Eastern Iran, some morphotectonic indices including sinuosity of the mountain front (Smf), valley floor width to valley height ratio (Vf), sinuosity of river’s channel (S), and condition of alluvial fans were measured and investigated using Digital elevation model (DEM) and some remote sensing techniques in GIS environment. Results showed that the studied area is tectonically situated in active to very active area’s class. Keywords : Morphotectonic, Neotectonic, Zoulesk fault, Eastern Iran, Sarbisheh

◊◊◊◊◊◊◊

‫ سیرچ‬3133 ‫بررسی زمینلرزه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫ استادیار گروه ژئوفیزیک دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس‬،‫زهره سادات ریاضی راد‬ [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ در مقیاس‬4,1 ‫ با بزرگای‬2111 ‫ ژانویه‬21 ‫ برابر با‬1131 ‫ روز دوم بهمن ماه‬21:10:41 ‫ استان کرمان در ساعت‬،‫زمینلرزه سیرچ‬ ،‫ جوشان‬،‫ ایستگاه شتابنگاری اندوهجرد‬5 ‫ این زمینلرزه توسط‬.‫ بخشهایی از استان کرمان را به لرزه درآورد‬،‫امواج حجمی‬ ‫ با توجه به داده های فوق و براساس روابط ریاضی مربوطه پارامترهای جنبش زمین نسبت به هر‬.‫ ثبت گردید‬1‫ماهان و کرمان‬ ‫ برای بررسی بیشتر‬.‫ایستگاه تعیین و نقشه های پربندی شتاب های افقی و قائم ایجاد شده ناشی از این زمینلرزه رسم گردید‬ ‫ سپس شتابهای محاسبه شده با‬.‫ کیلومتری شتاب محاسبه گردید‬21 ‫ نسبت به هر ایستگاه شتابنگاری به شعاع‬،‫زمینلرزه فوق‬ .‫شتابه ای دستگاهی محاسبه شده و مشخص گردید که ایستگاه جوشان بیشترین شتاب را در هر دو روش به ثبت رسانده است‬ ‫ گسلهای زیاد اطراف ایستگاه جوشان این مطالعه را مورد تایید قرار‬،‫بر اساس نقشه های زمین شناسی و لرزه زمینساخت منطقه‬ .‫میدهند‬ ‫ نقشه پربندی‬،‫ ایستگاه شتابنگاری‬،‫ زمینلرزه سیرچ‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation of 2013 Sirch earthquake Zohreh Sadat Riazi Rad, Islamic Azad University, Chalus branch

Abstract: The earthquake of Sirch in the Kerman province at 23:18:57 to 2013/1/21 with magnitude of 5.3 on body waves, shocked parts of the province. This earthquake by 4 array station acceleration of Anduhjerd, Joshan, Mahan, and Kerman 1, was recorded. According to the above and based on the mathematical relationship between ground motion parameters to determine each station and contour map of the horizontal and vertical acceleration caused by the earthquake was drawn. Check above for more earthquakes than any acceleration stations in a radius of 20 km acceleration is calculated. The acceleration calculated by the acceleration observation device and found that Joshan station recorded the highest acceleration in both methods. Based on geological and seismic tectonic map of the region, large faults around the Joshan station this study confirmed that. Keywords : Sirch earthquake, Acceleration station, zoning map

◊◊◊◊◊◊◊

)‫بررسی شاخص هاي مرفومتري در منطقه حوض سفید(جنوب غرب سربیشه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک‬، ‫سمیه اکبری‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استادیار گروه زمین شناسی‬،‫سید مرتضی موسوی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ استادیار گروه زمین شناسی‬،‫ابراهیم غلامی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه بیرجند‬،‫ دانشیار گروه زمین شناسی‬،‫محمد حسین زرین کوب‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ کیلومتری جنوبغرب شهرستان سربیشه ( استان خراسان جنوبی) قرار‬41 ‫منطقه مورد مطالعه(حوض سفید) در فاصله‬ ‫ در این پژوهش از شاخصهای ریختزمین‬.‫دارد که تحت تأثیر فعالیتهای زمین ساختی گسل نصرآباد قرار گرفتهاست‬ ‫ منطقه مورد مطالعه به سه بخش‬.‫ به منظور ارزیابی پویایی منطقه استفاده شدهاست‬،‫ساختی و مشاهدات میدانی انجام شده‬ ‫ میانی و جنوبی تقسیم بندی شد و با استفاده از شاخصهای کمی ریخت زمینساختی اختلاف در میزان فعالیت زمین‬،‫شمالی‬ .‫ساختی در هر سه بخش قابل مشاهده است‬ ‫ درصد مسطحشدگی پیشانی‬،) Smf(‫شاخص های ریخت زمینساختی ازقبیل سینوسیته پیشانی کوهستان‬

‫محاسبه‬

،)Sl(‫ طول گرادیان رودخانه‬،) Vf(‫ نسبت عرض دره به ارتفاع دره در آبراهه‬،)s(‫ سینوسیته کانال رودخانه‬،)Facet%(‫کوهستان‬

‫ بدست آمد و همچنین‬Sl = 215,245 ، Vf = 1,21 ،S= 1,153 ، Facet% = 14,111 ، Smf=1,233 ‫مقادیر میانگین آن ها‬ -‫بر اساس نتایج حاصل شده از مطالعات ریخت زمینساختی در منطقه میتوان آن را به عنوان یک منطقه فعال از لحاظ زمین‬ ‫ بخش جنوبی فعالتر از سایر بخش‬،‫ میانی و جنوبی در راستای گسل نصرآباد‬،‫ بخش شمالی‬1 ‫ساختی معرفی کرد که در بین‬ .‫ها میباشد‬ ‫ شاخص های مرفومتری‬،‫ زمین ساخت فعال‬،‫گسل نصرآباد‬:‫كليد واژه ها‬ Analysis Morphometric Indicators in Houze Sefid Region (Southwest Sarbisheh) Somayeh, Akbari, [email protected] 1, Seyed Morteza, Moussavi, [email protected] 2, Ebrahim, Gholami, [email protected] 3, Mohammad Hossein, Zarrinkoub, [email protected] 4

Abstract: The study area (Houze-Sefid) is located in south west 50 kilometers from Sarbishe city (Southern Khorasan province); it is affected by tectonic activities Nasrabad's fault. In this research, morpho tectonics indicators and field observations results were used in order to assess the dynamics of the region investigated. The study area into three sections: North, Central and south was divided that quantitative indicators difference in the tectonic activity is visible in all three sections. Calculated indices such as mountain front sinuosity (Smf), percent forehead Mountain (Facet%), river channel sinuosity (s), the ratio of width to height of the valley of the river valley( Vf), the gradient length of the river (Sl ), the mean values of Smf =1.299, Facet%= 35.177,S= 1.149, Vf =1.27, Sl= 214.254, respectively, as well as based on the results of the studies can be poured in the area as introduced an active area, Among the three section northern, central and southern part in near Nasrabad fault, the southern part is the more active from other sectors. Keywords : Nasrabad fault, tectonic activity, morpho tectonics ◊◊◊◊◊◊◊

‫ارتباط ماده معدنی با ساختار در بخش کالامینی معدن روي‪-‬سرب مهدي آباد یزد‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫حبیب پورفرج‪ ،1‬محمد محجل‪ ،2‬ابراهیم راستاد‬

‫‪1‬‬

‫‪ :1‬دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] :‬‬ ‫‪ :2‬دانشیار گروه زمین شناسی ساختاری و تکتونیک دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] :‬‬ ‫‪ :1‬دانشیار گروه زمین شناسی اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] :‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫بررسیهای زمینشناسی و ساختاری انجامشده در محدوده معدن روی‪-‬سرب مهدیآباد یزد نشانگر وجود ارتباط معنیدار بین‬ ‫جاگیری و جابجایی ماده معدنی و تشکیل ساختار ها است‪ .‬در این معدن‪ ،‬بخش کالامین دار آن تحت تأثیر چینخوردگی و‬ ‫گسلش قرارگرفته است‪ .‬بهطوریکه در اثر چینخوردگیهای مرتبط با توسعه گسلش معکوس در این منطقه‪ ،‬لایههای سازند‬ ‫آبکوه به همراه ماده معدنی چینهسان همروند با آن‪ ،‬چینخورده است‪ .‬بنابراین موقعیت ماده معدنی روی‪-‬سرب کالامینی از‬ ‫روند چینخوردگی در این معدن تبعیت میکند‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ (:‬ساختار‪ ،‬ماده معدنی‪ ،‬چینخوردگی‪ ،‬گسل معکوس‪ ،‬کالامین‪ ،‬روی و سرب‪ ،‬معدن مهدیآباد)‬ ‫‪Structural situation of the Calamine Zn-Pb in the Mehdiabad Mine, Yazd‬‬ ‫‪Habib Pourfaraj: [email protected]‬‬ ‫‪Mohammad Mohajjel: [email protected]‬‬ ‫‪Ebrahim Rastad: [email protected]‬‬

‫‪Abstract:‬‬ ‫‪Field observations in the Mehdiabad Zn-Pb Mine area shows a meaningful relationship between the location‬‬ ‫‪of the ore body with the structure. In this mine, the Calamine ore is effected by faulting and folding which‬‬ ‫‪has been generated by the thrust faults. The ore body is sub-parallel with stratas of the Abkuh Formation in‬‬ ‫‪the mine area. It is concluded that the Calamine Zn-Pb is strongly controlled by the folds structures.‬‬ ‫)‪Keywords :( Structure, ore, folding, Trhust fault, Calamine, Mehdi abad mine, Zn-Pb‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫مدل تکتونیکی کوه سبز بر مبناي ارتباط بخش هاي گسلی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز‬،‫زهرا هیبتی‬ [email protected]،‫ استاد دانشگاه شیراز‬،‫علی فقیه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ این تاقدیس متاثر از گسل کوه سبز و گسل مجد آباد تغییرات‬.‫تاقدیس کوه سبز از سازند سروک و ایلام تشکیل شده است‬ ‫ در اثر وجود ارتباط و هم پوشانی بین گسلهای طولی با مکانیسم روراندگی با جهات شیب‬.‫ساختاری جالب را نشان میدهد‬ ‫ با توجه به شواهد به‬.‫ این تاقدیس در قسمت میانی برخاستگی در یالها بهم ریختگی های ساختاری را نشان میدهد‬، ‫مخالف‬ ‫ با توجه به مدل ارائه شده توسط‬.‫نظر می رسد که این دو گسل دارای کمی هم پوشانی در منطقه روستای کوه سبز می باشند‬ ‫ در مورد ارتباط گسل های تراستی و تغییرات مورفولوژی تاقدیس ها تاقدیس کوه سبز دارای ارتباط‬Higgins )2111( .‫گسلی از نوع سه می باشد‬ .‫ ارتباط‬،‫ زاگرس‬،‫ کوه سبز‬،‫ گسل‬:‫كليد واژه ها‬ Tectonic model for Kuh sabz mount based on fault linkage Khalil Sarkarinejad 1, Zahra Heibati 2 1- [email protected] 2- afaghih @shirazu.ac.ir

Abstract: Kuh Sabz anticline is made up Sarvak and Ilam formation. This anticline show complex structure due to activation of Kuh Sabz and Majd abad faults. Because of two thrust fault with opposite dips, this anticline has uplift in middle and disorganization in limbs. By field observation it be conclude that these two faults have overlap in Kuh Sabz village. Acoording to this fact and Higgins (2002) model for fault linkage, Kuh Sabs is type 3 in this classification. Keywords: Kinematic vorticity number, pure shear, simple shear, graph.

◊◊◊◊◊◊◊

‫ جهات اصلی تنش و واتنش با استفاده از رگه هاي کلسیتی در‬، ‫محاسبه عدد تاوایی جنبش شناختی‬ ‫کمربند پیش بوم چین و روراندگی روراندگی زاگرس‬ ◊◊◊◊◊◊◊

khalil [email protected]،‫ استاد دانشگاه شیراز‬،‫خلیل سرکاری نژاد‬ [email protected] ،‫ دانشجوی دکتری دانشگاه شیراز‬،‫زهرا هیبتی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ ایستگاه‬11 ‫ در‬.‫به منظور ارزیابی میزان عدد تاوایی در کمربند چین و روراندگی زاگرس از رگه های کلسیتی استفاده شد‬ ‫نمونه برداری از رگه های آهکی موجود در منطقه مطالعاتی صورت گرفت و سپس بررسیهای ریز ساختاری انجام شده ودر‬ ‫ با‬.‫نهایت مقدار و جهات محور های اصلی استرس و استرین به همراه میزان عدد تاوایی در منطقه مطالعاتی تعیین گردیده است‬

.‫ می باشد‬0.73 ‫ تا‬0.26 ‫توجه به میزان عدد تاوایی در منطقه بین‬ .‫ استرین‬،‫ زاگرس‬،‫ کلسیت‬،‫ رگه‬،‫ تاوایی‬:‫كليد واژه ها‬

Determination of Kinematic vorticity number and strain by calcite vein in Zagros foreland foldand- thrust belt Khalil Sarkarinejad 1and Zahra Heibati 2 1- [email protected] 2- [email protected]

Abstract: We have used calcite veins in order to calculate the kinematic vorticity number. In 10 stations the calcite vein were sampled and then we have studied them in order to calculate principal orientations, strain and kinematic vorticity number. Based on our measurements the kinematic vorticity number in our study area range from to 0.26 to 0.73. Keywords: Kinematic vorticity number, Vein, calcite, Zagros, strain. ◊◊◊◊◊◊◊

‫تکوین پهنه برخوردي زاگرس در شمال باختر ایران (کردستان)‪ ،‬شاهدي بر همگرایی مایل ورقه هاي‬ ‫عربی‪-‬اوراسیا از کرتاسه پسین‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫شهریار صادقی‪ ،‬دکتری تکتونیک‪ ،‬دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] ،‬‬ ‫علی یساقی‪ ،‬دانشیار دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] ،‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در این تحقیق مطالعات ساختاری جهت بررسی مراحل تکوین پهنه برخوردی زاگرس در اثر همگرایی مایل از زمان کرتاسه‬ ‫پسین به کار برده شده است‪ .‬پهنه برخوردی زاگرس در شمال باختر ایران شامل پهنه های سنندج‪-‬سیرجان‪ ،‬گاوه رود و‬ ‫افیولیتی به عن وان بخش های داخلی کوهزاد و پهنه های بیستون و رادیولاریتی و زاگرس مرتفع به عنوان بخش های خارجی‬ ‫کوهزاد تشکیل شده است‪ .‬گسل راندگی اصلی زاگرس و گسل اصلی جوان زاگرس به عنوان ساختارهای اصلی زمین درز‬ ‫زاگرس جداکننده بخش های داخلی و خارجی کوهزاد از یکدیگر در نظر گرفته شده اند‪ .‬مطالعات ساختاری در پهنه‬ ‫برخوردی زاگرس دلالت بر بر وجود دو مرحله دگرشکلی در نواحی خارجی کوهزاد دارد که مرحله اول دگرشکلی به‬ ‫فرارانش مایل کرتاسه پسین و مرحله دوم دگرشکلی به برخورد سنوزوئیک منتسب شده است‪ .‬هر دو مرحله دگرشکلی در اثر‬ ‫ترافشارش ایجاد شده اند و سبب توسعه ساختارهای مرتبط با جابجایی امتدادلغز در کنار ساختارهای مرتبط با راندگی شده اند‪.‬‬ ‫مولفه امتدادلغز در کرتاسه پسین سبب ایجاد راندگی های واجد مولفه امتدادلغز و ایجاد محدوده های امتدادلغز شده و در‬ ‫سنوزوئیک سبب ایجاد سیستم امتدادلغز نه تنها در زمیندرز (گسل اصلی جوان زاگرس) بلکه در بخش های خارجی تر کوهزاد‬ ‫نیز شده است‪ .‬بر اساس یافته های این تحقیق تاریخچه همگرایی مایل در همگرایی ورقه های عربی‪-‬اوراسیایی که موجب‬ ‫تکوین ساختاری کوهزاد برخوردی زاگرس شده از زمان کرتاسه پسین است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬پهنه برخوردی زاگرس‪ ،‬همگرایی مایل‪ ،‬فرارانش‪ ،‬برخورد‪ ،‬ترافشارش‬

Evolution of the Zagros Collision Zone in NW Iran (Kurdistan), Evidence for Oblique Convergence of Arabia-Eurasia since Late Cretaceous Shahriar Sadeghi, Phd in Structural Geology, Tarbiat Modares University, [email protected]

Ali Yassaghi, Associated Professor, Tarbiat Modares University, [email protected] Abstract: In this research, structural studies have been carried out to investigate structural evolution of Zagros collision zone during oblique convergence since Late Cretaceous. Zagros orogeny in NW Iran consists of the Sanandaj-Sirjan, Gaveh Rud and ophiolite zones as internal, and Bisotoun, Radiolarite and High Zagros zones as external parts. The Main Zagros Thrust and Main Recent Fault are known as major structures of the Zagros suture zone considered as border between internal and external parts. Structural studies imply that two stages of deformation were induced on the external parts of Zagros orogeny. The first stage caused by the Late Cretaceous ophiolite obduction and the second stage were active since Cenozoic collision. Both of these stages were transpressional and developed strike-slip faults beside reverse movements. The strike slip component of the late Cretaceous event developed dextrally deformed domains as well as dextralreverse faults. The Cenozoic strike-slip component was accommodated by orogen-parallel strike-slip faults not only in suture zone (Main Recent Fault) but also in more external parts. Thus, it is proposed that oblique convergence of Arabia-Eurasia plates occurred in Zagros collision zone since Late Cretaceous. Keywords: Zagros Collision Zone,Oblique convergence, obduction, Collision, Transpression ◊◊◊◊◊◊◊

)‫بررسی اثرات ریخت زمینساختی فعال رودخانه جاجرود (شرق – شمالشرق تهران‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

‫ منوچهر قرشی‬،2‫ رمضان رمضانی اومالی‬،1‫شبنم شهرستانی‬

[email protected] ‫ دانشجوی کارشناسی ارشد تکتونیک دانشگاه صنعتی شاهرود‬-1

‫ استادیار دانشکده علوم زمین دانشگاه صنعتی شاهرود‬-2 ‫ استاد پژوهشکده علوم زمین سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور‬-1 ◊◊◊◊◊◊◊

‫چکیده‬ -‫ شاخص‬.‫ واقع شده است‬،‫رودخانه جاجرود در قسمتی از لبه جنوبی البرز مرکزی که یکی از مناطق فعال زمینساختی میباشد‬ ‫ بر این اساس در این مقاله از‬،‫های ریخت زمینساختی ابزار مفیدی برای بررسی فعالیت زمینساختی در یک ناحیه است‬ ‫( و گرادیان طولی رودخانه‬S) ‫ پیچوخم رودخانه‬،(Hi) ‫ انتگرال فرازسنجی‬،(AF) ‫شاخصهای عدم تقارن حوضه زهکشی‬ ‫ و نقشه پهنهبندی زمینساختی با استفاده از شاخص زمین‬،‫( برای بررسی اثرات ریختزمینساختی این رودخانه استفاده شد‬SL) ‫ برای تهیه نقشههای مربوطه از مدل ارتفاعی رقومی و نرم‬.‫( برای حوضه آبریز جاجرود ارائه گردید‬Iat) ‫ساخت فعال نسبی‬ ‫ نتایج حاکی از آن است که میزان فعالیت زمینساختی در همه جای این حوضه آبریز یکسان نبوده‬.‫ استفاده شد‬Arc GIS ‫افزار‬ ‫و زیرحوضه های مناطق بالادست رودخانه جاجرود فعالیت بیشتری دارند که به علت وجود سیستم گسلی مشا در این مناطق‬ .‫است‬ ‫ گسل مشا‬،‫ فعالیت زمینساختی‬،‫ ریختزمینساخت‬،‫ شاخصهای ریختزمینساختی‬،‫ رودخانه جاجرود‬:‫كليد واژه ها‬ Assessment of active Morphotectonic effect of Jajrud River (East - North East of Tehran) Sh. Shahrestani 1R. Ramezani Oomali 2 M. Ghorashi3 Abstract: Jajrud River is located in part of the southern edge of active central Alborz region. Geomorphological indexes are useful tools for assessment of tectonic activity in an area. Therefore, in this paper some indexes as asymmetry drainage index (AF), hypsometric integral index (Hi), river sinuosity index (S) and stream length gradient index (SL) are used for evaluation of geomorphological effects of Jajrud river and mentioned layers are integrated to represent tectonic classification map of study area incorporating relative active tectonics index (Iat). For extracting geomorphological index maps, digital elevation model and also Arc GIS software package were used. The results demonstrate that intensity of the movements tectonic is not equally distributed in the whole catchment basins. Sub basins in upstream area of river are more active due to the Mosha Fault system located in these catchments. Keywords: Jajrud River, Geomorphic indexes, Morphotectonic, Tectonic activity, Mosha Fault ◊◊◊◊◊◊◊

‫لرزه زمین ساخت و برآورد خطر زمین لرزه در پهنه هاي گسلی موجود در جنوب شرق کوه هاي باقران‬ )‫(مزارکاهی‬

◊◊◊◊◊◊◊ 5

‫ ابراهیم غلامی‬، 1 ‫ محمودرضاهیهات‬، 2‫ پریسابخشور‬،*1 ‫زهراحبیبی زاده‬

[email protected]‫ دانشگاه بیرجند‬، ‫ کارشناسی ارشد‬، ‫ دانشجوی‬-1 [email protected] ‫ دانشگاه بیرجند‬، ‫ کارشناسی ارشد‬، ‫ دانشجوی‬-2 [email protected] ‫ دانشگاه بیرجند‬، ‫ هیئت علمی‬، ‫ استادیار‬-1 [email protected] ‫ دانشگاه بیرجند‬، ‫ هیئت علمی‬، ‫ استادیار‬-5

◊◊◊◊◊◊◊

‫چکیده‬ ‫ در خراسان جنوبی را‬،‫ کیلومتری جنوب شرقی شهر بیرجند‬51 ‫ مطالعات لرزه خیزی و تحلیل خطر زمین لرزه در‬، ‫مقاله حاضر‬ ‫ بدین منظور از روش تحلیلی‬. ‫مورد بررسی قرار می دهدوبااستفاده ازروش آماری اقدام به بررسی خطرلرزه خیزی منطقه گردید‬ ‫ در گستره‬، ‫ با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره ای به همراه نقشه های سایزموتکتونیکی‬، ‫ در روش تحلیلی‬. ‫استفاده گردید‬ ‫ گسل ها شناسایی و سپس بیشینه بزرگای زمین لرزه های محتمل و بیشینه‬، ‫ کیلومتر از مرکز منطقه مورد مطالعه‬211 ‫ای به شعاع‬ ‫ احتمال رویداد و‬، ‫ پارامترهای لرزه خیزی منطقه‬،‫شتاب افقی آنها تعیین گردید و با استفاده از روش های گوتنبرگ– ریشتر‬ . ‫ودوره بازگشت گسل های موجوددرمنطقه موردبررسی قرارمی گیرد‬. ‫دوره بازگشت زمین لرزه ها محاسبه شد‬ ‫ بیرجند‬-‫ تحلیل خطر – مزارکاهی‬- ‫كليد واژه ها زمین لرزه‬ Seismo tectonics and assessment of the risk of earthquakes in the fault zone in South-East mountains Bagheran (Mzar kahy) 1* Habibi-ZadehZahra ,BakhshoorParisa2,Heyha Mahmoud Reza3,Gholami Ebrahim2 M.Sc. student in tectonic, Department of Geology, University of Birjand, Birjand M.Sc. student in tectonic, Department of Geology, University of Birjand, Birjand Assistant professor, Department of Geology, University of Birjand, Birjand Assistant professor, Department of Geology, University of Birjand, Birjand Abstract: Paper, seismic studies and analysis of seismic hazard Korit dams, in 43 kilometers southeast of the city of Birjand , in South Khorasan examine the statistical methods to investigate seismically an active and using area. For this purpose, analytic methods were used. The analytical method using satellite images with maps Seismo tectonici , in the range of a radius of 200 km from the center of the study area, identifying faults and the maximum possible magnitude and maximum horizontal acceleration was determined and all historical and instrumental earthquakes, ranging from the study were analyzed using methods of Gutenberg - Richter, seismicity parameters, the probability of occurrence and recurrence of earthquakes was measured and return period was calculated earthquake faults and timely return In area placed studied. Keywords: Earthquake - risk analysis – Mazarkahy – Birjand ◊◊◊◊◊◊◊

‫شمال شرق مشهد‬,‫بررسی نقش عوامل تکتونیکی در ایجاد اشکال کارستی در زون گسلی کارده‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected],‫دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی ساختمانی‬,‫محسن مژگان فر‬ [email protected],‫دانشیار دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد‬,‫دکتری زمین شناسی ساختمانی‬,‫فرزین قائمی‬ [email protected],‫دانشیار دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد‬,‫دکتری زمین شناسی ساختمانی‬,‫بهنام رحیمی‬ [email protected],‫استاد دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد‬,‫دکتری زمین شناسی مهندسی‬,‫ناصر حافظی مقدس‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ کیلومتری شمال شرق مشهد در سازند مزدوران واقع شده است و الگوی شکستگیهای واقع در منطقه‬51 ‫زونگسلیکارده در‬ ‫سازند مزدوران بدلیل وجود ترکیب کربناته مستعد فرآیندکارستی شدن است که در این منطقه‬.‫از این زون گسلی تبعیت میکنند‬ ‫همراه با عملکرد تکتونیکی زون گسلی کارده منجر به تشکیل اشکال کارستی در امتداد و عمود بر شکستگی ها شده است که‬ ‫بر طبق بررسیهای میدانی انجام شده چهار دسته شکستگی‬.‫خود بیانگر ارتباط بین این اشکال و ساختارهای تکتونیکی است‬ 28,47/70,88 ( B ‫شکستگیهای‬, )130,160/72,85 SW( A ‫منطقه را تحت تاثیر قرار داده است که شامل شکستگیهای‬

‫بررسی ها نشان می دهد‬.‫) می باشند‬180,195/70,82 W( D ‫) و شکستگیهای‬270,280/80,90 N( C ‫شکستگی های‬, )SE ‫) انطباق دارد و همچنین مشخص شد اشکال‬NW-SE( ‫ ) در منطقه با جهت زون گسلی‬A‫جهت غالب درزه ها(دسته شکستگی‬ .‫کارستی بیشتر در این امتداد بوجود آمده است‬ )‫کارده‬,‫تکتونیک‬,‫شکستگی‬,‫کارست‬,‫ ( زون گسلی‬:‫كليد واژه ها‬ Studying the effects of tectonic fault zones in karstic forms Kardeh, North East Mashhad Mohsen Mojganfar 1, [email protected] Farzin Ghaemi 2, [email protected] Behnam Rahimi 3, [email protected] Naser Hafezi Moghadas4, [email protected] Abstract: Kardeh fault zone located 40 km North East of Mashhad in Mozduran formation and pattern of fractures in this area of the fault zone compliance from fault zone.mozduran formation is likely due to a combination of carbonate in this area along with the tectonic fault zone resulted Kardeh the formation of karst forms along and perpendicular to the fractures that shows the relationship between the shapes and structures. According to field studies conducted four tectonic fractures affected area, which includes fractures A (130,160 / 72, 85 SW), fractures B (28,47 / 70,88 SE), fracture of C (270,280 / 80,90 N) and fractures D (180,195 / 70,82 W). the field study show to most joint (fracture A) in the area of fault zones (NW-SE) compliant and were also found in the karst forms come along. Keywords :( fault zone,karst,fracture,tectonic,kardeh) ◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی خطر زمین لرزه پهنه هاي گسلی جنوب شرق بیرجند ( فال ) به روش قطعی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫پریسا بخشور‪ ،*1‬زهرا حبیبی زاده‪ ، 2‬ابراهیم غلامی‪ ، 1‬محمودرضاهیهات‬

‫‪5‬‬

‫‪ -1‬دانشجوی ‪،‬کارشناسی ارشد ‪ ،‬دانشگاه بیرجند ‪[email protected]‬‬

‫‪ -2‬دانشجوی ‪ ،‬کارشناسی ارشد ‪ ،‬دانشگاه بیرجند ‪[email protected]‬‬ ‫‪ -1‬استادیار ‪ ،‬هیئت علمی ‪ ،‬دانشگاه بیرجند ‪[email protected]‬‬ ‫‪ -5‬استادیار ‪ ،‬هیئت علمی ‪ ،‬دانشگاه بیرجند ‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫پهنه های گسلی جنوب شرقی بیرجند ( منطقه فال ) در ‪ 56‬کیلومتری خاور بیرجند ( استان خراسان جنوبی ) و از نظر ساختاری‬ ‫در شمال زمین درز سیستان قرار دارد ‪ .‬در اطراف این شهر وجود گسل های بزرگ اصلی از جمله گسل نه خاوری ‪ ،‬اسماعیل‬ ‫آباد ‪ ،‬پرنگ و زولسک تهدید بالقوه ای برای این منطقه محسوب می شود ‪.‬ارزیابی خطر زمین لرزه به سه روش آماری ‪-‬‬ ‫تجربی ‪ ،‬احتمالی و روش قطعی می باشد ‪ .‬در این مقاله بر آورد خطر زمین لرزه به روش قطعی ‪ ،‬با در نظر گرفتن گسل های‬ ‫اصلی منطقه به عنوان چشمه های لرزه ای ‪ ،‬به همراه زمین لرزه های دستگاهی و تاریخی رخ داده با بزرگی های داده شده ‪،‬‬ ‫پارامترهای جنبش نیرومند زمین در پهنه های گسلی مورد نظر تعیین شده است ‪ .‬شتاب جنبشی در گسل های نه شرقی ( ‪1,111‬‬ ‫) ‪ ،‬دستگرد ( ‪ ) 1,10‬و اسماعیل آباد ( ‪ ) 1,11‬است ‪ .‬با توجه به روابط تجربی بیشترین بزرگای زمین لرزه در ارتباط با گسل‬ ‫های نه شرقی ‪ ،‬نه غربی ‪ ،‬چار فرسخ ‪ ،‬گیو و اردکول با داشتن بیشترین طول به ترتیب ‪1,41 ، 1,51 ، 1,41 ،1,61 ، 1,66‬‬ ‫است ‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ (:‬پهنه های گسلی ‪ ،‬بیرجند ‪ ،‬فال ‪ ،‬چشمه لرزه ای ‪ ،‬روش قطعی)‬

survey-risk earthquake fault zone south East of Birjand (Fal) the definitive method Bakhshoor Parisa 1*, Habibi Zadeh Zahra 2, Gholami Ebrahim 3, Heyhat Mahmoud Reza 4 M .Sc. student in tectonic , Department of Geology, University of Birjand , Birjand M.Sc. student in tectonic , Department of Geology, University of Birjand , Birjand Assistant professor, Department of Geology, University of Birjand , Birjand Assistant professor, Department of Geology, University of Birjand , Birjand

Abstract: Birjand south east fault zones (active area) in 46 km east of Birjand (South Khorasan province) and are structurally located in the north of Sistan suture. Around the city there is a large main faults , including fault, not east, Ismail Abad, Parang and Zoleskis potentially a threat to the area. Statistical experimental earthquake risk assessment methods, deterministic methods are possible. In this paper, seismic risk assessment to final approach, taking into account the main fault zone as seismic sources, as well as instrumental and historical earthquake occurred with a magnitude of a given ground motion parameters in fault zones the target has been set. Accelerated movement on the fault neither of the east (0.101) , Dastgerd (0.18) and Ismael Abad (0.11) is. According to empirical greatest magnitude in relation to the fault of neither East nor West, four milestone , the museum and Ardekul with a maximum length of respectively 7.66, 7.63, 7.53, 7.43, is 7.53. Keywords :( fault zones , Birjand , horoscope , seismic source , definitive method)

◊◊◊◊◊◊◊

GIS ‫ارزیابی خطر زلزله در شهر استهبان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ کارشناسی ارشد زمینشناسی زیستمحیطی‬،‫فهیمه صفرینژاد‬

[email protected] ،‫ دانشیار بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫احمد عباس نژاد‬ [email protected] ،‫ استادیار بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان‬،‫رضا درخشانی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫رورانده زاگرس به عنوان بز رگترین منطقه ساختاری ایران دراثر برخورد صفحه عربی و فلات ایران به‬-‫کمربندچین خورده‬ ‫ گسل های دشت استهبان‬.‫ کیلومتر و بر روی سکوی قارهای عربی تشکیل شده است‬1011 ‫صورت سلسله جبالی به طول تقریبی‬ ‫ ترسیم شدند که‬GIS ‫ گسلها در محیط‬،‫ازسلسله گسلهای فعال وجدید کوهزایی زاگرس محسوب میگردند با توجه به این‬ ‫ همچنین تحلیل خطر زلزله با توجه به‬.‫ کیلومتر از کنار شهر استهبان عبور میکند‬111 ‫گسل بزرگ زاگرس رورانده با طول‬ ‫ در عین حال‬.‫ریشتر ایجاد کند‬1/6 ‫طول گسل (روش تحلیلی) نشان داد که گسل زاگرس رورانده می تواند زلزلهای در حدود‬ ‫ برآوردشدکه منجر به‬MMI VIII ‫ به دلیل نزدیکی به شهر استهبان‬1‫شدت ناشی از زلزلههای مرتبط با گسل رونیز و رونیز‬ ‫خساراتی میشوند‬ GIS ،‫ پهنهبندی‬،‫ لرزهخیزی‬،‫ استهبان‬:‫كليد واژه ها‬ Estahban earthquake hazard assessment using geographic information system GIS Fahimeh safarinezhad, MSc Department of Geological Environmental ([email protected]) Ahmad abbasnezhad

, associate professor, Department of Geology, Kerman Shahid Bahonar

University ([email protected]) Reaz derakhshani, Assistant Professor, Department of Geology, Kerman Shahid Bahonar University ([email protected]) Abstract: Zagros Fold-Thrust belt as the largest structure of Iran has formed as a result of collision between Arabic and Iranian plateau as mountain ranges with approximately 1800 km of length on Arabic continental platform. Faults of Estahban Plain are among new and active faults of Zagros orogenic. Due to this, the faults were mapped in GIS. Zagros thrust fault with 130 km length passes along of Estahban town. Also, earthquake risk analysis (analysis method) showed that Zagros thrust fault can cause earthquake with intensity of 7.6 on the Richter scale. At the same time, intensity of earthquakes associated with the Roniz and Roniz 1 faults was estimated to be VIII MMI close to Estahban that are leading to losses if occurrence earthquake. Keywords : Estahban, seismicity, zoning , GIS

◊◊◊◊◊

Marine geology, oceanography, sedimentology and marine geophysics

(Oral Presentation)

Theme Comment: Marine geology, Prerequisite for sustainable development of coastal and offshore area.

Date: 22nd February 2016

Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

Message of the scientific secretary: Marines, lakes and rivers are the main arteries of life on the Earth. These environments bring the water as the life liquid, in addition to preparing the conditions for life, have important role in marine natural resources. Marine trades, especially business have important role in development of many countries. Recognition of geological features of these environments makes the use of them easier. Geological features of these environments are the result of all endogenous and exogenous processes that have rolls on the formation, changing and evolution of them. These processes may have very deep mantle source or limited to the geological activities in the lithosphere, hydrosphere or atmosphere. Recognition of the processes that were operated in the past or now active in these zones, preparing knowledge for forecasting of the future occurrences, and this is very important for life on the Erath. Marine geology and oceanography are the sciences that study these processes with sedimentology, geophysics, marine chemistry and coastal engineering scientific techniques. There is very huge background of investigation about these scientific techniques in Iran, of course we are at the beginning now. Fallowing, we bring a small part of the results of investigations on this topic, that submitted as a part of 34th national and 2nd international geosciences congress in GSI. In this topic, we have two paper for keynote presentations, 7 paper for oral presentation and 24 papers as poster. These papers selected from all of 34 papers that delivered to Marine geology and oceanography topic. However, the papers that delivered to this congress have good quality, but the role of not accessing to advanced instrumental techniques and limitation of scientific relationship with other scientists from other courtiers, because of sanction, reflected on these papers. We hope, in the future by preparing the international communication, suitable scientific facilities dispose for all of the enthusiastic researchers.

Scientific and executive committees

Scientific secretary: Khalil Bahar Firouzi

Executive secretary:. Afshin Karimkhani

Keynote speech

MODERN APPROACH TO THE STUDY OF GEOLOGICAL STRUCTURE, TECTONICS AND GEODYNAMICS OF THE EARTH`S CRUST OF THE CASPIAN SEA AND ITS SEDIMENTARY BASINS ◊◊◊◊◊◊◊ N.Amelin, E.Krasinskii, L.Laslo, E.Sadikhov1 1

Scientific Association “Geology Without Limits”, Moscow, Russian Federation

The scientific association “Geology Without Limits” will conduct regional offshore scientific research of the Caspian Sea in 2016-2017

◊◊◊◊◊◊◊

The area shows very complicated tectonics/geodynamics with intersecting or conjugate structures, formed in PreCambrian, Paleozoic, Hercynian, Cimmerian and Alpine tectogenesis, associated with two paleooceanic systems – Paleoasian, or Ural-Siberian, and Paleotethys. In this region, two of the world’s deepest depressions – the Precaspian and the South Caspian – contain sedimentary sections up to 20 km thick. Tectonic origins are still not clear. The southern area has suffered intense recent geodynamic activity.Despite more than century of geological study, including more than 60 years of geophysical study, many geological problems of the Caspian Region remain unsolved. This is especially true for the deep geological structure at levels such as the Moho discontinuity, top basement, the transitional complex, base of sedimentary cover. Interrelationships of heterochronous platform and basinal sections and orogenic offshore complexes are not clear and concepts remain hypothetical.The role and significance of deep crustal horizons in structuration of the basement and sedimentary cover, and the nature of processes at these levels, lead to ambiguous and, perhaps erroneous geological/geodynamic models.The main reason for this is that this offshore area has never been studied as a whole, with a unified set of observations and a single, high depth-resolution technology. On the contrary, geology of the region has been studied by different groups of researchers, in separate areas, at different times, with different technologies, different depths of investigation, and different qualities of results. Consequently, existing understanding of regional, deep geology, structure and tectonics, and the various reconstructions based on these are a patchwork based on different data, some of questionable accuracy and reliability, often with ambiguous interpretations and extrapolations.The proposed, regional, Caspian Sea offshore scientific research is aimed at overcoming the above problems .

◊◊◊◊◊◊◊

‫علوم اقیانوسی و افق چشم انداز‪ :‬واکاوي گذشته و نگاهی به آینده‬ ‫حمید علیزاده لاهیجانی‪ ،1‬عبدالمجید نادری بنی‪ ،1‬خلیل بهار فیروزی‬

‫‪2‬‬

‫‪1‬پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی‬ ‫‪2‬سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫خلیج فارس و مکران از گذش ته به عنوان دریای پارس ش ناخته می ش د‪ .‬نخس تین مطالعات ویژگیهای اقیانوسش ناختی آب‬ ‫های جنوب به مطالعات ایرانیان باز میگردد که در دریای پارس قدیم به انجام رس ید و مجموعه این مطالعات در قالب کتابی‬ ‫به نام راهنامک‪ ،‬راهنامگ یا راهنامج در عص ر س اس انیان به رشته تحریر در آمد‪ .‬در دوره اسلامی نیز ویژگی های دریای پارس‬ ‫در منبع مختلف معرفی ش ده اس ت‪ .‬با آغاز دریانوردی گسترده اروپاییان و معرفی علمی دریا ها و اقیانوس ها‪ ،‬در منابع علمی‬ ‫ایران موض وع دریا دچار افول ش دیدی می ش ود‪ .‬با ش روع اقیانوسش ناس ی نوین‪ ،‬خلیج فارس نیز از کانونهای اصلی توجه‬ ‫اقیانوسش ناس ان بوده اس ت‪ .‬از جمله نخس تین تحقیقات در این زمینه میتوان به مطالعات تاکس ونومی گونههای زیستی خلیج‬ ‫فارس در دهه ‪ 1001‬اش اره نمود‪ .‬در طی قرن بیس تم و به ویژه در طی جنگ جهانی دوم این دریا توس ط پژوهش گران بسیاری‬ ‫مورد مطالعه قرار گرفت‪.‬گشت های چند رشته ای از ده شصت سده بیستم میلادی آغاز شد‪ .‬این گشت ها عمدتا توسط نیروی‬ ‫دریایی‪ ،‬شرکت های نفتی و مراکز اقیانوس شناسی کشورهای پیشرو و فرامنطقه ای انجام شده است‪ .‬گشت های منطقه ای در‬ ‫خلیج ف ارس ودری ای عم ان در چارچوب برنامه راپمی (برنامه منطقه ای برای حفاظت محیط زیس ت دریا ) در دو دهه اخیر‬ ‫اجرا ش ده است‪.‬در حوضه خزر نیز فعالیت های علمی ایرانیان دارای دوره های فراز متعدد است که آخرین اوج آن در زمان‬ ‫نادر ش اه است‪ .‬پس از آن دارای افول طولانی می شود‪ .‬اما در همان زمان روسیه باجلب همکاری پژوهشگران اروپایی اقدام به‬ ‫کس ب تجربه و تحقیق در دریای خزر کرد‪ .‬نخس تین گش ت های علمی برای توص یف دریا و تهیه نقش ه از آن در س ده های‬ ‫هجدهم و نوزدهم برگزارش د‪ .‬در نیمه اول سده بیستم گشت های چند رشته ای توسط روسیه (شوروی) در حوضه خزر آغاز‬ ‫ش د‪ .‬اوج اجرای گش ت های تحقیقات منظم در خزر در دهه های پنجاه تا هش تاد میلادی بود که در نیمرخ های اس تاندارد‬ ‫اقیانوس ش ناسی انجام می شد‪ .‬در چهار دوره از این گشت ها در دهه هفتاد میلادی آب های ساحلی ایران نیز مطالعه شد‪ .‬پس‬ ‫از فروپاش ی ش وروی تنها چند گشت محدود سرتاسری خزر برگزار شد ( گشت مشترک فرانسه و روسیه با همکاری آژانس‬ ‫بینالمللی انرژی اتمی‪ ،‬و گشت برنامه محیط زیست خزر )‪.)(CEP‬‬ ‫| پژوهش های دریایی نوین در ایران از دهه پنجاه خورش یدی با توس عه تحقیقات ش یلات آغاز ش د‪ .‬همچنین تشکیل دانشکده‬ ‫های دریایی در اهواز و چابهار و ورود برخی دانش گاه های بزرگ کش ور به تحقیقات دریایی به آن ش تاب بخش ید‪ .‬تا دهه‬ ‫هفتاد خورشیدی بسیاری از مطالعات دریایی محدود به آب های ساحلی بود‪ .‬در این دهه با توسعه رشته های دریایی و تشکیل‬ ‫مراکز آموزش ی و پژوهش ی جدید و توس عه مراکز قدیمی تر تحول اس اس ی در فعالیت های دریایی ایجاد ش د‪ .‬از این پس‬ ‫گش ت های های متعدد توس ط س ازمان ها و مراکز مختلف به ص ورت منفرد یا مشترک اجرا شد‪ .‬بخشی از دستاورد های این‬ ‫تحقیقات که درتارنمای‬

‫‪ Web of Knowledge‬نمایه ش ده‪ ،‬حاکی از پیش تازی ایران در تحقیقات دریایی در منطقه‬

‫اس ت‪ .‬نکته مهم در فعالیت های دریایی ایران نس بت به منطقه افزایش میزان اس تقلال علمی اجرای فعالیت ها اس ت‪ .‬در منطقه‬ ‫فراتر از کش ورهای مبنای مقایس ه افق چش م انداز‪ ،‬روس یه‪ ،‬هند و ترکیه از نظر گس تردگی ناوگان تحقیقات دریایی‪ ،‬س طح‬

‫تحقیقات و بهره برداری از آن ( برای کس ب درآمد و هم افزایی علمی) در س طح منطقه پیش رو هس تند‪ .‬حفظ جایگاه کنونی‬ ‫ایران و توس عه و ارتقاء آن در دهه آینده مس تلزم تجهیز ش دن به ناوگان تحقیقات دریایی‪ ،‬اس تاندارد س ازی روش ها(اجرای‬ ‫گش ت‪ ،‬اندازه گیری‪ ،‬نمونه برداری وذخیره س ازی و بازیابی داده ها) و همکاری های داخلی وبین المللی برای حض ور در‬ ‫عرص ه آب های اقیانوسی است‪ .‬در این مقاله ابتدا فعالیت های علمی در دریاهای پیرامونی ایران ( دریای خزر‪ ،‬خلیج فارس و‬ ‫دریای عمان) تاپایان س ده نوزدهم معرفی می ش ود‪ ،‬س پس تاریخچه گش ت های دریایی و مش خص ات آن ها در این منطقه‬ ‫بررس ی می ش ود‪ .‬همچنین س طح کنونی کش ور در تحقیقات دریایی و چش م انداز توسعه آن به همراه برنامه های کشورهای‬ ‫منطقه ارایه خواهد شد‪.‬‬ ‫کلید واژه‪ :‬اقیانوس شناسی‪ ،‬خلیج فارس‪ ،‬مکران‪ ،‬گشت دریایی‬

Perspective of Ocean Sciences in Iran: Historical Analysis and Future Plans

◊◊◊◊◊◊◊ Hamid Lahijani1 [email protected], Abdolmajid Naderi Beni1, Khalil Baharfiroozi3 1

Iranian National Institute for Oceanography and Atmospheric Sciences Geological Survey of Iran

2

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The documented history of marine and ocean exploration of Iranians backs to the sixth century BC when Iran bordered by the Mediterranean and Red Sea in west, Black Sea and Caspian Sea in north and the Persian Gulf and Gulf of Oman in south. They used marine environment for trade and finding new territories. Description of the seas, coast and capes were collected in a book that consequently in 15th and 16th centuries was used by Vasco da Gama in his exploration in Indian Ocean. Remains of infrastructures in Sur in eastern Mediterranean Sea and the wreckage of vessels in Indian Ocean indicate the state of Iranian knowledge in marine affairs. Political willing has been the main forcing for activation or laxation of maritime issues in Iran, since the ancient times. The renaissance in Europe was coeval with the age of marine exploration by Europeans and the give up of Iranians in maritime affairs. Met-Ocean observations in Iran started since early 20th century focusing on sea-level and coastal meteorological parameters. They have been measured by Port and Shipping Org. and Meteorological Org., respectively. In next steps, Fisheries Research Institute, National Cartography Center, Water Resource Department and Department of Environment are engaged in coastal and marine observations. Since 1990s, when INIOAS (previously known as INCO and then INIO) and Marine Geological Department of GSI were established , ocean observations in Iran entered in a new era by conducting several research expeditions in the Caspian Sea, Persian Gulf and Gulf of Oman. In spite of current political willingness to rely more on marine and ocean environments, the conflicts in organizational interests and lack of enough expertise dull the attempts. Sea-level, wave, coastal meteorological parameters and riverine water discharge are commonly measured as time series datasets by permanent stations. Some other variables are measured by temporary coastal observations stations and marine expeditions. Department of Environment focuses on the valued marine ecological features and pollution, while Fisheries Research Institute is more concern on economically valued marine living beings. Continuous observing of sea- level and hydrography of territorial waters are the duty of National Cartographic Center. Port and Maritime Organization now monitors wave, current and bottom profile of waters in port areas, irregularly. Geological Survey of Iran explores the territorial sea bottom for minerals. Other non-regular observations occur during offshore projects, especially in energy sector. According to Web of Knowledge, the new generation of Iranian researchers is leading the number of publications in marine sciences in Middle East. However, this leadership needs to be more oriented by the politicians based on research priorities and needs to be enforced by equipping the society with a national research fleet, standardization of methods and development of national and international collaboration in marine sciences. Keywords: Ocean Sciences, Persian Gulf, Gulf of Oman, Marine Excursions

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی میزان آزادسازي و خطرپذیري عناصر سنگین در محیط تالابی‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫فریبا محمدپور‪،‬کارشناسی ارشدزمین شناسی اقتصادی‪[email protected]‬‬ ‫خلیل بهارفیروزی‪ ،‬دکترای زمین شناسی اقتصادی‪[email protected]‬‬ ‫افشین کریم خانی‪ ،‬کارشناسی ارشد رسوب شناسی‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫چکیده ‪:‬‬

‫جهت تعیین فازهای ژئوشیمیایی عناصر سنگین(‪ ( Cd, Cu, Pb, Zn, Mn, Zr, Zn, Co, Ti,Cr‬رسوبات سطحی تالاب انزلی‪،‬‬ ‫چهار مرحله طراحی و اجرا شد‪ .‬این چهار فاز شامل‪ :‬فاز کربنات و یون های قابل تبادل‪ ،‬فاز احیا‪ ،‬فاز اکسایش و فاز برجای‬ ‫مانده می باشد‪ .‬در نمونه هایی که از تالاب انزلی‪ ،‬غرب گیلان‪-‬رشت گرفته شد محتوی فلزات اصلی تعیین شد‪.‬نتایج نشان می‬ ‫دهند که رسوبات سطحی تالاب‪ ،‬تمرکز بالایی از عناصر سنگین مانند‪ Cd, Cu, Pb, Zn, Mn‬را نشان می دهند‪ .‬هم چنین این‬ ‫نتایج موید این مطلب هستند که این عناصر بیشتر در فاز غیربرجای مانده متمرکز شده اند تا فاز برجای مانده‪ .‬از بین همه فلزات‬ ‫مطالعه شده‪ ،‬کد میزان خطر پذیری (‪ ،)Risk Assessment Code‬بیشترین میزان آلودگی را مربوط به عنصر کادمیوم می‬ ‫داند(‪ )%64-55‬که بیشترین میزان آزادشدگی را در فاز کربنات و یون های قابل تبادل در بخش گلی از خود نشان می دهد‪.‬‬ ‫بنابراین در محدوده خطر پذیری بسیاربالا قرار گرفته و به راحتی وارد زنجیره غذایی می گردد‪ .‬عناصر سرب(‪ )%44-51‬و‬ ‫روی(‪ )%43-41‬نیز در فاز احیا قرار گرفته و دارای خطرپذیری بالا برای محیط پیرامون خویش می باشند‪ .‬دار الگوی تفکیک‬ ‫فازهای ژئوشیمیایی برای عنصر مس(‪ )%02-14‬میزان خطرپذیری کم را نشان می دهد‪ .‬عناصروانادیوم(‪ )%16-11‬وکبالت(‪-11‬‬ ‫‪ )%14‬نیز در فاز برجای مانده‪ ،‬دارای خطرپذیری متوسط می باشند‪.‬‬ ‫کلید واژه ها‪ :‬تالاب انزلی‪ ،‬عناصر سنگین‪ ،‬فازهای ژئوشیمیایی‬

Resaerch The amount of Release and the risk of heavy metals in wetland ◊◊◊◊◊◊◊ Fariba Mohammadpour, [email protected] Khalil BaharfiruziKhalil, [email protected] Afshin.Karimkhani , [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: A four-step sequential extraction technique was used to determine the chemical association of heavy metal ( Cd, Cu, Pb, Zn, Mn, Zr, Zn, Co. Ti,Cr) with major sedimentary phases ( exchangeable & carbonates, manganes& iron oxides, sulphides & organic matter & residual minerals) in samples from Anzali Lagoon, Rasht.Iran. The total metal content was also determined. The results of the present study indicate that the surfsces sediments of the lagoon contain high concentrations of heavy metals such as Cd, Cu, Pb, Zn, Mn, Zn. The partitioning characteristics of the lagoon sediments also show that the percentages of metals associated with the non-residual fractions are notably greater than the residual fraction, for all studied metals, indicating the polluted nature of the sediments, the Risk Assessment Code reveals that about 40-55% of Cd at most of the sites exist in exchangeable & carbonate bound fraction in silty part & therefore comes under the high risk category & can easily enter the food chain. A sizable portion of Pb & zn (50.31 – 69.41Zn & 42.7 – 55.12Pb) is found in Reducible bound fraction thus posing low to high risk for the aquatic environment. Fractionation pattern of Cu shows no to low risk to aquatic environment.V(13-16% & Co 13-15%) elements is found in Residual bond fraction and have medium risk for the aquatic environment. Keywords: speciation, partitioning, metals, sediments, Anzali lagoon

◊◊◊◊◊◊◊

‫رسوب شناسی و تعیین پتانسیل ایجاد گرد و غبار در کویر بزرگ ایران(مطالعه موردي استان یزد)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫مجید معینی ‪ ،1‬علی شکیبا آزاد ‪ ،1‬علی ابراهیمی پرگو‬ ‫‪ -1‬کارشناس ارشد رسوب شناسی‪ ،‬سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‪ ،‬مدیریت زمین شناسی دریایی‬

‫تهران‪ -‬میدان آزادی‪ ،‬خیابان معراج‪ ،‬سازمان زمینشناسی کشور‬ ‫‪Email: [email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫طوفان های گرد و غبار در اکثر اوقات نتیجه بادهای متلاطمی می باشند که مقدار زیادی از گرد و غبار را از سطوح بیابان بالا‬ ‫می برند و قابلیت دید را به کمتر از یک کیلومتر کاهش می دهند‪ .‬این طوفان ها معمولا مناطق خشک و نیمه خشک را تحت‬ ‫تاثیر قرار می دهند‪.‬‬ ‫در این مطالعه با توجه به مشخصات مرفولوژیکی و زمین شناسی منطقه‪ ،‬تعداد ‪ 50‬نمونه از رسوبات سطحی در محدوده استان‬ ‫یزد برداشت گردید‪ .‬نمونه های گرفته شده‪ ،‬جهت انجام آنالیز دانه بندی به آزمایشگاه ارسال گردید آنالیزهایی که در‬ ‫آزمایشگاه رسوب شناسی انجام شد‪ ،‬شامل دانه بندی ذرات بزرگتر از ‪ 61‬میکرون‪ ،‬دانه بندی ذرات کوچکتر از ‪ 61‬میکرون و‬ ‫محاسبه پارامترهای آماری از قبیل جورشدگی‪ ،‬گردشدگی و کرویت می باشد‪ .‬نتایج نشان دهنده غالب بودن رسوبات در‬ ‫اندازه های سیلت و ماسه ریز که نمی توانند مسافت زیادی حمل گردند و بیشتر به صورت محلی‪ ،‬منطقه را تحت تاثیر قرار می‬ ‫دهند‪ .‬تیپ های رسوبی مشاهده شده به ترتیب عباتند از‪ :‬ماسه گلی ‪ ،‬گل و گل ماسه ای گراولی‪ .‬پراکندگی این تیپ ها در‬ ‫اغلب نقاط استان یکسان می باشد که می توان گفت با توجه به مشخصات مورفولوژیکی‪ ،‬رسوب شناسی و آب و هوایی منطقه‪،‬‬ ‫تقریبا تمام نقاط استان به صورت یکسان تحت تاثیر این ذرات خواهند بود‪ .‬همچنین رسوبات مورد مطالعه جهت کانی شناسی‬ ‫و تعیین کانیهای سازنده تحت تاثیر آزمایش سنجش پراش اشعه ایکس )‪ (XRD‬قرار گرفتند‪.‬نمونههای مطالعه شده عمدتا از‬ ‫کانیهای ژیپس‪ ،‬کوارتز‪ ،‬کلسیت‪ ،‬فلدسپار‪ ،‬دولومیت‪ ،‬مسکوویت‪ ،‬هالیت و کانیهای رسی(کائولینیت‪ ،‬کلریت‪ ،‬مونت‬ ‫موریلونیت و ایلیت) تشکیل شده است‪.‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Sedimentology and determine the potential for creating dust in the desert of Iran (Case Study: Yazd( Majid Moeeni Najafabadi1 [email protected] Ali Shakiba Azad1 Ali Ebrahimi Pargou1 [email protected] 1

Geological Survey of Iran ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: , dust storms are often the result of a lot of dust levels are high and reduce visibility to less than a kilometer. In this study, the morphological characteristics and geological, 48 surface sediment samples were collected in Yazd province. Samples for particle size analysis. Finally, analyzes were performed in the laboratory of, including aggregation of particles larger than 63 microns, less than 63 micron particle size and statistical parameters such as sorting, roundness and sphericity. . The results showed the dominance of silt and sandy sediment measurements that can not be transported long distances and mostly local, are affected area. Sediment types observed are as follows: muddy sand, and gravelly sandy mud. Keywords: desert, Turbulent winds, dust, sedimentology, particles, mud

◊◊◊◊◊◊◊

‫مقایسه تاثیر تکتونیک ناحیهاي و محلی بر توالی نهشتههاي ماستریشتین شرق ناحیه فارس‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫سمیه پرهام‪ ،*1‬علیرضا پیریایی‪ ،2‬منصور قربانی‪ ،1‬سیدرضا موسوی حرمی‪ ،5‬محمدرضا کمالی‪4‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫دانشجوی دکتری رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی‪ ،‬دانشگاه هرمزگان ‪[email protected]‬‬ ‫‪2‬شرکت ملی نفت ایران‪ ،‬مدیریت اکتشاف‪1‬دانشگاه هرمزگان‪5‬نشگاه فردوسی مشهد‪4‬پژوهشگاه صنعت نفت‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‬ ‫کرتاسه پسین در زاگرس تحت تاثیر یک تکتونیک ناحیهای قرارگرفته که منجر به تشکیل حوضه پیشبوم در شمالشرقی‬ ‫صفحه عربی (زاگرس و ناحیه فارس) شده است‪ .‬در برخی نواحی این تکتونیک با حرکات گنبد نمکی تشدید شده است‪ .‬یکی‬ ‫از بازههایی که میتواند تحولات تکتونیکی‪-‬رسوبی را بیشتر نشان دهد بازه ماستریشتین است‪ .‬به منظور بررسی روند این تحولات‬ ‫یک برش ناحیهای عمود بر روند زاگرس طراحی شده که ‪ 5‬برش سطحی (کوه شاهین‪ ،‬درمدان (دو برش)‪ ،‬کوه شو) و یک‬ ‫برشزیرسطحی (چاهدشتکنار‪ )1-‬را دربرمیگیرد‪ .‬نهشتههای ماستریشتن در این ناحیه شامل بخشبالایی سازندگورپی‪،‬‬ ‫سازندتاربور و بخشپایینی سازند ساچون میباشد‪ .‬ضخامت نهشتههای ماستریشتین از شمالشرق به سمت جنوبغرب کاهش‬ ‫قابل ملاحظهای نشان داده و هندسه گوهای نشان میدهند که دال بر تشکیل در یک حوضه پیشبوم دارد‪ .‬سازند تابور بر روی‬ ‫بخشهای مرتفع (بالج) در حوضه پیشبوم تشکیل شده است‪ .‬در دو برش موجود از تاقدیس درمدان یک آنومالی در ضخامت‬ ‫نهشتهها دیده میشود‪ .‬نهشتههای نزدیک به گنبد نمکی کاهش ضخامت قابل ملاحظهای نشان میدهند که میتوان این مساله‬ ‫را به تاثیر فعالبت گنبد نمکی در زمان رسوبگذاری و کاهشفضای رسوبگذاری نسبت داد‪ .‬بر اساس مطالعات‬ ‫چینهنگاریسکانسی در برش کوه شاهین در شمالشرق ناحیه ‪5‬سکانس رسوبی و در سایر برشها یک سکانس رسوبی درجه ‪1‬‬ ‫شناسایی شده است‪ .‬این تفاوت حاکی از این است که سکانسهای رسوبی در این ناحیه به فرایندهای فرارانش و تشکیل حوضه‬ ‫پیشبوم واکنش شدیدی نشان میدهند‪ .‬تغییرات سریع در رخساره و ضخامت و سکانسهای رسوبی تکامل فرایندهایرسوبی‬ ‫در حوضه پیشبوم و تاثیر تکتونیک نمک را مستند میکند‪.‬‬ ‫کلیدواژهها‪ 0‬نهشتههای ماستریشتین‪ ،‬سازند تاربور‪ ،‬سازند گورپی‪ ،‬تکتونیک نمک‪ ،‬حوضه پیشبوم‪ ،‬ناحیه فارس‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Effect of Regional and local Tectonic on the Maastrichtian Deposits, East of Fars Area

◊◊◊◊◊◊◊ Parham, S1, Piryaei, A.R2 Ghorbani, M3, Moosavi Harami, S.R4, Kamali, M.R4 1

PhD Candidate of Hormozgan University, [email protected] Iranian Oil Company, Exploration and Production Directorate3 Hormozgan University4Ferdowsi University of Mashhad

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract Late Cretaceous in Zagros encompasses regional tectonics and caused foreland basin to form in northeast of the Arabian Plate. Salt tectonics is also locally effect on the strata in this area. In the Maastrichtian period, tectono-sedimentary evolution can be documented. In order to investigate these tectono-sedimentary evolution a regional cross-section has been organized including 4 surface (Shahin, Darmadan (near salt plug), Darmadan (NW salt plug), Shu) and one subsurface section (DKR-1). Maastrichtian deposits in this area consist of Gurpi, Tarbur and Sachun formations and show a rapid change during the time. Thickness of Maastrichtian varies considerably and decrease from NE toward SE. these variations in thickness indicate foreland basin. The Tarbur Formation occurred in the buldge of the foreland. Darmadan (near salt plug) show anomaly in thickness. Because of the presence of salt plug during Maastrichtian deposition. Based on sequence stratigraphic analysis 4 third order sequence have been identified for Shahin Section (near subduction zone) and 1 sequence in the others. It is indicate that sequences response to obduction and foreland basin evolution. Rapid change in facies, thickness and sequences indicates the effects of foreland basin and salt tectonic on Maastrichtian deposits in Fars Area. Keywords: Maastrichtian Deposits, Tarbur Formation, Salt Tectonics, Fars Area, Darmadan Anticline

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی پتروگرافی و تاریخچه دیاژنتیکی دولومیت هاي نهشته هاي کربناته پالئوژن غرب بیرجند‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪ -1‬اعظم احمدپور‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‪ ،‬گروه زمین شناسی‪ ،‬دانشگاه بیرجند‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫‪ -2‬غلامرضا میراب شبستری‪ ،‬دانشیار گروه زمین شناسی‪ ،‬دانشگاه بیرجند ‪[email protected]‬‬ ‫‪ -1‬سیده مریم مرتضوی مهریزی‪ ،‬استادیار گروه زمین شناسی‪ ،‬دانشگاه بیرجند ‪[email protected]‬‬

‫‪ -5‬احمدرضا خزاعی‪ ،‬استادیار گروه زمین شناسی‪ ،‬دانشگاه بیرجند‬

‫‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در این پژوهش‪ ،‬گسترش و تنوع عملکرد فرآیندهای دولومیتی شدن در رسوبات پالئوژن در شمال غرب بیرجند مورد مطالعه‬ ‫پتروگرافی قرار گرفته است‪ .‬در نمونه های مطالعه شده‪ ،‬دولومیت ها براساس توزیع اندازه بلور (یونی مدال یا پلی مدال) و‬ ‫شکل مرز بلورها (مسطح یا غیرمسطح) و بر اساس تقسیم بندی های موجود به سه نوع (‪ )1‬دولومیکرایت (دولومیت ریز بلور)‪،‬‬ ‫(‪ )2‬دولومیکرواسپارایت و (‪ ) 1‬دولواسپارایت تقسیم بندی شده اند‪ .‬مطالعات پتروگرافی نمونه های میکروسکوپی نشان می‬ ‫دهدکه دولومیکرایت ها (دولومیت های نوع اول) در مراحل اولیه دیاژنز ودر پهنه جزر و مدی تشکیل شده اند‪ .‬در حالی که‬ ‫دولومیت های نوع دوم و سوم تحت شرایط مخلوط آب شور دریا و شیرین و در طی مرحله دفن کم عمق و بر اثر تبلور مجدد‬ ‫دولومیکرایت ها حاصل شده است‪ .‬بر اس اس توالی پاراژنتیکی پیشنهادی‪ ،‬ترتیب تشکیل انواع دولومیت ها و نیز عدم وجود‬ ‫دولومیت های خاص مرحله دفن عمیق (دولومیت زین اسبی) حاکی از آن است که توالی مورد نظر پیش از مرحله دفن عمیق‬ ‫دچار بالاآمدگی شده است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬بیرجند‪ ،‬پالئوژن‪ ،‬دولومیت‪ ،‬تاریخچه دیاژنتیکی‪.‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Petrography and diagenetic history of dolomites in Paleogene carbonates in west of Birjand 1. Azam Ahmadpour, M.Sc. student in sedimentology and sedimentary petrology, Department of Geology, University of Birjand ([email protected]) 2. Gholamreza Mirab Shabestari, Associate Professor, Department of Geology, University of Birjand ([email protected]) 3. Maryam Mortazavi Mehrizi, Assistant Professor, Department of Geology, University of Birjand ([email protected]) 4. Ahmadreza Khazaei, Assistant Professor, Department of Geology, University of Birjand ([email protected])

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: In this research, distribution and diversity of the dolomitization process in the Paleogene carbonates in northwest of Birjand has been studied petrographically. Dolomites within the studied samples, based on the crystal size distribution (unimodal or polymodal), shape of crystal boundaries (planar or non-planar) and according to different classifications, have been categorized to three groups including: (1) dolomicrite (very finely crystalline dolomite), (2) dolomicrosparite and (3) dolosparite. Petrographic study of microscopic thin sections indicates that dolomicrites (type I dolomite) have been formed in tidal flat environment during early stages of diagenesis; whereas type II and III dolomites have been crystallized under the condition of seawater and fresh water mixing zone and also due to the recrystallization of dolomicrites during shallow burial stage. According to the suggested paragenetic sequence, the order of crystallization of dolomites and also lack of specific deep burial dolomites (saddle dolomites) indicate that the mentioned sequence has been uplifted before deep burial stage. Keywords: Birjand, Paleogene, dolomite, diagenetic history.

◊◊◊◊◊◊◊

‫کانی شناسی اولیه کربنات هاي سازند آسماري بر اساس مطالعات ژئوشیمیایی در میدان نفتی کرنج‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ دانشگاه شهید بهشتی‬،‫یزدان گلستان‬ [email protected] ،‫ دانشگاه شهید بهشتی‬،‫محمدحسین آدابی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‬،‫اشکان وفادار‬ [email protected] ،‫ شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب‬،‫علیرضا رییسی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ زیرا میتوان در رابطه با دما و شوری‬،‫شناسایی ترکیب کانیشناسی اولیه سنگهای کربناته قدیمی بسیار با اهمیت میباشد‬ ‫ در این مطالعه سازند آسماری مهم ترین سنگ‬.)1131 ،‫محیط قدیمه و فرایندهای دیاژنتیکی مؤثر بر آن اظهار نظر کرد(آدابی‬ )Sr, Mn, Na, Fe( ‫) و فرعی‬Ca, Mg( ‫ ترسیم مقادیر عناصر اصلی‬.‫مخزن میدان نفتی کرنج مورد بررسی قرار گرفته است‬ -‫نمونههای آهکی سازند آسماری و مقایسه آن ها با محدودههای ارائه شده برای آراگونیتهای گوردن تاسمانیا و آهک‬ ‫ آهکهای سازند ایلام و فهلیان بیانگر قرارگیری نمونهها در این محدودهها و تأییدی بر‬،‫های آراگونیتی مزدوران‬ .‫کانیشناسی اولیه آراگونیتی است‬ .‫ میدان نفتی کرنج‬،‫ سازند آسماری‬،‫ کربنات ها‬،‫ ژئوشیمی‬،‫کانی شناسی اولیه‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊ Primary mineralogy of the Asmari formation carbonates in the Karanj oil field based on the geochemical studies

◊◊◊◊◊◊◊ Yazdan Golestan 1, [email protected] Mohammad Hossein Adabi 2, [email protected] Ashkan Vafadar3, [email protected] Alireza Raeisi4, [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: It's so important to recognize the primary mineralogy of the old carbonate rocks, because by using that we can investigate the temperature and salinity of peleoenvironments and diagenetic processes which were affected them. Asmari formation as the most important reservoir rock of the Karanj oil field has been studied in this research. Detection of the major elements (Ca, Mg) and minor elements (Sr, Mn, Na, Fe) in limestone samples of the Asmari formation and comparing them with the proposed ranges for Gordon Tasmania Aragonites, aragonitic limestone of the Mozduran and limestones of the Ilam and Fahliyan formations illustrated that the samples are in this ranges and also confirmed their primary aragonitic mineralogy. Keywords : Primary mineralogy, Geochemistry, Carbonates, Asmari formation, Karanj oil field.

◊◊◊◊◊◊◊

Marine geology, oceanography, sedimentology and marine geophysics (Poster Presentation) Theme Comment: Marine geology, Prerequisite for sustainable development of coastal and offshore area.

Date: 22nd February 2016

Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

‫توالی هاي هاي پرمین در شمال شرق شاهین دژ‬ [email protected] [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫نهشتههای پرمین (سازند های دورود و روته) رخنمون قابل توجهی در دامنههای پرشیب ارتفاعات شمال شرق شاهین دژ دارند‬ ‫ متر ضخامت از طبقات کربناته تشکیل شده است این توالی رسوبی با ناپیوستگی موازی برروی طبقات‬121 ‫این نهشته ها با‬ ‫آواری سازند دورود به سن پرمین زیرین قرار داشته و با واسطه افقهای لاتریتی – بوکسیتی به طبقات آهکی تریاس زیرین‬ ‫ بررسیهای صحرایی و مطالعات آزمایشگاهی نمونه های سریال برداشت شده از نهشته های کربناته‬.‫(سازند الیکا) ختم می شود‬ ‫ منطقه رخساره ای گردید که شامل رخساره ی پورلی وش بیواسپاریت‬3 ‫پرمین در شمال شرق شاهین دژ منجر به تشخیص تعداد‬ ‫ گرینستون اینتراکلست وپلوییددار مربوط‬،‫مربوط به دریای ازاد و رخساره ی پورلی وش بیو اسپاریت مربوط به محیط ریف‬ ‫به لاگون و رخساره های مادستون پلوییددار مربوط به پهنه ی جزرمدی شناسایی گردید که در مجموع نشانگر دریای کم عمق‬ ‫ توالی کم‬4 ‫ نهشته شده است از چگونگی استقرار این رخساره ها بر روی همدیگر حداقل‬,‫از نوع رمپ هموکلینال می باشد‬ .‫عمق شونده و پسروی در قالب سکانس رسوبی پرمین میانی منطقه شمال شرق شهر شاهین دژ شناسایی گردید‬ .‫ تغییرات عمودی رخسارهها‬،‫ محیط رسوبگذاری‬،‫زون رخسارهای‬،‫ روته‬،‫ ایران‬،‫شاهیندژ‬،‫ پرمین‬:‫کلید واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

Permian Sequences In East North of shahindezh Samaneh Habibizadeh ،[email protected], Rahim Mahari, Supervisor ,Department of Geology,Tabriz Branch, Islamic Azad University,[email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: Permian sediments (Doroud and Ruteh formations) have significant outcrops in steep hillsides of north east highlands of Shahin Dezh. These sediments, with 320 m thickness, have been formed of carbonate strata. This sedimentary sequence is located as parallel discontinuity on clastic strata of Doroud formation with the age of lower Permian and ends into lower Triassic clastic strata (Elika formation) by intermediary of Laterite–Bauxitic horizons. Field and laboratory studies of serial sampling of carbonate sediments of Permian in north east of Shahin Dezh has resulted in identification of 9 facieses regions It include bio sparit porly wash facies that is related on open sea, bio sparit porly wash facies related to the reef environment, haploidic intraclast grainstone related to lagoon and haploidic mudstone facies related to tide zone are identified The results of present study show that the study sedimentary sequence has been deposited in a shallow marine environments which are, in general, representative of shallow sea of homoclinal ramp type. With regard to how these facies are placed on each other ،we can identified 5 shallow and retrogression sequences in middle Permian sedimentary format of north east part of shahindezh. Keywords : Permian; Shahin dezh;Iran; Ruteh;Facies zone; Stratigraphy;Sedimentation inviroment; Vertical changes of facies.

‫بررسی رسوب شناسی رودخانه تنگ سرحه نیک شهر‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected]،‫کارشناس ارشد زمین شناسی‬،‫محمود یارقلی‬ [email protected]،‫ کارشناس ارشد زمین شناسی‬،‫نرگس غلامی‬ [email protected]،‫کارشناس ارشد زمین شناسی‬،‫حسن اصغری‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ کیلومتری شمال باختری شهرستان نیکشهر در جنوب استان سیستان و بلوچستان واقع‬61 ‫حوضه آبریز رودخانه تنگ سرحه در‬ ‫ در این تحقیق به بررسی‬.‫ بار بستر رودخانه مورد مطالعه ترکیبی از گراول و ذرات درشت تر از ماسه می باشد‬.‫شده است‬ ‫ به منظور انجام این بررسی ابتدا حوضه آبریز رودخانه تنگ سرحه به‬.‫ رودخانه پرداخته شده است‬،‫پارامترهای رسوب شناسی‬ ‫ پس از‬.‫ نمونه برداشت و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت‬65 ‫دو زیر حوضه تقسیم گردید و از بخشهای مختلف رودخانه‬ ‫کج شدگی و کشیدگی در دو زیر حوضه‬،‫ جورشدگی‬،‫انجام دانهبندی و محاسبه پارامترهای آماری از جمله میانگین و میانه‬ ‫ بر اساس مطالعات رسوب شناسی مشخص شد که رسوبات رودخانه های مورد مطالعه‬.‫محاسبه و نمودار هر یک ترسیم گردید‬ ‫ کج شدگی مثبت و کشیدگی پهن‬،‫عمدتاً دارای رخساره رسوبی گراول ماسه ای و گراول همراه با جورشدگی ضعیف‬ ‫و انرژی جریان آب رودخانه و‬،‫مه م ترین عوامل موثر بر تغییرات بافتی رسوبات رودخانه در این منطقه تغییرات شیب‬.‫هستند‬ .‫خصوصیات سنگ شناسی منشأ می باشد‬ .‫کشیدگی‬،‫کج شدگی‬،‫ جورشدگی‬،‫ میانه‬،‫ تنگ سرحه‬،‫ نیکشهر‬:‫کلید واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊ Sedimentology Study of Tang e Sarheh River in Nickshahr Mahmoud Yargholi,[email protected] Narges Gholami ,[email protected] Hasan Asghari,[email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The drainage basin of Tang e Sarheh river is located in 60km to the north of Nickshahr, south of Sistan and Baluchestan province. Its bed load is a compound of gravel and some particles bigger than sand. In this research, the sedimentological parameters of the river were studied. At first, the drainage basin was devided to two sub- basins and 64 samples collected from different parts of the river were analyzed. After gradation and calculating statistical parameters including mean and median, other parameters like sorting, Skewness and Kurtesis. were calculated and their diagrams were drawn. According to the sedimentological studies, it was suggested that the sedimentary of this river often have sedimentary facies consisting of sand gravel and of gravels with weak sorting , positive Skewness and wide Kurtesis.. The main factors effecting on textural changes in sedimentary of the river include slope changes, energy of stream flow and properties of origin petrology. Keywords : Nickshahr, Tang e Sarheh, Median, Sorting, Skewness, Kurtesis.

‫بررسی میکروفاسیسها و فرایندهاي دیاژنزي با نگرشی بر پتاسینل مخزنی آهکهاي اربیتولین دار‬ ‫کرتاسه زیرین در جنوب اصفهان‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫حسین رحیمپور بناب‪،1‬آرش قرهباغی‪ ،2‬مرصاد معینی‪ ، 1‬محسن یزدیمقدم‬

‫‪5‬‬

‫‪ -1‬عضو هیئت علمی دانشکده زمین شناسی‪ ،‬پردیس علوم‪ ،‬دانشگاه تهران ‪[email protected]‬‬

‫‪ -2‬کارشناس ارشد چینه شناسی و فسیل شناسی‪ ،‬پردیس علوم‪ ،‬دانشگاه تهران ‪[email protected]‬‬

‫‪ -1‬کارشناس ارشد رسوب شناسی و سنگشناسی رسوبی‪ ،‬پردیس علوم‪،‬دانشگاه تهران ‪[email protected]‬‬ ‫‪ -5‬کارشناس ارشد شرکت ملی نفت ایران‪ ،‬مدیریت اکتشاف ‪[email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫نهشتههای اربیتولین دار کرتاسه زیرین در منطقه سروستان در جنوب اصفهان‪ ،‬شباهت و خویشاوندی نزدیکی (از نظر سن‪،‬‬ ‫ویژگیهای رخسارهای و توالیهای پاراژنزی) با رخسارههای کرتاسه زیرین (داریان) سازندهای زاگرس‪ ،‬نشان میدهند‪ .‬از‬ ‫همین رو‪ ،‬پژوهشگران صنعت نفت مطالعات زمین شناختی و پتروفیزیکی خود را به منظور اکتشاف و توسعه میادین‬ ‫هیدروکربوری‪ ،‬بر روی این نهشتهها آغاز کرده اند‪ .‬این پژوهش نیز در راستای همین هدف انجام گردیده و ویژگیهای‬ ‫رخسارهای و دیاژنزی نهشتههای اربیتولیندار کرتاسه را در این ناحیه‪ ،‬مورد ارزیابی قرار داده است‪ .‬لذا‪ ،‬بر اساس مطالعات‬ ‫پتروگرافی تعداد ‪ 11‬رخساره شناسایی گردید که متعلق به ‪ 6‬کمربند رخسارهای با فیزیوگرافی نوع رمپ میباشند‪ .‬رخسارههای‬ ‫مربوط به دو زیر محیط شول و لاگون دریای باز (کانال) بیشترین فراوانی را داشتهاند که این امر ناشی از تاثیر شدید جریانهای‬ ‫دریایی و حرکتهای رفت و برگشتی امواج بر روی پلاتفرم مذکور در زمان نهشت رخسارهها‪ ،‬صورت گرفته است‪ .‬در ادامه‬ ‫با استفاده از روش روابط بافتی‪ ،‬توالیهای دیاژنزی و ترتیب وقوع آنها تعیین گردیده که مربوط به سه مرحله ائوژنتیک‪،‬‬ ‫مزوژنتیک و تلوژنتیک میباشند که توالیهای مورد نظر پس از رسوبگذاری در طول زمان از این محیطها تاثیر پذیرفتهاند‪ .‬به‬ ‫طور کلی گستره عملکرد فرایندهای دیاژنزی مخرب سیستمهای منفذی بسیار بیشتر و غالبتر از فرایندهای مولد کیفیت‬ ‫مخزنی‪ ،‬بوده است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪( :‬اربیتولین‪ ،‬نهشتههای کرتاسه‪ ،‬دیاژنز‪ ،‬رخساره‪ ،‬کیفیت مخزنی‪ ،‬سیستم منفذی)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

STUDY OF MICROFACIES AND DIAGENETIC PROCESSES OF THE LOWER CRETACEOUS ORBITOLINA LIMESTONE IN SOUTH OF ESFEHAN WITH REFERENCE TO RESERVOIR POTENTIAL Hossain Rahimpour-Bonab1, Arash Gharehbaghi2, Mersad moeini3, Mohsen Yazdi-Moghadam4 1. Professor of geology faculty of University Of Tehran [email protected] 2. Student of master in the University Of Tehran [email protected] 3. Student of master in the University Of Tehran [email protected] 4. NIOC Exploration Directorate, Tehran, Iran [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The Lower Cretaceous Orbitolina limestone in Sarvestan area in south of Esfehan, is very similar (by age and facieses conditions) to Lower Cretaceous facies (Darian) of Zagros formations. Because of that NIOC scientists started to geological and petrophisical study in these limestone in order to explore hydro carbonate reservoirs. This research is also in line with this purpose and studies facies and diagenetic properties of orbitolina limestone in this area. Therefore, based on petrographic studies, 10 facieses belong to 6 facies belt has been found in ramp physiography. Shoal and open marine lagoon (channel) have most frequency which it’s because of hard sea currents and reciprocating waves on the platform in the meantime. Then, by using fabric relationships, diagenetic sequences and the occurrence have been determined, which they related to three step of eogenetic, mesogenetic and telogenetic and this layers were under their influence. In general, the range of the diagenetic processes mostly destructed the porosity system and were more than processes of productive reservoir quality.

Keywords: (Orbitolinid, Cretaceous deposits, Diagenesis, facies, Reservoir quality, Porosity systems) ◊◊◊◊◊◊◊

‫ قزوین‬،‫ویژگیهاي رسوبی کربنات گرمایی آبگرم‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ‫ دانشگاه شهید بهشتی‬،‫ کارشناس ارشد زمینشناسی اقتصادی‬،‫معصومه طاهری‬ [email protected] ‫ دانشگاه بینالمللی امام خمینی‬،‫ دکتری رسوبشناسی‬،‫پرویز غضنفری‬

◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫ تراورتن آبگرم در راستای‬.‫چشمه های آبگرم خرقان در شهر آبگرم استان قزوین از پیشینه تاریخی بسزایی برخوردار است‬ ‫ بررسی این نهشتهها برپایه‬.‫ جاییکه شماری چشمه تراورتنساز نمایان هستند‬،‫ خاوری شکل گرفته است‬-‫گسلی باختری‬ ‫ تراورتن سفید یا متمایل به رنگ‬.‫ نمونهبرداری و مطالعه میکروسکوپی بُرشهای نازک استوار شده است‬،‫بازدیدهای میدانی‬ -‫ وابسته به جریانهایی از آب‬،‫ بیشتر رخسارههای سنگی تراورتنی از فرآیندهای تهنشینی و سنگشدگی زود هنگام‬.‫زرد است‬ ‫ کربناتهای گرمایی آبگرم با سازوکارهای مختلف‬.‫ آلکالین بسیار سیرشده (اشباع) پدیدمیآیند‬،‫های زمینگرمایی گوگردی‬ ‫) میکروبیالیتها‬2( )‫نازک و غیره‬-‫ صفحات کاغذی‬،‫شعاعی‬/‫) پوستههای بلورین نازیستی (بلورهای بادبزنی‬1( :‫ساخته شده اند‬ ‫) کربناتهای بِرِشی و نمونههای‬1( ‫ فابریک بوتههای میکروبی و لامینههای مسطح تا انحنادار میکروبی) و‬،‫(پوششهای میکروبی‬ .‫آواری رودخانهای‬ .‫ تراورتن‬،‫ کربنات کلسیم‬،‫ چشمه آبگرم‬:‫كليد واژه‬ ◊◊◊◊◊◊◊ Depositional features of Abegarm thermal carbonate, Qazvin

Masoumeh Taheri , [email protected] Parviz Ghazanfari , [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The Kharaqan Hot springs are located in the city of Abe-Garm, famous for its hot springs, in Qazvin province, in northwestern Iran. In the vicinity of Abegarm city the travertine is formed along a E-W direction fault, where a few springs appear. These deposits have been investigated using field works, sampling and microscopy study of thin sections. The travertine is white or yellowish colored. Most of the typical travertine lithofacies result from fast depositional processes and immediate lithification, related to flows of hypersaturated alkaline, sulphurous geothermal waters. The Abe-Garm thermal carbonates are formed of the: (1) Abiotic crystalline crusts (Fan/ray crystals, paper-thin rafts and etc); (2) Microbialites (microbial mats, bacterial shrubs fabric and microbial, flat to curled laminites); and (3) Brecciated carbonates and fluvial clastic rocks. Keywords: Hot Spring, Calcium carbonate, Travertine. ◊◊◊◊◊◊◊

‫مدل سازي برآورد فرسایش و تولید رسوب با استفاده از روش تجربی ‪ MPSIAC‬و تکنیکهاي ‪ RS‬و ‪GIS‬‬

‫(مطالعه موردي‪ :‬حوزه آبخیز دویرج‪ ،‬استان ایلام)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪1‬حسن فتحی زاد‪ 2 ،‬محمد علی حکیم زاده‬

‫‪ -1‬دانشجوی دکتری بیابانزدایی‪ ،‬دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی‪ ،‬دانشگاه یزد‪ ،‬ایران‪.‬‬ ‫‪ -2‬استادیار دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی‪ ،‬دانشگاه یزد‪ ،‬ایران‪.‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫فرسایش خاک فرآیندی است که همه ساله به طور پنهان و آشکار خسارات جبران ناپذیری به منابع آب و خاک کشور وارد‬ ‫می سازد و این منابع را برای همیشه از دسترس خارج می سازد فرسایش در مقیاس حوزه‪ ،‬متنوع و ناهمگن بوده و در نتیجه‬ ‫ارزیابی آن مشکل است‪ .‬از جمله مدل هایی که برای برآورد فرسایش و رسوب تولید شده کاربرد فراوانی دارد مدل‬ ‫‪ MPSIAC‬می باشد‪ .‬هدف از تحقیق حاضر برآورد شدت فرسایش و میزان رسوب زیرحوزه‪ ،‬حوزه آبخیز دویرج با استفاده‬ ‫از مدل تجربی ‪ MPSIAC‬و با توجه به اثبات کارایی آنها در حوزه های آبخیز کشور‪ ،‬به کمک سیستم های اطلاعات‬ ‫جغرافیایی (‪ )GIS‬و سنجش از دور می باشد‪ .‬در این مطالعه با استفاده از خصوصیاتی نظیر ویژگی های خاک‪ ،‬شیب‪ ،‬شدت‬ ‫بارش‪ ،‬بهره برداری از زمین‪ ،‬پوشش گیاهی و زمین شناسی در دو روش‪ ،‬فرسایش خاک و رسوب تولید شده برآورد گردید‪.‬‬ ‫در این تحقیق با استفاده از نقشههای پایه و بازدیدهای میدانی‪ ،‬امتیاز ‪ 3‬عامل مؤثر در مدل ‪ MPSIAC‬در هر واحد کاری‬ ‫تعیین و با جمع کردن آنها میزان ‪( R‬رسوبدهی ) در هر واحد کاری و با توجه به نسبت مساحت آنها در کل حوزه به دست‬ ‫آمد‪ .‬نتایج این تحقیق نشان می دهد که ضریب رسوبدهی در این حوزه ‪ 45‬و مقدار رسوب تولید شده آن ‪ 11161‬مترمکعب‬ ‫در سال و مقدار فرسایش تولید شده ‪ 44231‬تن در سال می باشد‪ .‬با توجه به نتایج فرمول مورد بررسی در حوزه مورد مطالعه و‬ ‫مقایسه آن با اعداد جدول مربوط به مدل ‪ MPSIAC‬میتوان اذعان نمود که زیر حوزه‪ ،‬حوزه آبخیز دویرج از نظر فرسایش‬ ‫و تولید رسوب در وضعیت متوسط قرار داشته و شدت رسوبدهی آن بین ‪ 41-14‬می باشد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬فرسایش و رسوب‪ ،GIS ،MPSIAC ،‬سنجش از دور‪ ،‬دویرج‪.‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Modeling of estimated erosion and deposition by using empirical method MPSIAC and RS and GIS Techniques (case study: Doviraj watershed, Ilam province) ◊◊◊◊◊◊◊ Hassan fathizad 1, Mohammad Ali Hakimzadeh 2 Ph.D student of Combat Desertification, Department of management the arid and desert regions, College of Natural Resources and Desert, Yazd University, Iran E-mail: [email protected] 2 Assistant Professor, Department of management the arid and desert regions, College of Natural Resources and Desert, Yazd University, Iran E-mail: [email protected]

1

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: Soil erosion is a process that every year overtly and covertly makes the irreparable damage to the soil and water resources and makes these resources out of reach forever. Accurate estimates of the risk of erosion plays an important role in improving land management recommendations. Identifying and quantifying changes in soil erosion to the development of this science, models evaluation and design of experiments related to it are necessary. Erosion at the basin scale, is diverse and heterogeneous and thus its assessment is difficult. Among those models that have many uses for estimating produced erosion and sediment is MPSIAC model. The purpose of the present study is to estimate the rate of erosion and deposition of sub basins, aqueous basin of Doviraj with the use of empirical model of MPSIAC and due to proof of their effectiveness in the aqueous basins of country using geographic information systems (GIS) and remote assessment. In this study, using features such as soil characteristics, slope, rainfall intensity, land use, vegetation and two geological methods, soil erosion and sediment production were estimated. In this study, using base maps and field visits, rating 9 an effective factor in MPSIAC model in per unit of work was identified and by summing them, the rate of R (Sedimentation) in per unit of work And the ratio of the total catchment area was obtained. The results show that the Sedimentation rate in this basin 54 and its produced sediment 11763 Cubic meters and the rate of produced erosion are 55293 ton every year. According to the results of the formula in the areas of study, and its comparison with the numbers of the table of MPSIAC model, it can be acknowledged that sub-basin, aqueous basin of Doviraj from the view of erosion and sediment production, is at the fair conditions and the rate of its sedimentation is between 50-75. Keywords: Erosion and deposition, MPSIAC, GIS, remote sensing, Doviraj watershed. ◊◊◊◊◊◊◊

‫ ایلام‬،‫مطالعه میکروفاسیس سازند پابده در برش شیخ مکان‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ کارشناس ارشد دانشکده زمین شناسی دانشگاه تهران‬،‫طاهره حیدری آردی‬ [email protected] ،‫ استاد دانشکده زمین شناسی دانشگاه تهران‬،‫ابراهیم قاسمی نژاد‬ [email protected] ،‫ عضو هیئت علمی پژوهشگاه صنعت نفت‬،‫بیژن بیرانوند‬ ◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ 112 ‫ به ضخامت‬،‫ برشی در یال شمالی کبیرکوه واقع در روستای شیخ مکان‬،‫به منظور مطالعه میکروفاسیس سازند پابده‬ -‫ مادستون‬-2 ،‫پکستون‬-‫وکستون‬-‫ مادستون‬-1 "‫ ریزرخساره‬5 ،‫ با مطالعه مقاطع نازک‬.‫متر انتخاب و مورد مطالعه قرارگرفت‬ ‫ لامینه های ریز پیریت‬،‫ جابجایی کم دانه ها‬،‫ وفور گل‬.‫ مادستون" در این برش شناسایی شده است‬-5 ‫ پکستون و‬-1 ،‫پکستون‬ ‫و نیز تجمع مواد آلی به ویژه در خمیره رخساره های میکروسکوپی دلایلی هستند که میزان کم انرژی و پایین بودن مقدار‬ ،‫ محیط دیرینه سازند پابده در برش شیخ مکان‬،‫ بر اساس شواهد و ریز رخساره های موجود‬.‫اکسیژن محیط را نشان می دهند‬ .‫رمپ بیرونی تعیین می گردد‬ ‫ پکستون‬،‫ رمپ بیرونی‬،‫ شیخ مکان‬،‫ پابده‬،‫ محیط دیرینه‬،‫ میکروفاسیس‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊ Microfacies of the Pabdeh Formation in Sheykhmakan section, Ilam Tahere heidari ardi1, [email protected] Ebrahim ghaeminejad2, [email protected] Bijan biranvand3, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: In order to study Microfacies of the Pabdeh Formation, one section with a thickness of 332 m in north of Kabirkuh, Sheykhmakan village, was selected and studied. Study of thin sections led to detection four microfacies:1-mudstone-wakestone-pakestone, 2-mudstone-pakestone, 3-pakestone & 4-mudstone. By studying the microfacies and the evidences such as abundance of the mud, low movement of grains, fine laminated pyrite, the paleoenviroment of Pabdeh Formation in this section is determined as an outer ramp. Keywords : Microfacies, Paleoenviroment, Pabdeh, Sheykhmakan, Outer Ramp, Packestone ◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی مشخصات رخساره اي تشکیلات قم در ناحیه جنوب ارومیه با نگرشی نو‬ ‫پیرامون عمق محیط رسوبی این سازند‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ کارشناس سازمان زمین شناسی‬،‫ کارشناسی ارشد رسوب شناسی و سنگ رسوبی‬، ‫عنایت الله حق فرشی‬ [email protected] ،‫ کارشناس سازمان زمین شناسی‬،‫ کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی‬،‫عبدالحمید سرتیبی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫تشکیلات قم در زمان الیگوسن پیشین تا میوسن میانی در یک حوضه رسوبگذاری دریایی کم عمق برقاره ای تشکیل شده‬ ‫ در این تحقیق‬.‫ ماسه سنگ و ژیپس می باشند‬، ‫ مارن‬،‫ این سنگهای رسوبی عمدتا شامل سنگ آهک های زیست زادی‬.‫است‬ ‫ ساخت های رسوبی‬،‫ما سنگهای رسوبی سازند قم در ناحیه جنوب ارومیه را از جنبه های رخساره ای و سکانس های رسوبی‬ ‫ اختصاصات‬، ‫ طبقات ریتمیک با لایه بندی خوب‬،‫ ساخت های رسوبی‬.‫و محیط رسوبگذاری مورد بررسی قرار داده ایم‬ ‫ این مطالعه شواهد قطعی مبنی بر رسوبگذاری این سنگها در محیط‬.‫رسوبی توربیدیتی را در این رسوبات نمایان می سازند‬ ‫ حوضه رسوبی سازند قم در‬،‫ براساس ویژگی های رخساره ای‬.‫های دریایی شیب قاره ای و برآمدگی قاره ای ارائه می کند‬ ‫ نتایج بررسی ها‬.‫ناحیه جنوب ارومیه نیز یکی از عمیق ترین حوضه های گزارش شده قبلی برای سازند قم بوده است‬ ‫همچنین نشان می دهند که توالی های سازند قم در این ن احیه با رسوبات تخریبی قاره ای شروع و سپس به رسوبات دریایی‬ .‫عمیق تبدیل می گردد‬ ‫ میوسن‬، ‫ حوضه رسوبی دریایی‬، ‫ ارومیه‬، ‫ تشکیلات قم‬: ‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊ Study of facies characteristics of Qom Formation at the south of Urmia with new insight to the depth of its sedimentary environment Enaiat allah haghfarshi, [email protected] , Abdolhamid saribi, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The Qom Formation is formed during of Early Oligocene to Middle Miocene in the epicontinental shallow marin basin. The sedimentary rocks mostly consist from biogenic limestone, marl, sandstone and gypsum. In our investigation, we considered the sedimentary rocks of the Qom Fm. in south of urmia, in terms of sedimentary environments, sequences and structures as well as facies characteristics. Sedimentary structures, rhythmic well bedded sediments revealed that these sediments have turbiditic characteristics. This study indicated that the sedimentary rocks deposited in continental slope and continental rise environments. According to the facies characteristics, the sedimentary environment of the Qom Formation in Urmia area was one of the deepest basins among the previously reported Qom Fm. basins. Also other results indicate that the successions of Qum formation at this region started with clastic continental sediments and then converte to deep marin sediments. Keywords : Qum formation, Orumieh, Marin sedimentary basin, Miocene ◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی برخاستگاه رسوبات ماسهاي سازندهاي آپشرون و آقچاگیل در یکی از چاههاي خزر جنوبی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی‬،‫طاهر گلی‬

[email protected] ‫ عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫ دکتری زمینشناسی نفت و سنگشناسی رسوبی‬،‫سید رضا موسوی حرمی‬ [email protected] ‫ عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫ دکتری رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی‬،‫اسداله محبوبی‬ [email protected] ‫ عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز‬،‫ دکتری زمینشناسی نفت‬،‫علی کدخدائی‬ [email protected]‫ مشاور صنعتی شرکت ملی نفت خزر‬،‫ دکتری چینه و فسیل‬،‫فرید طاعتی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫بررسیهای پتروگرافی و آنالیز مدال همراه با مطالعات ژئوشیمیایی عناصر اصلی در رسوبات ماسهای سازندهای آپشرون‬ ‫ برای تعیین برخاستگاه زمینساختی این رسوبات مورد استفاده قرار‬،‫آقچاگیل در میدان سردار جنگل واقع در خزر جنوبی‬ ‫ فلدسپاتهای نیمهدگرسان شده و قطعات‬،‫ پتروگرافی از جمله فراونی کوارتز مونوکریستالین نسبت به پلیکریستالین‬.‫گرفت‬ ‫( نشاندهنده‬Qt , F, L)‫( و‬Qm , F, Lt) ‫ اینکلوزیون زیرکان و تورمالین و تیز نتایج آنالیز مدال در نمودارهای‬،‫خرده سنگی‬ ‫ رسوبی‬،‫ که از سنگ مادر آذرین اسیدی و مقدار کمی حدواسط‬.‫برخاستگاه رسوبات از چرخه مجدد و قارهای انتقالی میباشند‬ .‫و دگرگونی در محیط تکتونیکی غیر فعال و فعال قاره ای با شرایط آب و هوایی نیمه خشک تشکیل شدهاند‬ ‫ خزر جنوبی‬،‫ ژئوشیمی‬،‫ آنالیز مدال‬،‫ آقچاگیل‬،‫ آپشرون‬،‫ رسوبات ماسهای‬،‫ پتروگرافی‬،‫ برخاستگاه‬:‫کلید واژه ها‬

◊◊◊◊◊◊◊ Study of Sandy Sediments Provenance on Apsheron and Agchagil Formation in one of the Southern Caspian Wells ◊◊◊◊◊◊◊ Taher Goli, Student of Master Science Department of Ferdowsi university of Mashhad, [email protected]

Seyyed reza Moussavi harami, Professor of Ferdowsi university of Mashhad, [email protected] Asadolah Mahboubi, Professor of Ferdowsi university of Mashhad, [email protected] Ali Kadkhodaei, Assistant Professor university of Tabriz of Tabriz, [email protected] Farid Ta’ati, Professor of Sahand University of Tabriz, Advisor at International Oil Company of Caspian, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Petrographic reviews and modal analysis with geochemical studies of sandy sediments in Apsheron and Agchagil formations in Sardar-Jangal field in South Caspian, were used to determine the proveanance of this sediments. Abundance of monocrystaline quartz Compared to polycrystalline quartz, altered feldspars, rock fragments, inclusion of tourmaline and zircon and modal analysis results in (Qm, F, Lt) and (Qt, F, L) diagrams, indicates that provenance of sediments are recycled orogen and transitiona continental. This sediments are formed from acidic igneous and a small amount of intermediate , sedimentary and metamorphic source rock in the passive and active continental basin with semi-arid climate conditions. Keywords : Proveanance, Petrograghy, Sandy sediments, Apsheron, Agchagil, Modal Analaysis, Geochemistry, South caspian ◊◊◊◊◊◊◊

GIS ‫بررسی خصوصیات فیزیوگرافی حوضه آبریز ماروسک با استفاده از‬

◊◊◊◊◊◊◊

5

‫ رضا موسوی حرمی‬،1‫ اسداله محبوبی‬،2‫ محمد خانه باد‬،1‫حسام کاویان‬

‫ دانشگاه‬،‫دکتری رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‬[email protected] ،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد‬1 ،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫دکتری رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‬[email protected] um.ac.ir ،‫فردوسی مشهد‬ [email protected] ،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫دکتری رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‬[email protected] yahoo.com

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ در این حوضه آبریز‬DEM ‫ نقشه‬.‫ کیلومتر مربع در شمال غرب نیشابور قرار دارد‬111/01 ‫حوضه آبریز ماروسک با مساحت‬ ‫ داده های حاصل از نقشه‬.‫ متر است‬1122 ‫نشان می دهد که اختلاف ارتفاع بلندترین نقطه حوضه با پست ترین نقطه آن‬ ‫ متر دارای بیشترین‬1111-1311 ‫هیپسومتری منطقه مورد مطالعه نشان دهنده این است که محدوده های با طبقات ارتفاعی‬ ‫ شیب هر یک از طبقات حوضه به دست آمد که طبقات‬GIS ‫ با استفاده از نرم افزار‬.‫ کیلومتر مربع هستند‬12/16 ‫مساحت معادل‬ ‫ شیب‬.‫ کیلومتر مربع در بر می گیرند دارای بیشترین درصد فراوانی می باشند‬12/15 ‫ درصد که مساحتی برابر با‬16-21 ‫با شیب‬ ‫ در این حوضه بیشترین جهت‬.‫ درصد به دست آمده است‬11/4 ،‫متوسط حوضه آبریز ماروسک با استفاده از روش جاستین‬ ‫ در این مطالعه‬.‫ کیلومتر بر کیلومتر مربع است‬5/64 ‫ شاخص تراکم زهکشی در این حوضه‬.‫شیب لایه ها به سمت غرب است‬ .‫ دقیقه محاسبه شده است‬21 ‫ ساعت و‬2 ‫زمان تمرکز با روش کرپیچ‬ GIS ،‫ ماروسک‬،‫ حوضه آبریز‬،‫ فیزیوگرافی‬:‫کلید واژه ها‬

◊◊◊◊◊◊◊

physiographical characterizes of Marusk catchment with GIS ◊◊◊◊◊◊◊ Kavian, H1., Khanehbad, M2., Mahbuobi, A3., Moussavi-Harami, R3 1- M.Sc., Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran 2- Assistant Professor, Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran 3- Professor, Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: Marusk Catchment with an area of 131.87 square kilometers is located in the Northwest of Neyshabur. DEM map of the catchment area shows that the elevation difference is 1322 m of the highest point to lowest point of the basin. Data from the hypsometric map of the study area indicates that range of 1700-1900 meters elevation are the greatest area of 32.06 square kilometers. By GIS software, the slope of each of the classes of basin was that classes with a 20-16% slope of the area with 32.04 square kilometers in the fall are the highest frequency. average slope of Marusk Catchment by Justin method is 11.5%. In this area the highest slope layer are toward West. Drainage density index in this area 4.65 kilometers per square kilometer. The time of concentration using Krpych 2 hours and 23 minutes, is calculated. Keywords : physiographical, Marusk, cachment, GIS ◊◊◊◊◊◊◊

‫طبقه بندي اصلاح شده فولک‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫ گروه علوم زمین دانشگاه کردستان‬،‫هادی امین رسولی‬ Email: [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ اما این طبقهبندی دارای کمبودهایی‬.‫روش نامگذاری ماسه سنگهای فولک را بسیاری از رسوب شناسان استفاده میکنند‬ ‫ عناصری که در‬،‫ اندازه ماتریکس‬،‫ نبود همخوانی بین شرح نام سنگها و نمودار طبقهبندی‬،‫ از جمله این کمبودها‬.‫است‬ ‫ در‬.‫ و غیر قابل استفاده بودن آن برای طبقه بندی برخی از ماسه سنگها است‬،‫قطبهای مثلث نامگذاری جای میگیرن د‬ ‫ در این طبقهبندی مرز دانه و ماتریکس‬.‫ این کمبودها برطرف شده اند‬،‫طبقهبندی اصلاح شده فولک که در اینجا پیشنهاد میشود‬ ‫ به نام سنگ پس از حذف‬،‫ درصد ماتریکس دارند‬41 ‫ تا‬11 ‫ در نظر گرفته شده است و در ماسه سنگ هایی که‬1/1624 mm .‫ اصطلاح وکی اضافه میشود‬،‫ اگر بود‬،‫کلمه آرنایت‬ ‫ ماتریکس‬،‫ وکی‬،‫ آرنایت‬،‫ اصلاح شده فولک‬،‫ طبقهبندی فولک‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

Modified Folk's Sandstone Classification Hadi Amin-Rasouli Dept. of Geosciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran Email: [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The Folk’s method of sandstone classification has been very commonly used by many sedimentologists. However, problems may be encountered using this method of classification. The problems include the size of matrix, the components used in the poles of triangular diagram, inability to classify some sandstone samples and the fact that the description of sandstone and its position in the diagram do not always match. In the proposed modified Folk's classification, all of these problems have been resolved, the boundary between grain and matrix size is chosen to be 0.0625 mm, and if the matrix is 10 to 50%, wacke term is preferred. To use this term, it is enough to add wacke to sandstone name after omitting the arenite, if it was. Keywords: Folk’s classification, Modified Folk, Arenite, Wacke, Matrix

◊◊◊◊◊◊◊

(‫توزیع اندازه دانه در رسوب های ساحل هليله )بوشهر‬ ◊◊◊◊◊◊◊ 2 ‫ و محسن کرمی‬1 ‫محمد بهرامی‬

‫ ایران‬،‫ شیراز‬،‫عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور شیراز‬1 ‫ ایران‬،‫ شیراز‬،)‫کارشناس ارشد سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی منطقه جنوب کشور(مرکز شیراز‬2 [email protected], [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫آنالیز اندازه دانه یک ابزار اساسی برای ط بقه بندی محیط های رسوبی است ولی محاسبه پارامترهای آماری مربوط به اندازه‬ ‫ کج شدگی و کشیدگی به صورت حسابی و‬،‫ جورشدگی‬،‫ میانگین‬.‫دانه میتواند برای بسیاری از نمونهها کار دشواری باشد‬ ‫ با استفاده از روشهای لحظه ای و نگارهای فولک و‬،)phi-‫هندسی (در واحدهای متریک) و لگاریتمی (در واحدهای فی‬ ‫ که‬،‫ نتایج بررسیهای مقایسهای روشهای مختلف نشان می دهند که سنجشهای فولک و وارد‬.‫ محاسبه میشوند‬،‫وارد‬ ‫ بنظر می رسد پایه محکمتری را برای مقایسههای جاری نهشتههای با ترکیب متغیر‬،‫بصورت واحدهای متریک بیان میشوند‬ ‫ رسوب های عهد حاضر در بیشتر نقاط جهان و بویژه در حاشیه شمالی خلیج فارس بسیار کم مورد مطالعه قرار‬.‫فراهم نمایند‬ ‫ نمونه رسوب‬24 ‫ تعداد‬،)‫ به همین منظور و برای اطلاع از ویژگیهای بافتی نهشتههای ساحلی منطقه هلیله (بوشهر‬.‫گرفته اند‬ ،‫ ماسه و ذرات ریز و پارامترهای آماری (میانه‬،‫ نمونهها به روش الک کردن خشک و تر آنالیز و درصد گراول‬.‫برداشت گردید‬ .‫) محاسبه گردیدند‬1341( ‫ کج شدگی و کشیدگی) به روش فولک و وارد‬،‫ جورشدگی‬،‫میانگین‬ ‫ رخسارههای ساحلی‬،‫ کورتوسز‬،‫ پارامترهای آماری‬،‫ ساحل هلیله‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

Grain Size Distribution in the Sediments of Helileh Coast (Boushehr) ◊◊◊◊◊◊◊ Mohammad Bahrami1, Mohsen Karami2 1.Academic Member of the Payam-e-Noor University, Shiraz, Iran 2.M.Sc Geological Survey of Iran, Shiraz Branch, Shiraz, Iran Abstract: Grain size analysis is an essential tool for classifying sedimentary environments; but the calculation of statistics for

many samples can be a laborious process. Mean, sorting, skewness, kurtusis are calculated arithmetically and geometrically (in metric units) and logarithmically (in phi units) using moment and Folk and Ward graphical methods. Results of different comparative methods indicate that Folk and Ward measurements, expressed in metric units, appear to provide the more robust basis for routine comparisons of compositionally variable sediments. Little studies have been made for recent sediments in most part of the world and especially in northern margin of the Persian Gulf. Therefore, to investigate the textural characteristics of coastal sediments of Helileh (Boushehr) Area, 25 samples were taken. The samples were analyzed with dry and wet sieving analyses and the gravel, sand and fines percentage and statistics parameters (median, mean, sorting, skewness and kurtusis) were calculated. Key words: Helileh Coast, Statistical parameters, kurtosis, Coastal facies ◊◊◊◊◊◊◊

‫مطالعه اجزاي تشکیلدهنده رسوبات تالاب زاغمرز‪ ،‬استان مازندران‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫افسانه دهقان چتاری‪ ،‬دانشجوی دکتری رسوب شناسی‪ ،‬کارشناس سازمان زمین شناسی‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫الهه رحیمی‪ ،‬دانشجوی دکتری رسوب شناسی‪ ،‬کارشناس سازمان زمین شناسی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در طول ساحل دریای خزر تپههای ماسه ای موجود است که تماماً منشاء دریایی داشته وبه موازات خط ساحل میباشند و‬ ‫محیطهایی بسته را بوجود میآورند که بر اثر نوسانات آب دریای کاسپین بوجود آمدهاند‪ .‬تالاب زاغمرز که خود سه بخش را‬ ‫شامل میشود که به ترتیب از شرق به غرب شامل پلنگان‪ ،‬گمیشان‪ ،‬لپو زاغمرز میشود‪ .‬این تالابها بر اثر تغییرات شرایط آب‬ ‫و هوایی منطقه و نوسانات سطح آب دریا در بعضی از فصول پر آب و در بعضی از فصول کم آب میباشند‪ .‬در این مطالعه‬ ‫‪ 61‬نمونه رسوب سطحی جهت شناسایی منشا رسوبات این تالاب برداشت گردید‪ ،‬نمونهها توسط میکروسکوپ بیناکولار مورد‬ ‫مطالعه مورفومتری و مورفوسکوپی قرار گرفتند‪ ،‬مهمترین کانیهای تشکیل دهنده رسوبات تالاب زاغمرز به ترتیب کوارتز‪،‬‬ ‫کربناتتخریبی‪ ،‬فلدسپار و میکا میباشد‪ .‬تغییرات در رسوبات این تالابها تحت تاثیر فرسایش و همینطور نوسانات سطح آب‬ ‫دریای کاسپین میباشد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪:‬زاغمرز‪ ،‬مورفوسکوپی‪ ،‬مورفومتری‪ ،‬رسوب‪ ،‬منشا‪.‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪Investigation of sediment components in Zaghmarz‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪Afsaneh Dehghan chenary 1, Elahe Rahimi 2‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪There are sand dunes along the coast of the Caspian Sea. Their origin is the wind and marine sediments‬‬ ‫‪And they are parallel to the coastline. They were created as a result of sea level fluctuations of the Caspian.‬‬ ‫‪Zaghmarz wetland composed of three parts: From East to West, including Palangan, Gomishan and Lapoo.‬‬ ‫‪That in some seasons of high water and low water in some seasons. In this study, 60 surface sediment‬‬ ‫‪samples were taken for identify the origin of sediments. Morphometry and Mophoscopy samples were‬‬ ‫‪analyzed by Binocular Microscope. Zaghmarz wetland sediments forming minerals include quartz, calcite,‬‬ ‫‪feldspar, and mica. Zaghmarz wetland sediments forming minerals include quartz, calcite, feldspar, and‬‬ ‫‪mica. Erosion and sea level fluctuations of the Caspian impact on the wetland sediment.‬‬ ‫‪Keywords : Zaghmarz, Morphoscopy, Morphometry, Sediment, source.‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫مطالعه اجزاي تشکیل دهنده رسوبات رودخانه چشمه علی دامغان‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫افسانه دهقان چتاری‪ ،‬دانشجوی دکتری رسوب شناسی‪ ،‬کارشناس سازمان زمین شناسی‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫یاسر وکیلزاده‪ ،‬دانشجوی دکتری رسوب شناسی‪ ،‬کارشناس سازمان زمین شناسی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫بررسی رسوبات براساس عوامل مختلف مستلزم شناخت منشا که منبع اصلی تولید رسوب است‪ ،‬میباشد‪ .‬اندازه ذرات رسوب‬ ‫عامل کارایی برای تشخیص منشا رسوبات نمیباشد اما ترکیب رسوب انعکاس دقیقی از نسبت سنگها درناحیه منشا است‪،‬‬ ‫بنابراین جهت شناسایی اجزای تشکیل دهنده رسوبات رودخانه چشمه علی دامغان و شناسایی سازندهایی که بر روی رسوبات‬ ‫این رودخانه تاثیر گذار بوده‪ 14 ،‬نمونه رسوب سطحی از دیواره و بستر رودخانه برداشت گردید و مورد مطالعات مورفوسکوپی‬ ‫و مورفومتری قرار گرفت‪ .‬اجزای رسوبی مشاهده شده در نمونههای مورد بررسی شامل کوارتز‪ ،‬فلدسپات‪ ،‬کربنات تخریبی‪،‬‬ ‫میکا‪ ،‬کانیهای سنگین‪ ،‬قطعات پوسته صدف‪ ،‬خردهسنگ و مواد آلی میباشد که احتمالا از اجزای تشکیل دهنده سازند‬ ‫شمشک‪ ،‬سازند مارنی دلیچای‪ ،‬سازند آهکی لار است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪:‬رودخانه‪ ،‬مورفوسکوپی‪ ،‬مورفومتری‪ ،‬رسوب‪ ،‬منشا‪.‬‬ ‫‪Investigation of sediment components in Damghanrood‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪Afsaneh Dehghan chenary 1, Yaser vakilzadeh 2‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪To study the factors of production must be the source of sediment deposits detected The study does not‬‬ ‫‪help to identify the origin of sediment deposits But the composition of the sediment can help us because it‬‬ ‫‪represents the origin of the ingredients of rocks area, Therefore, 15 sediment samples were studied . The‬‬ ‫‪study were reviewed morphoscopy and morphometry sediment. Sediments include Quartz, feldspar,‬‬ ‫‪arbonate, mica, heavy minerals, shell fragments, rock fragment and organic materials that Probably‬‬ ‫‪components of Shemshak formation, Dalichay marl, and limestone Lar.‬‬ ‫‪Keywords : River, Morphoscopy, Morphpmetry, Sediment, source.‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫ اقیانوسی و نمونه برداري زیر سطحی‬،‫تجهیزات و روش هاي نوین مطالعات زمین شناسی دریایی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected]،‫ علی ابراهیمی پرگو سازمان زمین شناسی‬-1

[email protected] ،‫ افشین کریم خانی سازمان زمین شناسی‬-2 [email protected]،‫ مجید معینی نجف آبادی سازمان زمین شناسی‬-1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ مطالعات و تجهیزات مورد قبول برای استفاده در نمونه برداری دریایی و اقیانوس شناسی با شرایط خاص دریا و‬،‫باید پذیرفت‬ ‫ حجم دادههای بسیار زیاد که تحلیل آنها بجز با کمک کامپیوترهای سریع امکانپذیر نمی‬،‫به سبب دادهبرداری با سرعت بالا‬ ‫ گستردگی اقیانوسها و دریاها و عدم وجود ایستگاههای دریایی کافی برای پایش اقیانوسها و دریاها و اندازهگیریهای‬.‫باشد‬ ‫ مناطق پر‬،‫ جریانات اقیانوسی‬،‫ دمای سطح دریاها‬،‫ جزر و مد‬،‫ اندازه گیری امواج اقیانوس‬،‫ سرعت باد‬-‫پارامترهای فیزیک دریا‬ ‫با تمامی این‬.‫کامپیوتر ها و تجهیزات مرتبط با آن در نظر گرفته شده است‬، ‫ بوسیله ماهواره ها‬-‫خطر و رنگ آب و کلروفیل‬ ‫پیشرفت ها جمع اوری اطلاعات و نمونه برداری بوسیله غواصی جایگزینی ندارد هرچند در سال های اخیراستفاده از ربات های‬ ‫ به عنوان غواصان رباتیک برای عکسبرداری و نمونه برداری از ژرفای دریا ها و اقیانوسها در‬ROV , AUV ‫دریایی مانند‬ ‫ تجهیزات و روش های تحقیقات زمین شناسی‬، ‫ دستگاه ها‬.‫حال پیشرفت است اما همواره نواقصی را این ربات ها داشته اند‬ ‫دریایی که در گشت های مختلف دریایی مورد استفاده قرار می گیرند و نتایج آن به صورت نقشه وگزارش منتشر شده اند‬ . ‫که بر اساس پیشرفت های نوین معرفی میگردد‬ ROV، ‫ ربات دریایی‬، ‫غواصی‬، ،‫ مطالعات دریایی‬، ‫ زیرسطحی‬، ‫ اقیانوس شناسی‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

Equipment and modern methods of oceanic, marine geological studies and surface sampling 1- Ali Ebrahimi Pargou, [email protected] 2- Afshin Karim Khani ,[email protected] 3- Majid Moeeni Najaf [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: It must be admitted, accepted studies and equipment for use in marine and ocean sampling with certain conditions because of the sea and assessed with high speed, high volume data that analysis is not possible except with the aid of fast computers.. The vastness of the oceans and seas, lack of adequate marine stations for monitoring sea oceans and seas and wind speed measurements of the physical parameters, measurements of ocean waves, tides, sea surface temperature, ocean currents, water color and chlorophyllrisk areas and by satellites, computers and related equipment is intended. With all these improvements, and sampling data collection is not a replacement a diving. . However in recent years the use of marine robots such as ROV, AUV as divers robotics for shooting and sampling of the deep seas and oceans is in progress but these robots have always defects. Devices - Marine Geology Research Equipment and methods that were used in different marine cruise over the map and report the results of which been published. Based on new developments introduced. Keywords :( marine- ROV- samples -diving - oceanographic- robots)

‫فرآیندهاي دیاژنتیک موثر بر نهشتههاي سازند الیکا (برش امامزاده هاشم)‪ ،‬با نگاهی بر اهمیت‬ ‫سیلیسیشدن‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫شیدا فتحی‪ ،‬کارشناسی ارشد چینهشناسی و فسیلشناسی‪[email protected] ،‬‬

‫آناهیتا کینژاد‪ ،‬عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی چالوس‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫توالی رسوبی تریاس (سازند الیکا) در ناحیه امامزاده هاشم (البرز مرکزی) دربرگیرنده نهشتههای کربناته به ضخامت ‪ 544‬متر‬ ‫است‪ .‬فرآیندهای دیاژنتیک چون میکریتیشدن‪ ،‬سیمانیشدن‪ ،‬فشردگی‪ ،‬دولومیتیشدن و سیلیسیشدن‪ ،‬نهشتههای سازند الیکا‬ ‫را در برش امامزاده هاشم تحت تاثیر قرار دادهاند‪ .‬بخش زیرین سازند الیکا در این برش دارای افقهای شدیدا سیلیسیشده و‬ ‫چرتی است‪ .‬گرهکهای چرتی شکلگرفته در این آهکها‪ ،‬به صورت موازی با طبقهبندی گسترش یافتهاند‪ .‬منبع اصلی تامین‬ ‫سیلیس در فرآیند سیلیسیشدن طبقات کربناته و تشکیل افقهای چرتی در سازند الیکا‪ ،‬شیلهای سازند مبارک بوده است‪.‬‬ ‫تغییر شرایط محیطی از قلیایی به اسیدی‪ ،‬تحت تاثیر رخنمون تحتالجوی سکوی کربناته‪ ،‬موجب انحلال کلسیت و جانشینی‬ ‫سیلیس در مرحله ائوژنز گردیده است‪ .‬تخلخل حاصل از زیستآشفتگی در رسوبات آهکی‪ ،‬نقش تسهیلکننده را در این‬ ‫فرآیند ایفا نموده است‪ .‬سطوح چینهای واجد گرهکهای چرتی در توالی کربناته سازند الیکا میتواند به عنوان شاخصه مرز‬ ‫سکانسی در نظر گرفته شود‪.‬‬ ‫كليدواژهها‪ :‬فرآیندهای دیاژنتیک‪ ،‬سیلیسیشدن‪ ،‬مرز سکانسی‪ ،‬سازند الیکا‪ ،‬برش امامزاده هاشم‪ ،‬البرز‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Diagenetic Phenomena of the Elikah Formation (Emamzadeh Hashem Section), a Glance to Importance of Silicification ◊◊◊◊◊◊◊ Sheida Fathi, MSc of Stratigraphy and Paleontology, [email protected] Anahita Keynejad, Faculty member of Islamic Azad University of Chaloos ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The Triassic sedimentary succession (Elikah Formation) in Emamzadeh Hashem area (Central Alborz) comprises some 455 m carbonate deposits. Diagenetic processes like micritization, cementation, compaction, dolomitization and silicification have affected the Elikah deposits in the studied section. The lower part of the Elikah Formation in this section consists of intensely silicified horizons. The cherty nodules in these limestones were developed parallel to bedding surfaces. The upper shale strata of the Mobarak Formation were the major sources for silicification of the carbonate beds and occurrence of cherty horizons in the Elikah Formation. Switching in environmental conditions from alkaline to acidic, caused by subaerial exposure of the carbonate platform, led to deposition of silica in eogenetic phase. Bioturbiation borne porosity played a facilitating role in the process. Cherty nodule bearing stratal surfaces in the carbonate succession of the Elikah Formation can be considered as parameter for sequence boundary determination. Keywords: Diagenesis, Silicification, Sequence boundary, Elikah Formation, Emamzadeh Hashem Section, Alborz

◊◊◊◊◊◊◊

‫ریزرخساره ها و محیط رسوبی سازند دالان در میدان گازي لاوان‬ )[email protected] ،‫ کارشناسی ارشد رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی‬،‫(علی کلانتری‬ )[email protected] ،‫ استادیار دانشگاه بینالمللی امام خمینی‬،‫(پرویز غضنفری‬ ◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫این سازند در میدان لاوان دارای‬. ‫سازند دالان با سن پرمین بزرگترین ذخایر گازی در خاور میانه و جهان را دارا می باشد‬ ‫ برش نازک از‬111 ‫ بیش از‬.‫ آهک دولومیتی و دولومیت) همراه لایه های انیدریتی است‬،‫توالی کربناته (سنگ آهک‬ 11 ‫ مطالعات میکروسکوپی منجر به شناسایی‬.‫ متر از مغزههای این مخزن مورد بررسیهای پتروگرافی قرارگرفت‬11 ‫نزدیک‬ ‫ بر اساس ریزرخسارههای‬.‫ پشته های ماسهای و دریای باز شد‬،‫ لاگون‬،‫ کمربند رخسارهای پهنه کشندی‬5 ‫رخساره در قالب‬ .‫شناسایی شده محیط رسوب گذاری این سازند را می توان رمپ کربناته هم شیب معرفی کرد‬ ‫ سنگ مخزن‬،‫ زاگرس‬،‫ خلیج فارس‬،‫ پرمین‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

Microfacies and Depositional Environment of Dalan Formation in the Lavan gas field, Persian Gulf ◊◊◊◊◊◊◊

1. Ali Kalantari [email protected] 2. Parviz Ghazanfari [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: Dalan formation with Permian age is the biggest gas reserves in the Middle East and the world. This formation in the Lavan field has carbonate sequence (limestone, dolomitic limestone, and dolomite) with the anhydride layers. More than 300 thin sections from near 70 meters from reservoir coring the study was petrography. According to the microscopic studying 13 faces in the form of 4 faces belts, tidal, lagoon, open marine have been identified. Based on identified microfacies depositional environment this formation can be includes as a carbonate ramp slope

Keywords :( Permian, Persian Gulf, Zagros, Reservoir Rocks) ◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی میزان کلسیم و برخی عناصر سنگین در رسوبات سد شهید رجایی و مقایسه آن با میانگین هاي جهانی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،

‫ کارشناس ارشد آلودگیهای محیط زیست‬، ‫علی کلانه‬

[email protected]

، ‫ کارشناس ارشد زمین شناسی‬،‫سمیه کلانه‬

[email protected] ،‫ کارشناس ارشد جنگل شناسی و اکولوژی جنگل‬،‫شهیده شبستانی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫) در رسوبات سد شهید رجایی شهرستان‬Ca ,Zn ,Mn ,Fe ,Cr ,Pb ,Co ,Cu ,Ni(‫تحقیق حاضر به بررسی غلظت عناصر‬ .‫ساری میپردازد‬ ‫هدف این تحقیق تعیین میزان برخی عناصر در رسوبات سد و مقایسه آن با میانگین عناصر در رسوبات جهانی و میانگین عناصر‬ ‫ غلظت کل عناصر با استفاده از روش هضم کامل محاسبه شد‬.‫در پوسته زمین است‬ ‫ سرب و روی بیش از میانگین جهانی است که با توجه به وجود معادن‬،‫نتایج بدست آمده نشان می دهد میزان عناصرکلسیم‬ ‫ میزان عنصر کبالت تقریبا با میانگین جهانی برابر بوده و‬.‫سرب و روی در بالادست منط قه این موضوع منطقی به نظر می رسد‬ ‫سایر عناصر دارای میزان کمتری از میانگین جهانی هستند‬ ‫ سد شهید رجایی‬،‫ میانگین جهانی‬،‫ رسوب‬،‫عناصر سنگین‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊ Investigation on concentration of Calcium and some of Heavy Metals in Shahid Rajaee Dam's Sediment and Compared with global averages ◊◊◊◊◊◊◊

Ali Kalane, [email protected], Somayeh Kalane, Shahideh Shabestani, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: The present study investigates the concentration of elements (Cr, Fe, Mn, Zn, Ni, Cu, Co, Ca, Pb) in sediments of Shahid Rajaee Dam, Sari, Iran. The purposes of this study are to determine on concentration of Calcium and some of Heavy Metals (Cr, Fe, Mn, Zn, Ni, Cu, Co, and Pb) in Shahid Rajaee Dam's Sediment and Compared with global averages. Total concentration of elements was determined using bulk analysis method. results obtained from elements` concentration measurement in samples showed that Calcium, Lead and Zinc concentration are higher than global averages, it seems logical Due to the existence of Lead and Zinc mines in the study area. Cobalt is almost equal to the global average and other elements are less than the global average Keywords: heavy metals, sediment, pollution, global average, Shahid Rajaee Dam ◊◊◊◊◊◊◊

‫خساره ها و دیاژنز رسوبات کربناتی بخش ‪ 3‬سازند نیور در جنوب غرب شهرستان کاشمر‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫النازخزائی‪ ،1‬محمدحسين محمودی قرائی‪ ،2‬اسدا‪ ...‬محبوبی‪ ،3‬جعفر طاهری‬

‫‪2‬‬

‫‪1‬دانشگاه فردوسی مشهد‪ ،‬کارشناس ارشد‪ ،‬دانشجو ‪[email protected]‬‬ ‫‪2‬دانشگاه فردوسی مشهد‪ ،‬دکترا‪ ،‬استاد ‪[email protected]‬‬ ‫‪1‬دانشگاه فردوسی مشهد‪،‬دکترا‪ ،‬استاد ‪[email protected]‬‬ ‫‪5‬سازمان زمین شناسی استان خراسان رضوی‪ ،‬دکترا‪[email protected] ،‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫برش مورد مطالعه در برگیرنده بخش فوقانی و بخش ‪ 1‬س ازندهای ش یرگش ت و نیور اس ت که در جنوب غرب ش هرس تان‬ ‫کاش مر و در اس تان خراس ان رض وی قرار دارد‪ .‬مختص ات جغرافیایی در ابتدای برش ‪ 35˚ ,03ʹ,54.04ˮ‬عرض ش مالی و‬ ‫‪ 58˚,15ʹ,14.27ˮ‬طول ش رقی واقع در بلوک طبس از زون س اختاری – رس وبی ایران مرکزی می باشد‪ .‬بر اساس مطالعات‬ ‫رس وب شناسی و مطالعه ‪ 56‬مقطع نازک از توالی مورد مطالعه دو مجموعه رخساره سیلیسی ‪ -‬آواری و کربناته تشخیص داده‬ ‫ش د که در این بین‪ ،‬رخس اره س یلیس ی – آواری شامل دو مجموعه ‪ A‬و ‪ ‬و رخساره کربناته شامل شش مجموعه رخسارهای‬ ‫در برش مورد مطالعه بوده اس ت‪ ،‬که در کمربند های رخس اره ای دریای باز‪ ،‬س د های زیر آبی‪ ،‬لاگون و پهنه ی جزرومدی‬ ‫نهش ته ش ده اند‪.‬فرایند های دیاژنزی ش ناس ایی ش ده در نهش ته های کربناتی مورد مطالعه ش امل میکریتی ش دن‪ ،‬فش ردگی‬ ‫مکانیکی و ش یمیایی‪ ،‬س یمانی ش دن‪ ،‬جانش ینی و دولومیتی شدن بود‪ .‬این فرایندها در سه مرحله آغازی‪ ،‬حد واسط و تاخیری‬ ‫دیاژنزی رخ دادهاند‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬سازند شیرگشت و نیور‪ ،‬رخسارههای سیلیسی آواری و کربناته‪ ،‬فرایندهای دیاژنتیکی‪.‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Sedimentary facies and diagenetic features of carbonate facies of Niur Formation (member 1) in South west of Kashmar city ◊◊◊◊◊◊◊ Elnaz khazaei1,Mohammad hossein mahmoodi gharaei2,Asadollah mahboobi3 1- Ferdowsi university of mashhad, [email protected] 2- Ferdowsi university of mashhad, [email protected] 3- Ferdowsi university of mashhad, [email protected] 4- Geological survey of Mashhad, [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: The under study section composed of upper part of Shirgesht and member of 1 of Niur formations that is situated in the SW of the Kashmar city at Tabas block in Eastern central Iran. The geographical coordinates at the beginning of Section are 35˚, 03', 54.04ˮ north latitude and 58˚, 15', 14.27ˮ east longitude. Based on the sedimentology studies such as 46 thin sections, two sets of siliciclastic and carbonate facies were determined for Shirgesht and Niur formations. The siliciclastic and carbonate facies include two sets A, B and 6 microfacies, respectively, in the study section. These microfacies have been deposited in the open marine, shoal, lagoon and tidal flat sets. The most important diagenetic processes which are identified in microfacies include micritization, mechanical and chemical compaction, cementation, replacement and dolomitization. These diagenetic processes occurred in eogenesis, mesogenesis and telogenesis stages. Keywords: Shirgesht and Niur formations, Siliciclastic and carbonate facies, diagenetic processes. ◊◊◊◊◊◊◊

Triassic, Central Iran ◊◊◊◊◊◊◊ Azade Rahimi1*, M. H. Adabi2, A. Nabati3, M. R. Majidifard3 and A. M. Jamali4 1*

: Ph. D. Student, Department of Geology, Faculty of Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, [email protected] 2 : Professor, Faculty of Geology, Shahid Beheshti University, Tehran, [email protected] 3 : Associate Professor, , Department of Geology, Faculty of Sciences, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, [email protected] 4 : Assistant Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of [email protected] 5: Surface Geology Exploration Section Directorate, National Iranian Oil Company, Tehran, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract Carbonate - siliciclastic sequences of the Sorkh Shale Formations (Early Triassic) with a thickness of 50 m, was deposited, in the Kalmard region of Tabas in Central Iran basin. In this study petrographic investigations, indicate that aragonite was original carbonate mineralogy. Based on the abundance of leaching of skeletal grains such as bivalves, gastropods & early diagenetic dolomites in the Sorkh Shale carbonates are similar to those of modern warm water shallow-marine carbonates. Isopachous and fibrous intragranular sparry calcite cements resemble modern aragonite morphologies. Deformed ooids and spalled ooids indicate aragonite dissolution during meteoric diagenesis. As aragonite is susceptible to dissolution and dolomitization, so the diagenetic processes, especially porosity evolution are very important in enhancement of reservoir quality. Key words: Original mineralogy, Diagenetic, Porosity, Aragonite, Early Triassic, Central Iran. ◊◊◊◊◊◊◊

Paleolimnology of Hoz-e-Soltan Playa based on core sampling and sedimentary facies ◊◊◊◊◊◊◊ Saeed Rezaeian Langeroudi1, [email protected] Razyeh Lak2, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊ 1 2

M.Sc. of sedimentology and sedimentary rocks, Geological Survey of Iran Ph.D. of sedimentology and sedimentary rocks, Geological Survey of Iran ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: Hoz-e-Soltan Playa as an intra-continental basin with an area of 195 km2, located in Central Part of Iran. In this research, 2 cores having a maximum length of 285 centimeters from the Subsurface Lake-floor were taken. Sedimentary facies, such as sediment size, structure, crystals of evaporative minerals and color were determined. 53 samples were prepared from different sedimentary facies. Granulometry analysis and mineralogy (X-ray diffraction) were carried out. Results indicated that there are 5 sedimentary subenvironments, including sand flat, mud flat, saline mud flat, salt pan and ephemeral Lake. On the basis of granulometry results, 5 sedimentary types were recognized in the subsurface sediments which are as follows; slightly gravely sandy mud, slightly gravely muddy sand, mud, sandy mud and muddy sand. Results show that sediments contain evaporite, carbonate, clastic and slightly aeolian sediment. Quartz, feldspar and clay minerals dominated of clastic sediment, but other minerals such as mica, magnetite, hematite, amphibole and pyroxene were found. In the carbonate sediment, calcite dominated. Gypsum and halite dominated of evaporitic minerals, but other evaporite minerals such as anhydrite, carnallite, polyhalite, thenardite, bassanite and hexahydrite were found. Keywords: Paleolimnology, Playa, sedimentary facies, Mineralogy, Hoz-e-Soltan, Iran

◊◊◊◊◊◊◊

Petrography and Origin of CO2 in Travertine of Abbasabad and Atashkuh Mines, Mahallat, Iran ◊◊◊◊◊◊◊ Leila Salehi1, Maryam Mohamadi Siyani2 and Robabeh Entezari3 Phd of Economic Geology, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran , [email protected] 2 Assistant professor of PNU University, Iran, [email protected] 3 Phd of Tectonics, Faculty of Earth Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, [email protected]

1

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract Abbasabad and Atashkuh deposits of Mahallat are located in Markazi province and placed in central Iran structural zone based on structural division. Soltanieh Formation is the oldest rocks outcropping in the study area. The aim of this study is investigate the formation of these deposits according to the field observation, the petrographic studies and determine the source of CO2. For this purpose, 32 thin sections are investigated for the petrographic studies. We select 7 samples of travertine for studying of the stable isotopies of carbon and oxygen. These samples are analyzed after powder by dental drill in University of Ottawa, Canada. The samples have are influenced under phosphoric acid 10% at temperature more than 25 ºC. Then the arisen gas from each sample is measured by the mass spectrometric device. Analytical precision is about 0.1% The deposits have the stack shapes and four main observed facies include massive, banded, laminate and cryptolaminate facies. The porosity types are mostly vugs, fenestral, framework and microkarstic.The range of δ13C (VPDB) in the measured samples change from 1.69‰ to 8.5‰. The measurement range of δ13CCO (VPDB) for these samples is about -0.3‰ to -8.47‰, therefore the source of CO2 is related to the inner processes of the earth specially the mantle degassing process and the hydrothermal fluids. Also the increase of δ13C in these samples may show the hydrothermal fluids circuit inside the carbonate rocks and hydrolyze them. In conclusion, these travertines are the Thermogene type. 2

◊◊◊◊◊◊◊

‫برخاستگاه ماسه سنگ هاي سازند کشف رود (ژوراسیک میانی ) در برش ناویا (غرب بجنورد)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪5‬‬

‫ندا سرباز‪،1‬اسداله محبوبی‪، 2‬رضا موسوی حرمی‪، 1‬محمد خانه باد‬

‫‪-1‬دانشجوی کارشناسی ارشد رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫‪-2‬دکتری رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‪[email protected]،‬‬ ‫‪-1‬دکتری رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‪[email protected] ،‬‬

‫‪-5‬دکتری رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‪[email protected] ،‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫سازند کشف رود در برش ناویا(غرب بجنورد) با ضخامت ‪ 153‬متر از سنگ های سیلیسی آواری (کنگلومرا‪ ،‬ماسه سنگ و‬ ‫شیل) تشکیل شده است‪ .‬بر اساس مطالعات پتروگرافی‪ ،‬ماسه سنگ های این سازند دانه ریز تا دانه درشت و با جورشدگی‬ ‫عمدتا خوب و اغلب از نوع ساب لیت آرنایت‪ ،‬لیت آرنایت و تا حدودی فلدسپاتیک لیتارنایت است‪ .‬این ماسه سنگ ها‬ ‫دارای کوارتز‪ ،‬فلدسپات‪ ،‬خرده سنگ (چرت) ‪ ،‬میکا و کانی های سنگین هستند‪ .‬آنالیز مدال ماسه سنگ ها و استفاده از‬ ‫نمودارهای ‪ Lt ،L ،F ،Qm‬و ‪ Qt‬ت اکید بریک برخاستگاه کوهزایی با چرخه مجدد و با یک سنگ منشاء دگرگونی و‬ ‫پلوتونیکی دارد‪.‬‬ ‫کلید واژه ها‪ :‬آنالیز مدال‪ ،‬برخاستگاه‪ ،‬پتروگرافی‪ ،‬سازند کشف رود‪.‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Provenance of sandstones Kashafrud Formation(Middle Jurassic) in the Navia section (West Bojnourd) ◊◊◊◊◊◊◊ Sarbaz,Neda1., Mahboubi, A2., Moussavi-Harami, R2., Khanehbad, M3 1- M.Sc., Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran 2- Professor, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran 3- Assistant Professor, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran Abstract: Kashafrud Formation in the Navia Section (West Bojnourd) with a thickness of 749 m is formed of Siliciclastic rocks (conglomerate, sandstone and shale). Based on petrographic studies, Sandstones of this Formation are fine to coarse-grained, well sorted Sublitharenite , Litharenite and Partly Feldspathic Litharenite This sandstones contain quartz, feldspar, rock fragments (chert), mica and heavy minerals. Modal analysis of Sandstones and using clastic and Qm, F, Lt and Qt, F, L emphasizing Recycled Orogenic provenance with plutonic and metamorphic rock.

Keywords : Modal analysis, Provenance, Petrography, Kashafrud Formation.

T-R sequence stratigraphy by recognition of microfacies types and paleoenvironment of the Asmari formation in the Zagros foreland basin (Karanj Oil Field) ◊◊◊◊◊◊◊ Ashkan Vafadar1 [email protected], Yazdan Golestan2 [email protected] 1,2

Department of Geology, Islamic Azad University Tehran North Branch ◊◊◊◊◊◊◊

:Abstract The Asmari formation contains the most important and premier oil reservoir of the Zagros foreland basin. This formation in subsurface section of the study area consists of 354m limestone, dolostone and anhydrite layers in some depths. Microscopic investigations of the core samples and drilling cuttings of the mentioned deposits have led to recognition of 12 microfacies types. Vertical analysis of these microfacies and their depositional texture and fauna, represented five facies belts including supratidal, intertidal, open lagoon, shallow open marine and deep open marine or basin. Interpretation of the microfacies and depositional subenvironments and also, comparing with the standard models of carbonate deposition demonstrated that the Asmari formation in studied section was deposited in a carbonate ramp. Sequence stratigraphiy investigations based on the T-R methodology caused to detection of three 3rd order T-R sequences and three maximum flooding surfaces (MFS) as the lowest sequence has been gradationally deposited over the Pabdeh formation with conformable boundary (MRS) and the upper sequence has been formed with an unconformable boundary under the Gachsaran formation. Keywords: (Asmari, T-R Sequence, microfacies, paleoenvironment, Zagros )

◊◊◊◊◊◊◊

‫ غرب نطنز‬،‫ در برش ابیانه‬،)‫مطالعه فرایندهاي دیاژنتیکی نهشتههاي سیلیسی آواري سازند داهو (کامبرین پیشین‬ 1

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ فرج الله فیاضی‬،2‫ خلیل رضایی‬،1‫ندا رضایی‬

)[email protected]( ‫ دانشجوی کارشناسی ارشددانشگاه خوارزمی‬1 )[email protected]( ‫ استادیار دانشگاه خوارزمی‬2 )[email protected]( ‫ استادیار دانشگاه خوارزمی‬1

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ در منطقه ابیانه قرار‬،‫ متر‬131 ‫ با ضخامت حدود‬،‫توالی رسوبی سیلیسی آواری سازند داهو (کامبرین پیشین) در ایران مرکزی‬ ‫ کنگلومرایی و شیل و سیلتستون شناسایی‬،‫ سه مجموعه رخساره ماسهسنگی‬،‫ بر اساس مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی‬.‫دارد‬ ‫ فرایندهای دیاژنتیکی شناسایی‬.‫ فلدسپار و خردههایسنگی هستند‬،‫ ماسهسنگها غنی از کوارتز‬،‫ بهطور عمده‬.‫گردیده است‬ ‫ مزوژنز‬،‫ انحلال و شکستگیها و رگههای پر شده است که طی سه مرحله ائوژنز‬،‫ دگرسانی‬،‫ سیمانی شدن‬،‫شده شامل فشردگی‬ ‫ تفسیر توالی پاراژنتیکی نهشتههای مورد مطالعه نشان میدهد که اغلب فرایندهای‬.‫و تلوژنز رسوبات را تحت تأثیر قرار دادهاند‬ ‫ و‬،‫ همچون فشردگی فیزیکی و تشکیل سیمان هماتیتی در مرحله اتوژنتیک‬،‫دیاژنتیکی در مرحله مزوژنتیک عمل کرده است‬ ‫ سریسیتی شدن و انحلال‬،‫ دگرسانی فلدسپارها‬،‫ سیمانی شدن سیلیسی و کلسیتی‬،‫فرایندهایی همچون فشردگی شیمیایی‬ ‫ همچنین تشکیل شکستگیها و رگههای پر شده با کلسیت در‬.‫ در مرحله مزوژنتیک اتفاق افتاده است‬،‫فلدسپارها و چرتها‬ .‫مرحله تلوژنتیک و در طی بالاآمدگی رسوبات اتفاق افتاده است‬ ‫ توالی پاراژنتیکی‬،‫ ابیانه‬،‫ سازند داهو‬،‫ دیاژنز‬،‫ ماسهسنگ‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

An investigation to diagenetic processes of Dahu Formation (early Cambrian) siliciclastic deposits in Abyaneh section, West Natanz, Iran ◊◊◊◊◊◊◊ Neda Rezaie 1, Khalil Rezaie 2 , Farajallah fayazi 3 ([email protected], [email protected], [email protected])

◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: Dahu (early Cambrian) Siliciclastic sedimentary sequence in central Iran, with a thickness of about 190 meters, is located in the Abyaneh area. Based on field and laboratory studies, three facies sandstone, conglomerate and shale and siltstone been identified. Mainly, sandstones are rich in quartz, feldspar and lithics. The diagenetic processes affected these sediments, during three stages eugenesis, mesogenesis and telogenesis, including compaction, cementation, alteration, dissolution, fracturing and vein filling.The interpreted paragenetic sequence shows that a large number of diagenetic processes act in the mesogenetic stage. Physical compaction and hematite cement have operated in eugenetic stage, while other processes such as chemical compaction, silica and calcite cement, feldspar alteration, sericitization, dissolution of feldspars and cherts have occurred in mesogenetic stage. The fractures and calcite vein filling have formed in telogenetic stage during uplifting. Keywords: sandstone, diagenesis, Dahu formation, Abyaneh, paragenetic sequence

‫بررسی رخساره ها و محیط رسوبی سازند سروک درتاقدیس کورده (جنوب شرق فارس)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫رعنا پرورش‪،1‬رضاموسوی حرمی‪،2‬محمد خانه باد‪،1‬علیرضاپیریایی‪،5‬محمد حسین اصیلیان‬ ‫‪ -1‬دانشجوی کارشناسی ارشد رسوب شناسی وسنگ شناسی رسوبی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‬ ‫‪ -2‬استاد گروه زمین شناسی‪ ،‬دانشگاه فردوسی مشهد‬

‫‪4‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪ -1‬استادیار گروه زمین شناسی‪،‬دانشگاه فردوسی مشهد ‪[email protected]‬‬ ‫‪ -5‬دکترا رسوب شناسی وسنگ شناسی رسوبی‪،‬مدیریت اکتشاف نفت ‪[email protected]‬‬

‫‪-4‬دکترا رسوب شناسی وسنگ شناسی رسوبی ‪ ،‬مدیریت اکتشاف نفت‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫سازند سروک از واحدهای کربناته گروه بنگستان می باشد که یکی از مخازن مهم هیدروکربنی در حوضه ی زاگرس را‬ ‫تشکیل می دهد‪.‬سازند سروک درمحدوده تاقدیس کورده(جنوب شرق فارس ) شامل توالی ازسنگ های کربناته می باشد‬ ‫که دراین برش حدود ‪ 104‬متر ضخامت دارد‪ .‬بررسی رخساره های سازند های سروک در ناحیه کورده منجر به شناسایی ‪11‬‬ ‫ریز رخساره شد که در چهار کمربند رخساره ای پهنه جزرومدی ‪ ،‬لاگون‪ ،‬سدودریای باز نهشته شده اند‪.‬باتوجه به نبود علایم‬ ‫تغییر ناگهانی شیب‪ ،‬نبود آثار جریانهای توربیدایتی وتغییرات عمودی وتدریجی رخساره ها می توان گفت که این توالی کربناته‬ ‫بر روی یک پلاتفرم کربناتی کم عمق‪،‬رمپ هموکلاین نهشته شده اند‪.‬‬ ‫کلید واژه ها‪ :‬سازند سروک‪ ،‬تاقدیس کورده‪ ،‬ریز رخساره‪ ،‬محیط رسوبی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Study of Facies and depositional environment in Kourdeh Anticline (Southeastern Iran) ◊◊◊◊◊◊◊ Rana Parvaresh1,RezaMoussavi Harami2,MohammadKhanehbad3,Alireza Piryaei4Mohammad Hossein Asilian5 1-M.sc., Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran [email protected] 2-professor, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran [email protected] 3-Assistant Professor, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran [email protected] 4-Phd, Sedimentation and Sedimentary Petrology, NIOC Exploration Directorate [email protected] 5-Phd, Sedimentation and Sedimentary Petrology, NIOC Exploration Directorate ◊◊◊◊◊◊◊ Abstract: Sarvak formation is carbonate units of Bangestan group that form one of the important hydrocarbon reservoirs in the Zagros Basin.The Sarvak Formation in Kourdeh Anticline area(Southeastern Fars) includs sequence of carbonate rocks that The thickness is almost 185 m in the section. Facies analysis of sarvak formation in Kurdeh area led to the recognition of 13 microfacies wich have been deposited in 4 facies belt Tidal flat, lagoon, shoal and open marine .Due to the lack of sudden changes in slope, lack turbidite effects ,verticle and gradual changes in facies can be show that , this carbonate sequence has been deposited on a homoclinal carbonate ramp depositional environment. Keywords : Sarvak Formation, , Kourdeh Anticline, Microfacies, Sedimentary environment ◊◊◊◊◊◊◊

Earth Science for Sustainable Development (Oral Presentation) Theme Comment: Get off the land survey

Date: 22nd February 2016

Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

Message of the scientific secretary: Geological survey of Iran due to continents holding of the national and recently international geoscience congress regarding to the associated scientific and academic society is performing the 34th and 2nd international geosciences congress in various topers and majors. The chief goals of the congress are considered the introduction of new achievements of the fields, the actives wich will lead to determining prospects of geosciences and its related industries in Iran, pronation of private sector position and also the develop of university-industry relation. In this way, geological hazard issue in order develop of the interdisciplinary fields, damages reduction, sustainable development and important and optimization construction activities will be held in the congress. Scientifics assert that earth is only settlement of organisms in the world. However, geological and specifically tectonically processes have led to formation of various and limited resources, the processes can contain hazardous and risky phenomena's. In the other words, the earth systems must have a permanent balance as the organism be able to survive. Tierney we had better dranatiefly and immediately increase are knowledge and comprehension about around environment. Nowadays, Iran is known as one of the active areas in aspect at geological hazard which are including earthquakes, landslides, draught and it reserves surface and sub-surface reserves as well. With a swift increase in the words population fundamental and basic needs of human including water and feed resources which are head of the needs, are taken into account as number one issue with otherwise and official's. Additionary, in the last decals evidences of ground subsidence as a result of excessive au traction from ground water frequently have been reported. Sadly, Iran's rank in the affected countries list in aspect of geological hazard in on increase. According to the recent research's desertification phenomena is located in the third place after climate change and lack of fresh water regarding to the current main world challenges. Destruction of pasture lands (73%), reduction at soil production in apprrochinatly 47 percent of arid areas and are just steal portion of the minuets consequences of the phenomena's. As an outcome, high rank official and researches should take prompt action about these issues as it lead to a sustainable development.

Scientific and executive committees

Scientific secretary: Mohammad javad bolourchi

Executive secretary: Pary naz rasouli ghadi

2 ‫تحلیل پایداري گوههاي لغزشی در پورتال خروجی تونل انتقال آب گلاب‬ ◊◊◊◊◊◊◊

،‫ دانشگاه یزد‬،‫ دانشکده علوم‬،‫ دانشآموخته کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬:‫شهرزاد نیکوبخت‬ [email protected] [email protected] ،‫ دانشگاه اصفهان‬،‫ دانشکده علوم‬،‫ دانشیار گروه زمینشناسی‬:‫اکبر قاضیفرد‬ [email protected]

،‫ دانشگاه اصفهان‬،‫ دانشکده علوم‬،‫ دانشجوی دکتری زمینشناسی مهندسی‬:‫محمد آذرافزا‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ تونل انتقال آب‬.‫احداث تونل به عنوان یکی از روش های مفید به منظور انتقال آب از یک حوضه آبریز به حوضه دیگر میباشد‬ ‫ به منظور انتقال آب از سد زاینده رود به اصفهان برای تامین بخشی از آب شرب شهر احداث گردیده و ستون اصلی این‬2 ‫گلاب‬ ‫ در این مقاله به تحلیل آماری نتایج برداشتهای صحرایی ناپیوستگیها پرداخته و سپس به کمک نرمافزار‬.‫پژوهش را شامل میگردد‬ .‫ سیستم نگهدارنده برای تونل پیشنهاد گردیده است‬،‫ ضمن مطالعه پایداری پورتال‬Swedge Swedge ،2 ‫ تونل گلاب‬،‫ گوه لغزشی‬،‫ تحلیل پایداری‬،‫ ژئومکانیک‬:‫كليد واژه ها‬

Stability analysis of Sliding wedges in output portal of Golab 2 water transfer tunnel Sh. Nikoobakht 1, A. Ghazifard 2 and M. Azarafza2 M.Sc. in Geological engineering, Faculty of Science, University of Yazd 2 Department of Geology, Faculty of Earth Science, University of Isfahan 3 phd student in engeeniring geology, Faculty of Science, University of Isfahan 1

Abstract: Tunnel construction is a useful method for transferring water from one basin to aother basin. The purpose of Golab 2 water transfer tunnel is to transfer water from the Zayanderood dam to Isfahan city for suppling drinking water is under construction and is the objective of this research. In this paper, the field observations of discontinuities were statistically analyse and by using the Swedge software the tunnel portal stability is evaluated and the appropriate tunnel support system is recommended. Keywords: Geomechanic, Stability analysis, Wedge, Golab 2 tunnel, Swedge

)‫تغییرات سطح آب زیرزمینی دشت میاندوآب (جنوب دریاچه ارومیه‬

◊◊◊◊◊◊◊ 1

‫ یوسف محمدی‬،2‫ غلامحسین کرمی‬،1‫امیر شمشکی‬

[email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی شاهرود‬، ‫دانشجوی دکترای هیدروژئولوژی‬

-1

[email protected] ،‫ دانشیار دانشگاه صنعتی شاهرود‬-2 [email protected] ، ‫ سازمان زمین شناسی کشور‬،‫ کارشناس ارشد هیدروژئولوژی‬-1

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫آبخوان آبرفتی دشت میاندوآب در استان آذربایجان غربی بزرگترین آبخوان حوضه آبگیر دریاچه ارومیه است که بهطور عمده‬ ‫ مقایسه نقشه تراز آب زیرزمینی این دشت در‬.‫ لیلان چای و مردیچای تغذیه میشود‬،‫ سیمینهرود‬،‫توسط رودخانه های زرینهرود‬ ‫ نشان میدهد که نقش تغذیهکنندگی زرینهرود به ویژه در بخشهای میانی دشت به میزان‬، 01-01 ‫ و‬03-31 ‫سالهای آبی‬ ‫ از تغییرات مهم دیگر در وضعیت‬.‫چشمگیری کاهش یافته و باعث گردیده تا نقش رودخانه لیلان چای نمود بیشتری پیدا نماید‬ ‫آبهای زیرزمینی میتوان به معکوس شدن جهت جریان آب زیرزمینی به سمت رودخانه زرینهرود در شمال غربی دشت (حوالی‬ ‫ نمودار‬.‫روستای فسندوز) و وسعت یافتن پهنه تغذیه منطقه شمال دشت (پیرامون روستای خلیلوند) به سمت دریاچه اشاره نمود‬ 11 ‫ متر از تراز متعادل سطح آبخوان تا پیش از سال‬2/1 ‫آبنمود واحد آبخوان نشان میدهد که متوسط تراز فعلی آب زیرزمینی حدود‬ ‫ می تواند‬،‫ ادامه روند کاهش عاملهای تغذیهکننده و یا افزایش عاملهای تخلیه کننده مانند برداشت و زهکشی آبخوان‬.‫کمتر است‬ .‫به تداوم افت کیفی آبهای زیرزمینی و شکلگیری پدیده فرونشست زمین در خاک های دانهریز منجر گردد‬ ‫ وضعیت کمی‬،‫ زرینهرود‬،‫ دریاچه ارومیه‬،‫ میاندوآب‬،‫ آب زیرزمینی‬:‫كليد واژه ها‬ Groundwater level variation of Miandoab plain (South of Urmia Lake) Amir Shemshaki 1, Gholam- Hosain Karami 2, Yusef Mohammadi3 1. Ph.D. Candidate, Shahrood University of Technology,[email protected] 2. Associate Professor, Shahrood University of Technology, [email protected] 3. MSc of hydrogeology, Geological survey of Iran, [email protected] Abstract: Alluvial aquifer of Miandoab plain is the largest aquifer in Urmia lake catchment. This aquifer is mainly recharged by Zarrinehrood, Siminehrood, Laylaanchay and Mardichay rivers. The comparison of groundwater level maps in 2011and 2002 shows considerable decrease of recharging role of Zarrinehrood river versus Laylaanchay River especially in middle of plain. Reversal of groundwater directions in northwest of plain (around Fesendooz village) and expanding of recharge area in north of plain (around Khalilvand village) are the most important variation in groundwater quantity of Miandoab plain. The unit hydrograph diagram of this aquifer illustrates the mean of groundwater level withdrawals about 2.7 m from 1998 to 2011. Decrease of recharge or over discharge continuation can be effective on groundwater quality loss continuation and creation of subsidence in fine sediments. Keywords: Groundwater, Miandoab, Urmia Lake, Zarrinehrood, Quantity condition

‫ بمنظور توسعه پایدار شهري‬Dowsing Rod ‫شناسایی آب هاي زیر زمینی با استفاده از دستگاه‬

‫عطااله داداش پور‪ ،‬دکترای هیدروژئولوژی‪ ،‬معاون مدیریت بحران استان مازندران‬

‫‪1‬‬ ‫‪2‬‬

‫محمود شیرچی‪ ،‬دانشجوی کارشناس ارشد پیشگیری و کاهش اثرات زلزله دانشگاه جامع علمی کاربردی(‪)UAST‬‬ ‫عشرت احمدی خطیر‪ ،‬کارشناس شیمی‬

‫‪1‬‬

‫‪[email protected]‬‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫در سالهای اخیر به دلایل متعدد ‪ ،‬آگاهی از شرایط زمین به یکی از مهمترین نیازها جهت طراحی ‪ ،‬اجرا و نگهداری بنا های‬ ‫مهندسی و فعالیت های عمرانی بدل شده است ( معماریان ‪.)1105‬‬ ‫امروز مسئله شناخت ‪ ،‬تحقیق و دستیابی به راه حلها و شیوه مناسب جهت مهار ‪ ،‬کنترل و کاهش خطرات ناشی از وقوع حوادث‬ ‫طبیعی (بویژه زمین لغزش)مورد توجه محافل علمی تحقیقاتی ‪ ،‬دستگاههای اجرایی و همچنین مراجع و مجامع جهانی است‬ ‫(شریعت جعفری ‪.)1114‬‬ ‫در این مقاله سعی شده که با استفاده از دستگاه ‪ Dowsing Rod‬نسبت به شناسایی منابع آب زیر زمینی مناطق مستعد‬ ‫لغزش و زمین لغزش های قدیمی ( فسیل ) اقدام شود که نتایج اثر بخشی برای تصمیم گیری متولیان امر داشته باشد‪.‬‬ ‫مطالعه موردی مربوط به بخشی از شهر پل سفید شهرستان سواد کوه استان مازندران می باشد که از نظر زمین شناسی در زون‬ ‫گسله و بعنوان یک زمین لغزش قدیمی محسوب می گردد که با احداث ساخت و ساز جدید ‪ ،‬زمین لغزش فعال شده است ‪.‬‬ ‫با پیمایش صحرایی با استفاده از دستگاه ‪Dowsing Rod‬مسیر آب های زیر زمینی و عمق حرکت آن مشخص شده است که‬ ‫با این آمار و اطلاعات ‪ ،‬مسیر بعدی تثبیت توده لغزشی هموار گشته و از سوی دیگر هزینه های شناسایی بطور قابل ملاحظه ای‬ ‫کاهش می یابد ‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪:‬‬ ‫‪ -1‬زمین لغزش ‪ -1 Dowsing Rod -2‬آب زیر زمینی ‪ -5‬توسعه پایدار ‪ -4‬مور فولوژی ‪ – 6‬زهکشی‬

Identification of ground water using the Dowsing Rod for sustainable development Ataollah Dadashpour, PhD in hydrogeology, deputy Mazandaran Provincial Disaster Management1 Mahmoud Shirchi,Master of science in earthquake prevention and mitigation, University of Applied Sciences2 Ishrat Ahmadi Khatir, Bachelore of Chemistry3 [email protected] [email protected] [email protected]

Abstract: In recent years, for various reasons, geotechnical and geological knowledge has become one of the most important requirements for designing, implementation and maintenance of constructions and engineering activities (memarian 1384). Today scientific communities research, executive agencies and bodies and international organizations attend the issue of recognition, realization and achieving appropriate solutions to prevent, control and reduce the risks of natural disasters (such as landslides) (Shariat Jafari, 1375). In this article we have tried to use the Dowsing Rod device to identify underground water resources in new and old landslide areas so that have efficient results for decision makers. A case study is part of Polsefid city of Mazandaran province. Geologically, this area is located in fault zone and although is considered as an old landslide, but new buildings construction have made it active. Field surveying using the Dowsing Rod has determined the depth and direction of groundwater. With this information and data, subsequent consolidation path to stabilizing sliding mass has been smooth and the cost of identification is considerably reduced. Keywords: 1-landslide, 2-Dowsing Rod, 3-Ground water, 4-sustainable development, 5-Morphology, 6- Drainage

Engineering Specifications of Aggregates in Polatlı (Ankara/TURKEY) Area Ali Rıza Sögüt1, Caner Kocabey 1

Selcuk University, Faculty of Engineering, Department of Geological Engineering, (TR-42250) Konya, Turkey [email protected]

Caner Kocabey, Yapı Merkezi İnşaat ve San. A.Ş. Gülsuyu Quarter. Pınar Street. No:32 Maltepe/İstanbul/Turkey Abstract This study deals with aggregates that used substantially on the construction of high speed train line between Konya and Ankara. The aggregates were determined experimentally for their unit weights, specific gravity, water consumption capacities, organic component ratios, weathering quantities, granulometry curves and resistances against frost effect durability. In the amphibolite samples of Hacituğrul area, It was experimentally calculated that weathering loss quantities of Los Angles Test is %13.2, Micro Deval weathering loss %11.15, Frost-loss with Sodium Sulphate %14.5, waterabsorbtion ratio 1.12 and permeability coefficient 0.0000151, while Frost loss with magnesium is % 0.66. It is observed for the rocks from Hacıtuğrul area for being aggregate the flatness index coefficient as %20, 7. The experiment results of the basalt samples from Beyceğiz area shows that weathering-loss quantities of Los Angles test is %14.8, Dicro Deval weathering loss %9.27, frost-loss with Sodium Sulphate % 5.7, water-absorbtion ratio 1.06 and permeability coefficient 0.0000135, while Frost loss with magnesium is % 1.01. Geometrical flatness index for aggregate specifications for the rocks around Hacıtuğrul area is observed as %16.2. In the basalt samples of Şabanözü area, It was experimentally calculated that weathering loss quantities of Los Angles Test is %14.9, Micro deval weathering loss %10.61, frost-loss with Sodium Sulphate %15.1, waterabsorbtion ratio 0.77 and permeability coefficient 0.000017, while Frost loss with magnesium is % 1.04. Geometrical flatness index for aggregate specifications for the rocks around Şabanözü area is observed as %10. 7. As a whole, the experimental results show that the resistance to salty corrosives in the samples of Hacıtuğrul area is lesser when compared to that of Beyceğiz and Şabanözü area. Besides, in terms of the resistance against the weathering strength, in the amphibolite rocks around Hacıtuğrul area is performing better on Los Angeles tests compared to basaltic rocks in Beyceğiz and Şabanözü area while being worse in the Micro Deval tests. The water consumption tests show that the amphibiotic rocks around Hacıtuğrul area have more capillary void compared to basaltic rocks in Beyceğiz and Şabanözü areas. Keywords: Aggregate, Sodium-sulphate, Frost loss, Los Angeles, Micro_Deval, Atterberg, Flakiness Index, Permeability, Natural Weight Detail Unit Volume, Specific Gravity, CBR, Proctor, Mineralogical and Petrographic, the water absorption. 2

‫مطالعه موردي انجام آزمایش هاي آلتراسونیک در فشار مخزن و ارایه یک مدل فیزیک سنگ‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫جواد شریفی‪ ،‬دانشجوی دکتری زمین شناسی مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد و کارشناس ژئوفیزیک مخزن‪ ،‬مدیریت اکتشاف‬ ‫شرکت ملی نفت (‪)[email protected]‬‬ ‫محمدرضا سکوتی دیارجان‪ ،‬رئیس ژئوفیزیک مخزن مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت‬ ‫چکیده ‪:‬‬ ‫نسبت سرعت موج فشاری به برشی (‪ )Vp/Vs‬به عنوان شاخص مهم برای تشخیص هیدروکربورها جهت اهداف اکتشاف و توسعه‬ ‫در نظر گرفته میشود‪ .‬این نسبت را میتوان با استفاده از نمودارهای پتروفیزیکی تعیین کرد که ممکن است این نمودارها تحت تاثیر‬ ‫دیوار چاه واقع شوند‪ .‬همچنین نسبت مذکور با استفاده از اندازهگیری سرعتهای موج در شرایط آزمایشگاه تعیین میشود که‬ ‫روشی پرهزینه میباشد‪ .‬امروزه در صنعت از روشها و مدلسازی فیزیک سنگ جهت تخمین نسبت موج فشاری به برشی استفاده‬ ‫میکنند‪ .‬علم فیزیک سنگ رابطه بین دادههای ژئوفیزیکی مثل سرعت موج فشارشی و برشی را با ویژگیهای سنگهای مخزن نظیر‬ ‫لیتولوژی‪ ،‬تخلخل‪ ،‬نوع سیالات‪ ،‬اشباع شدگی و دیگر ویژگیهای مخزن را در غالب مدلهای تجربی بیان میکند‪ .‬با توجه به این‬ ‫موارد‪ ،‬در این تحقیق جهت دستیابی به یک مدل فیزیک سنگی‪ ،‬آزمایشهای آلتراسونیک بر روی نمونههای مغزه که از مخازن‬ ‫نفتی جنوب غرب ایران بدست آمده انجام شده است‪ ،‬در ادامه مدل فیزیک سنگی ژو و وایت (‪ )1334‬و مدل گاسمن (‪ )1341‬بر‬ ‫روی نگارهای پتروفیزیکی انجام شده و در ادامه با استفاده از نتایج مغزه مدل بدست آمده مورد ارزیابی قرار گرفته است‪ .‬نتایج نشان‬ ‫میدهد مدل فیزیک سنگ بدست آمده در این تحقیق با نتایج آزمایشهای آلتراسونیک همبستگی مناسبی داشته و جهت سنگهای‬ ‫کربناته میتواند مورد استفاده قرار گیرد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬آلتراسونیک‪ ،‬فیزیک سنگ‪ ،‬مدل سازی‪ ،‬جانشینی سیال‬ ‫‪Case study: Rock physic test in reservoir pressure and proposed rock physics model‬‬ ‫)‪Javad Sharifi 1, Mohammad Reza Sookoti 2 ([email protected]‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪In this paper, Shear wave velocity ratio pressure (Vp / Vs) as an important indicator for the detection of‬‬ ‫‪hydrocarbons, for the purposes of exploration and development has been considered. This ratio can be‬‬ ‫‪determined using petrophysical logs, that may invaded by well wall. Also that ratio can be measured in‬‬ ‫‪laboratory, that this is costly. Today, in industry use the rock physics modeling methods to estimate the Shear‬‬ ‫‪wave velocity ratio. Rock physics relationship between compression and shear wave velocity and geophysical‬‬ ‫‪data such as reservoir rocks with properties such as lithology, porosity, fluid type, saturation and reservoir‬‬ ‫‪characteristics expressed in the form of empirical models. In this study to achieve a rock physics model,‬‬ ‫‪ultrasonic testing on core samples which were obtained from one of the of the South West hydrocarbon‬‬ ‫‪such as Xu and White (1995) and Gassmann (1951), also reservoir, next using rock physics model‬‬ ‫‪petrophysical and core data model was evaluated. The results show that rock physics model obtained in this‬‬ ‫‪study with rock physics model has a good correlation with carbonate rocks.‬‬ ‫‪Keywords :Ultrasonic, Rock physics, Modeling, Fluid institution‬‬

‫اثر سیستم جمع آوري فاضلاب شهري مشهد بر آبخوان با استفاده از مدل ریاضی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دکتری هیدروژئولوژی‬،‫جواد اشجاری‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ هدف از این مقاله بررسی‬.‫عملیات احداث شبکه جمعآوری فاضلاب شهری در شهر مشهد آغاز شده و در حال توسعه میباشد‬ ‫ وضعیت‬،‫ برداشتها‬،‫ بدین منظور داده های چاه های مشاهدهای‬.‫اثر احداث شبکه فاضلاب بر وضعیت آب زیرزمینی منطقه میباشد‬

‫ و از مدول‬GMS ‫ سپس با استفاده از نرم افزار‬.‫و احجام عملکرد سیستم جمع آوری فاضلاب و تصفیه خانهها و غیره جمع آوری شد‬

‫ سپس سه‬.‫ مرحله کالیبراسیون و صحت سنجی در سالهای قبل از احداث شبکه صورت پذیرفت‬.‫ استفاده گردید‬MODFLOW ‫ در واقع با فعال بودن شبکه بهره‬.‫ در دوره های مختلف برآورد گردد‬،‫سنار یوی اصلی تعریف گردید تا بتوان اثر شبکه را در آن‬ -‫ بطور بسیار محلی افت تراز آب زیرزمینی ایجاد خواهد شد و با آزاد شدن آب از ذخیره استاتیک آبخوان باعث می‬،‫برداری فعلی‬ ‫ افت ایجاد شده نیز وسیعتر‬،‫ اما با گسترده شدن شبکه بهره برداری فاضلاب‬.‫شود که اثر تحمیلی افت در فاصله کوتاهی جبران گردد‬ ‫ این مسله حتی میتواند باعث تغییر جهت جریان آب زیرزمینی شده و مخاطرات زیست محیطی احتمالی‬.‫و عمیقتر میگردد‬ .‫همچون فرونشست زمین را نیز بهمراه داشته باشد‬ ‫ فاضلاب شهری‬،‫ مدل ریاضی‬،‫ مشهد‬،‫ آب زیرزمینی‬:‫كليد واژه ها‬ Mashhad’s sewage-water collecting system effects on aquifer using mathematical model Javad Ashjari, [email protected] Abstract: Sewage-water collecting system of Mashhad city is under construction and development. The object of this paper is to evaluate the sewage-water collecting system effects on groundwater condition of the region. So, the data of observation wells, groundwater exploitation, physical characteristics of sewage-water collecting system and refinery and etc. were collected. Then the data were processed by GMS software and module of MODFLOE. Calibration and verification of simulation carried out to find the suitable model by region. Three main scenarios were defined to help us to understand the sewage network effects on groundwater in various operational phases. The results show that the current active system of sewage network, the groundwater head will drop locally and the reduced recharge will impose more water release from groundwater storage. The impacted drawdown could be vanishing in short distance. By the more development of sewage network of the city, the induced drawdown could be extended vertically and laterally, which might change the groundwater flow direction and impact the region by serious environmental problems such as subsidence. Keywords : Groundwater, Mashhad, Numerical Modeling, sewage water

◊◊◊◊◊◊◊

‫کنکاشی بر زمین شناسی مهندسی و عوارض ژئومورفولوژیکی حاصل از فرونشست زمین در دشت نیشابور‬ 1‫ هادی شریفی‬،2‫زاده‬

‫ سیدرضا حسین‬،1،1*‫جعفر رکنی‬

[email protected]ir ‫ دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه فردوسی مشهد‬-1 [email protected] ‫ دکترای ژئومورفولوژِی و دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد‬-2 . [email protected] ‫ کارشناس ارشد اداره مخاطرات زمین شناختی اداره کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق‬-1

: ‫چکیده‬ ‫یکی از مخاطراتی که بشر در دهههای اخیر به ویژه در دشتهای آبرفتی با آن دست به گریبان بوده پدیده فرونشینی سطح زمین‬ ،‫ لغزش‬،‫ طوفان‬،‫ سیل‬،‫ خشکسالی‬،‫ نشست زمین یک مخاطره محیطی محسوب میشود و همانند سایر مخاطرات مانند زلزله‬.‫است‬ 1511 ‫ دشت حاصلخیز نیشابور با مساحت‬.‫ اجتماعی و عمرانی بهشمار میرود‬-‫ خزش و ریزش سدی در راه توسعه اقتصادی‬،‫بهمن‬ ‫ نشست زمین و ایجاد شکاف در بخشهای مختلف این دشت سبب تغییرات‬.‫کیلومترمربع در شمالشرق ایران واقع شده است‬ -‫ اندازه‬،‫ پیمایشهای صحرایی‬،‫ استفاده از دادههای ماهوارهای‬.‫ژئومورفولوژیکی در آن شده که در این مقاله بررسی گردیده است‬ ‫ در نهایت با بررسی وضعیت زمینشناسی‬.‫گیری و مطالعه تعدادی از عوارض و فرمهای ژئومورفیک بخشی از کار بوده است‬ ‫ نتیجهگیری در خصوص علل ایجاد فرمهای ژئومورفیک حاصل از نشست زمین منجر شده‬،‫مهندسی دشت و تقسیمبندی عوارض‬ ‫ متر در سال در بسیاری از مناطق منجر به بروز مخاطره ژئومورفولوژیکی فرونشست‬2 ‫ متر تا‬1/4 ‫ افت شدید آب زیرزمینی از‬.‫است‬ ‫تغییرات این اشکال در طول زمان موجب ایجاد فرمهای متفاوت و عوارض متعددی گردیده و‬.‫در دشت تراکمی نیشابور شده است‬ .‫این تغییرات همچنان ادامه داشته و در حال گسترش میباشد‬ ‫ دشت نیشابور‬،‫ تحولات ژئومورفولوژی‬،‫ زمین شناسی مهندسی‬،‫ شکافخوردگی زمین‬،‫ فرونشست زمین‬:‫كليد واژهها‬ An exploration of engineering geology and geomorphological changes of land subsidence in the Nishabur plain

Jafar Rokni, S.Reza Hossinzadeh, Hadi Sharifi Abstract: Subsidence is on of disasters that human has been grappling with it during the past decades. it is pondered as an environmental disaster and noticed as an obstacle in achieving the economic social civil objectives like other natural disaster e.g. earthquake, drought, flood, hurricane, landslide, avalanche, creep and collapse. The Neyshaboor fartile Plain is situated in the NE of Iran and has covered an area about 3477 km2. In this study the subsidence that occurred in the plain and subsequent openings/ grooves developed in the surface across the area, geomorphic shifts and grooves have been inspected. using Satellite data, field surveys and measured the number of geomorphic features have been involved in part of study. Finally check the status of engineering geology plain, classification of the features and conclusions made regarding the main causes behind the development of geomorphic features all the way after the subsidence. The great fall in the groundwater level from 0.5 – 2 m in year has resulted in geomorphic hazard of subsidence leading to emerge of gaps and openings across the Plain, the changes have, gradually, led to development of different shapes and numerous features. they are still in progress. Keywords: Land Subsidence, ground opening, engineering geology. geomorphic changess. Neyshabur Plain

‫روش تیسن یا تکنیکهاي درونیابی‪ :‬برآورد هیدروگراف واحد آب زیرزمینی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫زهره معصومی‪ ،‬دکتری ‪ ،GIS‬عضو هیات علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان و عضو پژوهشکده تغییر اقلیم و‬ ‫گرمایش زمین ‪[email protected]‬‬

‫ابوالفضل رضایی‪ ،‬دکتری هیدروژئولوژی‪ ،‬عضو هیات علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان و عضو‬ ‫پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین ‪[email protected]‬‬

‫چکیده‬ ‫هیدروگراف واحد آب زیرزمینی نقشی مهم و موثر در برآورد حجم مخزن‪ ،‬بیلان آب زیرزمینی و در نهایت مدیریت بهینه‬ ‫منابع آب یک دشت دارد‪ .‬در حال حاضر‪ ،‬برای محاسبه هیدروگراف واحد آب زیرزمینی در ایران با وجود روشهای درونیابی‬ ‫دارای دقت و سرعتعمل زیاد‪ ،‬از روش سنتی تیسن استفاده میشود‪ .‬در این تحقیق‪ ،‬سعی بر آن است که نتایج برآورد هیدروگراف‬ ‫واحد آب زیرزمینی حاصل از روش تیسن و روش وزندهی معکوس فاصله به عنوان یکی از روشهای درونیابی پر کاربرد با دقت‬ ‫بالا‪ ،‬با هم مقایسه شود‪ .‬برای نیل به این هدف‪ ،‬دشتهای زنجان (با شبکه پیزومتری پراکنده و نسبتا نامنظم) و گیلان (با شبکه‬ ‫پیزومتری متراکم و منظم) به عنوان مطالعه موردی انتخاب شدند‪ .‬مجذور میانگین مربعات (‪ )RMSE‬نقاط کنترلی برای وزندهی‬ ‫معکوس فاصله و تیسن به ترتیب در دشت زنجان بطور متوسط ‪ 1/15‬و ‪ 15/31‬و در دشت گیلان بطور متوسط ‪ 1/14‬و ‪ 1/01‬بدست‬ ‫آمد که نشان میدهد روش وزندهی معکوس فاصله بخصوص در شبکه پیزومتری نامنظم و پراکنده از دقت بالاتری نسبت به روش‬ ‫تیسن برخوردار میباشد‪ .‬در ضمن در شرایط وجود شبکه منظم‪ ،‬دقت هر دو روش افزایش پیدا میکند‪ .‬همچنین نتایج حاکی از آن‬ ‫است که همواره روش تیسن مقادیر هیدروگراف را نسبت به روش وزندهی معکوس فاصله‪ ،‬بیشتر برآورد میکند که این میتواند‬ ‫خطای زیادی را وارد محاسبات حجم ذخیره و بیلان آب زیرزمینی نماید‪.‬‬ ‫كليد واژهها‪ :‬هیدروگراف واحد آب زیرزمینی ‪ ،‬تیسن‪ ،‬وزندهی معکوس فاصله‪ ،‬زنجان‪ ،‬گیلان‬ ‫‪Thiessen Polygon or Interpolation techniques: Groundwater Unit Hydrograph‬‬ ‫‪Zohreh Masoumi1, Abolfazl Rezaei2‬‬ ‫‪1‬‬ ‫‪Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected]‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected]‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪Preparing groundwater unit hydrograph is an important and effective step in estimation of the storage capacity‬‬ ‫‪and groundwater budget as well as optimum management of water resources in an aquifer. Now, in Iran, unit‬‬ ‫‪hydrograph is calculated using classical Thiessen polygon method whereas the interpolation methods with‬‬ ‫‪higher precision are available. This study compares the results of Thiessen and inverse distance weighting‬‬ ‫‪(IDW) methods to explore their precision in estimation groundwater unit hydrograph. For this goal, Zanjan plain‬‬ ‫‪with sparse and disordered piezometric network and Gillan plain with high resolution and dense piezometric‬‬ ‫‪network are studied. The average of RMSE in controlling points for IDW and Thiessen methods is respectively‬‬ ‫‪7.04 and 14.97 in Zanjan plain and 1.15 and 1.80 in Gillan plain. Generally, the results indicate that IDW‬‬ ‫‪technique has a greater precision in comparison with Thiessen polygon method, especially in the spares and‬‬ ‫‪disordered piezometric network. Furthermore, the precision of both method increases with denser piezometric‬‬ ‫‪network.‬‬ ‫‪Keywords: Groundwater Unit Hydrograph, Thiessen Polygon, IDW, Zanjan, Gilan‬‬

‫ارزیابی ویژگیهاي زمینشناسیمهندسی منابع قرضهي سنگی قابل کاربرد در سدهاي سنگریزهاي در‬ ‫محدودهي شهرستان بانه‬

[email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسیارشد زمینشناسی مهندسی دانشگاه تربیتمدرس‬،‫حسین جلیلیان‬

‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ عضو هیأت علمی گروه زمینشناسیمهندسی‬،‫ماشاالله خامهچیان‬ ‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ عضو هیأت علمی گروه زمینشناسیمهندسی‬،‫محمدرضا نیکودل‬ : ‫چکیده‬ ‫بررسی ویژگیهای سنگهای مصرفی در سازههای هیدرولیکی به دلیل گران بودن ساخت این سازهها و عدم امکان بازسازی‬ ‫ در این راستا‬.‫ بنابراین ارزیابی ویژگیهای مهندسی آنها از اصول اولیهی کار است‬.‫آنها از اهمیت زیادی برخوردار میباشد‬ -‫ دوامداری و مقاومتی نمونه سنگ‬،‫ در این تحقیق خصوصیات فیزیکی‬.‫ارزیابی ویژگیهای فیزیکی و مقاومتی نقش مهمی دارند‬ ‫ بدین منظور از‬.‫ نقطه در شهرستان بانه جهت کاربرد در بدنهی سدهای سنگریزهای بررسی شدهاست‬4 ‫های برداشتشده از‬ -‫ آزمایشهای تعیین ویژگیهای فیزیکی شامل دانسیته و وزن‬.‫رخنمونهای سنگی موجود در منطقه نمونهبرداری صورت گرفت‬ ،‫ سیکل‬14 ‫ همچنین آزمایش تعیین شاخص دوام وارفتگی در‬.‫ جذبآب و تخلخل بر روی نمونه ها صورت گرفت‬،‫مخصوص‬ ‫ آزمایش تعیین مقاومت تک محوری و‬، ‫سیکل‬14 ‫ آزمایش دوام در مقابل محلول سولفاتسدیم در‬،‫آزمایش سایش لسآنجلس‬ ‫ در نهایت براساس نتایج آزمایشهای انجامگرفته‬.‫آزمایش بارنقطهای در دو حالت خشک و اشباع بر روی نمونهها انجام شد‬ .‫ترتیب اولویت این نمونهها برای استفاده در بدنه سدهای سنگریزهای تعیین شد‬ ،‫ شهرستان بانه‬،‫ سد سنگریزهای‬،‫ ویژگیهای مقاومتی‬،‫ دوامداری سنگ‬،‫ ویژگیهای فیزیکی‬،‫(منابع قرضه سنگی‬:‫كليد واژه ها‬ )‫زمینشناسی مهندسی‬ Evaluation of the Engineering Geological Characteristics of Rock Borrow Materials Applicable in Structures within the Bane Township. Rockfill Dam Hosein Jalilian 1, MashaAlah KhamehChiyan 2 ,MohamadReza Nikudel Abstract: Evaluation of Characteristics of rocks used in hydraulic structures due to the high cost of construction of these structures and the impossibility of rebuilding them is very important. Therefore evaluation of the engineering properties of them is basic principle. In this regard, evaluation of physical properties and strength have an important role. In this study, physical properties, durability and strength of rock samples taken from 5 points structures is investigated. Experiments to determine the within the Bane township for use in the rockfill dam physical properties of density and specific gravity, water absorption and porosity of the samples were taken. Also the tests: slake durability, abrasion Los Angeles, durability against sodium sulfate solution, uniaxial strength and point load test in both dry and saturated were performed on the samples. Finally by results of tests structures embankments were determined. carried out priorities of these samples for the use in the rockfill dam Keywords :( Engineering Geology, Rock Borrow Materials, Rockfill Dam, Physical characteristics, Durability, Bane Township)

‫تخمین مقاومت فشاري تک محوره سنگ تراورتن از روي چکش اشمیت توسط مدلسازي‬ )ANFIS(

◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی مهندسی معدن دانشگاه تهران‬،‫امیر حکمت شعار‬ [email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی مهندسی معدن دانشگاه تهران‬،‫مسعود عبدالهی‬ [email protected] ،‫ کارشناس آزمایشگاه مکانیک سنگ دانشگاه تهران‬،‫محمد ابدالی‬

: ‫چکیده‬ ‫ این پارامتر را می توان به‬.‫ ) جزء مهم ترین پارامترهای سنگ در مطالعات مکانیک سنگ است‬UCS( ‫مقاومت فشاری تک محوره‬ .‫صورت مستقیم در آزمایشگاه تعیین کرد و یا به صورت غیر مستقیم با روش های ارائه شده نظیر آزمایش چکش اشمیت تخمین زد‬ ‫ گرچه‬.‫سریع تر و ارزان تر از اندازه گیری مستقیم آن است‬،‫تخمین مقاومت فشاری تک محوره با عدد چکش اشمیت بسیارآسان تر‬ ‫ در این پژوهش‬.‫روابط بسیاری بین مقاومت فشاری تک محوره و عدد چکش اشمیت ارائه شده است اما اکثر آن ها دقیق نمی باشند‬ ‫ نمونه سنگ تراورتن انجام شده است که با استفاده از مدل سازی به وسیله سیستم استنتاج عصبی فازی تطبیقی‬11 ‫مطالعه بر روی‬ ‫ ) سعی در تخمین رابطه بین مقاومت فشاری تک محوره و عدد چکش‬Multiple Regression( ‫) و رگرسیون چندگانه‬ANFIS( ‫ و رگرسیون چندگانه نشان می دهد که عملکرد مدل ارائه‬ANFIS ‫ نتا یج به دست آمده با مقایسه مدل‬.‫اشمیت و چگالی شده است‬ .‫ با استفاده از شاخص های عملکرد آماری بهترین پیش بینی را نسبت به سایر روابط دارد‬ANFIS ‫شده توسط‬ ‫ رگرسیون چندگانه‬،‫ تراورتن‬،‫ چگالی‬،‫ انفیس‬،‫ چکش اشمیت‬، ‫ مقاومت فشاری‬:‫كليد واژه ها‬ Estimation of uniaxial compressive strength of Travertine by Schmidt hammer test using ANFIS modelling Amir Hekmat Shoar, [email protected] [email protected]_Masoud Abdollahi, m Mohammad Ebdali, [email protected] Abstract: Uniaxial compressive strength (UCS) is one of the most important parameters in rock mechanics, and can be measured directly through a uniaxial compression test in a laboratory or can be estimated indirectly through an indirect method such as Schmidt hammer test. The general tendency to predict the Uniaxial compressive strength of rocks is to use simpler, quicker, and less costly rock test such as the Schmidt hammer test. However, there are many relationships between UCS and Schmidt hammer rebound number but most of them are not accurate. The study material covers 33 rock cores of travertine. This paper describes the construction of adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS) model for predicting the UCS by Schmidt hammer rebound number and density. The results of the constructed ANFIS and multiple regression models were compared. ANFIS model exhibits better prediction performance according to statistical performance indicators. Keywords: UCS, Schmidt hammer, ANFIS, density, travertine, multiple regression

‫استفاده از داده هاي استر براي تهیه نقشه لیتولوژي و نهیه تقشه خطر فرسایش ختدقی در جنوب رشته کوه هاي‬ ‫زاگرس ایران‬

‫چکيده‬ ‫فرسایش خاک از عوامل اصلی اصلی ت خریب سرزمین در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد ‪ .‬فرسایش خاک از نوع خندقی از‬ ‫مهمترین عوامل تخریب اراضی در جنوب ایران می باشد‪ .‬با توجه به مطالعات زیادی که انجام شده نقش لیتولوژی ‪ ،‬پوشش گیاهی‪،‬‬ ‫تغییر کاربری اراضی‪ ،‬تغییرات اقلیمی بر روی توسعه و گسترش این نوع از فرسایش ابی به خصوص خندقی تانیر گذار می باشد‪ .‬با‬ ‫توجه به نقش اساسی نوع لیتولوژی در فرسایش ابی علی الخصوص فرسایش ختدقی در این تحقیق از داده های استر و داد ه های زمینی‬ ‫از فرسایش خندقی با استفاده از روش داده کاوی نقشه های لیتولوژی و حساسیت به خندق تعیین می گردد‪ .‬در این تحقیق با استفاده‬ ‫روش نسبت باتده های مادون قرمز نزدیک قادر به شناسایی سازندهای مختلف در حوزه مزایجان در جنوب زاگرس می باشیم‪ .‬در تهیه‬ ‫نقشه ی حساسیت به فرسایش خندقی با استفاده از داده های استر و نقاط فرسایش خندقی مدل اماری مکسنت جهت پیشگویی مناطق‬ ‫حساس به کار یرده شد‪ .‬در این روش بانده های داد ه های استر به عنوان متغییر مستقل و نقاط فرسایش خندقی به عنوان متغییر وابسته‬ ‫به کار برده شد‪ .‬نتایح حاصل از این تحقیق نشان داد که اراضی جنوب و جنوب غرب حوزه مورد مطالعه به دلیل رسویات و سازنده‬ ‫های حساس به فرسایش با درصد بالای رسویات کوارترنری و مواد الوویال حساسیت بیشتری به فرسایش دارند در حالی که مناطقی با‬ ‫درصد بالای رسوبات کربنات مقاوت بیشتری در برابر فرسایش دارند‪.‬‬ ‫كلمات كليدی فرسایش خندقی‪ ،‬داده های استر‪ ،‬سیستم اطلاعات جغرافیایی ‪ ،‬زمین شناسی‬

‫‪(Using multispectral remote sensing, GIS and stochastic modeling to assessment of gully erosion‬‬ ‫)‪A case study: in the Southwest Iran‬‬

Reza Zakerinejad1,2,*, Adel Omarn4,2 Volker Hochschild2, Michael Maerker2,3 1 2

Department of Physical Geography, University of Tübingen, Rümelinstr. 19-23, 72070Tübingen, Germany; 3

4

Faculty of Desert Studies, Semnan University, Semnan, Iran

Department of Earth Sciences, University of Florence, Via La Pira 4, 50121 Florence, Italy

Department of Science and Mathematical Engineering, Faculty of Petroleum and Mining Engineering, Suez University, Egypt.

*

Author to whom correspondence should be addressed; E-Mail:[email protected];Tel.: +4915252041457

Abstract: Soil erosion in arid and semi-arid areas in Iran is a major environmental threat. Soil erosion in form of gullies is very common especially in the South and Southwest of Iran. According to previous research in the area the influence of lithology, vegetationdensity, climate change as well as land use and land cover change are effective drivers for soil loss in general and gully erosion in particular. The overall objective of this research is to assess the relation between substrates, lithology and the spatial distribution of gullies in the Mazayjan basin in Southwest Iran. In this study data was collected by field survey, aerial photo interpretation, and ASTER (Advanced Space borne Thermal Emission and Reflection Radiometer) multispectral image analysis. The spatial gully susceptibility modeling was performed with a GIS-based statistical mechanics approach (Maxent) taking into accountthe factors most likely influencing the spatial distribution of gully erosion. In this study we focus on different ASTERbands ratios. The results show on the one hand that the multispectral analysis of the ASTER data yield valuable results in terms of mineral differentiation of the Zagros Mountain area and hence, can be utilized as a useful tool for lithological mapping.On the other hand the statistical mechanics approach used to assess the relation between existing gully locations and the combinations of predictor variables show that gullies have a high probability in areas with high amounts of salt, gypsum and marl especially in the plain part of the study area. The model performanceshowed a very high accuracy both for train and test data.The spatial prediction highlights a concentration of gully erosion in the areas of eolic sediments on top of alluvial substrates. Keywords: Gully erosion, ASTER data, GIS

Application of the Hilbert-Huang Transform to Improve Interpretation Site Response Mehrdad Ansaripour 1(phd student, [email protected]) Habib Rahimi 2 (assistant professor, [email protected])

1

Earth Physics Department, Institute of Geophysics, University of Tehran Earth Physics Department, Institute of Geophysics, University of Tehran

2

Abstract: Hilbert-Huang transform (HHT) has increasingly been enjoyed for dealing with non-stationary and non-linearity features of natural signals. Inherently, this method integrates empirical modal decomposition (EMD) and Hilbert Spectral Analysis in the unitary framework promulgated within engineering and seismological applications as an appropriate alternative of Fourier analysis. Particularly, Fourier transform is unable to extract transient phenomena effectively and this deficiency stems mostly from corresponding Complex Exponential Functions which employed for expanding. These functions decentralized in both time and frequency domain and regarding this drawback, EMD adaptively invokes a robust way to treat these local variations. Its underlying assumption is a time series could be divided into several intrinsic oscillating mode functions (imf) conveying parts of entire information of signal. To this end, we introduced this novel method through examining its capability by merging it with wellknown H/V ratio method. Obtained results corroborate efficiency of this technique for using in other routine processing. Keywords: Hilbert-Huang transform, Fourier transform, Empirical Mode Decomposition, H/V ratio method

Statistical parameter study of conductive anomalies and concept of a flow pattern in shelf environment: instance of the regions IFOU, GBEKE (Centre region of Cote d’Ivoire) and BAGOUE (North region of Cote d’Ivoire) Kouao Laurent, K.1, Loukou Nicolas, K.2 1 Doctoral Student of Department of Earth Sciences and Mining Resources (UFR STRM), University of Felix HOUPHOUET BOIGNY of Abidjan, +22507054290, Cote d’Ivoire, [email protected] 2 Assistant professor, Laboratory of Applied geophysics of University Felix HOUPHOUET BOIGNY of Earth Science and Mining Resources department, +225 07112337, Cote d’Ivoire, [email protected] Abstract: During the last decades and due to the succession of crises and climate change, access to drinking water in our countries in Africa and more precisely in Côte d’Ivoire has become a crucial issue. In Côte d’Ivoire, the different boreholes provided to the rural population in 24 villages in the regions of BELIER, IFOU, GBEKE and BAGOUE, were not successful in the long term. These holes were victims of a decline of the water and/or bad choices in its implementation despite the use of geophysical prospecting. The interest was to design a flow rate pattern before drilling through the study of parameters conductive anomalies which could both quantify the underground reservoir before drilling and precisely define the ideal anomaly and to provide a theoretical drilling flow to reduce the negative drilling in upcoming campaigns. The use of geophysical methods dragged electrical, electrical surveys coupled with principal component analysis (PCA) and multiple (ACM) have defined our results. Those the comparative analyses with flows concerned different parameters namely the shape, type, power (P), the amplitude (A) and the depth of the anomaly, and the degree of fracturing the rock (IF), allowed to offer productive anomalies and design a flow model that will help now choosing drilling sites. After the efficiency test, the theoretical flow model (QT) prepared on locations 24, has mounted a success rate of 66.67% (16 locations) for which the theoretical flow rate calculated before the implantation of the drill was the same as the flow rate found after drilling.

Keywords: Geophysical anomaly, flow, drilling, Cote d’Ivoire

.‫ گرمایش جهانی‬،‫ خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک‬،‫ خصوصیات خاکی‬:‫كليد واژه ها‬ Edaphic properties affecting soil carbon sequestration in semi arid rangelans (Case Study: Bajgah Rangelands) Sayed Fakhreddin Afzali, Faculty of Natural Resource and Environmental Engineering Department, Shiraz University, ([email protected]), Bijan Azad, MSc Of Desert Region Management, Shiraz University, ([email protected]) Abstract: Rangelands have high potential of the carbon dioxide atmosphere sequestration due to a large extent on the planet. One of the major factors that influence soil carbon sequestration in rangelands is soil physical and chemical properties. In this research the effect of soil physical and chemical factors on soil carbon sequestration were studied in rangelands of Bajgah. After removing the litter layer, 30 soil samples were taken randomly from the surface of Bajgah rangelands from a depth of 0-20 cm and in the laboratory, soil physicochemical properties was determined. The result showed a positive correlation between the precentage of organic carbon (%OC) and electrical conductivity (EC) with soil carbon sequestration. Also the results showed that 95% of changes in soil sequestration justified by the %OC and soil bulk density in the rangelands of Bajgah. Keywords : Edaphic properties, Soil physical and chemical factors, global warming.

(Poster Presentation) Earth Science for Sustainable Development

Sensitivity analysis of the hydraulic behavior of Kermanshah GMS ‫تحليل حساسيت رفتار هيدروليکی آبخوان دشت مياندربند كرمانشاه با استفاده از نرم افزار‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی‬،‫حسنا کیانی نسب‬ [email protected] ،‫ دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دانشکده علوم زمین‬،‫ دانشیار هیدروژئولوژی‬،‫محمد نخعی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه ایلام‬،‫ دانشکده کشاورزی‬،‫ دانشیارهیدروژئولوژی‬،‫حاجی کریمی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ قطعیت پیشبینیهای انجام شده بر اساس‬.‫مدل ابزاری است جهت نمایش و بیان واقعیت که به صورت نسخهای ساده طراحی گردد‬ ‫ با توجه به دادههای‬.‫ که مدل تا چه حد بتواند شرایط واقعی را تخمین بزند‬،‫مدل های آب زیرزمینی در ارتباط با این مسئله است‬ .‫ شناخت کامل سیستم جریان آب زیرزمینی یک سفره غیرممکن است‬،‫اندک که باعث عدم قطعیت در برخی از پارامترها میشود‬ ‫توسط کد مادفلو‬،‫ کیلومتر مربع‬115 ‫ با مساحت تقریبی‬،‫در این تحقیق سیستم جریان آب زیرزمینی آبخوان دشت میاندربند کرمانشاه‬ ‫ متر واسنجی‬1,61 ‫ قابل قبول‬RMSE ‫ مدل در شرایط پایدار برای یک ماه با خطای‬.‫ شبیه سازی شد‬GMS10.1 ‫ در نرمافزار‬2114 ‫ نتایج نشان میدهد‬.‫ پس از تعیین هدایت هیدرولیکی آبخوان حساسیت مدل نسبت به پنج پارامتر مهم مورد آنالیز قرار گرفت‬.‫گردید‬ ‫که مدل بیشترین حساسیت را به کاهش سطح آب رودخانه و تغییرات بار هیدرولیکی در مرزهای مدل و کمترین حساسیت را نسبت‬ .‫به هدایت هیدرولیکی نشان میدهد‬ ‫ هدایت هیدرولیکی‬،‫ دشت میاندربند‬،‫ مدلسازی‬،‫ عدم قطعیت‬،‫ تحلیل حساسیت‬:‫كليد واژه ها‬ yandarband Plain aquifer using GMS MSensitivity analysis of the hydraulic behavior of Kermanshah software 1 Hosna Kianinasab , [email protected], Mohammad Nakhaei2, [email protected], Haji Karimi3, [email protected] Abstract: A model is a tool designed to represent a simplified version of reality. The validity of predictions depends on how well the model approximates field conditions. Due to limited available data, which resulted in in uncertainty in some parameters, it is impossible to understand completely the ground water flow system in an aquifer. In this research the hydraulic behavior of Kermanshah Myandarband aquifer, having an area about of 304 km2, was simulated using MODFLOW2005 cod in GMS10.1 interface. The model is calibrated for one month in steady state with acceptable RMSE about 0.67 meters. After determining the hydraulic conductivity, the sensitivity of model to the five most important parameters were analyzed. The result indicated that the model has the most susceptibility to the lowering the water level of the river and the change in hydraulic head on model's boundary, however, it has less sensitivity to hydraulic conductivity. Keywords: Sensitivity analysis, Uncertainty, Simulation, Myandarband aquifer, hydraulic conductivity

‫بررسی زمان تاخیر تاثیر بارش بر منابع آب زیرزمینی دشت زنجان‬ [email protected] .‫ دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان‬،‫ دانشجوی دکتری‬.‫امیر صادقی باقرآبادی‬

‫ابوالفضل رضایی‪ ،‬دکتری هیدروژئولوژی‪ ،‬عضو هیات علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان و عضو پژوهشکده‬ ‫تغییر اقلیم و گرمایش زمین ‪[email protected]‬‬ ‫ثریا جلیلی‪ .‬کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی ‪[email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چكیده ‪:‬‬ ‫آگاهی از مدت زمان تاخیر تاثیر بارش و خشکسالی بر منابع آب زیرزمینی از دیدگاه مدیریت منابع آب و برنامهریزی‬ ‫بسیار هائز اهمیت میباشد‪ .‬در این مطالعه بمنظور بررسی زمان تاخیر تاثیر بارش و خشکسالی بر منابع آب زیرزمینی‬ ‫دشت زنجان از میزان ضریب همبستگی شاخص بارش استاندارد (‪ )SPI‬ماهانه و نوسانات تراز آب زیرزمینی ( بهمن‬ ‫‪ 0830‬تا اسفند ‪ )0830‬مربوط به ‪ 04‬پیزومتر استفاده شده است‪ .‬برای تعیین ضرایب همبستگی بین سری زمانیهای‬ ‫‪ SPI‬و نوسانات تراز آب زیرزمینی‪ ،‬کدهای مربوطه در نرم افزار متلب نوشته شد‪ .‬نتایج نشان میدهند که زمان تاخیر‬ ‫تاثیر بارش در نقاط مختلف دشت بسته به عمق آب زیرزمینی و نزدیکی به ارتفاعات و رودخانه زنجانرود بسیار متفاوت‬ ‫است‪ .‬در پیزومترهای با عمق آب زیرزمینی کم که معمولا در نزدیکی زنجانرود قرار دارند‪ ،‬بیشترین ضریب همبستگی با‬ ‫‪ 4 SPI‬الی ‪ 00‬ماهه بدست آمد‪ .‬بتدریج با افزایش عمق آب زیرزمینی (بویژه با دور شدن از زنجانرود و نزدیکی به دامنه‬ ‫ارتفاعات)‪ ،‬دامنه تغییرات زمان تاخیر تاثیر بارش بر آب زیرزمینی‪ ،‬افزایش مییابد به گونهای که بیشترین ضریب‬ ‫همبستگی نوسانات تراز آب زیرزمینی برای ‪SPI‬های ‪ 00‬الی ‪ 93‬ماهه محاسبه گردید‪ .‬بطورکلی در بخش خروجی‬ ‫حوزه که عمق آب زیرزمینی کمتر است‪ ،‬زمان تاثیر بارش کوتاهتر است ولی در بخش ابتدایی حوزه که عمق آب‬ ‫زیرزمینی بیشتر است‪ ،‬زمان تاخیر تاثیر بارش طولانیتر است و میانگین کلی زمان تاخیر دشت زنجان ‪ 89‬ماه میباشد‪.‬‬ ‫کلید واژه ها‪ 0‬خشکسالی‪ ،‬آب زیرزمینی‪ ،SPI ،‬ضریب همبستگی‬

‫‪Time-Lag Responses of Groundwater to Precipitation in Zanjan Plain‬‬ ‫‪Amir Sadeghi-Bagherabadi1, Abolfazl Rezaei2, Soraya Jalilli3‬‬ ‫‪1‬‬ ‫‪Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected]‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected]‬‬ ‫‪3‬‬ ‫‪MSc. Hydrogeology, [email protected]‬‬

Abstract: Time-lag responses of groundwater to precipitation is very important for optimal management and programming of water resources in any catchment. This study explores the time-lag responses of groundwater to precipitation and drought in Zanjan Plain using correlation coefficient between groundwater fluctuations at 54 piezometers and different time scales of standard precipitation index (SPI). Some MATLAB codes are written for calculating correlation coefficients values as well as for interpolation of zoning maps. The results indicate that the lag-time responses of groundwater to precipitation is various across Zanjan Plain depends on groundwater depth, distance to Zanjanrood River and closeness to the surrounding highlands. The piezometers with shallow water table show the better correlation coefficient with 4 to 15 month SPIs. By increasing depth of groundwater (specially far from Zanjanrood River and near the surrounding highlands), the lag-time response of groundwater to precipitation gradually is increased since the piezometers with deep water table show the better correlation coefficient with 25 to 69 month SPIs. Generally, in the downstream area of the plain with shallower groundwater depth, the lag-time response is quicker than that of the upstream area with deeper groundwater depth. The average lag-time of responses of Zanjan Plain groundwater to precipitation is 36 month. Keywords: Drought, Groundwater, SPI, Correlation Coefficient

◊◊◊◊◊◊◊

‫تحلیل پایداري و ارائۀ سیستم نگهداري تونل انتقال آب نیروگاه تلمبه ذخیرهاي آزاد‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

[email protected]

‫ علی عالی انوری‬،1‫مجتبی مصفّا‬

‫ دانشگاه کاشان‬،‫ دانشکدۀ مهندسی‬،‫ گروه مهندسی معدن‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد‬1

[email protected]

‫ دانشگاه کاشان‬،‫ دانشکدۀ مهندسی‬،‫ گروه مهندسی معدن‬،‫ استادیار‬2 ◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫ از مخزن سد آزاد تا مغار نیروگاه از ضخامت لایه های اسلیت و فیلیت‬،‫در طول مسیر تونل انتقال آب نیروگاه تلمبه ذخیرهای آزاد‬ ،‫ به دلیل تفاوت خصوصیات ژئومکانیکی این واحد ها و حضور آب‬.‫کاسته و لایه های ماسه سنگ دگرگون شده افزایش می یابند‬ ‫ در این مقاله براساس اطلاعات به دست آمده از برداشت‬.‫واکنش این واحدها در برابر حفاری و پایداری پس از آن متفاوت است‬ ‫ پایداری هرکدام از واحدها با استفاده از روش‬،‫ گمانه های اکتشافی مسیر تونل و برداشت های حین اجرا‬،‫های زمین شناسی مهندسی‬ ‫ و در روش عددی از روش‬Q ‫ و‬RMR ‫ در روش تجربی از دو طبقه بندی‬.‫های تجربی و عددی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند‬ ‫ روش های تجربی برای واحدهای دارای اسلیت و فیلیت با میان لایه های آهک‬.‫) استفاده شده است‬FLAC3D( ‫تفاضل محدود‬ ‫ نتایج عددی نشان می دهند جابجایی ها در طول مسیر‬.‫سیستم نگهداری سنگین تری نسبت به لایه های ماسه سنگی پیشنهاد می کنند‬ 4 ‫تونل کم بوده و برای کنترل آن ها در واحد دارای اسلیت با میان لایه های آهک سیستم نگهداری شامل شاتکریت با ضخامت‬ ‫ سانتی متر پیشنهاد‬4 ‫ و در سایر واحدها سیستم نگهداری شاتکریت با ضخامت‬5 ‫سانتی متر و میل مهار به صورت موضعی با طول‬ .‫شده است‬ .‫ تفاضل محدود‬،Q ‫ و‬RMR ‫ طبقه بندی‬،‫ پایداری تونل‬،‫ نیروگاه تلمبه ذخیره ای‬:‫كليد واژه ها‬ Stability analysis and offering support system of azad pumped storage power plant water tunnel Mojtaba Mosaffa1, Ali Aalianvari2 1 Masters student, Faculty of Engineering, University of Kashan, [email protected] 2 Assistant Professor, Faculty of Engineering, University of Kashan, [email protected]

Abstract: Along the water tunnel of azad pumped storage power plant, the slate and phyllite layers thickness from the azad dam reservoir into the power cavern to decrease and increase metamorphosed sandstone layers thickness. Because of the differences geomechanical properties of geology units and existence of water, they respond different against drilling and stability. In this paper, based on information obtained from engineering geologic interpretations, exploration boreholes of tunnel route and asbuild, the stability of each the units using experimental and numerical methods has been analyzed. In experimental method has been used from RMR and Q categories and in numerical method from finite difference method (FLAC3D). Experimental methods for units contains slate and phyllite with between layers of limestone suggest heavier support system than the sandstone layers. Numerical results show that displacements along the tunnel route is low and to controlling in unit contains slate with between layers of limestone, shotcrete support system with thickness of 5 cm and spot bolting with length of 4 m and in other units shotcrete support system with a thickness of 5 cm is recommended. Keywords: Pumped Storage Power Plant, Tunnel Stability, RMR and Q Category, Finite Difference.

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی تاثیر زمینشناسی و مهندسی واحد چغلوندي بر تونل هاي راه آهن‬ )‫(مطالعه موردي تونل گرمابله‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ‫ کارشناس ارشد زمین شناسی مهندسی‬،‫حجت اله میرزاوند‬

‫ کارشناس ارشد زمین شناسی ساختمانی‬،‫احسان کاظمی صفا‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫سابقه بکارگیری دانش زمین شناسی درپروژه های مهندسی راه نشان از این واقعیت دارد که ازسالهاپیش استفاده ازاین تخصص‬ ‫بطور مداوم روبه افزایش می باشد باتوجه به اینکه اهمیت استفاده ازروش مناسب مطالعات زمین شناسی همراه با پیاده سازی‬ ‫ساختارمنطقی اینگونه مطالعات درطرح های عمرانی برکسی پوشیده نیست انجام مطالعات زمین شناسی و روش صحیح بکارگیری‬ ‫ مقطع مورد مطالعه تونل قوسی به‬.‫آن درپروژه های مهندسی راه باعث صرفه جویی درهزینه و زمان انجام پروژه های مذکور میشود‬ ‫ جهت بررسی تاثیر خصوصیات‬.‫ متر در دامنه ارتفاعات مشرف به ایستگاه محلی با روند تقریبا شمالی_جنوبی میباشد‬521 ‫طول‬ ‫ پارامترهای ژئومکانیکی بخشهای مجزای تشکیل دهنده‬،‫مهندسی و زمینشناسی بر تونل به ویژه از دیدگاه کلاسه بندی مهندسی‬ ‫ مقطع مورد‬.‫ جهت تحلیل کلاسه بندی مهندسی از روش تجربی استفاده شده است‬.‫مقطع مورد بحث در واحدچغلوندی ارائه شده اند‬ ‫ سنگ آهک خرد شده معروف به زون‬،‫( از جنس سنگ آهک توده ای‬Ta1, Tb1, Ta2, Tb2, Tc) ‫ بخش‬4 ‫مطالعه دارای‬ ‫ جهت پیشروی درطول مسیر در نقاط مختلف با توجه به کلاسه بندی واحد سنگی تمهیدات‬،‫خردشده و لایه شیلمارنی می باشد‬ .‫مهندسی مناسب موقعیت واحد سنگی انجام شده است‬ :‫ زمین شناسی‬، ‫ چغلوندی‬،‫ تونل‬:‫كليد واژه ها‬ The effect of engineering and geological Chghlvndy unit on rail tunnel (The tunnel is part Grmablh) Hojat Mirzavand 1, Ehsan kazemi safa 2 Abstract: Application of knowledge in engineering geology and history of the show is the fact, That Azsalhapysh use this expertise is continuously increasing. Given the importance of using proper technique geological studies along with the implementation of the Plan of development Sakhtarmntqy it is not secret; Geological studies and the correct way to apply it in engineering projects, saving the cost and time to complete the project. Arched tunnel with a length of 420 m sections of the mountain range overlooking the local station along the process is almost Shmaly_Jnvby. To evaluate the effect of the tunnel, especially from the perspective of engineering and geological engineering classification, Geomechanical parameters of the components discussed in the section Chghlvndy unit are provided. The experimental method was used to analyze Classifieds engineering. Studied The limestone mass, crushed limestone that is known to split zone is sections 5 parts (Ta1, Tb1, Ta2, Tb2, Tc) Shylmarny layer. Keywords :( tunnel, Chghlvndy, geology)

‫ جوشقان) با نگرش به منبع تغذیه چشمه ها‬،‫ نیاسر‬،‫بررسی کیفی چشمه هاي کارستی کاشان (فین‬ ‫ تهران‬،‫ دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال‬،‫ کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی‬،‫سپیده رضوانی‬ [email protected]

‫ تهران‬،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی‬،‫حمید رضا ناصری‬ [email protected]

‫ تهران‬،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی‬،‫فرشاد علیجانی‬ [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ برای بررسی هیدروژئوشیمی منابع آب کارستی کاشان‬.‫آب های زیرزمینی از منابع اصلی شرب و کشاورزی در هر منطقه می باشند‬ ‫ هدف از این تحقیق‬.‫ نام برده شده است‬،‫ به عنوان مهم ترین تخلیه کنندۀ اصلی منابع کارستی‬،‫از اطلاعات شیمی آب چشمه ها‬ ‫ عوامل تکتونیکی و گسل های‬.‫بررسی خصوصیات هیدروژئوشیمی چشمه های کارستی و منشأ آن ها با تأکید بر جنس سازند است‬ ‫ جهت بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب چشمه‬.‫اصلی و فرعی نقش اساسی در شکل گیری و تکوین این چشمه ها دارند‬ ‫ کاتیون ها و آنیون های اصلی‬،‫ اسیدیته‬،‫ کل مواد جامد محلول‬،‫ هدایت الکتریکی‬،‫ میزان آبدهی‬،‫ نیاسر و جوشقان‬،‫های کارستی فین‬ ‫ تغییرات کم دبی و هدایت الکتریکی چشمه فین بیانگر وجود سیستم جریان افشان در‬.‫چشمه ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند‬ ‫ چشمه نیاسر بی‬،)‫ طبق نمودار پایپر نوع آب چشمه فین بی کربنات(سولفات) – کلسیک(منیزیک‬.‫آبخوان کارستی محدوده می باشد‬ ‫ احتمالا وجود یون سولفات در آب های‬.‫ سدیک (کلسیک) می باشند‬-)‫ کلسیک و چشمه جوشقان سولفات(بی کربنات‬-‫کربنات‬ .‫محدوده به خاطر رسوبات سولفاته (مارن های ژیپس دار سازند قم و رسوبات ژیپس سازند قرمز فوقانی) است‬ ‫ کاشان‬،‫ چشمه فین‬،‫ سیستم جریان افشان‬،‫ هیدروژئوشیمی‬:‫كليد واژه ها‬ Kashan with emphasis on recharge source ٫quality analysis of karstic springs (Fin, Niyasar, Joshaghan) Sepideh Rezvani 1 Hamid Reza Nassery Asso. Prof. 2 Farshad Alijani Ass. Prof. 3

Abstract: Groundwater is a main source of drinking and agriculture in all regions. Kashan karst water resources for hydro geochemical analysis of water chemistry data sources, As the key provider of karst sources, is named. The purpose of this research is to analysis the hydrogeochemistry of karstic springs and their origin formation genus emphatically. Tectonics parameters and major and minor faults have fundamental role in the formation and development of these springs. In order to studying the physical and chemical properties of karstic springs of Fin, Niasar and Joshaghan, water and discharge rates, electricity conductivity, solid dissolved in water, acidity, main cat ions and anions were analyzed. Small changes in discharge and electricity conductivity of Fin spring indicates that there is a diffuse flow system in the karst aquifer area. According to Piper diagram the type water Fin spring are Bicarbonate (sulphate) - calcic (Mnyzyk), for Niasar spring are Bicarbonate – calcic and for Joshaghan spring are Sulfate (bicarbonate) - sodic (calcic), respectively. One reason for existence of sulfate ions in water area might be as a result of sulphate deposits (Gypsifereous Marl of Qom Formation and Gypsum deposits of the Upper Red Formation). Keywords: hydrogeochemistry, diffuse flow system, Fin spring, Kasha

GMS‫ فرادنبه با استفاده از نرمافزار‬-‫تحلیل حساسیت رفتار هیدرولیکی آبخوان دشت بروجن‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی‬،‫سعیده شبانیان بروجنی‬ [email protected] ، ‫ دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دانشکده علوم زمین‬،‫ دانشیار هیدروژئولوژی‬،‫محمد نخعی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫شناخت کامل سیستم جریان آبهای زیرزمینی یک سفره با استفاده از دادههای اندک و درنتیجه عدم قطعیت در مورد برخی‬ ،‫ کیلومترمربع‬114 ‫ با مساحت تقریبی‬،‫ فرادنبه‬-‫ در این تحقیق رفتار هیدرولیکی آبخوان دشت بروجن‬.‫ امکانپذیر نیست‬،‫پارامترها‬ ‫ مدل مفهومی منطقه موردمطالعه تهیه‬،‫ برای این منظور‬.‫ مدلسازی شده است‬GMS10.1 ‫ در نرمافزار‬MODFLOW2005 ‫توسط کد‬ ‫) که تنشهای وارده بر آبخوان‬1101‫ دوره زمانی یکماهه (مهرماه‬،‫ بهمنظور کالیبره هدایت هیدرولیکی‬،‫ در حالت پایدار‬.‫گردید‬ ‫ حساسیت آن نسبت به پنج‬،‫ پس از واسنجی مدل آبخوان‬.‫ انتخاب گردید‬،‫کمتر و شرایط نسبتاً پایدار بر آبخوان حاکم بوده است‬ ‫ هدایت هیدرولیکی‬،‫ نتایج نشان میدهد که منطقه موردمطالعه به نرخ پمپاژ چاههای بهرهبرداری‬.‫پارامتر مهم موردبررسی قرار گرفت‬ .‫و بار هیدرولیکی در مرزها بیشترین حساسیت و به آب برگشتی و سطح آب در رودخانه حساسیت متوسطی دارد‬ ،‫ فرادنبه‬-‫ دشت بروجن‬،‫ تحلیل حساسیت‬،‫ مدل آبهای زیرزمینی‬:‫كليد واژهها‬ Sensitivity analysis of the hydraulic behavior of the aquifer Borujen-Faradonbeh using GMS software Saeideh Shabanian borujeni 1, [email protected], mohammad nakhaei 2, [email protected] Abstract: Due to limited available data, which resulted in uncertainty in some parameters, it is difficult to understand completely the groundwater flow system in an aquifer. In this research the hydraulic behavior of Borujen aquifer, with an area of 115 kilometer squares, was simulated using MODFLOW 2005 code in GMS 10.1 interfaces. Because of it, prepare the conceptual model of the study area. At steady state, in order to calibrate hydraulic conductivity a period of one month (October 2008) that the stress of the aquifer under conditions of relatively stable in the aquifer prevailed be selected. After the calibration, the sensitivity of the 5 important parameters investigated. The results indicate that the study area utilization rate of pumping wells, hydraulic conductivity and hydraulic head in the most sensitivity and the recharge rate and water level in the river moderate sensitivity. Keywords : Groundwater modeling, sensitivity analysis, plain Borujen- Faradonbeh, GMS

‫تعیین حریم حفاظتی چشمه کارستی دیمه با استفاده از ردیابی رنگی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫حسین کریمی وردنجانی‪ ،‬دانشجوی دکتری آب شناسی‪،‬‬

‫شرکت آب آتی پژوه‪[email protected] ،‬‬

‫منوچهر چیت سازان‪ ،‬دکترای آب شناسی‪ ،‬استاد دانشگاه شهید چمران اهواز‬ ‫عبداله فاضلی فارسانی‪ ،‬کارشناس ارشد زمین شناسی‪ ،‬شرکت مدیریت منابع آب ایران‬ ‫علی اکبر صبا‪ ،‬دانشجوی دکتری تکتونیک‪ ،‬شرکت آب منطقه ای چهارمحال و بختیاری‬ ‫حاجی کریمی‪ ،‬دکترای آب زیرزمینی‪ ،‬دانشیار دانشگاه ایلام‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫به منظور تعیین حریم کیفی چشمه دیمه در شهرستان کوهرنگ‪ ،‬نسبت به انجام عملیات ردیابی با ماده رنگی اورانین جهت تشخیص‬ ‫مسیر و سرعت جریان کارستی اقدام گردید‪ .‬بدین منظور مقدار ‪ 14‬کیلوگرم رنگ در فاصله ‪ 11‬کیلومتری چشمه در تاقدیس زراب‬ ‫تزریق گردیده و نمونه برداری از منابع آبی منطقه به مدت ‪ 54‬روز ادامه یافت‪ .‬بر اساس نتایج حاصله حداکثر سرعت رنگ در‬ ‫تاقدیس حدود ‪ 411‬متر بر روز برآورد شد‪ .‬سپس با توجه به اینکه عمر میکروب های بیماری زا طولانی نبوده و حداکثر پس از ‪41‬‬ ‫روز در آب زبرزمینی میمیرند‪ ،‬فاصله ای که آب زیرزمینی می تواند در طول این زمان طی کند‪ ،‬یعنی فاصله ‪ 24/4‬کیلومتر‪ ،‬به عنوان‬ ‫حریم چشمه مشخص گردید‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬ردیابی رنگی‪ ،‬اورانین‪ ،‬چشمه دیمه‪ ،‬حریم کیفی‬ ‫‪Determination of Dime Spring protection area using dye tracing technique‬‬ ‫‪Karimi Vardanjani, Hossein, [email protected]‬‬ ‫‪Chitsazan, Manouchehr‬‬ ‫‪Fazeli Farsani, Abdollah‬‬ ‫‪Saba, Ali Akbar‬‬ ‫‪Karimi, Haji‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪In order to determine the quality protection area of Dimeh Spring, uranine dye was used as a tracer to recognize‬‬ ‫‪the speed and direction of groundwater. For this purpose, a solution of 15 kg of uranine was injected into‬‬ ‫‪Barfeghar Sinkhole, about 11 km southwest of Dimeh Spring and sampling was carried out for two months.‬‬ ‫‪According to results, the maximum speed of groundwater was used to determine the protection area for Dimeh‬‬ ‫‪Spring. Pathogenic bacteria survive in water up to 50 day, then the distance that groundwater can travel in this‬‬ ‫‪time, 25.5 km is the border of the protection area.‬‬ ‫‪Keywords : dye tracing, uranine, Dimeh Spring, protection area‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫بررسی تغییرات زمانی و مکانی پارامترهاي هیدروشیمیایی سازند سخت ریولیتی مهاباد‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫دانشجوی کارشناسی ارشد آبشناسی دانشگاه صنعتی شاهرود‬

،‫سامرند کردهلاچین‬

[email protected] ،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شاهرود‬،‫هادی جعفری‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ مهمترین منابع آبی‬.‫کیلومتری شرق شهرستان مهاباد در استان آذربایجان غربی واقع شده است‬21 ‫سازند سخت ریولیتی مهاباد در‬ ‫ هدف‬.‫موجود دراین منطقه را آب زیرزمینی تشکیل میدهدکه بخش عمدهای از مصارف شرب و کشاورزی منطقه را تامین میکند‬ ‫ کل مواد جامد‬،‫ هدایت الکتریکی‬،‫ اسیدیته‬،‫ بررسی تغییرات زمانی و مکانی پارامترهای هیدروشیمیایی نظیر دما‬،‫از این تحقیق‬ ‫ نمونه از چشمهها‬14 ،‫ به این منظور‬.‫ آنیونها و کاتیونهای موجود در سازند سخت ریولیت مهاباد میباشد‬،‫ محتوای سیلیس‬،‫محلول‬ ‫ بررسی‬.‫و چاههای موجود در منطقه در دو بازه زمانی پرآبی (فصل تر) و کم آبی (فصل خشک) جمعآوری و تجزیه شیمیایی شدند‬ ‫ کاتیونها و کل مواد جامد محلول منابع آب در فصل خشک افزایش‬، ‫تغییرات زمانی و مکانی نشان میدهد که محتوای آنیونها‬ ‫ متوسط جز مولکولی سیلیس از‬.‫یافته لیکن آنیون و کاتیون غالب در هر دو دوره نمونهبرداری به ترتیب بیکربنات و کلسیم میباشد‬ ‫ میانگین هدایت الکتریکی نمونهها در طول بازه‬.‫ میلیگرم بر لیتر در فصل خشک رسیده است‬22 ‫ میلیگرم بر لیتر در فصل تر به‬15 ‫ عامل اصلی تغییرات مکانی و زمانی پارامترهای هیدروشیمیایی‬.‫ میکرو موهس بر سانتیمتر افزایش یافته است‬154 ‫ به‬114 ‫زمانی از‬ .‫ انحلال و پیشرفت واکنشهای هوازدگی میباشد‬، ‫ افزایش زمان ماندگاری‬،‫منابع آب موجود در سنگهای ریولیتی منطقه‬ ‫ مهاباد‬،‫ سازند سخت‬،‫ تغییرات زمانی و مکانی‬،‫ ریولیت‬:‫كليد واژه ها‬ Study of Temporal and Spatial Changes of Hydrochemical Parameters in Mahabad Rhyolitic Hardrock Aquifer

S.Kurdlachin 1, H.Jafari 2 [email protected]

Abstract: Rhyolitic hardrock of Mahabad is located 20 kilometers east of Mahabad city, West Azerbaijan province. Groundwater is the most important water resource in the region, mainly used for drinking and agricultural purposes. The aim of this study was to investigate the temporal and spatial changes of hydrochemical parameters such as temperature, pH, EC, TDS, ions and silica content in the rhyolitic Hardrock of Mahabad. For this purpose, 35 water samples from springs and wells in the region were collected in wet and dry seasons and analyzed .Study of the spatial and temporal changes show that the anions and cations and total dissolved solids in water resources increased in dry season, but dominant anion and cation in both sampling periods is HCO3 and Ca, respectively. Silica has increased from 14 mg/l in the wet season to 22 mg/l in the dry season. The average electrical conductivity of the samples increased from 315µS/cm to 345µS/cm. The main cause of spatial and temporal variations of hydrochemical parameters in water resources of rhyolitic rocks in the area is related to the increase of residence time, dissolution and progress of weathering reactions. Keywords : Rhyolite, Temporal and spatial changes, Hardrock, Mahabad

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی تحکیم و خزش در مارنهاي سبز رنگ منطقه باغمیشه تبریز‬ 1

‫ و قدرت برزگری‬2‫ ابراهیم اصغری کلجاهی‬، 1‫شاهرخ جلالی میلانی‬

[email protected] ،‫ دانشگاه تبریز‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬-1 [email protected] ،‫ دانشگاه تبریز‬،‫ استادیار گروه علوم زمین‬-2 [email protected] ،‫ دانشگاه تبریز‬،‫ استادیار گروه علوم زمین‬-1

: ‫چکیده‬ ‫ منطقه باغمیشه در شمال شرق تبریز عمدتاً از‬.‫ مارنها فرا گرفتهاند‬،‫بخش وسیعی از شهر تبریز را چه در سطح و چه در عمق‬ ‫ در این منطقه ساختمانهای کوتاه و بلند زیادی ساخته شده و همچنان این شهرک در حال‬.‫سازند مارنی باغمیشه تشکیل یافته است‬ ‫ عامل نشست کنترل کننده ظرفیت‬،‫ در اکثر پروژههای ساختمانی که بر روی این مارنها ساخته میشوند‬.‫گسترش است‬ .‫باربری پی بوده و لذا شناخت دقیق رفتار آنها به خصوص تغییر شکل تحکیمی و خزشی آنها از اهمیت بالایی برخوردار است‬ ‫ مشخصات تحکیمی و‬،‫ سبز چرکین و خاکستری تا سیاه دیده میشود که در این مقاله‬،‫مارنهای این منطقه عمدتاً به رنگهای زرد‬ ‫ برای این منظور نمونههای دست نخوردهای اخذ شده و در آزمایشگاه بعد از انجام‬.‫خزشی مارنهای سبز رنگ بررسی شده است‬ ‫ نتایج‬.‫ کیلوگرم بر سانتی متر مربع انجام شده است‬41 ‫ و‬16 ‫ آزمایش تحکیم یک بعدی و خزش تحت تنشهای‬،‫آزمایشات فیزیکی‬ ‫آزمایشات نشان میدهد که مارنهای مذکور نشست تحکیمی حد واسطی داشته و رابطه کرنش خزشی آنها با زمان به صورت‬ .‫ می باشد‬S= 0.0042+0.001 Ln t + 0.00000008 t +D .‫ ظرفیت باربری پی‬،‫ خزش‬،‫ نشست خاک‬،‫ تحکیم‬،‫ مارنهای تبریز‬:‫كليد واژهها‬ Investigation of consolidation and creep in green Marls of Baghmisheh area of Tabriz Shahrokh Jalali-Milani1, Ebrahim Asghari-Kaljahi2 and Ghodrat Barzegari3 1- M.Sc. Student, Department of Earth Sciences, University of Tabriz, [email protected] 2- Assistant Professor, Department of Earth Sciences, University of Tab riz, [email protected] 3- Assistant Professor, Department of Earth Sciences, University of Tabriz, [email protected]

Abstract: Vast parts of the Tabriz city, both at the surface and in depths are consisted of marl layers. With the increasing growth in city area and construction the other projects subjected on this marls, settlement factor determinate the bearing capacity, therefore the study of time dependent and consolidation behavior of these marls as a foundation of heavy constructions have a high importance. Marl is a term to describe of binary mixture of clay and calcium carbonate. These marls have outcrops in the eastern, northern and southern parts of Tabriz, and in most areas of the city also constitutes as a bed rock. In this paper, general properties of marls have been presented and physical parameters, consolidation and creep behavior of olive colored marls investigated by using of one dimensional consolidation apparatus under stress level up to 50 kg/cm2. Results showed that olive colored marls have an intermediate compressibility and settlement and their creep in period of 8 day for each stress level is progress in steady state. Key words: Tabriz marls, creep, consolidation, soil settlement, bearing capacity.

‫چناران‬-‫بررسی شرایط زیرسطحی و بافت خاک در دشت مشهد‬ 5

‫ اعظم قزی‬،1‫ ناصر حافطی مقدس‬،2‫ حمید مهرنهاد‬،1‫فاطمه جعفری‬ ‫ دانشگاه یزد‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬ ‫ دانشگاه یزد‬،‫استادیار گروه عمران‬

.1

.2

‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫استاد گروه زمینشناسی‬

.1

‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫فارغ التحصیل مقطع دکتری زمینشناسی مهندسی‬

.5

[email protected]

: ‫چکیده‬ .‫دشت مشهد در شمال شرق ایران در حد فاصل بین رشته کوههای بینالود و هزار مسجد بر روی آبرفتهای کواترنر قرار گرفته است‬ ‫ لاگ چاههای پیزومتری و بهرهبرداری آب در سطح‬224 ‫به منظور شناخت بافت خاک در زیر دشت مشهد و تهیه مقاطع عرضی از‬ ‫ گردید و مقاطع عرضی و نقشه های‬Rockworks ‫ داده های مزبور بعد از همسان سازی وارد نرم افزار‬.‫دشت استفاده شده است‬ ‫ نتایج نشان می دهد که به طور کل بافت خاک در دامنه ارتفاعات جنوبی نسبتاً درشت دانه و در دامنه‬.‫مختلف از آن استخراج شد‬ ‫ارتفاعات شمالی نسبتاٌ ریزدانه وکم ضخامت میباشند و تغییرات از شمال غرب به جنوب شرق در جهت ریزدانه شدن است و‬ .‫ضخامت آبرفت از شمال غرب بطرف جنوب شرق افزایش می یابد‬ )‫چناران‬-‫ دشت مشهد‬،‫ مقاطع عرضی خاک‬،‫( بافت خاک‬:‫كليد واژه ها‬ and soil texture in Mashhad-Chenaran plain Investigation of subsurface condition fatemeh jafari 1, hamid mehrnahad2, naser hafezi moghadas 3 ,azam ghezi4 [email protected] Abstract: Mashhad plain is located in the North East of Iran between Hezarmasjed and Binalud Mountains on Alluvium Quaternary. In order to understand the soil texture in the Mashhad plain and prepared cross sections of area 225 water exploitation and piezometers log were used. Rockwork software are used for producing different cross sections and maps but before that all data were synchronized. The results show that in general, textured soils in the southern slopes are relatively coarse- grained, in the northern mountain range are relatively fine-grained with low thickness and grain size decrease from north-west to south- east. Also the thicknesses of sediments increase from north-west to south-east. Keywords :( soil texture, soil cross sections, Mashhad- Chenaran plain)

‫بررسی تغییرات جانبی رودخانه کشفرود‬ 5

‫ اعظم قزی‬،1‫ ناصر حافطی مقدس‬،2‫ حمید مهرنهاد‬،1‫فاطمه جعفری‬ ‫ دانشگاه یزد‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬ ‫ دانشگاه یزد‬،‫استادیار گروه عمران‬

.4

.6

‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫استاد گروه زمینشناسی‬

.1

‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫فارغ التحصیل مقطع دکتری زمین شناسی مهندسی‬

.0

[email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ این رودخانه از یک بستر میان دشتی استفاده نموده و در دره‬.‫رودخانه کشف رود مهمترین رودخانه شمال شرقی استان خراسان است‬ ‫ به منظور بررسی تغییرات جانبی کشف رود با‬.‫ای واقع بین کوههای هزار مسجد از یک سو و بینالود از سوی دیگر جریان می یابد‬ ‫ با تفسیر مقاطع نقاط احتمالی کانال قدیم‬.‫ اقدام به تهیه مقاطع عرضی در سطح دشت مشهد گردید‬،‫ لاگ گمانه‬224 ‫استفاده از‬ .‫ رسم شد‬Google earth ‫ با اتصال نقاط به هم مسیر قدیم رودخانه کشف رود در نرمافزار‬.‫کشفرود در هر مقطع مشخص شد‬ ‫بررسی ها نشان داده که تغییرات جانبی مسیر رودخانه کشف رود در جهت شمال دشت میباشد و بیشترین جابجایی در محدوده‬ .‫ کیلومتر میباشد‬45 ‫چناران حدود‬ )‫ تغییرات جانبی‬،‫ مقاطع عرضی خاک‬،‫( رودخانه کشفرود‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation of lateral changes of Kashafrood river Fatemeh jafari 1, Hamid mehrnahad2, Nasser hafezi moghadas 3 ,Azam ghezi4 [email protected] Abstract: Kashafrood is the main river in north-eastern of Khorasan province. This river is use of a middle plain bed and flows in the valley located between the Hezarmasjed Mountain and Binalud. In order to study the lateral changes of kashafrood and provide of cross sections of plain 225 borehole logs were used. The interpretations of sections were identified kashafrood ancient channel in each section. By connecting the positions of ancient channel the old river path is mapped on Google earth. This study shows that lateral changes of the kashafrood river direction is mainly toward north and the maximum dislocation of river is about 54 Km. in Chenaran city. Keywords :( Kashafrood river, soil cross section, lateral river changes)

‫ مطالعه موردي در منطقه قره آغاج شمال باختر‬:‫بررسی تاثیر ساختارهاي فعال بر پهنه بندي خطر زمین لغزه‬ ‫ایران‬ ◊◊◊◊◊◊◊ 1

‫ اکرم علیزاده‬،2‫ شهاب محمودیان‬،1‫مهدی بهیاری‬

‫دکتری تکتونیک عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه‬1 [email protected]

‫دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ارومیه‬2 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ناپایداری دامنه ای به ویژه خطر زمین لغزش از جمله مخاطراتی است که به دلیل ماهیت مناطق کوهستانی معمولا از فراوانی زیادی‬ ‫ شناخت نواحی مستعد زمین لغزش یکی از اقدامات اولیه در مدیریت منابع توسعه ای وعمرانی و زیست محیطی‬.‫برخوردار است‬ ‫ قره آغاج با استفاده از فاکتور های موثر بر‬1:111111 ‫هدف از این تحقیق پهنه بندی خطر زمین لغزش در شمال غربی برگه‬.‫است‬ ‫پارامترهای مورد استفاده در این پژوهش شامل لایههای اطلاعاتی‬.‫) است‬GIS( ‫زمین لغزش با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی‬ ‫ ضرایب مختلف به ترتیب اهمیت و تاثیر در وقوع زمین لغزش با‬.‫ گسل میباشد‬،‫ آبراههها‬،‫ زمینشناسی منطقه‬،‫ جهت شیب‬،‫شیب‬ ‫نظر کارشناسی یا جداول استاندارد به لایههای اطلاعاتی اختصاص یافت همچنین این اطلاعات با دادههای فیلد مورد مقایسه قرار‬ ‫هدف از این مقاله بررسی ساختارهای فعال منطقه بر پهنه بندی زمین لغزه می باشد که باتوجه به نتایج به دست آمده در منطقه‬.‫گرفت‬ .‫مورد مطالعه ساختارهای زمین شناسی منطقه مانند گسل تأثیربسزایی بر لغزش های بوجود آمده وپتانسیل های بالقوه موجود دارند‬ .‫لازم به ذکر است که لیتولوژی منطقه عامل بسیار مهم دیگری است که به آن پرداخته شده است‬ :‫ پهنه بندی زمین لغزش‬:‫كليد واژه ها‬ ight to Qara Aghaj Area NW Iran‫س‬The effect of active structure on the landslide zonation: Ins 1.

Mahdi Behyari1, Shahab mahmoudian 2, Akram Alizade1 Assistant Professor Geology Department of Urmia universit y, Iran [email protected], [email protected] 2 Msc in Tectonics, Geology Department, Urmia University, Iran

Abstract: In the mountain slope instability and landslide are one of the hazards that occur frequently. The recognitions of region with the landslide potential is first step in the managing of development and environmental resources. The main goal of this research is preparing landslide potential zonation in the NW of Ghara Aghaj 1: 100,000 map with attention of effective parameters in the landslide and using of geographic information system (GIS). The data layer used in this study consist of dip, slope, lithology, drainage pattern and fault. The different Coefficients assign to parameters with attention to importance and impact of factor on the landslides. with expertise or dedicated standard tables of information, as well as the data were compared with data field. The purpose of this paper was to investigated the effect of active geological structures on the zoning of landslide, the result indicated geological structures such as faults have important roles on the landslide occurring and lithology are another important factor in the landslide potential.

Keywords : zonation, Landslide, GIS

‫بررسی دقت نقشه هاي زمین شناسی مربوط به گسترش جغرافیایی آبرفتهاي شهر تهران‬ [email protected]،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی علوم و تحقیقات تهران‬:‫ سید رمضان رمضان نژاد الیردی‬. 1 [email protected]،‫ استادیار زمین شناسی مهندسی دانشگاه تهران‬:‫ اکبر چشمی‬.2 [email protected]

،‫ استاد دانشکده فنی دانشگاه تهران‬:‫ علی فاخر‬.1 : ‫چکیده‬

‫ رسوبات آبرفتی تهران را از قدیم به جدید‬1344 ‫) در سال‬Rieben( ‫ ریبن‬.‫شهر تهران بر روی نهشته های آبرفتی جوان بنا شده است‬ ‫ در‬.‫ بر اساس این تقسیم بندی نقشههای زمینشناسی مختلفی برای تهران تهیه گردیده است‬.‫ تقسیم نمود‬D‫ و‬C,B,A ‫به چهار بخش‬ ‫تحقیق حاضر نقشههای مذکور با توجه به برداشتهای سطحی از بیرونزدگیهای مختلف آبرفتهای گستره تهران مورد ارزیابی قرار‬ ‫ نقطه مختلف برداشت شده و بعد از تشخیص نوع آبرفت بر اساس ویژگیهای ذکر شده در طبقه بندی‬121 ‫ بدین منظور‬.‫گرفته است‬ ‫ نتایج این مقایسه‬.‫ این نقاط بر روی نقشه های مذکور پیاده شده و با آبرفتهای مشخص شده در هر نقشه مقایسه گردیده است‬،‫ریبن‬ ‫) بیشترین انطباق با برداشتهای سطحی را داشته و نقشه‬JICA( ‫نشان میدهد نقشه تهیه شده توسط آژانس همکاریهای بین الملل ژاپن‬ ‫ عدم انطباقها عموما در مرز بین لایهها و‬.‫تهیه شده توسط پژوهشگاه زلزله شناسی و مهندسی زلزله در اولویت بعدی قرار گرفته است‬ .‫ مشاهده گردیده است‬،‫ که بخش وسیعی از جنوب شهر تهران را پوشانده‬D ‫بیشترین انطباق در بخش ریزدانه آبرفتهای‬ ‫ آبرفتهای تهران طبقه بندی ریبن نقشه های زمین شناسی‬:‫كليد واژه ها‬ Evaluation of accuracy geological maps related to geographical expansion of the Tehran alluviums Seyed Ramazan Ramazannejad ,[email protected] Akbar Cheshomi,[email protected] Ali Fakher,[email protected] Abstract: The city of Tehran has been stablished on young alluvial deposite.Rieben in 1995 classified the Tehran alluvial deposite to four groups of A,B,C and D from oldest to youngest one respectively.This classification is the base of several geological maps.in this investigation,these deposite have been evaluated based on their outcrops in Tehran region.For this purpose,120 locations were examined to determine the type of deposite,then they were spotted on the available geological maps.the results indicated that the geological prepared by Japan international association agency has the most compatibility to the examined outcrops.The geological map by institue of seismology and seismological engineering was considered in second prioritty in terms of compatibility to our investigated outcrops.The main compatibilities are on the layer boundaries and class D of deposits shows the most correlation between diferent maps.The fine grain D deposits covers the extened areas in south of Tehran. Keywords :Tehran Alluvials, Rieben Category, Geology maps

‫بررسی ویژگی هاي زمین شناسی مهندسی قطعه دوم تونل امامزاده هاشم با تاکید بر انتخاب ماشین حفاري‬ ‫مناسب‬ ‫مریمالسادات حاجیمیری‪ ،1‬جعفر حسن پور‪ ،2‬جمال رستمی ‪ ، 1‬اسماعیل فصیحی‬

‫‪)1‬‬

‫‪)2‬‬

‫‪5‬‬

‫دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی‪ ،‬دانشکده زمین شناسی‪ ،‬پردیس علوم‪ ،‬دانشگاه تهران‪[email protected] ،‬‬

‫عضو هیئت علمی ‪ ،‬دانشکده زمین شناسی‪ ،‬پردیس علوم‪ ،‬دانشگاه تهران‪[email protected] ،‬‬

‫‪)1‬‬

‫دانشیار دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا‪[email protected] ،‬‬

‫‪ )5‬مهندسین مشاور ساحل‬ ‫چکیده ‪:‬‬ ‫قطعه دوم تونل راه امامزاده هاشم با طول حدود ‪ 1211‬متر در محدوده شمال شرقی تهران و در مرز با استان مازندران و در محیط‬ ‫کاملا سنگی واقع شد ه است‪ .‬همانند سایر پروژه های تونلسازی‪ ،‬شناخت ویژگی های زمین شناسی مهندسی توده سنگ های مسیر‬ ‫تونل از مهمترین بخش مطالعات این پروژه می باشد‪ .‬برآورد پارامتر های زمین شناسی مهندسی توده سنگ های در برگیرنده تونل‬ ‫در مراحل مختلف طراحی و اجرای تونل از اهمیت بالایی برخوردار است‪ .‬همچنین با توجه به اینکه روش حفاری مکانیزه برای‬ ‫اجرای این تونل در نظر گرفته شده است‪ ،‬شناخت ویژگی های زمین شناسی مهندسی واحد های مسیر تونل می تواند در انتخاب‬ ‫ماشین حفاری مناسب برای حفر تونل نیز بسیار مفید باشد‪ .‬هدف اصلی این تحقیق نیز بررسی ویژگی های زمین شناسی مهندسی‬ ‫مسیر این تونل با هدف ارائه داده های لازم جهت طراحی و نیز انتخاب ماشین مناسب برای حفر تونل می باشد‪ .‬در این راستا‪ ،‬ابتدا‬ ‫خلاصه ای از نتایج مطالعات زمین شناسی مهندسی و پارامتر های مهندسی بدست آمده از واحد های مختلف مسیر تونل ارائه شده‬ ‫است‪ .‬سپس با بکارگیری روش ارائه شده توسط )‪( DAUB (2014‬دفترچه راهنمای انجمن سازه های زیرزمینی آلمان) و در نظر‬ ‫گرفتن پنج پارامتر مقاومت فشاری تک محوری سنگ‪ ،RMR ،RQD ،‬جریان آب به ازای هر ‪ 11‬متر از طول تونل و تورم‪ ،‬به‬ ‫عنوان پارامتر های مهم زمین شناسی در انتخاب ماشین حفاری اقدام به مقایسه انواع ماشین و انتخاب ماشین مناسب شده است‪ .‬در‬ ‫نهایت از میان سه نوع ماشین گریپردار یا باز (‪ ،)Gripper‬ماشین دابل شیلد (‪ )DS‬و ماشین سپردار سینگل (‪ ،)SM-1‬ماشین سپردار‬ ‫سینگل به عنوان ماشین مناسب با توجه به شرایط زمین شناسی مسیر تونل انتخاب شده است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬تونل امامزاده هاشم‪ ،‬زمین شناسی مهندسی‪TBM ،‬‬

Engineering Geological investigation of the second lot of Emamzade-Hashem tunnel with emphasis on selecting suitable TBM Student of Engineering Geology, University of Tehran, [email protected] M. Hajimiri, MSc J. Hassanpour, Assistant professor, University of Tehran, College of Science, School of Geology, [email protected] J.Rostami, Associated professor, United University of Pensilvania E.Fasihi, Sahel consulting engineers Abstract: The second lot of Emamzade-Hashem tunnel with approximate length of 3200 meters is located at northeast of Tehran very close to Tehran-Mazandaran borderline and in the complete rocky terrain. Such as many other tunneling projects, identification of engineering geological properties of rock masses along the tunnel's alignment is an essential task for design and construction of tunnel. According to experiences gained from tunneling in same geological conditions, it has been decided that mechanized tunneling with tunnel boring machine (TBM) apply to excavate this tunnel. So, engineering geological investigations along tunnel can also be useful in selecting suitable TBM type. The main purpose of this study is engineering geology investigations along the tunnel in order to prepare required data for tunnel design as well as selecting suitable TBM. in this paper, at first, obtained data from engineering geological investigations in different rock units in the study area will be presented. Then, by application of DAUB recommendations (2014) and considering 5 effective geological factors in machine selection process including uniaxial compressive strength (UCS), Rock Quality Designation (RQD), Rock Mass Rating (RMR), water inflow per each 10 m of tunnel length and swelling, three types of TBM (including Gripper, Double Shield and Single Shield machines) will be compared. According to results of comparisons and regarding the engineering geological properties of the identified rock units, it seems that among the three types of machines, Single Shield machine can be the best option. Keywords : Engineering geology, TBM, Single shield machine, DAUB

◊◊◊◊◊◊◊

‫روشهاي محاسبه حجم بلوک با استفاده از فاصلهداري درزهها‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی امیرکبیر‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسسی استخراج معدن‬،‫ابوطالب امینی‬ [email protected] ،‫ استادیار دانشکده مهندسی معدن و متالورژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر‬،‫سید حسن خوشرو‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ تخمین حجم بلوکها و همچنین تعیین مشخصات مهندسی‬،‫قبل از اقدام برای باز کردن معدن کواری و استخراج بلوکهای سنگ‬ ‫ بنابراین اگر حجم بلوکهای‬،‫ از آنجایی که معادن کواری نیاز به مقدار زیادی سرمایه دارند‬.‫ از اهمیت بسزایی برخوردار است‬،‫سنگ‬ ‫ قبل از انجام هرگونه عملیات معدنکاری پیش بینی شود از سرمایهگذاری در بسیاری از معادن غیر اقتصادی پیشگیری‬،‫قابل استخراج‬ ‫ از جمله‬،‫ تمرکز روی مواد خام با کیفیت و جلوگیری از تولید باطله و روباره غیرضروری‬،‫ از طرفی اندازه بهینه بلوک‬.‫خواهد شد‬ ‫ هندسه و توزیع‬،‫ در این زمینه دانستن حجم‬.‫فاکتورهای اصلی میباشند که سوددهی یک معدن سنگ ساختمانی را افزایش میدهند‬ .‫ به بهینهسازی تولید سنگ ساختمانی کمک خواهد کرد‬،‫ پیشبینی اولیه از اندازه نسبی قطعات‬.‫ ضروری است‬،‫بلوکهای خامِ مورد انتظار‬ ‫بنابراین درزهها و شکستگیها از مهمترین ساختارهای زمین شناسی هستند و ارزیابی آنها یکی از مهمترین وظایفی است که در طول‬ ‫ لذا طی این مقاله به بررسی و بیان روشهای مختلف‬.‫عملیات اکتشاف و همچنین در طول پیشروی عملیات کواری باید صورت گیرد‬ .‫ پرداخته میشود‬،‫ با استفاده از تحلیل فاصلهداری ناپیوستگیها‬،‫مورد استفاده برای تخمین حجم بلوک‬

‫ سنگ ساختمانی‬،‫ دسته درزه‬،‫ فاصلهداری درزه‬،‫ حجم بلوک‬:‫كليد واژه ها‬ Block volume calculating methods using joints spacing Aboutaleb Amini1, Seyed Hasan Khoshrou2 MS.c Mining Engineering Student at Amirkabir University of Technology, [email protected] 2 Assistance Professor of Mining Engineering at Amirkabir University of Technology Abstract: Estimation of block volumes and determining the technical properties of rock, before opening quarry mine and extracting blocks, is essential. Quarry mines require very much investment. So, if before commencing any mining activity the volume of blocks can be predicted, it will highly prevented than many capital investment downturn. Optimize block volume, focus on high quality material and preventing the complementary waste production are the main factors that can increase the profitability of a quarry mine. For this purpose knowing the volume, geometric and distribution of raw expected blocks are necessary. The existence of a primary prediction of block sizes will be helpful for optimizing the block production. Therefore, the joints and other fractures are one of the most important geological structures and evaluation of them is one of the most important duties that must be done in exploration and also on ongoing extraction process. So in this research the different methods of estimating the block volumes, using joint spacing, are discussed. Keywords : Block Volume, Spacing, Joint Set, Dimension Stone 1

Pedogeomorphic characteristics and resilience variability in arid landscape

Neda Mohseni1, Adel Sepehr2, Seyed R. Hosseinzadeh3, Mahmood R. Golzarian4 1. Ph.D Student of Geomorphology at Ferdowsi University of Mashhad, Iran [email protected]

2. Assistant Professor at Department of Arid and Desert Regions Management, Ferdowsi University of Mashhad, Iran [email protected]

3. Associate Professor at Department of Physical geography, Ferdowsi University of

Mashhad, Iran [email protected]

4. Assistant Professor at Department of Biosystems Engineering, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran [email protected] Abstract Since soil is the context of the formation and landscape evolution, any changes in it’s physical, chemical, and biological attributes may push ecosystem toward degraded conditions. Furthermore the concept of sustainable ecosystems management can directly be related to the sustainable soil management. Variations of biotic-abiotic soil attributes affect arid landscape resilience to environmental disturbances. In this regard assessment of changes of physical, chemical, and biological soil indicators can be a useful tool for understanding the landscape dynamic trends especially desertification process in arid ecosystems. The aim of this paper is an overview of application of biotic-abiotic soil indicators monitoring in the arid ecosystems management against hazards risk. The results of this paper suggested that biotic-abiotic soil indicators monitoring including variations in vegetation organizations and soil physiochemical properties can provide an new opportunity for decision makers for advancing sustainable landscapes management especially on the resource-limited ecosystems. Keywords : Biotic-abiotic soil indicators. Landscape evolution. Resilience. Sustainable management

‫تاثیر آهک بر اصلاح خصوصیات تورمی خاک رس سولفاته‬ )[email protected] .‫ (دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی دانشگاه تهران‬1‫علی اسحاقی‬ )[email protected] . ‫ (استادیار گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تهران‬2‫اکبر چشمی‬ )[email protected] .‫ (استادیار گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تهران‬1‫جعفر حسن پور‬ : ‫چکیده‬ ‫ جهت مقابله با عوارض و خسارات ناشی از‬.‫خاک های متورم شونده به دلیل جذب آب ازدیاد حجم یافته و اصطلاحا متورم میشوند‬ ‫ تقویت زمین به وسیله‬،‫ یکی از روشهای بهسازی خاک‬.‫تورم در خاکهای رسی می توان از روشهای بهسازی خاک استفاده نمود‬ ‫ در این‬.‫ آهک از جمله افزودنیهایی است که برای کاهش تورم خاکهای رسی استفاده شده است‬.‫افزودن موادی به خاک است‬ ‫ با افزودن آهک به علت واکنشهای‬.‫ درصد وزنی به خاک رس سولفاته اضافه شده است‬1 ‫ و‬4 ،1 ‫تحقیق آهک با درصدهای‬ ‫ آن‬SEM ‫ کانیهای اترینگایت تشکیل گردیده که نتایج حاصل از عکس برداری‬،‫شیمیایی بین رس سولفاته و آهک در حضور آب‬ ‫ این کانی بدلیل توانایی بالا در جذب آب‬.‫ با افزایش میزان آهک میزان کانیهای اترینگایت نیز بیشتر شده است‬.‫را تایید میکند‬ ‫ بنابراین آهک قادر نیست ویژگیهای تورمی‬.‫باعث افزایش درصد و فشار تورم و هم چنین ویژگی های خمیری خاک شده است‬ .‫رس سولفاته را بهبود بخشد‬ SEM ،‫ سولفات‬،‫ اترینگایت‬،‫ آهک‬،‫ بهسازی‬،‫ تورم‬:‫كليد واژه ها‬ The effect of lime on modifying the swelling properties of sulphate bearing clay soil Ali Eshaghi 1(M.Sc. Student of Engineering Geology, University of Tehran, [email protected]) Akbar Cheshomi 2 (Assistant Professor of the Engineering Geology Group, University of Tehran, [email protected]) Jafar Hassanpour 3 (Assistant Professor of the Engineering Geology Group, University of Tehran, [email protected] ) Abstract: The expansive soils are those soils which expand and whose volume increases due to the water absorption. The soil improvement methods are used to confront the side-effects and damages resulted from the swelling of clay soils. One of these methods is enriching the ground through adding some materials to the soil. The lime is of admixtures used in reducing the swelling of clay soils. In this research, 3, 5, and 7 wt% of lime was added to a sulphate bearing clay soil. Having added the lime, in presence of water, due to chemical reactions between the sulphate bearing clay and the lime, the ettringite mineral forms, and this was proved through SEM photographing. The amount of ettringite increases while more lime is added. This mineral has a high potential in water absorption increasing the swelling percentage and pressure, as well as the soil plasticity properties. Therefore, the lime is incapable of improving the swelling properties of sulphate bearing clay. Keywords : Swelling, Improvement, Lime, Ettringite, Sulphate, SEM

‫مقایسه روش رادار نفوذي زمین و توموگرافی مقاومت الکتریکی در شناسایی حفرات انحلالی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

[email protected]

‫ ناصر حافظی مقدس‬،2‫ علی اصغر آریایی‬،1‫رضا افتخارنیا‬

،‫ دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی زیست محیطی‬1

‫ مشهد‬،‫ دانشگاه آزاد اسلامی‬،‫ واحد مشهد‬،‫ گروه زمین شناسی‬،‫ دانشکده علوم‬،‫دانشیار‬2 [email protected]

،‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫ گروه زمین شناسی‬،‫ دانشکده علوم‬، ،‫استاد‬1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ این پدیده‬.‫حفرات انحلالی از جمله عوامل موثر در فرونشست و فروریزش زمین و محدود کننده توسعه پروژه های عمرانی می باشند‬ ‫ رادار نفوذی زمین‬.‫زمین شناسی عموما در سازندهای تبخیری گچی و نمکی مشاهده شده و نتیجه انحلال فیزیکی مصالح می باشد‬ ‫ ) و توموگرافی مقاومت الکتریکی از جمله روشهای مناسب در شناسایی و ارزیابی گستردگی زیرسطحی این پدیده می‬GPR( ‫ برای این‬.‫ مشهد صورت گرفته است‬-‫ مسیر راه آهن کرمان‬144 ‫ این مطالعه به منظور شناسایی حفرات انحلالی در کیلومتر‬.‫باشند‬ ‫ نتایج‬.‫منظور سه پروفیل رادار نفوذی زمین و یک پروفیل توموگرافی مقاومت الکتریکی در امتداد مسیر راه آهن برداشت شده است‬ :‫ كليد واژه ها‬.‫ و توموگرافی مقاومت الکتریکی در شناسایی حفرات انحلالی می باشد‬GPR ‫مطالعه حاکی از موفقیت دو روش‬ ‫ توموگرافی مقاومت الکتریکی‬،)GPR( ‫ رادار نفوذی زمین‬،‫حفرات انحلالی‬ Comparison of GPR and electrical resistivity tomography in detection of dissolution cavities Reza Eftekharnia 1, Ali asghar Aryaee 2, Naser Hafezi Moghadas 3 1 Ms.c. student of environmental geology, Islamic Azad university, Mashhad Branch 2 Associate professor, Department of geology, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad 3 Professor, Department of geology, Faculty of sciences, Ferdowsi University of Mashhad Abstract: Dissolution cavity is one of effective factor in land subsidence and collapse, and is one of the main limitations in the developments of civil projects. This geological feature is observed in evaporitic formations (halite and gypsum). Ground penetrating radar (GPR) and electrical resistivity tomography are most suitable methods in detection and evaluation of subsurface extent of cavities and other features. This study is performed to detect dissolution cavities at kilometer of 755 Kerman - Mashhad railway. For this reason, three GPR profiles and one two-dimensional electrical resistivity tomography have been applied along railway. The survey results suggest that GPR and electrical resistivity tomography are ideal geophysical methods to aid in detection dissolution cavities. Keywords: dissolution cavities, Ground penetrating radar (GPR), electrical resistivity tomography

◊◊◊◊◊◊◊

‫مکان یابی وبررسی ویژگی هاي ژئوتکنیکی منابع قرضه ریز دانه سد‬ ‫ کردستان‬، ‫باباخان شهر بیجار‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ شیما خدامرادپور‬، 1‫غلامرضا خانلری‬

‫ همدان‬،‫ دانشگاه بوعلی سینا‬، ‫استاد گروه زمین شناسی مهندسی‬1 ‫ همدان‬،‫ دانشگاه بوعلی سینا‬، ‫دانشجوی دوره کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی‬2 [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬

‫تامین منابع قرضه سدهای خاکی یکی از مباحث اساسی امکان سنجی احداث سدها می باشد که در برخی از موارد عدم امکان تامین‬ ‫ ضمن بررسی‬،‫ در این مقاله‬.‫احداث سد را توجیه ناپذیر می نماید‬، ‫منابع قرضه با ویژگی های ژئوتکنیکی مناسب و با صرفه اقتصادی‬ ،‫ واگرایی‬،‫ حدود اتربرگ‬،‫ویژگی های ژئوتکنیکی آن از قبیل دانه بندی‬، ‫م وقعیت و مکان تامین منابع قرضه ریز دانه سد باباخان‬ ‫بررسی منبع قرضه ریز دانه براساس طبقه بندی یونیفاید واستاندارد‬.‫ مورد ارزیابی قرار گرفته است‬،‫برش مستقیم وتراکم‬، ‫نفوذپذیری‬ 11 ‫و حد خمیری آن‬23 ‫حد روانی‬، ‫ انجام گرفته‬ASTM4318-17‫ حدود اتربرگ طبق‬،‫ همچنین‬.‫صورت گرفته است‬ASTMD422-87 ‫ این منبع قرضه ریزدانه‬،‫ با توجه به موارد فوق و سایر نتایج حاصل از آزمایشات‬.‫می باشد و بطور کلی تورم پذیری خاک پایین است‬ .‫ مناسب ارزیابی شده است‬،‫برای هسته رسی سد‬ Site selection and evaluation of geotechnical properties of fine grain borrow materials in Babakhan dam, Bijar city, Kordestan

Gholamreza khanlari Department of Geology, Bu-Ali Sina University of Hamedan Shima khodamoradpour MSc student, Department of Geology, Bu-Ali Sina University of Hamedan Abstract: One of the basic subject in dam site selection is preparing the borrow materials for dam construction. In some cases, if it is not possible to provide good and economical borrow materials it can leads to uneconomical construction. In this research work, site selection and evaluation of grains size, distribution ,Atterberg limits, dispersion, permeability, shear strength and compaction of borrow materials have been studied. According to Unified soil classification and ASTM D422-87 standard, the fine grains are located in CL group. On the bases of ASTM4318 standard, The Atterberg limits; PL is 17 and LL was found to be 29. The swelling potential of soils is low. According to the achieved results, the fine grain borrow materials are suitable for clay core dam.

◊◊◊◊◊◊◊

‫ نوترون در مطالعات زمین شناسی مهندسی‬- ‫گاما و نوترون‬-‫کاربرد چاه پیمایی گاما‬ [email protected]،‫ دانشگاه تهران‬،‫ دانشجوی ژئوالکتریک موسسه ژئوفیزیک‬،‫میلاد نجاری‬ [email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی امیر کبیر‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معدن‬،‫میثم یزدانی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی امیرکبیر‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معدن‬،‫آناهیتا زاهدی‬

: ‫چکیده‬ ‫ در این روش با‬.‫اکتشاف منابع آبی وتعیین سطح ایستابی آن مستلزم اجرای عملیات ژئوفیزیکی مقاومت ویژه در یک منطقه می باشد‬ ‫ می توانیم لایه های زمین را از لحاظ مقاومت ویژه تفکیک نماییم و به کمک لاگ های زمین‬،‫توجه به مقادیر مقاومت ویژه حاصل‬ ‫ با توجه به‬.‫ چگالی وتخلخل را مشخص نماییم‬،‫ اطلاعات ژئوتکنیک و استفاده از روابط تجربی می توانیم عمق سطح ایستابی‬،‫شناسی‬ ‫اینکه در همه مناطق نمی توان نمونه مغزه مناسب بدست آورد و استفاده از روابط تجربی اغلب دارای خطا است استفاده از روش چاه‬ ‫ نوترون‬-‫گاما و نوترون‬-‫ در این مقاله سعی شده است در یک چاه به کمک چاه پیمایی گاما‬.‫پیمایی در اینگونه مناطق مفید می باشد‬ ‫ به کمک تغییرات مقدار نگار گاما توانستیم واحد‬.‫ تخلخل و واحد های زمین شناسی موجود درآن مشخص گردد‬،‫مقادیر چگالی‬ ‫نوترون مقادیر تخلخل منطقه را بطور پیوسته بیابیم و به‬-‫گاما مقادیر چگالی و به کمک نگار نوترون‬-‫ نگار گاما‬،‫های زمین شناسی‬ ‫منظور تعیین سطح ایستابی منطقه یکبار برداشت چاه پیمایی در حالت با آب و بار دیگر در حالت بدون آب صورت پذیرفت و با‬ ‫ روش چاه پیمایی با ثبت پیوسته مقادیر در‬.‫مقایسه نگار های حاصل از این دو روش توانستیم سطح ایستابی آب را مشخص نماییم‬ .‫عمق اطلاعات جامعی از واحد های زمین شناسی در اختیار قرار می دهد‬ ‫ سطح ایستابی‬،‫نوترون‬-‫ نوترون‬،‫گاما‬-‫ گاما‬،‫ گاما‬،‫چاه پیمایی‬: ‫ كليد واژه ها‬. The use of Gamma-Gamma and Neutron - Neutron logging in Geological engineering studies Najjari M 1, Yazdani M 2,Zahedi A3 1. MSc student, institute of geophysics, university of Tehran, Iran 2. MSc student, Department of Mining and Metallurgical Engineering, Amirkabir University of Technology 3. MSc student, Department of Mining and Metallurgical Engineering, Amirkabir University of Technology Abstract: Exploration of water resources and determine the level of the water table in the area is required to carry out geophysical resistivity. According to the resistivity values obtained in this way, we can distinguish the layers of earth in terms of resistivity and with the geological logging, geotechnical information and use of empirical relationships can distinguish water table depth, density and porosity. Given that in all areas cannot be obtained appropriate core samples and the use of empirical relationships often has an error, logging methods are useful in such areas. In this article we have tried in a gamma-gamma and neutron-neutron logging wells using determine ground water level, the values of density, porosity and geological units. Gamma, Gamma-Gamma, NeutronNeutron logs value changes could help us identify geological units, density and porosity of the earth continuously and to determine the level of the water table once picked logging in water and once again in without water and By comparing logging of the two methods we could identify water level. By recording continuous logging of values in depth information provides a comprehensive geological units. Keywords: Well logging, Gamma, Gamma-Gamma, Neutron-Neutron, Water table.

‫سردشت در محدوده مخزن سد مهاباد‬-‫بررسی تاثیر زمین لغزش بر جاده مهاباد‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

2

‫ ابراهیم اصغری کلجاهی و مهدی راضیفرد‬، 1‫آرزو ملکی‬

[email protected] ،‫ دانشگاه تبریز‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬-1 [email protected] ،‫ دانشگاه تبریز‬،‫ دانشکده علوم طبیعی‬،‫ استادیار گروه علوم زمین‬-2 [email protected] ،‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫دانشجوی دکتری زمین شاسی مهندسی‬

-1 : ‫چکیده‬

‫ یکی از پدیدههای زمینشناسی و ژئومورفولوژی اس ت که در تغییرشکل س طح زم ین نق ش م ؤثری‬،‫ناپایداری دامن هه ای طبیع ی‬ ‫ سد مهاباد در جنوب استان آذربایجانغربی بر روی مهابادچای در‬.‫داشته و با تأثیر بر حوزه فعالیت انسان خطراتی را ایجاد میکند‬ ‫ سردشت در کرانه جنوبی مخزن (جناح راست مخزن) این سد‬-‫ جاده مهاباد‬.‫فاصله یک کیل ومتری غ رب شهرمهاباد ساختهشدهاست‬ ‫ ویژگیهای سنگ شناسی و آبهای زیر زمینی چندین لغزش کوچک و بزرگ رخ‬،‫ با توجه به شرایط توپوگرافی دامنه‬.‫واقع شده است‬ ‫ در این مقاله به معرفی‬.‫ نشست و رانش در امتداد این بخش از جاده شدهاست‬،‫داده ودرحال فعالیت است که موجب ایجاد ترک‬ ‫ دامنه راست مخزن این سد اغلب پوشیده از رسوبات تودههای‬.‫لغزشهای مذکور و توضیح مشخصات آنها پرداختهشدهاست‬ ‫ بزرگترین توده لغزشی در حال فعالیت‬.‫ شیلی فیلیتی میباشد‬،‫واریزهای واقع بر روی سنگهای آهکی و دولومیتی با میان لایههای رسی‬ ‫ راه‬،‫ در صورت وقوع لغزش عمده در این دامنه‬.‫ سانتی متر را موجبشدهاست‬11 ‫ متراست که جابجایی حدود‬14 ‫دارای عرض‬ .‫ سردشت مسدود خواهد شد‬-‫ارتباطی مهاباد‬ ‫ سد مهاباد‬،‫ سردشت‬-‫ جاده مهاباد‬،‫ زمین لغزش‬:‫كليد واژهها‬ Landslide effect on Mahabad-Sardasht road around Mahabad dam reservoir Arezu Maleki1, Ebrahim Asghari-Kaljahi2 and Mehdi Razifard3 1- M.Sc. Student, Department of Earth Sciences, University of Tabriz, [email protected] 2- Assistant Professor, Department of Earth Sciences, University of Tabriz, [email protected] 3- Ph.D candidate in Engineering Geology, University of Tarbiat Modarres, [email protected]

Abstract: Unstable natural slopes are among the geological and geomorphological features on earth surface that are effective in deformation of ground surface and can pose hazard to human activities. Mahabad Dam is constructed in south of West Azerbayjan Province on Mahabad-chay and 1 km from the west of Mahabad Town. In this study, we investigated some active landslides in the right bank of Mahabad reservoir dam in an area with the length of 1 km along the Mahabad-Sardasht road. The right bank of this dam reservoir consists of limestones and dolomite with clayey and shale-philite interbeddings overlain by debris masses. Our field investigations reveal that in the event of a landslide occurrence in the study area, Mahabad-Sardasht road would be blocked. The largest active mass in the study area has a respective width and displacement length of 35 m and 70 cm. Keywords: Landslide, Mahabad-Sardasht road, Mahabad dam

‫ارزیابی مخاطرات ناشی از شکلگیري فروچاله ها در مناطق کارست گچی‬ ‫(مطالعه موردي‪ :‬منطقه گلگیر‪ ،‬شمال شرق استان خوزستان)‬ ‫‪1‬‬

‫امیر صفاری‬

‫‪ ،‬دکتری ژئومورفولوژی‪ ،‬عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی‪[email protected] ،‬‬ ‫‪2‬‬

‫عزت الله قنواتی‬

‫‪ ،‬دکتری ژئومورفولوژی‪ ،‬عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی‪[email protected] ،‬‬

‫فرشاد علیجانی‪ ،1‬دکتری آبشناسی‪،‬‬

‫عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی‪[email protected] ،‬‬

‫زکیه محمدی‪ ،5‬کارشناسی ارشد سنجش از دور و ‪ ،GIS‬دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی‪،‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫در مناطق کارست گچی فروچالهها معمولا احتمال وقوع بالاتر و تنوع ژنتیکی بیشتری نسبت به مناطق کارست کربناته دارند‪ .‬این‬ ‫اشکال مخاطره زمین شناسی جدی در مناطق کارست گچی به شمار میروند و میتوانند به ساختارهای انسانساز آسیب رسانده و‬ ‫باعث آلودگی آبهای زیرزمینی شوند‪ .‬تهیه نقشههای استعداد وقوع فروچاله میتواند به برنامهریزی موفق در مناطق کارستی کمک‬ ‫کند‪ .‬در پژوهش حاضر نقشه استعداد ابتلا به فروچاله در کارست گچی بخشی از منطقه گلگیر واقع در شمال شرق استان خوزستان‬ ‫تهیه شده است‪ .‬نقشههای استعداد ابتلا به فروچاله و عوامل موثر بر فروچالهها‪ ،‬مانند زمینشناسی (سنگ شناسی‪ ،‬ساختار)‪،‬‬ ‫هیدرولوژیکی (سیستمهای زهکشی)‪ ،‬و توپوگرافی (شیب‪ ،‬ارتفاع) با استفاده از توابع ‪ ،GIS‬مشاهدات میدانی و تصاویر ماهوارهای‬ ‫تهیه شد‪ .‬نقشه استعداد ابتلا به فروچاله با استفاده از حداقل مربعات معمولی (‪ )OLS‬تهیه شد‪ .‬نتیجه حاکی از آن است که در منطقه‬ ‫مورد مطالعه‪ ،‬از میان عوامل موثر‪ ،‬ارتفاع و شیب رابطه معکوس و عوامل فاصله از محور تاقدیس و فاصله از آبراههها رابطه مستقیم با‬ ‫تراکم فروچاله داشتهاند و ‪ 04‬در صد از منطقه مورد مطالعه دارای استعداد بالا و بسیار بالای وقوع فروچالههای گچی میباشد‪ .‬اعتبار‬ ‫نقشه استعداد ابتلا به فروچاله با توجه به فروچالههای واقعی که در مدلسازی استفاده نشده بودند‪ ،‬ارزیابی شد‪ .‬اعتبارسنجی نقشه‬ ‫استعداد ابتلا به فروچاله حکایت از بالا بودن کیفیت نقشه دارد‪ .‬نتایج به دست آمده در این مقاله میتواند به عنوان دادههای پایه جهت‬ ‫ارزیابی مخاطرات ناشی از فروچالهها در برنامهریزیهای منطقهای استفاده شود‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪:‬کارست گچی‪ ،‬رگرسیون خطی (‪ ،)OLS‬نقشه استعداد وقوع فروچاله‪.‬‬

Hazards assessment of sinkhole formation in gypsum karst area (Case Study: Golgir region, Northeast Khuzestan province) 1Amir, Safari, [email protected], 2Ezatollah, Ghanavati, [email protected], 3Farshad, Alijani, [email protected], 4Zakieh, Mohammadi, [email protected]

Abstract: terrains occurrence and a greater genetic diversity in gypsum Sinkholes usually have a higher probability of terrains are very serious geological hazards and can Sinkholes in gypsum karst than in carbonate karst areas. Preparation of sinkholes susceptibility damage manmade structures and cause groundwater contamination. maps will serve to successful planning in karst terrains. In this study is mapping of gypsum sinkholes susceptibility for the gypsum karst of Golgir region, northeast Khuzestan province. Susceptibility of Sinkholes the sinkholes effected factors maps, such as geological (lithology, structures), hydrological (drainage and evaluated using GIS, field observations and remote sensing and topographical (slope, elevation) were systems), susceptibility map was constructed using the Ordinary least squares. As a data of Bing satellite images. A relation and the elevating result, the distance from streams and the distance from anticline axes had an inverse (as a dependent variable) in the study area and and the slope had a positive relation with the sinkholes density 85 percent of the study area are located in high and very high susceptibility in sinkhole occurrence susceptibility map. The validation of the susceptibility map was checked by considering actual sinkholes that not had been used in modelling. Validation of the map indicated the higher quality of map. The results obtained in this paper can be used as basic data to help sinkholes hazard assessment in regional Planning in gypsum karst. gypsum karst, Ordinary least squares, sinkhole susceptibility map. Keywords:

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی عددي تأثیر ضخامت نمونههاي سنگدانهاي بر چقرمگی شکست تحت شرایط بارگذاري مود کششی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی اصفهان‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫کارشناس ارشد مکانیک سنگ‬

،‫مسعود ترکان‬

[email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی اصفهان‬،‫ دانشیار دانشکده مهندسی معدن‬،‫علیرضا باغبانان‬ [email protected] ،‫ امریکا‬،‫ دانشگاه نیومکزیکوتک‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد‬،‫سیاوش نوروزی‬

:‫چکیده‬ ‫ میزان چقرمگی شکست یک ماده‬.‫چقرمگی شکست سنگ مقاومت ذاتی سنگ را در برابر آغاز و گسترش ترک توصیف میکند‬ ‫ در این تحقیق سه نوع‬.‫بهصورت تابعی از مقدار بار شکست (گسیختگی) نمونهی ترکدار آن ماده و هندسهی نمونه محاسبه میشود‬ ‫ نمونههای‬،PFC3D ‫ با استفاده از نرمافزار‬.‫ انتخابشده است‬،‫مرمریت کلسیتی بلورین که تنها در توزیع دانهبندی باهم متفاوت هستند‬ ‫ میکرو پارامترهای‬.‫) برای تعیین چقرمگی شکست هر نمونه بهصورت عددی ساخته شد‬HCCD( ‫مختلف دیسک سوراخدار‬ ‫مدلهای عددی مرمریتها (نمونههای مصنوعی) با استفاده از اندازهگیری توزیع دانهبندی بهدستآمده از مطالعات پتروگرافی‬ ‫ساختهشده و خصوصیات مکانیکی میکروسکوپی نیز با استفاده از آنالیز برگشتی حاصل از انطباق با ماکرو پارامترهای تجربهشده در‬ ‫ کلیهی آزمایشهای چقرمگی شکست مرمریتها‬،‫ سپس با استفاده از این نمونههای مصنوعی‬.‫آزمایشهای واقعی بهدستآمدهاند‬ 14 ‫ و‬21 ،24 ،11 ‫ با چندین بار شبیهسازی باضخامتهای‬HCCD ‫ بر روی مدلسازی نمونهی‬،I ‫تحت مودهای بارگذاری مود‬ ‫ بررسیشده و میزان اثر نوع هندسه و‬KIC ‫ برای اندازهگیری‬HCCD ‫ تلاش شده است امکان استفاده از نمونههای نازکتر‬،‫میلیمتر‬ .‫ نتایج نشان میدهد که مقدار چقرمگی مستقل از نوع هندسه و ضخامت نیست‬.‫ضخامت بر چقرمگی شکست مشخصشده است‬ .PFC3D ‫ نرمافزار‬،HCCD ‫ نمونه‬،‫ تأثیر ضخامت‬،‫ توزیع دانهبندی‬،‫ چقرمگی شکست سنگ‬:‫كليدواژهها‬ Numerical Investigation of Thickness Effect in Granular Rocks on Fracture Toughness under Tensile Loading Mode Masoud Torkan1, Alireza Baghbanan2, Siavash Norouzi3 1. Department of Mining Engineering (DME), Isfahan University of Technology (IUT), Iran, [email protected] 2. Department of Mining Engineering (DME), Isfahan University of Technology (IUT), Iran, [email protected] 3. Department of Mineral Engineering, New Mexico Tech, Socorro, NM 87801, USA, [email protected]

Abstract: Fracture toughness is the intrinsic resistance of a rock against the initiation and propagation of cracks. The fracture toughness of a material is dependent upon the failure load and geometry of its fractured sample. In this research work, three types of calcite based crystal marbles which are only dissimilar in terms of grain size distribution were selected. PFC3D was used to generate different Hollow Center Cracked Disc (HCCD) samples to determine their fracture toughnesses. The micro parameters of the marble replicates were established through the grain size measurements obtained from petrographic studies and the microscopic mechanical properties were determined by means of the back analysis conducted by fitting with micro parameters acquired from laboratory tests. Therefore using these samples, all of the fracture toughness tests were performed under loading mode I on the HHCD model with multiple simulations at the thicknesses of 15mm, 20mm, 25mm, and 30mm as an attempt to scrutinize the use of thinner HCCD samples for measuring KIC and to investigate the effects of geometry and thickness on fracture toughness. The results show that the toughness is not independent of geometry and thickness. Keywords: Fracture toughness, grain size distribution, thickness effect, HCCD sample, PFC3D

‫مدیریت و قوانين منابع آب در ایران – چالشها و راهکارها‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫پری ناز رسولی قادی‪ ،‬کارشناس سازمان زمین شناسی‪[email protected] ،‬‬ ‫مهندس محمد جواد بلورچی‪ ،‬مشاور رییس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‪[email protected] ،‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫یکی از مشکلات اصلی بحران آب در کشور‪ ،‬عدم وجود یا اجرای ناقص قوانین مرتبط با مدیریت منابع آب می باشد‪ .‬ابتدایی ترین‬ ‫مشکلات پیش روی برنامه ریزان و مدیران کشور استفاده از نسخه های مدیریتی غربی است که بعضاً در شرایط خاص اقتصادی‪،‬‬ ‫اجتماعی و سیاسی اقلیم هایی تهیه شده که هیچ هم خوانی با فرهنگ های رایج سیاسی و اجتماعی ایران ندارد‪ .‬کشاورزان اصلی‬ ‫ترین عامل در مدیریت مصرف آب و تولید فرآورده های کشاورزی جهت دستیابی به توسعه محسوب می شود‪ .‬ایران با دارا بودن‬ ‫فقط یک سوم میانگین بارش در سطح دنیا‪ ،‬کشوری خشک و کم آب محسوب می شود ‪.‬مدیریت آب در ایران با مشکلات و چالش‬ ‫های جدی مواجه است‪ .‬وضع قوانین اصلی منابع آب در کشور نه تنها کمکی به جبران خسارت کسری مخزن نکرده است‪ ،‬بلکه‬ ‫منجر در برخی مواقع آن را تشدید نیز کرده است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬مدیریت منابع آب‪ ،‬قوانین‪ ،‬مصارف آب‪ ،‬ایران‬ ‫‪Management and regulation of water resources in Iran - challenges and solutions‬‬ ‫‪Parinaz Rasolighadi, Mohamad Javad Bolorchi‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪One of the main water problems in Iran is related to water management. The most basic Problems faced by‬‬ ‫‪planners and managers Country using other management version. Farmers are the main factor in water‬‬ ‫‪management and agricultural products is to achieve development. Iran, having only a third of the average‬‬ ‫‪rainfall in the world, the country is arid. Water Management in Iran is facing serious problems and challenges.‬‬ ‫‪The main rules of water resources in the country not only help to redress the deficit has not sources, but also‬‬ ‫‪leading in some cases it has also intensified‬‬ ‫‪Keywords : water resource management, Rules, Water consumption, Iran‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Kriging ‫ و ارزیابی آن با افت سطح ایستابی به روش‬InSAR ‫بررسی فرونشست دشت دیندارلو با تکنیک‬ 2

‫ آرزومان فرهنگ‬،2‫ سید محسن شفیعی‬،1‫ سید محسن حسینی زاده‬،2‫ محسن کرمی‬،1‫مریم دهقانی‬ ‫ ایران‬،‫ شیراز‬،‫ دانشگاه شیراز‬،‫ دانشکده مهندسی‬،‫ ساختمان ومحیط زیست‬،‫ بخش راه‬،‫استادیار‬1

‫ ایران‬،‫ شیراز‬،)‫ سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور(شیراز‬،‫ کارشناسی ارشد‬2 ‫ ایران‬،‫ شیراز‬،)‫ سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور(شیراز‬،‫ کارشناس‬1 [email protected],[email protected],. [email protected],. [email protected],[email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ از مقایسه همزمان افت سطح ایستابی در دشت فسا‬،(InSAR) ‫در این مقاله به منظور ارزیابی قابلیت روش تداخل سنجی راداری‬ ‫ که از جمله روشهای‬Kriging ‫ با روش درون یابی‬،)‫(که به علت استخراج نامناسب آبهای زیرزمینی تحت تأثیر فرونشست است‬ SBAS ‫ الگوریتم خط مبنای کوتاه موسوم به‬،‫ به منظور تحلیل سری زمانی جابه جایی سطح زمین‬.‫ استفاده شد‬،‫زمین آماری می باشد‬ ENVISAT ‫ تصویر راداری ماهواره‬4 ‫ محاسبه شده از‬،‫ اینترفروگرام‬4 ‫ با استفاده از‬،‫ تحلیل سری زمانی فرونشست‬.‫به کار گرفته شد‬

‫ نتایج تحلیل سری زمانی نشان میدهد که منطقه به طور پیوسته در‬.‫ انجام شده است‬2111‫ در بازه زمانی ماه مارس تا اکتبر‬ASAR ‫ آهنگ قابل‬،‫ نقشه سرعت میانگین تغییر شکل در راستای خط دید ماهواره که از تحلیل سری زمانی به دست آمده‬.‫حال نشست است‬ ‫ و‬Kriging ‫ با توجه به ارزیابی خروجی نقشه های حاصل از روش‬.‫ سانتی متردر سال نشان داد‬11 ‫توجه فرونشست را بیش از‬ ‫ میتوان برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی را یکی از مهمترین علل ایجاد فرونشست در‬،‫محدودههای با بیشترین افت سطح ایستابی‬ .‫منطقه مورد مطالعه در نظر داشت‬ ‫ کریجینگ‬،‫ افت سطح ایستابی‬،‫ تداخل سنجی راداری‬،‫ فرونشست‬:‫كليد واژه ها‬ Subsidence Cheking Of Dindarlu Plain by InSAR Technique and Evaluation with Water Table Drop by Kriging Interpolation Method 1 M. Dehghani , M. Karami2, S.M. Hoseinizade3, S.M. Shafi2, A. Farhang2 1 Assistant Professor ,Faculty of Engineering, Shiraz University, Siraz, Iran 2 M.Sc Geological Survey of Iran, Shiraz Branch, Shiraz, Iran 3 B.Sc Geological Survey of Iran, Shiraz Branch, Shiraz, Iran Abstract: In this article the ability of interferometric synthetic aperture radar (InSAR) is evaluated based on the comparison of InSAR and kriging interpolation. Meanwhile, water table drop in Fasa plain studied by Kriging interpolation method. To monitor the displacement of ground surface, the small baseline subset(SBAS) algorithm is used for interferometric synthetic aperture radar (InSAR) time-series analysis. Time series analysis was performed using 5 interferograms calculated from 5 ENVISAT ASAR data spanning between March and October 2010. Time-series analysis results show continuous settlements of the area.The mean Line Of Sight deformation velocity map computed from the time-series analysis demonstrates a considerable subsidence rate of up to 30 cm yr–1Considering the output results of kriging method and maximum amount of underground water table fall, the over exploitation of underground water assumed as one the major causes of land subsidence in the study area. Key words: Subsidence, Interferometric Synthetic Aperture Radar, Underground water table Drop, Kriging

‫ دروار دامغان‬-‫بررسی ویژگیهاي ژئوتکنیکی درزههاي منطقه تویه‬ [email protected] ‫ دانشگاه دامغان‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬،‫رضا خواجوند‬

-1

[email protected] ‫ دانشگاه اصفهان‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی ساختمانی و تکتونیک‬،‫محمد ارجی‬

-2

:‫چکیده‬ ‫ درزههای موجود در توده سنگ از مهمترین عوامل‬،‫ در این میان‬.‫ناپیوستگیها عامل بسیار مهمی در پروژههای عمرانی هستند‬ ‫ در استان سمنان و در پهنه‬،‫ کیلومتری جنوب غرب دامغان‬41 ‫ دروار در فاصله‬-‫ منطقه تویه‬.‫تأثیرگذار بر مقاومت سنگها میباشند‬ ‫ الیکا و شمشک‬،‫ مبارک‬،‫ جیرود‬،‫ سازندهای میلا‬،‫ در توالیهای نهشته شده رسوبی‬.‫ ساختاری البرز شرقی واقع شده است‬-‫رسوبی‬ ‫ در پژوهش حاضر سنگ آهکهای سازند جیرود با سن دونین و سازند الیکا با سن تریاس شناسایی و تحت‬.‫گزارش شده است‬ ‫ طی مطالعه تصاویر ماهوارهای و سپس‬.‫ زمینشناسی مهندسی و در نهایت ارزیابی ژئوتکنیکی قرار گرفتند‬،‫مطالعه تکتونیکی‬ ،‫ ایستگاه و در امتداد چند خط برداشت‬6 ‫ گسلها و درزههای موجود در این دو سازند شناسایی شدند و در‬،‫پیمایشهای صحرایی‬ ‫ منجر به‬،‫ مطالعه سنگشناختی و انجام آزمایشهای مقاومتی در صحرا‬،‫بررسی پارامترهایی مثل شیب و امتداد گسلها و درزهها‬ ‫ آهکهای‬.‫ درزههای نامنظم و درزههای اتساعی و غیر اتساعی شد‬،‫ درزههای مزدوج‬،‫طبقهبندی درزهها در چهار رده سیستم درزهها‬ ،‫ محتوای فسیلی بیشتر و گسل خوردگی فراوان نسبت به سازند الیکا‬،‫سازند جیرود با توجه به سن دونین و تأثیر فرآیندهای هوازگی‬ ‫ بنابراین در محل‬.‫ منجر به کاهش مقاومت توده سنگ شده است‬،‫واجد دسته درزههای بیشتر هستند و پر شدگی درزهها توسط رس‬ .‫ امکان لغزش و ریزش بلوکهای سنگی بسیار محتمل است‬،‫تقاطع جادهها با دیوارههای سنگی‬ ‫ درزه‬،‫ ویژگیهای ژئوتکنیکی‬،‫ سنگ آهک‬،‫ دروار‬-‫ تویه‬:‫کلید واژهها‬ Geotechnical Properties Assessment of Touyeh-Darvar Region Joints in Damghan

Reza Khajevand1, Mohammad Arji2 M.Sc. Students in Engineering Geology, School of Earth Science, Damghan University, Damghan, Iran, [email protected] M.Sc. Students in Structural Geology, School of Earth Science, Esfahan University, Esfahan, Iran, [email protected] Abstract:

Discontinuities are some extremely important factors in constructive projects. Here, the rock mass joints are major factors that affect the rocks strength. Touye-Darvar region is located 50 Km in the south west of Damghan, in Semnan province and in sedimentary-structural zone of eastern Alborz. In the sedimentary successions deposited, Mila, Geirud, Mobarak, Elika and Shemshak formation are reported. In this research, limestone of Geirud formation with Devonian age and Elika formation with Triassic age have been recognized and tectonically and engineering geological study with geotechnical assessment have been carried out. During the study of satellite images and field study, faults and joints in this formations are recognized and in 6 stations and along some scan lines, survey of parameters such as dip an strike of faults an joints, petrologic study and strength tests in field led to joint classification in four classes: joints system, conjugate joints, nonsystematic joints and dilative and non-dilative joints. Geirud limestone regarding to Devonian age, impact of weathering process, more fossil content and high amount of faulting comparing to Elika formation, has more joint sets and joints opening filling with clay has decreased the rock mass strength. Thus, in section of road with rock walls, sliding and falling of rock block is more possible. Keywords: Touye-Darvar, Limestone, Geotechnical Properties, Joints

‫تعیین حوضهآبگیر چشمه ي گورگور در استان اردبیل با استفاده از روش بیلانتخمینی و ‪MIF2‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫پایدار روحتافی‪ ،‬دانشجوی کارشناسیارشد آبشناسی‪ ،‬دانشگاه خوارزمی تهران‪،‬‬ ‫محسن رضایی‪،‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫دانشیار گروه زمینشناسی کاربردی‪ ،‬دانشگاه خوارزمی تهران‪[email protected] ،‬‬

‫جواد اشجاری‪ ،‬استادیار گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشگاه تهران‪[email protected] ،‬‬ ‫سعید افشار‪ ،‬دانشجوی کارشناسیارشد آبشناسی‪ ،‬دانشگاه خوارزمی تهران‪[email protected] ،‬‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫چشمهی گورگور در جنوبشرقی دامنه کوه سبلان قرار دارد‪ .‬این چشمه سنگهای سخت آتشفشانی کوه سبلان که شامل گدازه‪-‬‬ ‫های آندزیت پورفیری تا تراکیتی پورفیری است ظهور پیدا کرده است‪ .‬چشمه گسلی بوده و در امتداد گسلی با روند‪280/84/SW‬‬

‫ظهور نموده که روند آن با روند خطوارههای کلی منطقه یکی است و سایر خطوارههای منطقه روندی عمود بر این گسل دارند که‬ ‫میتوانند نقش زهکش به گسل اصلی را ایفا کنند‪ .‬با مطالعه بر روی پارامترهای چشمه و بررسیهای هیدروژئولوژیکی‪ ،‬حوضه آبگیر‬ ‫این چشمه به روش بیلان تخمینی تعیین گردید‪ .‬برای به دست آوردن بیلان تخمینی پارامترهایی از قبیل‪ :‬میزان نزولات جوی‪ ،‬درصد‬ ‫نفوذ سنگها و مقدار دبی خروجی از چشمه مورد نیاز است‪ .‬با توجه به نبود امکانات و منبع موثق درباره درصد نفوذ بارش در‬ ‫سنگهای سخت آتشفشانی سبلان‪ ،‬با استفاده از پارامترهای ثابت محدوده فرضی حوضه آبگیر چشمه گورگور که بر روی مقدار‬ ‫نفوذ بارش تأثیر دارند از قبیل جنس سنگ‪ ،‬تراکم خطوارهها‪ ،‬تراکم آبراههها و شیب که توسط سیستم اطلاعات جغرافیایی(‪)GIS8‬‬ ‫به صورت لایه تهیه و به دادههای رستری تبدیل شدند‪ ،‬از روش عامل چند تأثیری(‪ )MIF‬برای به دست آوردن درصد نفوذ‬ ‫سنگها ی حوضه فرضی آبگیر چشمه گورگور استفاده شد بدین صورت که هرکدام از لایهها کلاسبندی و وزندهی شدند‪ ،‬سپس‬ ‫نقشه نهایی میزان درصد نفوذ با استفاده از روش مجموع وزن دهی شده(‪ )weighted sum‬به دست آمد‪ ،‬که براساس آن درصد نفوذ‬ ‫محدوده مورد نظر ‪ 11‬درصد و مساحت حوضه آبگیر چشمه گورگور با استفاده از روش بیلان اجمالی‪ 111‬کیلومترمربع محاسبه‬ ‫گردید‪.‬‬ ‫كليدواژهها‪ :‬چشمهی گورگور‪ ،‬حوضه آبگیر‪ ،‬بیلان تخمینی‪ ،‬درصد نفوذ‪ ،‬سنگ(سازند) سخت‪ ،‬روش عامل چند تأثیری‬

‫)‪1. Multi Influence Factor (MIF‬‬ ‫)‪2. Geographical Information System (GIS‬‬

Determining water catchment area of Gorgor spring in Ardebil Province by Estimated water balance method and MIF Paidar Rouhtafi 1, Mohsen Rezaei 2, Javad Ashjari 3, Saeid Afshar4 1- MSc Student of Applied Geology Group of Kharazmi University of Tehran 2- Associated Professor of Applied Geology Group of Kharazmi University of Tehran 3- Assistant Professor of Geology Group of Tehran University 4- MSc Student of Applied Geology Group of Kharazmi University of Tehran Abstract: Gorgor spring is located in southern of Sabalan Mountain slope and 15-Km north west of Sarein in township. This spring has emerged within the rock unit (Qta s1) from volcanic hard rock of Sabalan Mountain that involve Andesite porphyry to Trachyte porphyry. A fault with 280/84/SW characteristics causes spring to emerge which its trend is identical with total lineament's trend of the region and other lineaments in the region have the trend perpendicular to this fault that they can perform draining role to the main fault. By study on spring's parameters and hydrogeological surveys, catchment area of this spring determined with estimated water balance method. To obtaining estimated water balance parameters such as amount of precipitation, percentage of rock's infiltration and amount of output discharge from the spring are required. Due to lack of facilities and authoritative resource about infiltration percent of precipitation in Sabalan's volcanic hard rocks with using constant parameters of assumed zone of catchment area of the Gorgor spring which have influence on amount of precipitation infiltration such as rock composition, density of lineaments, density of stream ways and slope which prepared as later by Geographical Information System(GIS) and converted to raster data, the Multi Influence Factor(MIF) method is used to obtaining infiltration percent of assumed catchment area of Gorgor spring, in this way that each of layers classified and weighted, then final map of amount of infiltration coefficient is obtained with using weighted sum method which based on this map, infiltration coefficient of desired zone is calculated 30 percent and area of Gorgor springs catchment area with using estimated water balance method is calculated 80 Km2. Keywords: Gorgor spring, catchment area, estimated water balance, infiltration percent, hard rock, MIF

◊◊◊◊◊◊◊

‫مکان یابی نواحی مستعد جهت اجراي طرح هاي تغذیه مصنوعی آبخانه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در‬ ‫دشت الشتر‬ ‫‪Detection of potential zones for artificial recharge of aquifers using geographic‬‬ ‫‪information system ( GIS ) in Aleshtar plain‬‬ ‫‪-1‬‬

‫مسلم سعیدمقدم دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‪[email protected] .‬‬

‫‪-2‬‬

‫دکترمحمدرضا اسپهبد عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‪[email protected] .‬‬

‫‪-3‬‬

‫دکترفریدون رضایی عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم زمین‪[email protected] .‬‬

‫‪ -4‬دکتر سهیلا بوذری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‬ ‫‪1- Moslem Saeidmoghadam Graduate student of Islamic Azad University, North Tehran.‬‬ ‫‪2- Mohammad Reza Espahbod Faculty member of Islamic Azad University, North Tehran.‬‬ ‫‪3- Fereydoun Rezai Faculty member of the Institute of Earth Sciences.‬‬ ‫‪4- Suhaila Bouzari Faculty member of Islamic Azad University, North Tehran.‬‬

‫چکیده‬

‫از دیرباز تاکنون سفرههای آب زیرزمینی یکی از مهمترین منابع آب (شرب‪ ،‬کشاورزی‪ ،‬صنعت ) بشر به حساب آمده است‪ .‬این منبع‬ ‫خدادای بدلیل شیرین بودن‪ ،‬ترکیبات شیمیایی و دمای ثابت و همچنین ضریب آلودگی کمتر و سطح اطمینان بالاتر در تامین آب‪ ،‬به‬ ‫عنوان یک منبع قابل اتکا بویژه در مناطق خشک و نیمه خشک محسوب میگردد‪ .‬در دهههای اخیر با توجه به افزایش روز افزون‬ ‫جمعیت و خشکسالیهای پی در پی و متوالی و همچنین مقرون به صرفه بودن برداشت آب از منابع زیرزمینی و عدم برنامهریزی و‬ ‫مدیریت جدی در این امر فرصت برداشت بیش از حد را از این منابع برای انسان ایجاب کرده است‪ .‬از راهکارهای مدیریتی منابع‬ ‫آب زیرزمینی که با آن میتوان تا حدودی وضعیت آبخانهها را بهبود بخشید و میزان کسری آنرا جبران نمود‪ ،‬بهرهبرداری متناسب با‬ ‫ظرفیت آبخانه و جلوگیری از برداشت بی رویه و همچنین تغذیه آبخانه میباشد‪ .‬با توجه به برداشت بیش از حد از منابع آب‬ ‫زیرزمینی تغذیه مصنوعی آبخانه و مکان یابی نواحی مستعد جهت اجرای چنین طرحهایی از اهمیت بالایی برخوردار است‪ .‬در این‬ ‫تحقیق با مطالعه قراردادن آبخانه دشت الشتر با توجه به هفت عامل تاثیر گذار که شامل شیب‪ ،‬نفوذپذیری سطحی‪ ،‬ضخامت خشک‬ ‫آبرفت‪ ،‬قابلیت انتقال‪ ،‬کیفیت آب و کاربری اراضی بوده و نقشه هرکدام از این معیارها تهیه شده است همچنین وزن دهی عوامل‬ ‫فوق با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی ‪ AHP‬در نرم افزار ‪ Expert Choice‬محاسبه شده و در گام آخر هر کدام از عوامل‬ ‫ذکر شده با توجه به میزان وزنی که کسب نمودهاند در نرم افزار ‪ Arc GIS‬با هم تلفیق داده و در پایان منطقه به چهار پهنهی خیلی‬ ‫مناسب‪ ،‬مناسب‪ ،‬متوسط و نامناسب جهت تغذیه مصنوعی آبخانه تقسیم بندی شده است‪.‬‬

Abstract: From the past until now, water aquifers are one of the most important sources of water for human (for drinking, agriculture and industrial purposes). Because of the sweetness of this source, chemical composition, constant temperature, less pollution index and higher confidence level in water supply, it is considered as a reliable source, especially in aird and semi-aird regions. For recent decades, due to increasing population and successive droughts, cost effectiveness of water extraction from underground sourcesand the lack of serious planning and management in this issue, water resources are extracted too much. Proper water extraction according to the capacity of the aquifer and avoiding of the indiscriminate extraction and aquifer recharge are solutions in management of groundwater resources which can improve aquifer status. According to excessive extraction of water from groundwater resources, artificial recharge of aquifers and detection of potential regions have important role for implementation of such projects. For this reason, by studying the Aleshtar aquifer, seven effective parameters was considered (include slope, surface permeability, dry thickness of alluvium, the ability of transmission, water quality and landuse). For each of these parameters was provided their maps. The weighting of these parametersare calculate using the analytic hierarchy process (AHP) by Expert Choice software.Each one of the mentioned parameters integrated together by ARC GIS software accordingto their weightings. Finally, the area is divided in to four zoning for artificial recharge include very appropriate, appropriate, average and inappropriate.

)‫بررسی روابط همبستگی بین سرعت امواج فشاري و برخی خصوصیات فیزیکی توف هاي ائوسن (شمال ساوه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ آزاده ایوانی‬،1 ‫محمد حسین قبادی‬

‫ همدان‬،‫ دانشگاه بوعلی سینا‬،‫استاد زمین شناسی مهندسی‬1 ‫ همدان‬،‫ دانشگاه بوعلی سینا‬،‫دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی‬2 [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ در این‬،‫ جهت استفاده از توف های این سازند به عنوان مصالح ساختمانی‬.‫توف های ائوسن در شمال ساوه گسترش خوبی دارند‬ ‫ یافتن ارتباط بین ویژگی های فیزیکی و‬.‫پژوهش ارتباط بین ویژگی های فیزیکی و دینامیکی سنگ های مذکور بررسی شده است‬ ‫ آزمایشهای استاندارد‬.‫روشهای ساده آزمایشگاهی هزینه پروژه را از نظر زمانی و مالی به مقدار قابل توجهی کاهش می دهد‬ ‫ بر روی نمونههای اخذ شده از منطقه مطالعاتی انجام‬P ‫ جذب آب همراه با سرعت موج‬،‫ نسبت پوکی‬،‫ دانسیته‬،‫جهت تعیین تخلخل‬ .‫ در نهایت روابط همبستگی بین سرعت امواج فشاری و برخی خصوصیات فیزیکی توف های ائوسن ارائه شده است‬.‫شده است‬ ‫ ویژگی های فیزیکی توف شمال ساوه‬P ‫ سرعت عبور موج‬:‫كليد واژه ها‬ The correlation studies between the speed of the pressure wave and some physical properties of the Eocene tuffs ( north of Saveh )

Mohammad Hossein Ghobadi 1, Azadeh Eivani 2 1 2

Geology Department, Bu-Ali Sina University, Hamedan Geology Department, Bu-Ali Sina University, Hamedan [email protected]

Abstract: Eocene tuffs in the north of Saveh good spread . To use this tuff formation as a building material , in this study, the relationship between the physical and dynamical characteristics of the rocks have been investigated . Find simple relationship between physical characteristics and laboratory methods in terms of time and financial cost of the project is considerably reduced. Standard tests to determine porosity , density , void ratio , water absorption with P-wave velocity studies have been conducted on samples taken from the area. The correlation between the speed of the pressure wave and some physical properties of the Eocene tuffs is provided . Keywords : Wave velocity P, physical characteristics , tuff , north of Saveh

‫ گامی مهم در راستاي تحقق اهداف توسعه پایدار‬:‫ارزیابی اثرات اجتماعی معدنکاري‬ [email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی شاهرود‬،‫ دانشجوی دکتری مهندسی استخراج معدن‬،‫المیرا تجویدی عصر‬

‫ دانشگاه صنعتی شاهرود‬،‫ استاد مهندسی استخراج معدن‬،‫رضا خالوکاکایی‬ ‫ دانشگاه صنعتی شاهرود‬،‫ استاد مهندسی استخراج معدن‬،‫محمد عطایی‬ [email protected] ،‫ جهاد دانشگاهی تربیت مدرس‬،‫ هیات علمی پژوهشکده فرآوری مواد معدنی‬،‫محمدرضا توکلی محمدی‬

: ‫چکیده‬ ‫ نقشی انکارناپذیر در‬،‫ با این وجود‬.‫معدنکاری به عنوان فرصتی ایدهآل برای تولید ثروت پایدار در جوامع مختلف محسوب میگردد‬ ‫ همواره درک صحیح تعامل بین یک پروژه معدنی و جامعه محلی به‬،‫ بنابراین‬.‫تخریب محیط زیست و زندگی اجتماعی ایفا میکند‬ ‫ راهکاری برای‬،)SIA( ‫ ارزیابی اثرات اجتماعی‬.‫منظور افزایش اثرات مثبت و کاهش اثرات منفی فعالیتهای معدنکاری الزامی است‬ ‫ تجزیه و تحلیل اثرات بالقوه یک فعالیت یا توسعه پیشنهادی‬،‫ شناسایی‬،‫مدیریت اثرات اجتماعی پروژه های معدنی است که در آن‬ ‫برای محیط زیست به منظور توصیه اقدامات لازم جهت دستیابی به اهداف مستقیم و غیر مستقیم توسعه پایدار و کاهش اثرات منفی‬ .‫ و ارزیابی اهمیت آن در پروژهها و تحقیقات معدنی است‬SIA ‫ تشریح مفاهیم و اصول‬،‫ هدف از این مقاله‬.‫آن حائز اهمیت میباشد‬ ‫ معدنکاری‬،‫ توسعه پایدار‬،)SIA( ‫ ارزیابی اثرات اجتماعی‬:‫كليد واژه ها‬ Social impact assessment of mining: an important step towards the realization of sustainable development aims Elmira Tajvidi Asr, Ph. D. Student of Mining Engineering, Shahrood University of Technology ([email protected]) Reza Khalokakaie, Professor of Mining Engineering, Shahrood University of Technology Mohammad Ataie, Professor of Mining Engineering, Shahrood University of Technology Mohammad reza Tavakoli Mohammadi (Mineral processing Research Center, Academic Center for Education, Culture and Research (ACECR) on TMU, Tehran, Iran) ([email protected])

Abstract: Mining is as an ideal opportunity for sustainable wealth production in various communities. However, it plays an undeniable role in environmental degradation and social life. Therefore, always correct understanding the interaction between a mining project and the local community is necessary in order to enhance the positive effects and mitigate the negative effects of mining activities. Social impact assessment (SIA) is a strategy for managing social impacts of mining projects in which the identification, analysis of the potential impacts of an activity or proposed development for the environment is important in order to recommendation of necessary actions to achieve the objectives of direct and indirect sustainable development and mitigate its negative effects. The purpose of this paper is to demonstrate the concepts and principles of the SIA and the evaluation of its .importance in projects and mining research Keywords: Social impact assessment (SIA), Sustainable development, Mining

‫ارزیابی حساسیت محدودههاي زمینلغزشی ناشی از زلزله با مدل ناحیهاي کَمل در منطقه رودبار‪ -‬منجیل‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫مریم خداشاهی‪ ،‬کارشناس ارشد زمینشناسی‪ ،‬دانشگاه دامغان‪،‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫ابراهیم رحیمی‪ ،‬استادیار‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه دامغان‪[email protected] ،‬‬ ‫وحید باقریسرای‪ ،‬دانشجوی دکترا‪ ،‬دانشکده علوم پایه‪ ،‬دانشگاه تربیت مدرس‪[email protected] ،‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫زمینلغزش پدیدهای است که دامنه وسیعی از حرکات زمین نظیر ریزشهای سنگی‪ ،‬گسیختگی عمیق شیروانیها جریانهای‬ ‫واریزهای سطحی را شامل میشود‪ .‬این پدیده میتواند در اثر وجود ناپیوستگیهای موجود در تودهی خاک یا سنگ‪ ،‬تحریک ناشی‬ ‫از زلزله‪ ،‬تغییرات ایستابی یا بارشهای ناگهانی ایجاد شود‪ .‬زمینلغزشهایی که بعد از زلزله امکان شناسایی و نسبت دادن آنها به‬ ‫وقوع زلزله وجود دارد‪ ،‬زمینلغزشهای ناشی از زلزله نامیده میشوند‪ .‬زمینلغزشهای مرتبط با زلزلهای که در گزارشها وجود‬ ‫دارند‪ ،‬مطابق این تعریف هستند‪ .‬در این مطالعه سعی بر آن است تا به پهنهبندی حساسیت لغزشهای ناشی از زلزله ‪1163‬رودبار ‪-‬‬ ‫منجیل با استفاده از یک روش کیفی (روش ‪ )CAMEL‬پرداخته شود‪ .‬این مدل ناحیهای جامع لغزشهای ناشی از زلزله )‪،(CAMEL‬‬ ‫با استفاده از سیستمهای منطق فازی توسعه یافته است‪.‬‬ ‫برنامه ‪ CAMEL‬چارچوب یکپارچهای برای مدلسازی همه انواع لغزشهای ناشی از زلزله با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی‬ ‫)‪ (GIS‬فراهم میکند‪ .‬در این تحقیق‪ ،‬ابتدا لایههای اطلاعاتی مورد نیاز شامل زاویه شیب‪ ،‬فاصله از رودخانه و جاده‪ ،‬شدت زلزله‪،‬‬ ‫عمق خاک‪ ،‬ارتفاع دامنه‪ ،‬نوع مصالح‪ ،‬رده مقاومتی زمین‪ ،‬ناهمواری دامنه‪ ،‬رطوبت و پوششگیاهی با استفاده از نقشههای‬ ‫توپوگرافی و زمینشناسی‪ ،‬عکسهای هوایی‪ ،‬تصاویر ماهوارهای ‪ LANDSAT‬و تحقیقات ساختگاهی در محل‪ ،‬در محیط نرمافزار‬ ‫‪ GIS‬تهیه شده و سپس با استفاده از برنامه حساسیت منطقه مورد مطالعه نسبت به زمینلغزشهای ناشی از زلزله ‪1163‬رودبار ‪ -‬منجیل‬ ‫پیشبینی شد‪ .‬برای هر ‪ 6‬نوع زمینلغزش‪ ،‬نقشه حساسیت منطقه به وقوع لغزشها تهیه شد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬زمینلغزش ناشی از زلزله‪ ،‬رودبار‪-‬منجیل‪ ،‬پهنهبندی حساسیت زمینلغزش‪ ،‬برنامه کمل‬

Evaluation of earthquake-induced landslides areas using CAMEL areal model in Rudbar-Manjil

Maryam Khodashahi, MSc in Enginerring Geology, Damghan University, [email protected] Ebrahim Rahimi, Assisnant prof., Damghan University, [email protected] Vahid Bagherisaray, PhD student, Tarbiat Modares University, [email protected] Abstract: Landslide is a geological phenomenon that includes a wide range of ground movements, such as rockfalls, deep failure of slopes, and shallow debris flows. This phenomenon can be caused by discontinuities in the mass of soil or rock, triggering caused by the earthquake, water table changes or sudden rainfall. Landslides that occur Landslides related to earthquakes that .after or during the earthquake are called earthquake-induced landslides are discussed in this report are in accordance with this definition. This study tried to mapping the landslide This comprehensive susceptibility of earthquake Rudbar-Manjil (1369) using a qualitative method (CAMEL). areal model of earthquake-induced landslides (CAMEL) has been developed using fuzzy logic systems. CAMEL program provides an integrated framework for modeling all types of landslide caused by the earthquake using geographic information system (GIS). In this study, at first, the necessary information including slope angle, disturbance distance (distance from roads and rivers), shaking intensity, soil depth, slope height, material type, ground strength class, terrain roughness, moisture and vegetation were collected using topographical and geological maps, aerial photos, LANDSAT satellite images and site investigation of the studied region. Then, using this program the sensitivity of the area to mentioned earthquake-induced landslides For each 6 types of the landslides, sensitivity map of the study area to landslide occurrence has was predicted. .been provided Keywords: earthquake-induced landslides, Rudbar-Manjil, Landslide sensitivity zonation, CAMEL program

◊◊◊◊◊◊◊

‫کاربرد سرعت موج در تعیین ویژگیهاي فیزیکی ماسهسنگهاي سازند آغاجاري با تأکید بر لامیناسیون‬ ◊◊◊◊◊◊◊

 ‫ نازنین محمدی‬، ‫ سید ساجدالدین موسوی‬،3‫سید داود محمدی‬ 1

2

‫ همدان‬،‫ دانشگاه بوعلیسینا‬،‫ استادیار زمین شناسی مهندسی‬-1 ‫ اهواز‬،‫ دانشگاه شهید چمران‬،‫ استادیار زمین شناسی مهندسی‬-2 ‫ همدان‬،‫ دانشگاه بوعلیسینا‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی‬-1 [email protected] [email protected] [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

‫چکیده‬ .‫امروزه استفاده از روشهای دینامیکی مانند سرعت موج برای تخمین سریع خصوصیات فیزیکی و مکانیکی کاملاً پذیرفته شده است‬ ‫ مورد استقبال‬،‫ دقیق و غیرمخربتر است‬،‫ ارزان‬،‫از آنجایی که استفاده از سرعت موج نسبت به سایر آزمایشهای مکانیکی سریع‬ ‫ با توجه به گسترش وسیع سازند آغاجاری در استان خوزستان و استفاده از ماسهسنگهای این سازند به‬.‫زیادی قرار گرفته است‬ ‫ یافتن ارتباط‬.‫ در این پژوهش ارتباط بین ویژگیهای فیزیکی و دینامیکی سنگ مذکور مطالعه شده است‬،‫عنوان مصالح ساختمانی‬ ،‫ آزمایشهای استاندارد جهت تعیین تخلخل‬.‫بین این ویژگیها به شناخت خصوصیات فیزیکی این مصالح سنگی کمک میکند‬ ‫ بین ویژگیهای فیزیکی سنگ و سرعت عبور‬.‫ درجه پوکی روی پنج تیپ مختلف ماسهسنگ انجام گرفته است‬،‫ جذب آب‬،‫دانسیته‬ .‫موج در زوایای مختلف لامیناسیون همبستگی مناسبی بدست آمده است‬ ‫ ماسهسنگ‬،‫ سازند آغاجاری‬،‫ ویژگیهای فیزیکی‬،‫ سرعت عبور موج‬:‫كليد واژه ها‬ Using Wave Velocity for Determination of Physical Properties of Sandstones of the Aghajari Formation with Emphasis on Anisotropy Seyed davood mohammadi 1, sajed musavi 2, nazanin mohammadi 3 Geology Department, Bu-Ali Sina University, Hamedan Geology Department, Shahid Chamran University, Ahwaz Geology Department, Bu-Ali Sina University, Hamedan Abstract: The use of dynamic methods such as P-wave velocity to estimate the physical and mechanical properties have been fully accepted. Because the use of wave velocity in compare to other mechanical tests, is fast, inexpensive, accurate and more destructive, it is very favourable. Due to the wide spread Aghajari formation in the sandstone as a building material, in this study, the Kouzestan province and the use of Aghajari formation rocks were studied. Finding the relationship between the physical and dynamical properties of the mentioned To relationship between these characteristics could help to identify the physical properties of the rock materials. were undertaken on five different types of and standard tests the porosity, density, water absorption determine Regarding that, appropriate relationships between the physical properties and wave velocity of sandstones. studied rocks were obtained. Keywords :wave velocity, physical properties, aghajari formation, sandstone

◊◊◊◊◊◊◊

‫ ثر تغییرات اقلیم بر آب زیرزمینی با استفاده از‬GCM-HADCM3 ‫ مطالعه موردي آبخوان اردبیل‬،‫ا‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ‫ دانشگاه تهران‬،‫ دکترای هیدروژئولوژی‬،‫جواد اشجاری‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫تغییرات آب و هوایی بعنوان یک پدیده و واقعیت چالش برانگیز پیشرو پذیرفته شده و اثر آن بر چرخه هیدرولوژی و آب‬ ‫) و اثر‬GCMs( ‫ با استفاده از مدلهای جهانی تغییرات آب و هوایی‬،‫ در ایران مطالعاتی در این راستا‬.‫زیرزمینی مسجعل گردیده است‬ ‫ به بررسی تغییرات‬HADCM3 ‫ لذا در این مقاله تلاش شده است تا با استفاده از سناریوی‬.‫آن بر آب زیرزمینی صورت نپذیرفته است‬ ‫ بدین منظور داده‬.‫آب و هوایی در آبخوان اردبیل پرداخته شود تا مشخص گردد چه اثری بر تراز آب زیرزمینی خواهد گذاشت‬ ‫ با استفاده از روش ریزمقیاس اختلافی و رگرسیونی به دادههای بارندگی ایستگاه اردبیل برازش گردیدند و سپس‬،‫های مدل انتخابی‬ ،‫ نتایج نشان میدهد که اضافه برداشت آبخوان اگر کنترل نشود‬.‫ استفاده شد‬2101 ‫ و‬2141 ،2121 ‫از نتایج آن برای پیشبینی سالهای‬ ‫ کلا آبخوان خشک خواهد شد و بجز اطراف رودخانههای اصلی آبی باقی نخواهد ماند و اگر اثر تغییرات اقلیم لحاظ‬،‫تا نیم قرن آتی‬ .‫ متر اضافه افت فقط بخاطر اثر اقلیمی خواهد بود و شرایط را وخیمتر خواهد شد‬1 ‫ حدود‬،‫ با روند موجود در نیم قرن پیش رو‬،‫شود‬ ‫ اقدام به توقف اضافه برداشت شود و آبخوان در تعادل‬،‫ اگر در شرایط اضطراری‬.‫نتایج مدل در حالت خوشبینانه بدست آمده است‬ .‫ برداشتها محدودیت یابند‬،‫ بیش از حالت تعادل‬%0 ‫ باید‬،‫ در نیم قرن آتی‬،‫داشته باشد‬ ‫ آبخوان اردبیل‬،‫ آب زیرزمینی‬،HADCM3 ،GCM ،‫ تغییرات آب و هوایی‬:‫كليد واژه ها‬ Climate change effects on groundwater using GCM-HADCM3, Case study, Ardabil Aquifer Javad Ashjari, Ph.D. of Hydrogeology, Tehran University. [email protected] Abstract: Climate change is accepted as a real phenomenon and ongoing challenge that will affect the hydrological cycle and groundwater. So far, the iranian researchers have not studied the climate change effect on groundwater by using the Global Climate Models (GCMs). The aim of this research is to show how the climate change will affect the water level of the Ardabil aquifer by using the scenario of HADCM3. The selected model is downscaled by using the differential method and regression and calibrated to the observed data of the Ardabil precipitation station. The predicated precipitation of outcome model is used to estimate the rates on 2020, 2050 and 2080. The results show that the current trend of overexploitation will make the aquifer dry in most part, expected around the rivers. If the climate change is considered in management of exploitation, more than 3 meter groundwater level will decline in the next half-century, so the situation will be serious. If the aquifer be in balance condition in ban of overexploitations, then the climate change will reinforce drawdown of aquifer more than 3meters that needs 8% more ban of water exploitation in next half-century. Keywords: Climate change, GCM, HADCM3, Groundwater, Ardabil aquifer

‫شبیه سازي درزه و شکاف سنگها با استفاده از روشهاي تصادفی در یک مطالعه موردي‬ ‫ دانشجوی کارشناسی ارشدمهندسی اکتشاف معدن‬،‫مریم جهان محمدی‬ [email protected]:[email protected]، [email protected] ،‫ دکتری تخصصی زمین آمار و مدلسازی‬،‫عنایت اله رنجینه خجسته‬

: ‫چکیده‬ ‫ناپیوستگی ها مهمترین عامل بی نظمی و عدم امکان دسترسی به شرایط ایده آل در محیط های سنگی محسوب می شوند و‬ ‫از این رو مدلسازیناپیوستگی ها در مسائل مختلف زیست‬.‫تاثیر زیادی بر رفتار مکانیکی و هیدرولیکی این محیط ها دارند‬ ‫ ساخت مخازن زیر زمینی برای انباشت باطله های‬،‫ مهندسی و معدنیاز جمله مدلسازی حرکت سیال در توده سنگ‬،‫محیطی‬ ‫ در این‬.‫اهمیت ویژه ای دارد‬... ‫ حرکت نفت و گاز در مخازن هیدروکربوری و بهینه سازی روش استخراج بلوک و‬،‫خطرناک‬ ‫ مدلسازی و شبیه سازی درزه و شکاف سنگها با استفاده از روشهای تصادفیدر یک منطقه که داده ها و تصاویر واقعی از‬،‫مقاله‬ ‫ هندسه توده سنگ را‬،)‫روش قطعی و محدود( زمین آمار‬.‫انجام گرفته است‬،‫سیستم درزه و شکاف سنگ ها در دسترس است‬ ‫ با‬،‫ در این تحقیق‬.‫ که اغلب مربوط به ناپیوستگی های اصلی می باشند‬،‫تنها توسط تعداد محدود ناپیوستگی تعریف می کند‬ ‫ لاگ‬،‫استفاده از داده هایی که از رقومی کردن تصاویر مقاطع سنگی در چند ترانشه حاصل شده اند و توابع آماری پوآسون‬ .‫ مدلسازیشد‬،‫نرمال و فیشر ناپیوستگی ها را در قسمت های دیگر منطقه مورد مطالعه‬ ‫ مدلسازی تصادفی‬،‫ بررسیهای آماری‬،‫ درزه و شکاف سنگها‬:‫كليد واژه ها‬ Modeling and simulation of rock fractures and joints using stochastic methods in a case study Maryamjahanmohammadi,[email protected] Enayatollah Ranjineh khojasteh, [email protected]

Abstract: Discontinuities are the major cause of disorders and departing from ideal conditions in rocks which may cause considerable impacts on the mechanical and hydrological behaviors in such environments. Therefore, modeling these discontinuities in a variety of environmental, engineering, and mining problems including fluid flow modeling in rock masses, subsurface storages of hazardous materials, natural oil and gas flow modeling in hydrocarbon reservoirs, the block mining techniques, etc. is of a vital importance. In this paper, modeling and simulation of rock fractures has been performed using stochastic methods in an area where data and images of rock fractures and joint systems were available. In deterministic and limited approach (the geostatistical), the geometry of the rock mass could to a very much extent be defined by a limited number of discontinuities, which are often related to major discontinuities. In this study, using data from digital images in several trenches made of rock sections and statistical functions of; Poisson, lognormal, and Fisher distributions were able to model the discontinuities in other parts of the study area Keywords: rock fractures and joints, statistical assessments, stochastic modeling

‫توسعه روش درزه نگاري تصویري در سطوح شیب دار معدن سنگ آهن چغارت‬ 5

‫ جواد غلام نژاد‬،1‫ محمد فاتحی مرجی‬،2‫ علیرضا یاراحمدی بافقی‬،1‫محسن محبی‬

[email protected] ،‫ دانشگاه یزد‬،‫دانشجوی دکتری مهندسی استخراج معدن‬ [email protected]

-1

،‫ دانشگاه یزد‬،‫ عضو هیات علمی گروه مکانیک سنگ‬،‫ دکتری‬-2

[email protected] ،‫ دانشگاه یزد‬،‫ عضو هیات علمی گروه مکانیک سنگ‬،‫ دکتری‬-1 [email protected] ،‫ دانشگاه یزد‬،‫ عضو هیات علمی گروه مکانیک سنگ‬،‫ دکتری‬-5

: ‫چکیده‬ ‫برداشت اطلاعات ساختاری ناپیوستگی های توده سنگ یا درزه ها در روند انجام تحلیل پایداری محیط های سنگی اجتناب ناپذیر‬ ‫ انجام فرایند درزه نگاری به دلیل‬،‫ امروزه علی رغم توسعه روش های نوین جمع آوری داده و تحلیل محیط های سنگی‬.‫است‬ ‫ این موضوع منجر شده است که این‬.‫مشکلات موجود و شرایط خاص مربوط به آن هنوز به صورت سنتی و دستی انجام می پذیرد‬ ‫ این پژوهش‬.‫ و خصوصا در بسیاری از رخ نمون های سنگی به دلیل عدم دسترسی کافی غیرممکن گردد‬،‫ غیر دقیق‬،‫فرایند زمان بر‬ ‫ تکنیکی را ارائه می نماید که به کمک آن بتوان به دقیق ترین‬،‫ضمن بهره گیری از تکنیک ها و عملگرهای مختلف پردازش تصویر‬ ‫ پیاده سازی این‬.‫اطلاعات مورد نیاز در ف رایند تحلیل توده سنگ از طریق تصویربرداری دیجیتال رخ نمون های سنگی دست یافت‬ .‫تکنیک بر دیواره های شیب دار پیت معدن سنگ آهن چغارت در این تحقیق کارایی روش را اثبات نموده است‬ ‫ آنالیز تصویر دیجیتال‬،‫ معدن سنگ آهن چغارت‬،‫ درزه نگاری تصویری‬:‫كليد واژه ها‬ Development of image based joint mapping in choghart iron ore slopes Mohsen Mohebbi 1, Alireza Yarahmadi Bafghi 2, Mohammad Fatehi Marji3, Javad Gholamnejad4 1- Ph.D condidate in mining engineering, Yazd University, [email protected] 2- Ph.D in rock mechanics, Yazd University, [email protected] 3- Ph.D in rock mechanics, Yazd University, [email protected] 4- Ph.D in mining engineering, Yazd University, [email protected] Abstract: Rock mass structural data collection and joint mapping is inevitable for stability analysis. Nowadays, despite the development of new methods for rock mass data collection and analysis, joint mapping process is being handled manually based on traditionally procedure. This has led the process to be time consuming, imprecise, and especially in many cases to be impossible due to lack of adequate access to outcrops. This study has tried to introduce and develop a technique by which the most accurate information needed in the process of rock mass analysis can be collected. The proposed technique achieves this information by digital imaging from typical outcrops and by using the best techniques and operators in image processing. The implementation of this technique on some of the slope walls of Choghart iron ore mine has proved the efficiency and effectiveness of the method. Keywords :Image based joint mapping, Choghart iron ore mine, Digital image processing

‫ارزیابی توسعه کارست منطقه زردکوه با استفاده از پارامترهاي فیزیکوشیمایی چشمه کوهرنگ‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،)‫ قرارگاه سازندگی خاتمالأنبیاء (ص‬،‫ کارشناس ارشد هیدروژئولوژی‬،‫فیروز موسائی‬ [email protected] ،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دکتری هیدروژئولوژی‬،‫محمد نخعی‬ [email protected] ،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دکتری رسوبشناسی‬،‫خلیل رضائی‬

◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫ قسمت اعظم آب خروجی‬.‫منطقه مورد مطالعه در شمال غرب استان چهارمحال و بختیاری و در ارتفاعات زردکوه قرار گرفته است‬ .‫منطقه ناشی از ذوب شدن برف هایی است که در زمستان روی هم انباشته و با گرم شدن نسبی هوا شروع به ذوب شدن میکنند‬ ‫بخش زیادی از حوضه آبگیر چشمه کوهرنگ شامل سازند آهکی سروک میباشد که در آن آبفروچالههای فراوان و سایر‬ ،‫ مواد جامد محلول‬،‫ ماه و طی هر دو هفته یکبار پارامترهای هدایت الکتریکی‬14 ‫ به مدت‬.‫پدیدههای کارستی مشاهده میشود‬ ‫ برای‬،‫ در این مطالعه‬.‫ و دمای آب چشمه کوهرنگ اندازهگیری و آنیونها و کاتیونهای اصلی نمونههای آب آنالیز شد‬pH ،‫شوری‬ ‫ مورد استفاده قرار‬PHREEQC ‫ مدل کامپیوتری‬،‫محاسبه فشار جزئی دیاکسیدکربن و اندیسهای اشباع کلسیت و دولومیت‬ ‫ اندیس اشباع کلسیت و دولومیت و دمای آب‬،‫ غلظت کلسیم و بیکربنات‬،‫ نتایج نشان داد که تغییرات هدایت الکتریکی‬.‫گرفت‬ ‫ به دلیل جریان سریع و کانالیزه‬،‫ بنابراین‬.‫ناچیز است که این نشان از کنترل رفتار شیمیایی چشمه توسط خصوصیات آبخوان داشت‬ ‫ موفولوژی و‬.‫در محدوده چشمه زمان تماس آب با سنگ دیواره مجاری اندک بوده و میزان املاح موجود در چشمه کاهش دارد‬ ‫زمین شناسی حوضه آبگیر چشمه کوهرنگ و اطلاعات هیدروگراف و شیمینگار چشمه نشان میدهد که سیستم هیدرولوژیکی در‬ .‫رده جریان مجرایی است‬ ‫ چشمه کوهرنگ‬،‫ رژیم جریان‬،‫ زردکوه‬،‫ کارست‬:‫كليدواژهها‬ Assessment of Zardkouh Area Karstification Using Physicochemical Parameters of Koohrang Spring Firouz Moosaei, M.Sc. hydrogeology, Khatam-Alanbia Headquarters Construction. Mohammad Nakhaei, Associate Professor of Hydrogeology, University of Kharazmi. Khalil Rezaei, Assistant Professor of Sedimentology, University of Kharazmi.

Abstract: The study area which is a part of Zardkouh Mountain, is located in northwest of Chaharmahal and Bakhtiari province. The main amount of the output waters is resulted from snow melting. In this area, snow has accumulating during winter and its melting due to temperature increasing in spring season can generate composed of Sarvak karstic mentioned water. The major part of Koohrang spring’s catchment area is Formation. There are a lot of sinkholes and other karst landforms in this catchment area. During the 15 month period, the electrical conductivity, total dissolved solid, salinity, acidity and water temperature were measured cations. In this study, once every two weeks and water samples were analyzed for determine major anions and saturation index of code was used for calculation of carbon dioxide partial pressure and the the PHREEQC concentrations Results showed that the electrical conductivity, calcium and bicarbonate calcite and dolomite. aquifer characteristics was and also, saturation indices of calcite and dolomite was negligible, implying that controller the chemical behavior of this spring. Evidence for this is shown due to flow through large karst channels and fractures and contact of time water with wall is very short. So, total dissolved solid in water of sprig is negligible. The collected data from morphology, geology, hydrographs, and chemographs of Koohrang spring’s catchment area revealed that the hydrologic system of this area and spatially this spring is dominantly conduit flow. Keywords: Karst, Zardkouh, Flow Regime, Koohrang Spring

◊◊◊◊◊◊◊

‫پدیده "چاه آتش"‪ :‬هیدروژئوشیمی آب هاي زیرزمینی آلوده به مواد هیدروکربنی کوهدشت‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪1‬‬

‫زهرا هادیپور هفشجانی‪ ،1‬حمیدرضا ناصری‪ ،2‬فرشاد علیجانی ‪ ،‬عبدالوهاب شماسی‬ ‫‪ -1‬دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی‬ ‫‪ 2‬و ‪ - 1‬عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی‬

‫‪5‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪[email protected]; [email protected]co.uk‬‬

‫‪ -4‬کارشناس بازنشسته شرکت آب منطقه ای لرستان‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫هیدروژئوشیمی آبخوان کوهدشت‪ ،‬واقع در جنوب غرب استان لرستان‪ ،‬به منظور شناسایی فرایندهای حاکم بر کیفیت آب های‬ ‫زیرزمینی با تأکید بر آلودگی هیدروکربنی و پدیده "چاه آتش" در جنوب دشت مورد بررسی قرار گرفته است‪ .‬سه فرضیه پس از‬ ‫آلودگی هیدروکربنی آبخوان کوهدشت در سال ‪ 1131‬و آتش گرفتن چاه های آب مطرح گردید‪ :‬الف) افت سطح آب زیرزمینی‬ ‫باعث کاهش فشار درون چاهی و وارد شدن گاز در چاه شده است‪ ،‬ب) کف شکنی چاه ها و ورود به شیل های امیران باعث ارتباط‬ ‫هیدرولوژیکی بین شورابه نفتی موضعی مخزن گازی امیران با آبخوان آبرفتی بالایی شده است‪ ،‬و ج) حفاری ناموفق چاههای نفتی در‬ ‫روستای بابا حبیب (جنوب کوهدشت) در سال ‪ 1103‬می تواند باعث شعله ور شدن چاههای آب کوهدشت شده باشد‪ .‬هدف این‬ ‫مقاله شناسایی منشا اصلی آلودگی هیدروکربنی آبخوان کوهدشت با روش های هیدروژئوشیمی است‪ .‬بدین منظور نمونههای آب‬ ‫زیرزمینی از ‪ 24‬حلقه چاه در چهار فصل نمونه برداری در سال ‪ 1131‬جمع آوری گردیده و جهت تعیین یون های اصلی و فرعی‪،‬‬ ‫عناصر نادر‪ ،‬اکسیژن محلول‪ BOD ،‬و ‪ COD‬مورد سنجش قرار گرفته است‪ .‬نقشه های هدایت الکتریکی‪ ،‬کلراید‪ ،‬باریوم‪ ،‬یداید‪،‬‬ ‫‪ BOD,COD‬و اکسیژن محلول به منظور شناسایی تغییرات کیفی آب زیرزمینی در منطقه آلوده به مواد هیدروکربنی مورد بررسی‬ ‫قرار گرفته ا ست‪ .‬نمودارهای ترکیبی یون های اصلی به منظور شناسایی فرآیندهای هیدروژئوشیمی کلی در آبخوان و نمودارهای دو‬ ‫متغیره پارامترهای آلودگی در مقابل یون پایدار کلراید به منظور شناسایی اولیه منشأهای ممکن آلودگی هیدروکربنی چاه های‬ ‫کوهدشت مورد تحلیل قرار گرفته است‪ .‬نتایج نشان داد که آلودگی هیدروکربنی چاه های آب کوهدشت احتمالا در ارتباط با‬ ‫حفاری ناموفق چاه های اکتشافی میدان نفتی بابا حبیب می باشد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬هیدروژئوشیمی‪ ،‬آلودگی هیدروکربنی‪ ،‬چاه آتش‪ ،‬نمودارهای ترکیبی‪ ،‬میدان نفتی بابا حبیب‪ ،‬کوهدشت‪.‬‬

The phenomenon of "Fire Well": Hydrogeochemistry of hydrocarbons contaminated groundwater in Koohdasht Zahra Hadipour Hafshejani1, Hamidreza Nassery2, Farshad Alijani3, Abdolvahab Shamasi4 1,2,3- Shahid Beheshti University, [email protected]; [email protected]; [email protected] 4- Retired Officers Lorestan Regional Water Company

Abstract: Hydrogeochemistry of Kuhdasht aquifer, located in the South West Lorestan Province, has been studied in order to identify the processes that govern groundwater quality with emphasis on the hydrocarbon contamination and the phenomenon of "Fire Well" in southern plains. Three hypotheses were proposed about the origins of hydrocarbon contamination of the Kuhdasht aquifer in 1390: A) decline in the groundwater levels caused to reduction of the water pressure in the well and intrusion the gas into the well, B) deep drilling of the water wells to breaking and penetrating to Amiran Formation shale, makes a hydrological connection between the oil brine of local gas field of Amiran formation and ground water in the higher depths of the aquifer, and C) the unsuccessful drilling of exploration wells in the Baba Habib oil field (south Kuhdasht) in 1389, then occurrence of Fire Well in Kuhdasht aquifer can be the other source of this phenomenon. For this purpose, groundwater samples were collected from 25 wells in four season in 1393 and were analyzed to determine the major and minor ions, trace elements, dissolved oxygen, chemical and biochemical oxygen demand (COD and BOD). Electrical conductivity maps, chloride, barium, iodine, BOD, COD and dissolved oxygen have been studied in order to identify changes in groundwater quality in the area, contaminated with hydrocarbons. Composition diagrams of major ions are used to determine the governing hydrochemical processes in the aquifer and bivariate plots of pollution indicators versus chloride are applied to identify the probable origins of the hydrocarbon contamination of water wells in Kuhdasht. The results show that the hydrocabon contamination of groundwater in Kuhdasht aquifer is related to unsuccessful drilling of exploration well in Baba Habib oil field.

Keywords : Hydrogeochemistry, Hydrocarbon contamination, Fire Well, Composition diagrams, Baba Habib oil field, Kuhdasht.

◊◊◊◊◊◊◊

‫ جهت پهنه بندي خطر آلودگی هیدروکربنی آبهاي زیرزمینی دشت کوهدشت‬HYCABIC ‫ارایه مدل نوین‬ ◊◊◊◊◊◊◊ 5

1

‫ عبدالوهاب شماسی‬، ‫ فرشاد علیجانی‬،2‫ حمیدرضا ناصری‬،1‫زهرا هادیپور هفشجانی‬

[email protected]

‫ دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی‬-1

[email protected]; [email protected]

‫ عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی‬- 1 ‫ و‬2

‫ کارشناس بازنشسته شرکت آب منطقه ای لرستان‬-4 ◊◊◊◊◊◊◊

‫چکیده‬ ‫در این تحقیق مدلی جدید با شش لایه اطلاعاتی مؤثر جهت ارزیابی خطر آلودگی هیدروکربنی آب های زیرزمینی دشت کوهدشت‬ ‫ در مدل‬.‫ نامیده شده است‬HYCABIC ‫در غرب استان لرستان طراحی شده و مدل مذکور با توجه به نمایههای تأثیرگذار در آن‬ ‫ هدایت‬C ،AHP ‫مذکور پارامترهای مذکور با توجه به شرایط هیدروژئولوژی منطقه مورد مطالعه و با اعمال قضاوت کارشناسی و‬ ‫ مورد تحلیل مکانی‬GIS ‫ ید با فنون‬I ،‫ فاصله از محور تاقدیس‬A ،‫ چاههای آلوده فعلی دشت‬Hy ، ‫ باریوم‬B ، ‫ کلراید‬C ، ‫الکتریکی‬ ‫ به صورت نقشههای معیار طبقه بندی شده و وزنهای‬Reclassify ‫ لایههای اطلاعاتی مختلف با روشهای فازی و‬.‫قرار گرفته است‬ ‫ با تلفیق لایه ها در نهایت نقشههای مختلف پهنه بندی خطر آلودگی‬.‫ تعیین شد‬AHP ‫نسبی با اعمال قضاوت کارشناسی و‬ ‫ دامنه از خطر خیلی کم تا‬5 ‫ در‬Reclassify ‫ تهیه و با استفاده از تابع‬HyCABIC ‫هیدروکربنی آبخوان کوهدشت با استفاده از مدل‬ ‫ بیشترین میزان خطر‬،HyCABIC ‫ بر اساس نقشه پهنه بندی خطر آلودگی هیدروکربنی توسط مدل‬.‫زیاد پهنه بندی شده است‬ .‫آلودگی هیدروکربنی در جنوب غرب دشت و تا فاصله شش کیلومتری از منطقه آلوده فعلی (روستای سه آسیابه) میباشد‬ ‫ کلید واژه ها‬AHP: ،HYCABIC ‫ مدل‬،‫ خطر آلودگی هیدروکربنی‬،‫دشت کوهدشت‬ Designing a new model: HyCABIC, for mapping the risk of hydrocarbon contamination of groundwater in Kuhdasht plain Zahra Hadipour Hafshejani1, Hamidreza Nassery2, Farshad Alijani3, Abdolvahab Shamasi4 1,2,3- Shahid Beheshti University, [email protected]; [email protected]; [email protected] 4- Retired Officers Lorestan Regional Water Company

Abstract: In this study, a new model with six layers of effective information for assessment of hydrocarbon contamination of groundwater of Kuhdasht plain in the Western part of the province was designed and it was called HYCABIC according to its influencing profiles. In the so-called model, parameters were studied according to area's hydrogeology and were analyzed by applying expert choice and AHP, (C) electrical conductivity, (C) chloride,( B) barium, (Hy) plain's contaminated wells (with classifications zero and one), (A) distance from the axis of the anticline ,(I) iodine, with the GIS techniques. Different information layers with fuzzy methods and Reclassify in the form of classified criteria maps and relative weights were determined by application of expert choice and AHP. Finally, with combination of layers, various zonation maps of hydrocarbon pollution hazard of Kuhdasht plain were prepared using HyCABIC model and by using the Reclassify function in 4 ranges from very low risk to high was mapped. Based on hydrocarbon pollution hazard zonation map by HYCABIC model, the greatest hydrocarbon pollution risk was determined in South West Plains and in six Kilometers distance from the infected area (village of Se Asiabe). Kuhdasht plain, Risk of Hydrocarbon pollution, HyCABIC model, AHP:Keywords

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی اثر بارشهاي اسیدي بر تخریب و هوازدگی ماسهسنگهاي سازند شمشک در شمالغرب دامغان‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

2

‫ احمد قاسمی‬، ‫ سیدعلی طباطبایی جعفری‬،1‫داود فریدونی‬ ‫ دانشگاه دامغان‬،‫ استادیار دانشکده علوم زمین‬-1 [email protected]

‫ دانشگاه دامغان‬،‫ دانشجویان کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‬-1 ‫ و‬2 [email protected] [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫ وارفتگی با محلولهای‬-‫به منظور بررسی دوام سنگها در برابر تخریب و هوازدگی میتوان شرایط طبیعی را توسط آزمایش دوام‬ ‫ تأثیر‬،‫ با انجام آزمایش مذکور بر روی ماسهسنگها‬،‫ در این تحقیق‬.‫مختلف در آزمایشگاه شبیه سازی کرده و به آن سرعت بخشید‬ ‫ از ماسهسنگهای سازند شمشک واقع در‬،‫ بدین منظور‬.‫های مختلف بر آنها بررسی شده است‬pH ‫محلولهای اسیدسولفوریک با‬ ‫ سپس نمونهها در سه‬.‫شمالغرب دامغان دو نمونه انتخاب شد و ترکیب کانیشناسی و ویژگیهای فیزیکی نمونهها تعیین گردید‬ ‫ قبل‬.‫ وارفتگی قرار گرفتند‬-‫ تحت انجام آزمایش دوام‬5 ‫ و‬4/4 ‫ معادل‬pH ‫سیکل با آب طبیعی و محلولهای اسید سولفوریک دارای‬ ‫ نتایج بدست آمده نشان میدهند که در‬.‫) صورت گرفته است‬XRD( ‫و بعد از آزمایش بر روی نمونهها آزمایش پراش اشعه ایکس‬ ‫ کانیهای تشکیل دهنده این سنگها در برابر‬.‫ افت وزنی نمونهها بیشتر از چرخههای انتهایی است‬،‫چرخههای ابتدایی آزمایش‬ .‫ بهطوری که به کانیهای ثانویه تجزیه نمیشوند‬،‫محلولهای اسیدی مقاوم میباشند‬ ،‫ وارفتگی‬-‫ دوام‬،‫ کانی‬،‫ ماسهسنگ‬:‫كليد واژهها‬ Assessment of acidic rainfall influences on degradation and weathering of sandstones from Shemshak Formation in northwest of Damghan Davood Fereidooni1, Seyed Ali Tabatabayy Jafari2, Ahmad Ghasemi3 1, 2 and 3: School of Earth Sciences, Damghan University, Damgan, Iran

Abstract: In order to assess the durability of rocks due to degradation and weathering, natural condition can be simulated and accelerated by slake-durability test in the laboratory. In this research, the influence of sulfuric acid solutions with various pH on sandstones was determined using the slake-durability test. For this purpose, two samples of sandstones from Shemshak Formation in northwest of Damghan were selected and their mineral contents and physical properties were determined. Then, the samples were subjected to tri-cycle slake-durability test using natural water and sulfuric acid solutions with pH equal to 5.5 and 4. The X-Ray Diffraction (XRD) test has been used on the samples before and after the slake-durability tests. Results show that the sample weight losses in initial cycles are higher than final cycles. As a result, the mineral containing the studied rocks are resistant in acidic solutions and they are not decomposed to the second minerals. Keywords: Sandstone, Mineral, Slake-Durability, XRD, Weathering

‫تحلیل ریسک در حفاري مکانیزه تونلها به روش ‪EPB‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫سید علیرضا آشفته‪ ،‬عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات‬ ‫احمد ادیب‪ ،‬دانشیار گروه مهندسی معدن دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫تونل کمکی کانال ابوذر یکی از انواع تونلهایی است که در آبرفتهای تهران احداث شده است‪ .‬در طول حفاری در رسوبات‬

‫دانهدرشت آبرفتی گشتاور بالای کاترهد‪ ،‬سایش بیش از حد ابزار‪ ،‬شکستن قطعات ‪ TBM‬و ناپایداری زمین به صورت نشست بالا و‬

‫ریزش زمین مشاهده شد‪ .‬استفاده از مدل خاک سختشونده در مقابل مدل موهر ‪ -‬کولمب این مزیت را دارد که از آنجا که رفتار‬ ‫تنش ‪ -‬کرنش خاک بر خلاف مصالحی مانند فولاد غیر خطی است در نظر گرفتن مدول الاستیسیته ثابت برای پیشبینی رفتار خاک‬ ‫از دقت کمی برخوردار خواهد بود در حالی که در مدل پلاستیک خاک سختشونده مقدار ‪ E‬دقت بیشتری لحاظ میشود‪ .‬با‬ ‫استفاده از نتایج آزمایشهای ژئوتکنیک پارامترهای ژئوتکنیکی مدل رفتاری خاک سختشونده با دقت استخراج شده و‬ ‫واقعگرایانهترین مدل ممکن برای رفتار خاک به دست آمد‪ .‬پس از آن با بررسی نشست عمودی بیشینه در سطح زمین به عنوان‬ ‫پارامتر کنترلِ میزان صحت مدلسازی و مقایسه این پارامتر با تابع پروفیل نشست تجربی گوسی‪ ،‬کالیبراسیون لازم در مدلسازی‬ ‫دوبعدی و سهبعدی برای هر چه بیشتر منطبق شدن نتایج حاصل از مدلسازی با نتایج واقعی انجام شده است که در این پروسه جهت‬ ‫برآورد مقدار مناسب برای ∑‪ MStage‬انجام شده است‪ .‬با برگزیدن مقادیر مناسب نسبت تزریق ‪ ،M‬عدد پایداری ‪ N‬و‬

‫∑‪(MStage‬پارامتر متناظر با میزان آزادسازی تنش) برای مدل پایه ساخته شده و بررسیهای بعدی بر پایه آن قرار گرفته و مقایسه‬ ‫بین نتایج حاصل از استفاده از مدلهای رفتاری خاک سختشونده و موهر ‪ -‬کولمب انجام شده است و در نهایت آنالیز حساسیت بر‬ ‫روی پارامترهای ژئوتکنیکی خاک سختشونده صورت گرفته است‪.‬‬ ‫لغات کلیدي‪:‬‬

‫نشست‪ ،‬مکانیکسنگ‪ ،‬حفاری‪ ،‬روش ‪ ،EPB‬مخاطرات طبیعی‪.‬‬ ‫‪Risk analysis on mechanized excavation of tunnels by EPB‬‬ ‫‪Alireza Ashofteh and Ahmad Adib‬‬

‫‪Abstract‬‬

‫‪Auxiliary Channel Tunnel is one of the tunnels that have been built in alluvial Tehran. Katerhead high torque during drilling in‬‬ ‫‪alluvial sediment, excessive wear tools, breaking TBM components and unstable ground for meeting and landfall was observed.‬‬ ‫‪plastic model of soil resins in terms of the amount of E greater accuracy. Using the geotechnical parameters of geotechnical‬‬ ‫‪test results accurately model the behavior of soils derived resins and realistic modeling soil behavior was possible. that in this‬‬ ‫‪process was conducted to estimate the right amount for ΣMStage. By choosing appropriate values of injection M, number N‬‬ ‫‪sustainability and ΣMStage (parameter corresponds to the release of tension) for the base model and made further‬‬ ‫‪investigations based on it. The comparison between the results obtained from the use of models of soil behavior resins and‬‬ ‫‪Mohr - Coulomb is done and the sensitivity analysis was performed on resins geotechnical parameters.‬‬

‫‪Key Word:‬‬

‫‪Meeting, rock mechanics, materials, and methods EPB, natural hazards.‬‬

Classification of landslide in the mountainous areas of Iran (Khorramabad-Pole Zaal free way) Maryam Rahmati⃰ Raziye Lak Nayere Sabur P.hd student of Geomorphology, University of Tarbiat Modares [email protected]

Associate Professor of Sedimentology, Research institute for earth sciences [email protected]

Expert of Geological Survey of Iran [email protected]

Abstract: One of the most important natural hazards that threat roads in mountain areas of Iran are mass movements and landslides. This phenomenon at the time of roads construction is very high because of slopes disequilibrium. Suitable model for assessment landslide hazard can help to reduce landslide hazards and prevent unwished results. In order to recognize susceptibility to landslide in Khorramabad-PoleZaal freeway. Characteristics of 39 occurred landslide in the region was picked up and by using satellite images IRS and GIS was analyzed. F-AHP model and Wi model for determining the importance of controlled and motivate variables in landslides were applied. The variables are such as: lithology, slope, aspect, distance from faults, from river, from road, landuse and rainfall by using of cross tabulate area technique the amont of hazard zonation conformation with occurred landslides was calculated. By applying the models and their verifications with occurred landslides. It has showed F-AHP model is better than Wi model in real identification of landslides. Also the result showed the And road construction and most important factors that cause landslide in studied route are lithology and slope trenching excavation activities are effective factors in intensification of mass movements. Keywords : Landslide susceptibility map ,GIS, Binary statistical method, F-AHP, Khorramabad-Pole Zaal freeway

‫بررسی علل وقوع مخاطرات در مسیر تونل زاگرس بلند در محدوده دره زیمکان‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ کارشناسی ارشد‬،‫حسین تقی خانی‬ [email protected] ،‫ دکتری‬،‫محمد تقی ساداتی پور‬ [email protected] ،‫ کارشناسی ارشد‬،‫رهام پروز‬

،‫ کارشناسی ارشد‬،‫محمد نادعلی زاده‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ که طی آن برای انتقال آب‬،‫پروژه انتقال آب تونل زاگرس بلند بخشی از طرح تأمین و انتقال آب به نواحی گرمسیری میباشد‬ ‫ کیلومتر به اجرا گذاشته شده است بررسیهای زمین شناسی‬53 ‫ ساخت تونلی با طول نزدیک به‬،‫رودخانه سیروان به دشت ذهاب‬ ‫ساختاری در محدوده دره زیمکان بیانگر عبور تونل از پهنه گسلی بزرگی به نام زاگرس مرتفع است و تونل در این محدوده تحت‬ ‫تاثیر مخاطرت مختلفی از جمله ریزش و پدیده مچاله شوندگی قرار گفته است وهمین پدیده سبب توقف دستگاه حفاری و بروز‬ ‫ این پدیده در اثر عملکرد گسلش راندگی مرتبط با گسل زاگرس بلند در‬.‫مشکلات متعددی در امر حفاری مکانیزه تونل شده است‬ ‫ ورقه راندگی مختلف تشکیل‬11 ‫ پهنه گسلی زاگرس مرتفع در محدوده دره زیمکان از‬.‫واحدهای شیلی قاعده سورمه رخ داده است‬ ‫شده است تونل پس از عبور از دو روقه راندگی و واحدهای شیلی وارد واحدهای سنگی دولومیتی شد که پس از حفاری در حدود‬ ‫ با توجه به عدم وجود‬.‫ متر مکعب) روبرو شد‬4 ‫ متر در واحدهای سنگی دولومیتی تریاس به خطر هجوم شدید آب (در حدود‬111 -‫شواهد کارست در واحدهای دولومیتی و همچنین عدم توانایی ورقه های راندگی در کانالیزه کردن و هدایت آب بررسیهای زمین‬ ‫ این پهنه برشی‬.‫شناسی دقیقتر نشان دهنده حضور پهنه برشی امتدادلغزی در محدوده تاقدیس کردی قاسمان و دره زیمکان است‬ .‫امتدادلغز دارای فعالیتی جوانتر از گسل زاگرس مرتفع بوده و کلیه واحدهای ساختاری در محدوده دره زیمکان را قطع کرده است‬ ‫ پهنه برشی امتدادلغز‬،‫ پهنه گسلی زاگرس مرتفع‬،‫تونل زاگرس بلند‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation of origin of ground hazardous in High Zagros tunnel path in Zimkan area

Hossein Taghikahni ([email protected]) 1, Mohammad Taghi Sadatipour 2 ([email protected]), RohamParvaz([email protected]), Mohammad Nadalizadeh, Abstract: High Zagros Tunnel water conveyance is part of water conveyance to semitropic areas with 49 kilometers long tunnel that convey water from Sirvan river to Dasht-e- zahab plain, structural geological investigations in Zimkan area have shown that this tunnel should pass through High Zagros fault, the tunneling excavation faced with different hazardous such as squeezing and this have caused serious problems for Tunneling, existence of thrust fault related to high Zagros fault in bottom of Surmeh formation causes this problems. High Zagros fault in Zimkan area is consist of 10 different thrust sheets, tunneling after pass through second thrust sheet and after excavation of Triassic dolomites for about 100 meters faces with water rush (5 M3). Because there is no evidence of karstification in dolomite unites and because the thrust faults cannot convey such enormous amount of waters, details structural investigations have shown existence of strike slip faults in Kordighaseman and Zimkan area. This strike slip faults has younger reactivation in contrast with thrust faults and cut through structural feathers in Zimkan area

‫بررسی روش هاي کنترل فرسایش وکاهش رسوب رودخانه باهوکلات‬ ‫محمدرضا اکبری نوده‪،‬کارشناس ارشد زمین شناسی‪[email protected]،‬‬ ‫علیرضا عرب‪،‬کارشناس ارشد زمین شناسی‪[email protected]،‬‬ ‫حسین میرشکار ‪،‬دانشجوی کارشناسی ارشد عمران ‪[email protected]،‬‬ ‫احمد روشن میر‪،‬دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی‪[email protected]،‬‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫مطالعات فرسایش و رسوب در بحث مهندسی رودخانه و پروژه های ساماندهی مرتبط با آن دارای اهمیت زیادی می باشد‪ ،‬بطوریکه‬ ‫شناسایی دقیق ابعاد مختلف این پدیده و مکانیزمهای آن میتواند منجر به ارائه طرحهای موثر ساماندهی و نظایر آن شود‪ .‬رودخانه‬ ‫باهوکلات از جمله مهمترین رودخانههای واقع در جنوب استان سیستان و بلوچستان بوده که طول تقریبی آن ‪ 151‬کیلومتر میباشد‪.‬‬ ‫شروع بازه از محل سد پیشین بوده و با عبور از روستاهای مجاور از محدوده کوهستانی خارج و وارد دشت های باهوکلات و‬ ‫دشتیاری میگردد‪ .‬این رودخانه در ادامه مسیر خود از حاشیه روستاها عبور و در انتها به خلیج گواتر میپیوندد‪ .‬جمع آوری اطلاعات‬ ‫بروش میدانی وکتابخانه ای وبا استفاده از عکس های ماهواره ای وتوپوگرافی انجام شده است‪ .‬انتخاب محدوده مطالعات‪ ،‬به تبع‬ ‫تجمع مراکز جمعیتی و هم چنین وجود دغدغه خسارات سیلاب و فرسایش و نحوه استفاده از رودخانه و همچنین مباحث حقوقی‬ ‫مربوط به حفاظت از رودخانهها میباشد که می توان با استفاده از این نتایج وپژوهش با روشهای مناسب نسبت به کنترل فرسایش‬ ‫کناره ها وتثبیت پاشنه های دیواره های رودخانه ها و اصلاح شیب کناره واستفاده از پوشش های مختلف در جهت حفاظت از دیواره‬ ‫های رودخانه و کنترل فرسایش بستر استفاده نمود‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬رودخانه باهوکلات ‪،‬کنترل فرسایش‪،‬رسوب‪ ،‬سیلاب‪،‬سد پیشین‬ ‫‪Methods of erosion control and sediment reduction river Bahu Kalat‬‬ ‫‪،Mohammadreza akbarinodeh [email protected] 1, Alireza arab‬‬ ‫‪[email protected] 2 , Hossein mirshekar [email protected],‬‬ ‫‪Ahmad roshanmir [email protected]‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪Erosion and sediment in the river engineering studies and projects related organization is of great importance, So‬‬ ‫‪identify the exact dimensions of the phenomenon and its mechanisms could lead to effective plans to restructure‬‬ ‫‪and so on. Bahu Kalat river of the most important rivers in the southern province of Sistan and Baluchestan,‬‬ ‫‪which is the approximate length of 147 km. Start over from the pishin dam site and surrounding villages,‬‬ ‫‪crossing the mountain range Bahu Kalat and Dasht Yari plain is out and into the plains. The river continues its‬‬ ‫‪path through rural areas and finally joins the Gulf gwadar.Data collection library and field method using satellite‬‬ ‫‪images and Topography done. determination of the heel side of the river wall and side slope correction and the‬‬ ‫‪use of different coatings to protect the walls of the river bed and erosion control applications‬‬ ‫‪Keywords : River Bahu Kalat, Control erosion, Sedimentation, Flooding, Pishin dam.‬‬

‫بررسی نقش مخرب سازند تبخیري گچساران بر کیفیت آب حوزه سد کنگیر‪ ،‬ایلام‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫ابوالفضل رضایی‪ ،‬دکتری هیدروژئولوژی‪ ،‬عضو هیات علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان و عضو پژوهشکده‬ ‫تغییر اقلیم و گرمایش زمین ‪[email protected]‬‬ ‫حاجی کریمی‪ ،‬دکتری هیدروژئولوژی‪ ،‬دانشیار دانشکده کشاورزی‪ ،‬دانشگاه ایلام ‪[email protected]‬‬ ‫زهره معصومی‪ ،‬دکتری ‪ ،GIS‬عضو هیات علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علومپایه زنجان و عضو پژوهشکده تغییر‬ ‫اقلیم و گرمایش زمین ‪[email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪0‬‬ ‫جنس سازندهای زمینشناسی بویژه با ترکیب نمک و ژیپس نقش بسیار موثری بر کیفیت منابع آب سطحی و‬ ‫زیرزمینی یک منطقه دارند‪ .‬سازند تبخیری گچساران با سطح رخنمون ‪ 01‬هزار کیلومتر مربع در ناحیه زاگرس و‬ ‫ترکیب غالب مارن‪ ،‬ژیپس و نمک بخاطر حلالیت بالا میتواند به عنوان یک عامل مخرب کیفیت منابع آب عمل کند و‬ ‫در جانمایی محل مخازن آب و محل سدها باید مد نظر قرار گیرد‪ .‬در این مطالعه با استفاده از دادههای هیدروشیمی‪،‬‬ ‫تاثیر سازند گچساران بر کیفیت منابع آب حوزه آبگیر سد کنگیر و بویژه مخزن سد پرداخته میشود‪ .‬بررسی نمودارهای‬ ‫پایپر و دو متغیره و نیز نقشههای هم ‪ EC‬و هم غلظت سولفات و کلسیم به همراه نقشه پهنهبندی شاخص کانادایی‬ ‫کیفیت آب نشان میدهند که بتدریج میزان کیفیت آب حاصل از ارتفاعات آهکی بانکول و شرهزول با نزدیک شدن به‬ ‫سازند گچساران بخاطر انحلال لایههای ژیپسی و نیز نمکی بویژه در محل مخزن سد‪ ،‬به شدت تخریب میگردد‪.‬‬ ‫بطوریکه تیپ آب بیکربناته مناطق کارستی ارتفاعات آهکی به تیپ سولفاته و در برخی موارد به تیپ کلراید در محل‬ ‫مخزن تبدیل میشود و میزان ‪ EC‬از حدود ‪ 411‬میکروزیمنس بر سانتیمتر در مناطق آهکی به حدود ‪ 0411‬و در‬ ‫گاهی موارد به ‪ 0111‬هزار میکروزیمنس بر سانتیمتر افزایش مییابد‪ .‬این تخریب کیفیت نشان میدهد که در آینده با‬ ‫آبگیری کامل سد کنگیر انحلال لایههای ژیپسی و سپس تخریب کیفیت آب مخزن سد بسیار محتمل است و باید در‬ ‫برنامهریزیهای مدیریتی سد کنگیر مد نظر قرار بگیرد‪.‬‬ ‫کلید واژه ها‪ 0‬سد مخزنی کنگیر‪ ،‬هیدروشیمی‪ ،‬سازند گچساران‪ ،‬شاخص کانادایی کیفیت آب‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

Destruction effect of Gachsaran Evaporate Formation on Water Quality in Kangdir Dam Catchment, Ilam 1 Abolfazl Rezaei , Haji Karimi3, Zohreh Masoumi3 1 Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected] 3 Faculty of Agricultural, Ilam University. [email protected] 3 Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected] Abstract: Salt and gypsum geological formations have a very important role on quality of surface and ground waters. Gachsaran evaporate formation with outcrop area of 20000 square kilometer in Zagros of Iran is composed of marl, gypsum and salt layers. This formation with high solubility has a destruction effect on water quality; therefore, the water reservoirs and the location of dams should not be in direct contact with it. This study evaluates the effect of Gachsaran formation on quality of water resources in Kangir Dam catchment using Piper and bivariate diagrams as well as zoning maps of EC, sulfate, calcium and Canadian water quality index since the most part of Kangir dam reservoir is on direct contact with Gachsaran gypsum formation. The results show that the water quality in the limestone highlands (Bankoul and Sharezol Anticlines) is good, but it gradually destroys by solution of gypsum and salt layers of Gachsaran formation in the location of dam. The bicarbonate water type in limestone highlands of Bankoul and Sharezol anticlines with EC of 500 µS/cm converts to sulfate and chloride water types in the dam location with EC of 2400 to 7000 µS/cm. This destruction effect of Gachsaran Formation may be dangerous when the water level in Kangir Dam reservoir be completely rising. Therefore, the destruction effect of Gachsaran Formation on water quality should be considered in dam site selection in Zagros as well as in water resources management in Iran. Keywords: Kangir Dam, Hydrochemistry, Gachsaran Formation, CWQI ◊◊◊◊◊◊◊

‫مقایسه مقادیر جابجاییهاي دیواره هاي گود فرمانیه نسبت به مقادیر مجاز طراحی با استفاده از داده هاي‬ )‫کشیدگی سنج و بارسنج‬،‫مونیتورینگ(نقشه برداري‬ [email protected]

،‫کارشناس ارشد زمین شناسی ساختمانی‬،‫یاور جباری‬ : ‫چکیده‬

‫ یکی از شاخصهای مهم‬،‫ در حین اجرا و پس از اتمام پروژه‬،‫مقادیر جابجاییهای واقعی دیوارهها در گود برداریهای شهری‬ -‫ جمع آوری منظم دادهها و تحلیل و تفسیر صحیح داده‬،‫پایداری و حفظ سلامت پروژه محسوب میشود که با داشتن ابزارهای مناسب‬ .‫ها میتوان به سهولت بدان دست یافت‬ ،‫( روی نقاط معین سطح شاتکریت و سازههای اطراف‬Tapes) ‫دادههای مربوط به سطح دیواره با نصب رفلکتورهای برچسبی‬ ‫( و تغییرات‬Extensometer(‫ متری را با نصب کشیدگی سنج درون چالی‬51 ‫اطلاعات و رفتار خاک پشت دیواره تا عمق حدود‬ ‫ خطاهای‬،‫ استفاده از ابزارهای متفاوت‬.‫) در نقاط بحرانی دیواره بدست می آید‬Load cell(‫بار وارده به دیوار با نصب بارسنج‬ .‫ابزاری و انسانی را به آسانی قابل کنترل می سازد‬ ‫ به راحتی میزان سلامتی دیوارهها و سازههای‬،‫تحلیل صحیح دادهها توسط مهندسان باتجربه که مسلط به روند اجرای پروژه باشند‬ -‫اطراف را در اختیار مدیر ان پروژه قرار داده و از بروز حوادث ناگواری که درپروژه های مختلف شاهد آن هستیم جلوگیری می‬ .‫نماید‬

. ‫ گود برداری‬،‫ لودسل‬،‫کشیدگی سنج‬،‫ انکر‬،‫ سازه نگهبان‬:‫كليد واژه ها‬ Comparison of displacement amounts of Farmaniyeh excavation walls with design allowable amounts by using of monitoring data (Geodetic, Extensometer and Load cell) Yavar jabbari([email protected]) Abstract: The actual amount of displacements in deep excavation walls in the urban areas , during implementation and after completion of the project, one of the most important indicators of stability and health of the project that using the right tools, an systematic collection of data and analysis and the correct interpretation of them can be easily achieved. The walls surface data with installing reflector labels (tapes) on certain parts of the shotcrete surface and surrounding structures, data and soil behavior behind the walls to depths up to 40 meters with installing Extensometer and load changes in walls with installing load cell at critical points of walls can be obtained. By using different instruments, the instrument and human errors can be easy to controlled. Correct data analysis using experienced and dominant engineers to process of implementation of project, can be reported the amounts of healthy and stability of the walls and surrounding structures to project managers and .prevents of disasters that happened in different projects Keywords: Retaining structures, Anchor, Extensometer, load cell, excavation

‫بررسی خواص مهندسی منابع قرضه منطقه سیستان براي اهداف راهسازي‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان‬،‫ دکترای زمین شناسی مهندسی‬،‫جعفر رهنما راد‬

[email protected] ،‫ کارشناس ارشد زمین شناسی مهندسی‬،‫حامد ریگی‬ [email protected] ،‫ کارشناس عمران‬،‫حمید رضا رسولی ثانی آبادی‬ [email protected] ، ‫ کارشناس عمران‬،‫فرشید یادگاری‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ از قبیل نشستها و ترک های عمده شده‬،‫برداشت نامناسب از منابع قرضه موجود و نامناسب بودن درشت دانه ها موجب خرابی راهها‬ ‫ هدف از این تحقیق بررسی و تحلیل خواص‬.‫ ترمیم و اصلاح این خرابی ها هزینه های اقتصادی زیادی را ایجاد می کند‬.. ‫است‬ ‫ انجام آزمون‬،‫ نمونه برداری‬،‫ با انجام بازدیدهای صحرائی‬.‫مهندسی منابع قرضه میل نادر و شهرک علی آباد در راهسازی می باشد‬ ‫ که مصالح غرب زابل نسبت به دیگر مناطق دارای مشخصات‬،‫ به این نتیجه رسیده شد‬،‫های آزمایشگاهی و تجزیه وتحلیل یافته ها‬ ‫بهتری هستند و در نتیجه این مصالح پتانسیل و ظرفیت بهتری جهت استفاده در راهسازی را دارا میباشند و در دراز مدت اثرات‬ .‫کاهش هزینه های اقتصادی را با خود به همراه دارد‬ ‫ ارزش ماسه ای‬،‫ حدود آتربرگ‬،‫ تراکم‬،‫ منابع قرضه‬،‫ میل نادر‬:‫كليد واژه ها‬ engineering properties of Sistan borrow resources for the purposes of road construction Survey J. Rahnamarad, [email protected]), H. Rigi, [email protected]), H.R. Rasoolisani, [email protected] and F. Yadegari, [email protected] Abstract: Inappropriate coarse aggregate materials has created a huge damage Such as settlement and major cracks in the road, that repair and remedy of this devastation has created a huge economic costs. The poor harvests of the borrow resources available and poverty mineral resources in the region is causing problems with road construction. To consider appropriate parameters including quality, quantity and economic transport distance Borrow resources and time is of great importance in the region. The aim of this search was to investigate and analyze the engineering properties of borrow resources Mille Nader and Village Aliabad is studied. The method by conducting field visits and analysis of laboratory tests performed on these materials. The results show that the west Zabol materials with better specifications and as a result of better capacity and potential for use in road construction materials, which have long-term effects of the economic costs associated with them. Keywords : Borrow References, Density, Atterberg limited, Value sand

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی خواص مهندسی منابع قرضه منطقه سیستان براي اهداف راهسازي‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان‬،‫ دکترای زمین شناسی مهندسی‬،‫جعفر رهنما راد‬

[email protected] ،‫ کارشناس ارشد زمین شناسی مهندسی‬،‫حامد ریگی‬ [email protected] ،‫ کارشناس عمران‬،‫حمید رضا رسولی ثانی آبادی‬ [email protected] ، ‫ کارشناس عمران‬،‫فرشید یادگاری‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ از قبیل نشستها و ترک های عمده شده‬،‫برداشت نامناسب از منابع قرضه موجود و نامناسب بودن درشت دانه ها موجب خرابی راهها‬ ‫ هدف از این تحقیق بررسی و تحلیل خواص‬.‫ ترمیم و اصلاح این خرابی ها هزینه های اقتصادی زیادی را ایجاد می کند‬..‫است‬ ‫ انجام آزمون‬،‫ نمونه برداری‬،‫ با انجام بازدیدهای صحرائی‬.‫مهندسی منابع قرضه میل نادر و شهرک علی آباد در راهسازی می باشد‬ ‫ که مصالح غرب زابل نسبت به دیگر مناطق دارای مشخصات‬،‫ به این نتیجه رسیده شد‬،‫های آزمایشگاهی و تجزیه وتحلیل یافته ها‬ ‫بهتری هستند و در نتیجه این مصالح پتانسیل و ظرفیت بهتری جهت استفاده در راهسازی را دارا میباشند و در دراز مدت اثرات‬ .‫کاهش هزینه های اقتصادی را با خود به همراه دارد‬ ‫ ارزش ماسه ای‬،‫ حدود آتربرگ‬،‫ تراکم‬،‫ منابع قرضه‬،‫ میل نادر‬:‫كليد واژه ها‬ engineering properties of Sistan borrow resources for the purposes of road construction Survey J. Rahnamarad, [email protected]), H. Rigi, [email protected]), H.R. Rasoolisani, [email protected] and F. Yadegari, [email protected] Abstract: Inappropriate coarse aggregate materials has created a huge damage Such as settlement and major cracks in the road, that repair and remedy of this devastation has created a huge economic costs. The poor harvests of the borrow resources available and poverty mineral resources in the region is causing problems with road construction. To consider appropriate parameters including quality, quantity and economic transport distance Borrow resources and time is of great importance in the region. The aim of this search was to investigate and analyze the engineering properties of borrow resources Mille Nader and Village Aliabad is studied. The method by conducting field visits and analysis of laboratory tests performed on these materials. The results show that the west Zabol materials with better specifications and as a result of better capacity and potential for use in road construction materials, which have long-term effects of the economic costs associated with them. Keywords : Borrow References, Density, Atterberg limited, Value sand

◊◊◊◊◊◊◊

‫بررسی و ارائه راهکار براي مقابله با زونهاي گسله و جریان آب در حفاري مکانیزه‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫علیرضا رشیددل‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد تونل و فضاهای زیرزمینی دانشگاه ارومیه‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫مهرداد میرزانیا‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیک سنگ دانشگاه تربیت مدرس تهران‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫میر رئوف هادئی‪ ،‬استادیار گروه مهندسی معدن دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین و شرکت مهندسین مشاور پاسیلو‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫جعفر عبدالهی شریف‪ ،‬دانشیار گروه مهندسی معدن دانشگاه ارومیه و سرپرست دانشگاه صنعتی ارومیه‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫تونلسازی مکانیزه با استفاده از ماشینهای تونلزنی تمام مقطع به طور قابل ملاحظهای در ایران و جهان روبه افزایش است‪ .‬ایران از‬ ‫نظر زمینشناسی جهانی بخشی از رشته کوههای جوان آلپ ‪ -‬هیمالیا است که از پیچیدگی های زیادی برخوردار است به طوری که‬ ‫از نظر زمینشناسی بخش عمده ایران جز زمینهای نامناسب برای تونلسازی بشمار میرود‪ .‬مخاطرات زمینشناسی در حفاری‬ ‫مکانیزه به شرایط دشوار زمین اطلاق میشود به طوری که ماشین انتخابی قادر به انجام عملیات به خوبی عملکرد پیشبینی شده برای‬ ‫آن نباشد‪ .‬این مخاطرات عمدتا به علت عدم انجام مطالعات زمینشناسی ‪ -‬ژئوتکنیکی کافی بروز میکند و ممکن است پیامدهای‬ ‫جدی و حتی جبرانناپذیری بر روند عملیات تونلسازی داشته باشد‪ .‬اگر پتانسیل بروز این مخاطرات قبل از شروع عملیات حفاری به‬ ‫درستی ارزیابی شود‪ ،‬به کارگیری اقدامات پیشگیرانه در هنگام ساخت ماشین تا حد زیادی شدت مخاطرات و ریسک ناشی از آن را‬ ‫کاهش میدهد و از آنجا که روش حفاری مکانیزه انعطافپذیری کمتری نسبت به روشهای حفاری دیگر دارد‪ ،‬بنابراین تعیین‬ ‫مخاطرات مربوط به این روش از اهمیت بیشتری نسبت به روشهای دیگر دارد‪ .‬در همین راستا در این مقاله به بررسی دو چالش‬ ‫بسیار بحرانی (زونهای گسله و جریان آب) درحفاری مکانیزه انجام شده درایران و توسط پیمانکارهای ایرانی و راهکارهای‬ ‫اجرایی برای مقابله با این چالشها پرداخته شده است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬حفاری مکانیزه‪ ،‬راهکارهای اجرایی‪ ،‬مخاطرات زمینشناسی‬

Investigation and solution offer to opposition of faulted zones and water inflow in mechanized excavation Alireza Rashiddel, M.Sc. student Tunnelling and underground spacing urmia university Mehrdad Mirzania, M.Sc. student rock mechanic tarbiat modares university R.Hadei, assistant professor of Qazvin imam khomeini international university J.A Sharif, associate professor of Urmia University

Abstract: Boring Machines (TBM) are considerably increasing in Iran and Mechanized tunnelling using full face Tunnel young mountain chain Alpine - Himalayan World's geologically in terms of geology is part of the Iran world, in terms of geology as the major part of the land considered unsuitable for which is extremely complex tunnelling. Geological hazards in mechanized tunnelling referred to difficult ground conditions So that the selected machine is disable to perform as well as its performance are predicted. This challenges is mainly due to lack of sufficient geotechnical and geological studies may have serious consequences and even have irreparable damages to the tunnelling operation. If the potential of these hazards correctly be evaluated before starting drilling operations, the use of preventive measures when making machine greatly reduces intensity the hazards and risks Since mechanized excavation machines less flexibility than other drilling techniques, so determining the risks associated with this method is more important than other methods. In this regard, this paper most (Faulted zones and water inflow) in mechanized excavation in Iran has critical challenges and geology hazards been paid and executive solution to opposition with these challenges has been expressed. Keywords : mechanized excavation, executive solution, geology hazards

‫انتخاب سازه نگهبان بهینه جهت پایدارسازي دیوارههاي گودبرداي شده در بافت شهري‬ ‫نفت و ژئوفیزیک‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫ دانشجوی دکتری مهندسی استخراج معدن دانشگاه شاهرود‬،‫فرشاسب جمشاسب‬ ‫ نفت و ژئوفیزیک‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫ استاد دانشگاه شاهرود‬،‫محمد عطایی‬ ‫ نفت و ژئوفیزیک‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫ دانشیار دانشگاه شاهرود‬،‫فرهنگ سرشکی‬ ‫نفت و ژئوفیزیک‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫ دانشگاه شاهرود‬،‫ دانشجوی دکتری استخراج معدن‬،‫حدیث مرادی‬

: ‫چکیده‬ ‫طراحی بهینه سازه نگهبان در پروژههای شهری از این لحاظ که هم کم هزینه باشد و نیز ایمنی مناسبی را به همراه داشته باشد امری‬ ‫ در صورت عدم اجرای اصول مهندسی و رعایت آیین نامه ها در حین اجرای سازه نگهبان خسارات‬.‫بسیار ضروری و مهم میباشد‬ ‫ این خسارات هم میتواند مالی باشد هم می تواند‬.‫سنگینی به ساختمان ها و بافت شهری در اطراف پروژه گودبرداری وارد میشود‬ ‫ اجرا و کنترل دیواره های گودبرداری شده می بایست با دقت ویژه ای انجام‬،‫ لذا تمامی مراحل گودبرداری از جمله طراحی‬، ‫جانی‬ ‫ شمال‬،‫ نیاوران‬،‫ در این مقاله به تحلیل پایداری دیواره های گودبرداری پروژه احداث ساختمان مسکونی واقع در شهر تهران‬.‫گردد‬ ‫ صورت گرفته است و‬FLAC ‫ و‬Plaxis-3D ‫ و‬Plaxis-2D ‫ و با استفاده از نرم افزارهای‬.‫ خیابان زینعلی پرداخته میشود‬،‫کاخ نیاوران‬ .‫در نهایت سازه نگهبان به روش نیل و انکر اجرا شده است‬ ‫ انکراژ‬،‫ نیلینگ‬،‫ سازه نگهبان‬،‫ مدلسازی عددی‬،‫ تحلیل پایداری‬،‫ گودبرداری‬:‫كليد واژه ها‬ Select the optimum retaining structure in order to stabilize the walls of the excavation in the urban Farshasb Jamshasb, M.Sc. in Mining Engineering, Sharood University of Technology, [email protected] Mohammad Ataei, Professor of Shahrood University, Faculty of Mining Engineering, Petroleum and Geophysics, ataei_ [email protected] Farhang Sereshki, Associate Professor of Shahrood University, Faculty of Mining Engineering, Petroleum and Geophysics, [email protected] Hadis Moradi, PHD student of Extraction Mining, Shahrood University, Faculty of Mining Engineering, Petroleum and Geophysics, [email protected]

Abstract: Optimal design of the supporting structures in urban projects in terms of both low cost and also to have a good safety is critically important. In the event of non-performance engineering principles and compliance regulations during the implementation of retaining structure heavy damage to buildings and the urban fabric around the excavation project is imported. This damage can either be financial life, so the entire process of excavation, including the design, implementation and controlling of the walls of the excavation should be done with special care. In this paper, we analyze the stability of excavation walls Construction of residential buildings in Tehran, Niyavaran, North House Niyavaran, Street Zeinali paid. And using software Plaxis-2D, and Plaxis-3D and FLAC been made and the supporting structures and anchor Neil method has been implemented Keywords: Excavation, stability analysis, numerical modeling, retaining structure, nailing, Anchor

‫اهمیت هیدروژئولوژي مناطق کارستی در تعیین محل احداث سد‪ :‬مطالعه موردي سد کنگیر‪ ،‬ایلام‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪2‬‬

‫‪1‬‬

‫ابوالفضل رضائی‪ ، 1‬حاجی کریمی ‪ ،‬اسماعیل شبانیان‬

‫‪ 1‬استادیار دانشکده علوم زمین و عضو پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه‪ ،‬زنجان‪.‬‬ ‫‪[email protected]‬‬ ‫‪ 2‬دانشیار دانشکده کشاورزی‪ ،‬دانشگاه ایلام‪[email protected] ،‬‬

‫‪ 1‬استادیار دانشکده علوم زمین و عضو پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه‪ ،‬زنجان‪.‬‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫مقدار آب تولیدی هر سد به پارامترهای هیدروژئولوژی‪ ،‬هیدرولوژی‪ ،‬بار رسوب‪ ،‬اقلیم‪ ،‬شرایط محل سد و ظرفیت مخزن بستگی‬ ‫دارد‪ .‬اکثر سدهای ایران‪ ،‬بر اساس وضعیت آب سطحی طراحی میشوند و چگونگی وضعیت هیدروژئولوژی منطقه بطور جد مد‬ ‫نظر قرار نمیگیرد‪ .‬در این مطالعه‪ ،‬بیلان آب‪ ،‬هیدروشیمی‪ ،‬تراز آب پیزومترها‪ ،‬دبی چشمهها و رودخانه کنگیر به همراه بررسی دقیق‬ ‫گسترش سازندهای مختلف و نیز پراکندگی گسلها برای روشنسازی هیدروژئولوژی حوزه سد کنگیر در استان ایلام استفاده شده‬ ‫است‪ .‬پس از تعیین جهت جریان عمومی آب زیرزمینی در سازند آهکی آسماری و آبرفت دشت ایوان و نیز مشخص شدن منشا آب‬ ‫چشمههای سرجو در پایین دست سد‪ ،‬نشان داده شد که حدود ‪ 62‬میلیون متر مکعب از آب زیرزمینی حوزه سد کنگیر بدون ورود به‬ ‫مخزن سد‪ ،‬از حوزه فرار میکند‪ .‬نتایج نشان میدهند که بخش زیادی از این آب فراری حاصل تاقدیس بانکول میباشد که بوسیله‬ ‫زون گسله زرنه‪ -‬سیاهگل از زیر سازند گچساران و مخزن سد به منطقه سیاهگل در پایین دست سد منتقل میشود‪ .‬بخش دیگری از‬ ‫آب زیرزمینی فراری حاصل تاقدیس شرهزول میباشد که در راستای کنتاکت سازند آهکی آسماری با سازند گچساران به منطقه‬ ‫سیاهگل منتقل میگردد‪ .‬بنابراین ع دم دانش کافی از وضعیت هیدروژئولوژی منطقه سبب شده است که سد کنگیر بطور نامناسب‬ ‫جانمایی شود و برخلاف تصورات موجود‪ ،‬بخش زیادی از آب زیرزمینی تولیدی در حوزه اصلا به مخزن سد وارد نمیگردد‪ .‬نتایج‬ ‫این تحقیق نشان میدهد که مطالعه هیدروژئولوژی حوزه آبگیر سدها قبل از جانمایی سد بسیار مهم و غیرقابل چشم پوشی میباشد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬سد کنگیر‪ ،‬هیدروژئولوژی‪ ،‬کارست‪ ،‬جانمایی محل سد‬

Importance of Karstic Area Hydrogeology on Dam site selection: Kangir Dam, Ilam Abolfazl Rezaei 1, Haji Karimi 2, Esmaeil Shabanian 3 1 Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected] 2 Faculty of Agriculture, Ilam University. [email protected] 3 Faculty of Earth Sciences and CRCC, IASBS, Zanjan. [email protected] Abstract: The dam water store depends on the hydrogeology, hydrology, sediment load, meteorological conditions, and geology in the dam watershed as well as the reservoir capacity. In Iran, dams almost build basis on surface water conditions and the hydrogeology of the area is not severely considered. In this research, water budget, hydrochemistry, the discharge of springs and Kangir River as well as geology and fault systems of the area is considered to clarify the hydrogeology condition of the Kangir Dam watershed. Results show that about 62 million cubic meter of groundwater in the Kangir Dam catchment escapes without entrance into the dam reservoir and discharges into Sarjo springs in the Siagel region in the downstream of dam reservoir. The most portion of the escaped groundwater is from Bankoul anticline in the northern part of dam catchment which is transferred to the Siahgel area through fault zone of Zarneh-Siahgel from the underneath of the dam reservoir and Gachsaran Formation. Therefore, from view point of hydrogeology, the Kangir Dam site is unsuitably selected due to the lack of hydrogeology knowledge. This study indicates that the hydrogeology understanding of dam's catchment is very essential before dam site selection especially in the karstic areas. Karst, Dam site selection Keywords: Kangir Dam, Hydrogeology,

‫شناسایی مخاطرات زیست محیطی جزیره کیش با استفاده از بانک داده‬ ‫محمد حسن توکل ‪،‬کارشناش سنجش از دور و جی ای اس گروه پژوهشی نفت جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید بهشتی‬

‫‪10‬‬

‫دکتر سید محمد زمان زاده استادیار دانشکده جغرافیا‪ ،‬دانشگاه تهران‬ ‫اردشیر پورشعبان عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی شهید بهشتی‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫‪1‬‬

‫چکیده‬ ‫بانک داده جغرافیایی الگویی است که اخیرا در سیستمهای اطلاعات جغرافیایی مطرح شده است و یکی از کاربردهای اصلی آن‬ ‫در شناسایی مناطق در معرض مخاطره است‪ .،‬الگوی ژئودیتابیس که اولین بار توسط ‪ ESRI‬مطرح شد به صورت تک فایل‬ ‫است‪ ،‬اما در ساختار سلسله مراتبی خود قادر است مجموعه های متفاوتی از داده ها را تشکیل دهد‪ .‬در این تحقیق بانک داده ی‬ ‫جغرافیایی در بررسی آلودگی زیست محیطی و لایه های جغرافیایی طبیعی طراحی شد و با استفاده از تصویر ترکیب شده در‬ ‫محیط نرم افزارهای جغرافیایی لایه خاک با استفاده از طبقه بندی نظارت شده نقاط نمونه و پهنه های قابل تشخیص تهیه شده‬ ‫است‪ .‬این تحقیق الگوریتم ‪ Geo database‬را برای سه مجموعه از داده ها (آلودگی آب‪ ،‬خاک و هوا) با اهداف بررسی‬ ‫آلودگی (به عنوان یک مخاطره زیست محیطی) برای جزیره ی کیش طراحی کرده است‪ .‬استفاده از فناوری اطلاعات و شعبات‬ ‫آن نیز برای ارزیابی یکپارچه در یک ناحیه ضروری می باشد‪ .‬لذا مشخص گردید‪ ،‬که در هر پهنه از لحاظ ویژگیهای طبیعی‪،‬‬ ‫چه ویژگیهایی وجود دارد‪ .‬طوریکه با توجه به این پهنه ها و تلفیق با لایه های آلودگی توانستیم مناطق بحرانی زیست محیطی را‬ ‫مشخص کنیم‪.‬‬ ‫)‪ ،‬مطالعات راهبردی مخاطرات زیست محیطی ‪ ،GIS،‬واژگان كليدی‪ :‬بانک داده جغرافیایی(‪ Geodatabase‬پتانسیل‬ ‫آلودگی جزیره کیش‬

Identify environmental hazards Kish Island using GIS data bank Mohammad Hassan Tavakol, an expert on remote sensing and GIS Science Institute Jahad Daneshgahi Shahid Beheshti University Mohammad Zamanzadeh Assistant ProfessorDepartment of Geography, Tehran University Ardeshir Poorshaban member of faculty Science Institute Jahad Daneshgahi, Shahid Beheshti Univers Abstract Geographical database model has been proposed recently in geographic information systems and one of its main by ESRI, But its geo-database model, first introduced as a single file. functions is to identify areas at risk hierarchical structure can have different sets of data form, The collection can also include numerous sub And the huge amount of data as a file to the planners and specialists. In this study, the geographic database of environmental contamination and natural geographic layers designed And also uses the combined image In geographical software Soil layers provided using a supervised classification of samples and areas identified This research is designed Geo database algorithms for three sets of data (pollution of water, soil and air) with pollution evaluation purposes (as an environmental hazard) to Kish Island. The use of information technology and its branches in the region is essential for integrated assessment. It was found that when the natural characteristics of the area are in terms of what features. As according to the area and combined with layers of environmental pollution could determine critical areas. To achieve this goal geographical in software Arc GIS, natural sections of basic information on the restrictions affected by contamination (low, medium, high) were studied. It was clear that the most controversial areas where risks are concentrated in areas or that are polluting industries and factories as a result of incorrect tourist activities. Keywords: geographical database (Geodatabase), strategic studies environmental hazards, GIS, potential contamination of in Kish Island

MIKE SHE ‫مدل سازي تلفیقی منابع آب سطحی و زیرزمینی دشت اوان با استفاده از مدل‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد‬،‫علی اصغر عسگری نژاد‬ [email protected] ،‫ هیات علمی دانشگاه خوارزمی تهران‬،‫ دکتری آب شناسی‬،‫محمد نخعی‬

،‫ هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات‬،‫ دکتری عمران‬،‫میر مسعود خیر خواه زرکش‬ [email protected]

: ‫چکیده‬ ،‫مطالعه وتجزیه و تحلیل کمی منابع آب توسط روشهای معمول با توجه به پیچیدگی فرایندهای حاکم بر این منابع‬ ‫ که با توجه به هزینه کم و‬،‫ یکی از روشهای غیرمستقیم مطالعه منابع آب مدلسازی میباشد‬.‫دشوار و وقتگیر میباشد‬ ‫ مدیریت موفق منابع آب شامل مدیریت دو جزء اصلی از‬.‫کارایی زیاد نسبت به روشهای دیگر امروزه مورد توجه میباش د‬ ‫ آبهای سطحی و زیرزمینی اغلب به طور جداگانه بررسی‬.‫ یعنی آبهای زیرزمینی و آبهای سطحی است‬،‫منابع آب منطقه‬ MIKE SHE ‫ محیط غیراشباع و رودخانه توسط مدل یکپارچه‬،‫شدهاند در این تحقیق منابع آبی دشت اوان شامل آبخوان‬ ‫شبیهسازی گردید و مدل مفهومی دشت اوان تهیه شده و سپس مدل عددی دشت در بخشهای مختلف به صورت جداگانه‬ ‫ سپس مدل اجرا و کالیبراسیون برای مدل انجام شده و پس از بهینهسازی پارامترهای هیدرولوژیکی در‬.‫تکمیل شده است‬ ‫ بیلان‬،‫قسمتهای مختلف صحتسنجی و پس از صحتسنجی و اطمینان از اینکه مدل میتواند شرایط آینده را پیشبینی کند‬ .‫آبی دشت اوان محاسبه شده است‬ ‫ كليد واژه ها‬MIKE SHE ،‫ دشت اوان‬: Integrated Modeling of Groundwater and Surface Water Resources in Avan Plain Using MIKE SHE Model Ali asghar Asgari nezhad, [email protected] Mohammad Nakhaei, [email protected] Mir Masoad Kheirkhah Zarkesh, [email protected] Abstract: The quantitative analysis water resources by conventional methods is difficult and timeconsuming due to the complexity of the governing processes on these sources. Nowadays, the modeling of water resources is one of the indirect methods, given the low cost and high performance compared with other conventional methods is considered. So, the integrated model of In the optimal management of water resources, groundwater and surface water resources in Evan plain. water sources must be considered. Often, surface water and groundwater have been studied separately. In this study, the Evan plain water resources such as aquifer, unsaturated zone and river simulated using MIKE SHE model. After selecting proper software, a conceptual model of the plain were prepared. Then, the numerical model was completed in different parts, separately. In the next step the model run and calibrated. Then, the hydrological parameters optimized in different parts and the validation was performed to model Keywords : MIKE SHE, Avan plain

‫بررسی و تحلیل اندرکنش گسلش – خاک – فونداسیون – سازه‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ دانشگاه خوارزمی‬،‫ دانشجوی دکتری ژئوتکنیک‬،‫محمد جواد شعبانی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه خوارزمی‬،‫ دانشجوی دکتری ژئوتکنیک‬،‫صدیقه مسعودی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ انحرافات شبهاستاتیکی‬:‫ گسیختگی ناشی از زمینلرزه باعث ایجاد دو نوع تغییرشکل در زمین میشود‬،‫در رویدادهای لرزهای‬ ‫ پدیده پارگی گسل (گسلش) از طریق سنگ بستر در‬.‫دائمی روی خود گسل و نوسانات دینامیکی گذرا به دور از گسل‬ ‫ تغییرشکلهای ایجاد شده‬.‫خاک انتشار یافته و باعث نگرانیهای فراوانی در مورد سازههای ساخته شده توسط بشر شده است‬ ‫ از اینرو گسلش سطحی یک مسئله جدیدی‬.‫در اثر گسلش باعث ویرانی سازههای مهندسی و امکاناک زیر ساختی شده است‬ ‫ در این مقاله سعی‬.‫ مطالبی ارائه دادهاند‬،‫نبوده و آییننامههای ساختمانی معدودی در مورد کاهش خرابی ناشی از گسلش‬ – ‫شده تا نتایج حاصل از تستهای مدلسازی فیزیکی و مدلسازی عددی بر روی اندرکنش گسلش – خاک – فونداسیون‬ :‫ در اینصورت بیشتر بر روی نتایجی که اهمیت مهندسی دارند مورد تاکید قرار گرفته است که عبارتند از‬.‫سازه ارائه گردد‬ .‫) تاثیر گسلش بر روی سازه‬1( ‫) جابجایی قائم سطح زمین و‬2( ،‫) موقعیت رخنمون گسل‬1( .‫ سازه‬،‫ فونداسیون‬،‫ خاک‬،‫ گسلش‬،‫ اندرکنش‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation and analysis of fault rupture – soil – foundation – structure interaction Mohammad Javad Shabani, PHD student, Kharazmi University, [email protected] Sedighe Masoudi, PHD student, Kharazmi University, [email protected] Abstract: In a seismic event, the rupture of an earthquake fault generates two types of ground displacement: permanent quasistatic offsets on the fault itself, and transient dynamic oscillations away from the fault. through different layers of soil, The fault rupture propagation phenomenon, spreading from the base rock is a matter of concern in many natural and man-made soil structures. Ground differential movements due to faulting have been observed to cause damage to engineered structures and facilities. Although surface fault rupture is not a new problem, there are only a few building codes in the world containing some type of provisions for reducing the risks. In this paper provided the result of some physical modelling tests and Emphasis is given to numerical modelling on fault rupture – soil – foundation – structure interaction. results of engineering significance, such as: (1) the location of fault outcropping; (2) the vertical displacement profile of the ground surface; and (3) the effect of fault rupture on structure. interaction, fault rupture, soil, foundation, structure. Keywords:

‫استفاده از منطق فازي براي ارزیابی آسیبپذیري ذاتی آبخوان‬ ◊◊◊◊◊◊◊ 1

‫ اصغر اصغری مقدم‬،2‫ عطا الله ندیری‬،1‫مریم قرهخانی‬

[email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‬.1 [email protected] ،‫ دکتری هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‬.2 [email protected] ،‫ دکتری هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‬.1

: ‫چکیده‬ -‫ ارزیابی آسیبپذیری آبخوان این دشت برای تصمیم گیری‬،‫ صنعتی و کشاورزی در دشت اردبیل‬،‫با توجه به توسعه شهری‬ ‫ آسیبپذیری آبخوان دشت اردبیل با استفاده از مدل‬،‫ برای این منظور در ابتدا‬.‫های مدیریتی ضروری به نظر میرسد‬ ،‫ بررسی گردید و شاخص دراستیک بر اساس هفت پارامتر مؤثر در آسیبپذیری که شامل عمق آب زیرزمینی‬DRASTIC .‫ محیط غیر اشباع و هدایت هیدرولیکی میباشد محاسبه گردید‬،‫ توپوگرافی‬،‫ محیط خاک‬،‫ محیط آبخوان‬،‫تغذیه خالص‬ ‫سپس در مرحله بعد برای دستیابی به نتایج دقیقتر از آسیبپذیری آبخوان منطقه از مدلهای فازی ساجنو و ممدانی نیز‬ ‫ هفت پارامتر دراستیک به عنوان ورودی مدل و شاخص دراستیک به عنوان خروجی مدل‬،‫ در مدلهای فازی‬.‫استفاده گردید‬ ‫ نتایج نشان داد که مدلهای فازی نسبت به مدل‬.‫تعریف شدند و از مقادیر نیترات برای صحت سنجی مدلها استفاده شد‬ ‫ بر اساس مدلهای فازی قسمتهای شمالی و غربی دشت اردبیل‬.‫دراستیک توانایی بالایی برای ارزیابی آسیبپذیری دارند‬ .‫دارای پتانسیل آلودگی بالاتری نسبت به سایر بخشهای دشت است و نیاز به محافظت بیشتری دارد‬ .‫ دشت اردبیل‬،‫ منطق فازی‬،‫ مدل دراستیک‬،‫ آسیبپذیری آبخوان‬:‫كليد واژه ها‬

The evaluation of aquifer intrinsic vulnerability using fuzzy logic Maryam Gharekhani 1, Ata Allah Nadiri 2, Asghar Asghari Moghaddam3 1- MSc student of Hydrogeology, [email protected] 2- PH.D. in Hydrogeology, [email protected] 3- PH.D. in Hydrogeology, [email protected] Abstract: With respect to urban, industrial and agricultural activities development in Ardabil Plain, vulnerability assessment of this plain aquifer is very useful for management decisions. For this purpose, the vulnerability of Ardabil plain aquifer was evaluated by DRASTIC model. DRASTIC index was calculated based on seven effective parameters on vulnerability, including groundwater depth, net recharge, aquifer media, soil media, topography, impact of vadose zone, and hydraulic conductivity. Then Sugeno and Mamdani fuzzy models were used to obtain accurate results for the aquifer vulnerability. For both fuzzy models, seven DRASTIC parameters and the vulnerability index were defined as inputs and output data respectively. In the next step, nitrate concentration data were used for validation step of models. According to the results, fuzzy model show better performance than DRASTIC model for vulnerability assessment. Based on fuzzy results, the northern and western parts of Ardabil plain have the more pollution potential than the other parts of plain. Therefore these parts need more protection. Keywords: Aquifer Vulnerability, DRASTIC Model, Fuzzy Logic, Ardabil Plain.

◊◊◊◊◊◊◊

GSI ‫ و‬RMR ‫طبقهبندي توده سنگهاي ساختگاه سد ماربره بر اساس روشهاي‬ [email protected] ،‫ کارشناس سازمان زمین شناسی کشور‬،‫ناهید احمدی‬

،)‫ خرم آباد (مسئول مکاتبات‬،‫ دانشگاه لرستان‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ عضو هیات علمی گروه زمین شناسی‬،‫امین جمشیدی‬ jamshi[email protected]

،‫ تهران‬،‫ دانشگاه تربیت مدرس‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ دانشجوی دکتری زمین شناسی مهندسی‬،‫کریم روشن بخت‬ [email protected] [email protected] ،‫ خرم آباد‬،‫ دانشگاه لرستان‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫عضو هیات علمی گروه زمین شناسی‬

،‫یاسین عبدی لر‬ : ‫چکیده‬

،‫ هکتار‬5/112 ‫سد ماربره یک سد مخزنی بوده که هدف آن تأمین کمبود آب اراضی شبکه موجود ماربره به وسعت تقریبی‬ ‫کیلومتری جنوب‬12 ‫ ساختگاه این سد تقریبا در‬.‫ شرب و نیروگاه برق آبی میباشد‬، ‫و همچنین تأمین آب مورد نیاز صنایع‬ ‫ درجه و‬11 ‫ ثانیه خاوری و عرض جغرافیایی‬1 ‫ دقیقه و‬3 ‫ درجه و‬53 ‫خاوری شهر دورود (استان لرستان) و در طول جغرافیایی‬ ‫ هدف از این تحقیق بررسی زمینشناسی مهندسی و طبقهبندی توده سنگهای‬.‫ ثانیه شمالی واقع گردیده است‬51 ‫ دقیقه و‬24 ‫ مطالعات جامع زمین‬،‫ بدین منظور‬.‫در برگیرنده ساختگاه سد و در نهایت برآورد خصوصیات کمی و کیفی آنها میباشد‬ ‫ سپس با استفاده از اطلاعات به دست‬.‫ زمینشناسی مهندسی و ساختمانی در محدوده ساختگاه صورت گرفته است‬،‫شناسی‬ ‫) و شاخص مقاومت زمینشناسی‬RMR( ‫ طبقهبندی مهندسی آنها با استفاده از سیستمهای طبقهبندی ژئومکانیکی‬،‫آمده‬ ‫ زاویه اصطکاک داخلی و مدول الاستیسته انجام‬،‫) و برآورد خصوصیات کمی و کیفی تودهسنگها شامل چسبندگی‬GSI( .‫شده است‬ ‫ مدول الاستیسته‬،‫ زاویه اصطکاک داخلی‬،‫ چسبندگی‬،‫ سد ماربره‬:‫ كليد واژه ها‬،GSI ،RMR Rocks mass classification of dam Marbareh based on RMR and GSI methods Nahid Ahmadi, GSI, ([email protected]) Amin jamshidi, Lorestan University, Khorramabad, ([email protected]) Karim Rowshanbakht, Tarbiat Modares University, Tehran, ([email protected]) Yasin Abdilor, Lorestan University, Khorramabad, ([email protected]) Abstract: The Marbareh dam is a storage dam, which aims to provide land water shortage of Marbareh with an area of approximately 4.312 ha, and also water supply for industry, water and hydroelectric power station. The dam site is approximately 12 km southeast Dorud (Lorestan Province) and in longitude 49 9 3 east and latitude 33 25 41 north is located. The aim of this study is to investigate geological engineering and rocks mass classification of dam site, and finally to estimate their quantity and quality. For this, geological studies, geology engineering and construction within the site was carried out. Then, based on the data attained, rocks mass classification using geomechanical classification systems (RMR) and the Geological Strength Index (GSI) and to estimate the quanti Keywords : Marbareh dam, RMR, GSI, Cohesion, Angle of internal friction, Modulus of elasticity Tative

)‫بررسی شاخص پیچانرودي و علل ایجاد پیچشها در رودخانه سیوند(محدوده دشت سعادت شهر‬ [email protected]،‫کارشناس ارشد زمین شناسی‬،‫نرگس غلامی‬ [email protected]،‫ کارشناس ارشد زمین شناسی‬،‫محمود یارقلی‬

: ‫چکیده‬ ‫رودخانه سیوند در شمال شرقی استان فارس واقع شده است و مهمترین رودخانه ورودی به محدوده مطالعاتی سعادت شهر‬ ‫ این رودخانه بدلیل دارا بودن پیچشهای مآندری فراوان و اهمیت آن از لحاظ تأمین آب مصرفی در دشت سعادت‬.‫است‬ ‫ نقشه‬،‫ جهت بررسی شاخص پیچانرودی و علل ایجاد پیچشها در این رودخانه‬.‫شهر مورد بررسی قرار گرفته است‬ ‫ تصاویر ماهواره ای گوگل ارث و مشاهدات صحرایی منطقه مورد استفاده قرار گرفت و با‬، ‫زمینشناسی منطقه سعادت شهر‬ ‫ ویژگیهای مورفولوژی رودخانه از‬،)‫ و فرمول شاخص پیچانرودی(سینوسی یا ضریب پیچشی‬Arc Gis ‫استفاده از نرمافزار‬ ‫ بررسیها نشان داد که علت اصلی افزایش سینوسیته رودخانه‬.‫نظر پیچانرودی و عوامل ایجاد کننده پیچشها بررسی گردید‬ ‫کاهش جزئی شیب و تأثیر فعالیتهای‬، ‫در برخی نواحی بدلیل قرارگیری مسیر رودخانه در محدوده رسوبات دانه درشت‬ ‫ مارن و‬،‫انسانی میباشد وکاهش پیچش در برخی مناطق این رودخانه مربوط به وجود سازندهای سست آبرفتی دانه ریز‬ ،‫ محاسبه شده است‬1/51 ‫رسوبات سیلابی است همچنین میانگین شاخص پیتز برای رودخانه سیوند برابر با ضریب پیچشی‬ .‫بنابراین رودخانه از نوع پیچانرودی است‬ . ‫ شاخص پیتز‬،‫ مآندر‬،‫سعادت شهر‬،‫ رودخانه سیوند‬:‫كليد واژه ها‬ A Study on Meandering Index and Causes of Torsions of Sivand River (Saadat Shahr Plain Zone) Narges Gholami 11,[email protected] Mahmoud Yargholi12,[email protected] Abstract: Sivand river located in eastern north of Fars province is the main river entering the studing zone of Saadat shahr. It is studied for its frequent meander torsions and its importance in providing the Saadat shahr plain with fresh water. Geological map of Saadat ahahr zone, google earth satellite images and field observations were used to survey the meandering index and causes of torsions of the river, and also the Arc Gis software and meandering index formula (sinusoidal or torsion index) were used to study the morphology of the river meandering and causes of torsions. Findings showed that the main causes include increase of sinuosity of the river in some parts due to lying the river in a zone with coarse sediments, slight decrease of slope, and human activities; and reduction of torsions in some parts of the river is related to the fine grained loose alluvial formations, marl, and fluvial sediments. Also, the Pittz ’s index mean was calculated 1/41 which is equal to the tortuosity coefficient; therefore, this river is of meandering kinds. Keywords : Sivand river, Saadat shahr ,meander, Pittz ’s index, Gis.

‫بررسی دوامپذیري و تأثیر بارشهاي اسیدي بر هوازدگی و تخریب توفهاي سازند کرج در منطقه دامغان‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪ -1‬داود فریدونی‪ ،‬استادیار دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه دامغان ‪[email protected]‬‬

‫‪-5‬‬

‫رضا خواجوند‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‪ ،‬دانشگاه دامغان ‪[email protected]‬‬

‫‪-4‬‬

‫هادی فداکار‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی‪ ،‬دانشگاه دامغان ‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫دوام‪ -‬وارفتگی یکی از ویژگی مهم سنگها در فعالیتهای ژئوتکنیکی میباشد‪ .‬این ویژگی پتانسیل تخریب و تجزیه‬ ‫سنگها تحت تأثیر فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی را بررسیی میکند و ارتباط نزدیکی با ترکیب کانیشناسی و ویژگیهای‬ ‫فیزیکی سنگها دارد‪ .‬در آزمایشگاه میتوان برای تعیین پایداری سنگها در برابر هوازدگی از آزمایش دوام‪ -‬وارفتگی‬ ‫استفاده کرد‪ .‬در پژوهش حاضر‪ ،‬آزمایشهای کانیشناسی و دوام‪ -‬وارفتگی‪ ،‬به منظور ارزیابی پتانسیل هوازدگی و شناخت‬ ‫روابط بین کانیشناسی و دوام بر روی دو نمونه از توفهای سازند کرج که در شمال دامغان رخنمون دارند‪ ،‬انجام پذیرفت‪.‬‬ ‫هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر چرخههای تر و خشک شدن نمونههای سنگی در آزمایش دوام‪ -‬وارفتگی در‬ ‫مجاورت آب طبیعی و محلولهای اسیدی دارای ‪ pH‬مختلف میباشد‪ .‬بدین منظور‪ ،‬ترکیب کانیشناسی و ویژگیهای بافتی‬ ‫سنگها به وسیله میکروسکوپ پلاریزان و پراش اشعه ایکس (‪ ،)XRD‬قبل و بعد از انجام آزمایش دوام‪ -‬وارفتگی مورد‬ ‫مطالعه قرار گرفت‪ .‬سپس نمونهها در سه سیکل آزمایش دوام‪ -‬وارفتگی در آب طبیعی و محلولهای اسید سولفوریک دارای‬ ‫‪ pH‬معادل ‪ 4/4‬و ‪ 5‬تحت آزمایش قرار گرفتند‪ .‬نتایج بدست آمده نشان میدهد که نوع و مقدار کانیهای تشکیل دهنده این‬ ‫سنگها بر روی دوام پذیری سنگهای مذکور مؤثر میباشد‪ ،‬بطوری که نمونه شماره ‪ 1‬به دلیل حضور بیشتر کوارتز و‬ ‫داشتن کانیهای رسی کمتر‪ ،‬دارای مقاومت فشاری تک محوری و مدول الاستیسیته بیشتری است و این موضوع سبب‬ ‫افزایش شاخص دوام آن نسبت به نمونه شماره ‪ 2‬میشود‪ .‬کانیهای تشکیل دهنده سنگهای مورد مطالعه در سه سیکل‬ ‫آزمایش دوام‪ -‬وارفتگی‪ ،‬در برابر محلولهای اسیدی مقاوم هستند و به کانیهای ثانویه تجزیه نمیشوند‪.‬‬ ‫کلید واژهها‪ :‬دامغان‪ ،‬سنگ‪ ،‬دوام‪ -‬وارفتگی‪ ،‬هوازدگی‪ ،‬کانی‬

Assessment of durability and influence of acidic rainfalls on weathering and degradation of Karaj Formation tuffs in Damghan area Davood Fereidooni1, Reza Khajevand2, Hadi Fadakar3 1. Assistant Professor in Engineering Geology, School of Earth Sciences, Damghan Uni versity, Damghan, Iran, [email protected] 2, 3. M.Sc. Students in Engineering Geology, School of Earth Sciences, Damghan University, Damghan, Iran, [email protected], [email protected]

Abstract: Slake-durability is one of the most important characteristics of rocks in geotechnical activities. This property is evaluating degradation and decomposition of rocks under physical and chemical processes, and is closely related to mineralogical composition and physical properties of rocks. In laboratory, slakedurability test can be used to assess rock resistance under weathering process. In the present research, mineralogical and slake-durability tests were performed on two samples outcropped on north of Damghan. The main aim of the research is to assess wetting and drying cycles of slake-durability test under natural water and acidic solutions with various pH. For this purpose, the mineralogical and fabric characteristics of the rocks are studied by polarizing microscope and XRD test before and after slakedurability test. Then, the samples are subjected to three cyclic slake-durability tests using natural water and sulfuric acid solutions with pH equal to 5.5 and 4. Results show that type and amounts of containing minerals of the rocks are influencing on their durabilities, so that the sample of S1 has higher uniaxial compressive strength and elasticity modulus than the sample of S2 and this causes its slake-durability is increased. The containing minerals of the studied rocks are resistant under three cyclic slake-durability tests with acidic solutions and their minerals are not decomposed. Keywords: Damghan, Rock, Slake- Durability, Weathering, Mineral

◊◊◊◊◊◊◊

‫جریان همرفتی ناپایدار به عنوان فرآیند فزاینده شوري آبخوان هاي ساحلی دریاچه هاي شور داخلی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫مهدی تاج آبادی‪ ،‬دانشجوی دکتری آبشناسی بخش علوم زمین دانشگاه شیراز‪،‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪ [email protected]‬محمد زارع‪ ،‬استاد بخش علوم زمین دانشگاه شیراز‪،‬‬ ‫‪[email protected]‬فرشاد علیجانی‪ ،‬استادیار بخش علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی‪،‬‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫به طور کلی پدیده های مختلفی‪ ،‬شامل نفوذ آب شور )‪ ،(Salt water intrusion‬مخروط بالاآمدگی آب شور(‬ ‫‪(Upconing‬و جریان همرفتی آزاد و اجباری )‪ (Free and forced convection flow‬باعث شوری آبخوان های آب شیرین‬ ‫واقع در مجاورت دریاچه های شور می شوند‪ .‬جریان همرفت آزاد) ‪ (Free convection Flow‬آب شور بر خلاف شرایط‬ ‫عادی در اثر قرارگیری آب شور با دانسیته بالاتر بر روی آب با دانسیته پایین تر ایجاد می شود‪ .‬فرآیند انتقال شوری در اینجا‬ ‫شبیه به انتقال گرما در همرفت حرارتی است با این تفاوت که در اینجا تغییر دانسیته ناشی از تغییر غلظت عامل حرکت می‬ ‫باشد‪ .‬این پدیده در حالتی اتفاق می افتد که سطح آب شور دریاچه در مدت زمان کوتاهی نسبت به شرایط قبلی افزایش پیدا‬ ‫کند ولی سطح مشترک آب شور و شیرین در این مدت فرصت کافی برای رسیدن به حالت تعادل را نداشته باشد‪ .‬جریان‬

‫همرفت اجباری)‪ (Forced convection flow‬تحت تاثیر گرادیان هیدرولیکی معکوس در اثر پمپاژ بیش از حد از آبخوان‬ ‫ساحلی از طرف دریاچه به سمت آّبخوان شکل می گیرد‪ .‬در صورتی که هر دو پدیده همرفت با هم صورت گیرد‪ ،‬پدیده‬ ‫همرفت آب شور تاثیر به سزایی در افزایش شوری آبخوان در اثر کوتاه شدن زمان لازم برای انتقال آب شور به آبخوان‬ ‫خواهد داشت‪ .‬در ارتباط با پدیده همرفت آب شور مطالعات کمی در ایران صورت گرفته است‪ .‬لذا در این مطالعه با استفاده‬ ‫از توموگرافی ژئوالکتریک صحرایی در یکی از آبخوان های ساحلی دریاچه مهارلو در استان فارس وجود این پدیده مورد‬ ‫بررسی قرار گرفته است‪ .‬تفسیر مقاطع توموگرافی ژئوالکتریک وجود جریان همرفتی ناشی از دانسیته آب شور را تایید می‬ ‫کنند‪.‬‬

‫كليد واژه ها‪ :‬دریاچه شور‪ ،‬جریان همرفت آزاد‪ ،‬جریان همرفت اجباری‪ ،‬دریاچه مهارلو‪ ،‬توموگرافی‬ ‫ژئوالکتریک‬

Unstable convection flow as an increasing factor in the salinity of coastal aquifers in the vicinity of internal saline lakes Mehdi Tajabadi, PhD student of Earth Sciences Department, Shiraz University, [email protected] Mohammad Zare, Professor of Earth Sciences Department, Shiraz University, [email protected] Farshad Alijani, Assistant Professor of Earth Sciences Department, Shahid Beheshti University, [email protected]

Abstract: Generally, different phenomena including saltwater intrusion, upconing, free and forced convection flow can lead to the salinization of fresh aquifers in the vicinity of saline lakes. Free convection flow is formed due to lying of saltwater with higher density over the water with lower density unlike normal conditions. circulation in thermal convection, differing only in that, The circulation process here is analogous to the changes in produced by changes in concentration rather than by density are which changes in temperature. This phenomenon occurs when the level of lake water rises for a short time compared to the earlier condition, but saltwater-freshwater interface does not have enough time to reach equilibrium. Forced convection flow is formed by the influence of an inverse hydraulic gradient from the direction of saline water lake to the aquifer due to extreme pumping from coastal aquifer. In the event that, both phenomena occur together, convection flow has a great impact on the increase of the salinity of aquifer by decreasing the time period which saline water needs to reach the aquifer. There are few studies in relation to saltwater convection flow in Iran. Therefore, in this study, using geoelectrical tomography and field surveys, it has been attempted to study the role of convection phenomenon in the increase of salinity of one of the coastal aquifers of Maharlu Lake in Fars province. The interpretation of geoelectrical tomographic sections verifies well the existence of convection flow due to saline water density. Keywords: saline lake, free convection flow, forced convection flow, Maharalu Lake, geoelectrical tomography

‫ مطالعه موردي ساختگاه سد‬،‫بررسی دوام پذیري مارن سازند میشان با استفاده از دوام دینامیکی‬ ‫ فارس‬،‫ کازرون‬،‫نرگسی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

1

‫ مجتبی طایفی نصرابادی نیکو توسلی لاین‬، 2‫ فریدون بهرامی سامانی‬، 1‫مجتبی حیدری‬ ‫ استاد گروه زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان‬1 ‫ مدیر عامل شرکت مهندسین مشاور تماوان‬2 ‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی دانشگاه بوعلی سینا همدان‬1 : ‫چکیده‬

‫سنگ های حاوی کانی رسی بر اساس مقاومت در برابر هوازدگی کوتاه مدت طی فرایند تر و خشک شدن و تنوع گسترده‬ ‫گسترش سنگ های سست حاوی کانی های رسی در محل سازه های هیدرولیکی‬.‫ای از خواص مهندسی مشخص می شوند‬ ‫ شهرستان کازرون استان‬،‫ مارن آهکی و آهک مارنی در محل سد نرگسی‬،‫ وجود سنگ های مارنی‬.‫می تواند مساله ساز شود‬ ‫ در این پژوهش برای ارزیابی مناسب بودن آزمون دوام‬.‫فارس در دراز مدت می تواند باعث شکفته شدن سنگ ها شود‬ ‫ نتایج آزمایش دوام‬.‫ ایران) استفاده شده است‬،‫دینامیکی از سنگ های مارنی میشان واقع در سد نرگسی(کازرون استان فارس‬ ‫ میلی متر‬24/5 ‫ تا‬2 ‫ میلی متر شامل ذرات خرد شده ای با گستره‬2 ‫دینامیکی نشان داد که قطعات مانده بر روی الک شماره‬ ‫ آنالیز توزیع دانه‬،‫ بعد از هر چرخه تر و خشک شدن‬،‫ لذا برای رسیدن به یک ارزیابی دقیق تر از واپاشی نمونه ها‬.‫می باشد‬ ‫) و نسبت تخریب‬Id( ‫ برای ارزیابی شکفتگی این سنگ ها از شاخص های دوام‬.‫بندی نمونه های آزمایش مناسب تر است‬ Dr ‫ مقایسه ضرایب تعیین بدست آمده از آزمایش آزمایشگاهی نشان می دهد که شاخص‬.‫ ) پنج سیکل استفاده شده است‬Dr(

.‫ ارزیابی دقیق تری از رفتار دوام شکفتگی سنگ ها به دست می دهد‬Id ‫در مقایسه با شاخص‬ )‫ سد نرگسی‬،‫ میشان‬،‫ مارن‬،‫ نسبت تخریب‬،‫ آزمون دوام استاندارد‬،‫(دوام پذیری‬:‫كليد واژه ها‬ The study of durability of Mishan Formation's Marls by Dynamic Durability, a case study on the site of Nargesi dam, Kazeroon, Fars Mojtaba Heidari (heidari_enggeo @yahoo.com), Fereidoon Bahrami Samani Mojtaba Tayefi Nasrabadi, Nikoo Tavassoli Laien Abstract: Clay-bearing rocks are characterized by a wide variation in engineering properties and their resistance to short term weathering due to wetting and drying phenomenon. Exposure of Clay-bearing rocks in hydraulic constructions can be problematic. Marl stone, marl and limestone marl at the Nargesi dam site.Kazeroun city of Fars province- in the long term would slake rocks. In this study, a research study was performed on Mishan Formation marl rocks selected from Nargesi region (Kaeroon, Fars province, Iran) to assess suitability of dynamic standard slaking test. The test results from the dynamic standard slaking tests showed that the materials retained in the 2 mm mesh drum consist of disintegrated particles varying in diameter from 2 to 25.4 mm. To achieve a more realistic evaluation of the disintegration properties of rock samples after each wetting–drying cycle, a sieve analysis approach is therefore more appropriate. Durability Index (Id) and Disintegration Ratio(DR) were used to assess the durability slaking of this rocks. Comparing regressions obtained from laboratory tests show that Dr index compared with the Id , indicates a more accurate assessment of durability of rocks. Keywords :( durability, standard durability test, Disintegration Ratio, marl, Mishan, Nargesi dam)

◊◊◊◊◊◊◊

‫مطالعه فرونشست دشت خرمدره زنجان با استفاده از تکنیک پراکنش کنندههاي پایدار‬ 2‫ زهره معصومی‬،2‫ زهرا موسوی‬،1‫نعیمه احمدی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه زنجان‬،‫ژئودزی‬

‫دانشجوی کارشناسی ارشد‬1

،[email protected] ،‫ دانشکده علوم زمین دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان‬،)‫دکتری (استادیار‬2 [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ علت رخداد این‬.‫ نشست رو به پایین سطح زمین است که میتواند دارای بردار جابجایی افقی اندک باشد‬،‫پدیدهی فرونشست زمین‬ ‫ رویداد آن اغلب متوجه‬،‫ در ایران و به ویژه در محدودهی مورد مطالعه‬.‫پدیده ممکن است متأثر از عوامل طبیعی و انسانی باشد‬ ‫ در این پژوهش میزان و دامنهی فرونشست زمین به کمک‬.‫فعالیتهای انسانی و به ویژه بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی است‬ ‫ نرخ فرونشست‬.‫ دشت خرمدره زنجان به عنوان محدودهی مطالعاتی انتخاب شده است‬.‫تکنیک تداخلسنجی راداری تعیین شده است‬ ‫ به روش آنالیز سری زمانی پراکنشگرهای پایدار محاسبه‬2111 – 2114 ‫در دشت خرمدره با استفاده از تصاویر راداری در بازهی زمانی‬ ‫ میلیمتر در سال در جهت خط دید ماهواره‬14 ‫ میدان جابجایی بدست آمده بیانگر آن است که نرخ فرونشست در این دشت‬.‫گردید‬ .‫میباشد‬

‫پراکنش کنندههای پایدار‬،‫ تداخل سنجی راداری‬،‫ دشت خرمدره‬،‫ فرونشست‬:‫كليد واژه ها‬

◊◊◊◊◊◊◊ Khoramdarreh Subsidence Estimation Using Persistent Scatterer Interferometry

Naeimeh.Ahmadi1, Zahra Mousavi2 , Zohreh Masoumi2 1 Department of Geodesy, Zanjan, [email protected] 2 Department of Earth Sciences, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences, [email protected], [email protected]

Abstract: Subsidence is a downward motion of ground surface with small horizontal displacement vector. It may happen due to natural factors or human activities. In Iran, subsidence may occur because of the human activities and excessive extraction of groundwater resources. In this study, we applied Synthetic aperture Radar Interferometry (InSAR) to investigate the rate of subsidence. We estimated the rate of subsidence in Khoramdareh plain using Permanent Scattering (PS) for the duration time 2003-2005. The mean velocity map indicated that the subsidence is occurring with the rate of 35 mm/yr in direction of Satellite Line of Sight. Keywords: Khoramdareh plain, SAR interferometry (InSAR), Persistent Scatterer

‫بررسی تأثیر لیتولوژي بر کیفیت آب زیرزمینی آبخوانهاي سازند سخت و کارستی غرب ارومیه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫ عبدالرضا واعظی هیر‬،‫ حسین پیرخراطی‬،‫حامد جعفریان‬ [email protected]

،‫دانشگاه ارومیه‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد رشتهی زمین شناسی زیستمحیطی‬.1

[email protected] ،‫ دانشگاه ارومیه‬،‫ دانشیار دانشکده علوم‬.2 [email protected] ،‫ دانشگاه تبریز‬،‫ استادیار دانشکده علوم طبیعی‬.1

:‫چکیده‬ ‫هدف از این پژوهش بررسی تأثیر لیتولوژی بر کیفیت آبخوانهای موجود در سازندهای سخت است که منطقهی مورد‬ ‫ نمونه از‬14 ‫ برای این منظور تعداد‬.‫ کیلومتر مربع در غرب شهرستان ارومیه واقع شده است‬642 ‫مطالعه با مساحتی نزدیک به‬ ‫ اندازهگیری غلظت کاتیونها و آنیونهای اصلی‬.‫آب چشمههای مختلف در کل گسترهی مطالعاتی برداشت گردید‬ ‫ بر‬.‫ به روشهای استاندارد انجام شد‬TDS ‫ و‬pH ،EC ‫) و برخی خواص آب همچون‬HCO3, Cl, SO4, Mg, Ca, Na, K( ،‫ دورو و گیبس معلوم گردید که تیپ غالب نمونههای آب زیرزمینی منطقه‬،‫اساس موقعیت نمونهها در نمودارهای پایپر‬ ‫ هوازدگی و انحلال سازندهای‬،)‫بیکربناته و کلسیک بوده و فرآیندهایی چون تعویض یونی (به علت حضور کانیهای رسی‬ ‫ همچنین‬،‫آهکی و دولومیتی موجود در منطقه عوامل اصلی کنترل کنندهی شیمی آب چشمههای مورد مطالعه بوده است‬ ‫مشخص گردید که بخش اعظمی از تغذیهی آب چشمهها از واحدهای زمینشناسی مشابه (آهکهای پرمین و واحدهای‬ .‫تخریبی میوسن) صورت میگیرد و لیتولوژی سازندهای منطقه نقش اصلی را در تعیین کیفیت آبزیرزمینی داشته است‬ )‫ لیتولوژی‬،‫کیفیت آب زیرزمینی‬،‫ سازند سخت‬،‫ ارومیه‬،‫ (آبخوان کارستی‬:‫كليد واژه ها‬ Investigation on the impact of Lithology on the Quality of the Karstic and Hard Rocks Groundwater, west of Urmia

Hamed Jafarian 1 [email protected] Hoseyn Pirkharrati 2 [email protected] Abdorreza Vaezi Hir 3 [email protected] Abstract: The aim of this research is study of lithology impact of the quality of groundwater resource in west of Urmia city. The study area located in the northwest of Iran. Sampling an analysis of groundwater showed that the concentration of the main cations and anions (HCO3, CL, SO4, Mg, Ca, Na and K) and some pH and TDS is measured with the standard methods. ،chemical properties of the samples such as EC Based on the samples position in the Piper, Durov and Gibbs diagrams, most types of groundwater is bicarbonate and calcic. The main factors controlling of the water chemistry are processes such as ion exchange (due to the presence of clay minerals), weathering and dissolution of limestone and dolomite formations. It was also found that the watershed of the large number of springs located in Permian limestone and detrital Miocene units which is appropriate for agriculture. Keywords :( Groundwater quality, Hard rock, Karstic aquifer, Lithology, Urmia)

‫مطالعه کیفیت شیمیایی آب چشمههاي‬ )‫شهر زرینه اوباتو(شمال کردستان‬ ‫دانشگاه بوعلی سینا‬، ‫استاد گروه زمین شناسی‬،‫ دکتری زمین شناسی مهندسی‬، ‫محمد حسین قبادی‬.1 [email protected]،‫همدان‬ [email protected]،‫دانشگاه بوعلی سینا همدان‬، ‫ دانشجوی کارشناسی زمین شناسی‬، ‫محمد مرادی‬.1* [email protected]

،‫دانشگاه بوعلی سینا همدان‬، ‫ دانشجوی کارشناسی زمین شناسی‬، ‫صلاح اشترابه‬.2 : ‫چکیده‬

‫ در این مقاله با بررسی زمین شناسی‬.‫ در شمال غرب شهرستان دیواندره واقع شده است‬،‫منطقه مورد مطالعه در استان کردستان‬ ‫ از دیدگاه زمین شناسی تمام‬.‫محل و با استفاده از آزمایشات شیمیایی کیفیت آب چشمهها شهر زرینه اوباتو تعیین شده است‬ ‫ باتوجه به آنالیز آب انجام شده‬.‫چشمهها درز و شکافی هستند و از آبخوانهای ماسه سنگی و کنگلومرایی تغذیه می شوند‬ ‫ درجه‬12 ‫ از نظر آبدهی چشمههای مذکور دائمی بوده و با داشتن میانگین دمای‬.‫تمام چشمهها غیر معدنی محسوب می شوند‬ ‫ براساس نتایج آزمون کیفیت شیمیایی آب بر روی هفت چشمه‬.‫سانتی گراد در رده چشمههای نیمه گرم قرار می گیرند‬ ‫ ولی غیر از چشمه سلطان بلاغ آب هیچ کدام از‬، ‫انتخابی مشخص شد که آب این چشمهها برای کشاورزی مناسب می باشند‬ ‫ متر مکعب از آب چشمه سلطان‬61011 ‫ در حال حاضر سالیانه و به طور میانگین‬.‫این چشمهها برای آشامیدن مناسب نیستند‬ ‫ موضوع‬، ‫ پیشنهاد می شود به منظور تامین سلامت اهالی منطقه‬.‫بلاغ برای شرب مردم شهر زرینه اوباتو بهره برداری می شود‬ .‫بررسی میزان فلزات سنگین مورد توجه قرار گیرد‬ ‫ کردستان‬،‫ کیفیت آب‬،‫ چشمه سلطان بلاغ‬،‫ اوباتو‬:‫كليد واژه ها‬ Chemical quality of Zarineh Obatu water springs, (north of Kurdistan) Mohammad Hossien , Ghobadi 1, Ph.D. Engineering Geology, Professor of Geology Department, ,Bu Ali Sina University Hamadan , E-mail:[email protected] Mohammad, Moradi *1, Student of B.S. Geology,Bu Ali Sina University Hamadan,Email:[email protected]

Salah, Eshterabeh2, Student of B.S. Geology,Bu Ali Sina University Hamadan , E-mail: [email protected]

Abstract: The study area is located in the Kurdistan province, northwest of the Divandarreh city. In this study we investigated the water quality in the Zarineh Obatu spring with used of geologic survey and chemical analysis. From the geological perspective all springs are joint and fracture feature and charge by sandstone and conglomerate aquifers. According to the conducted water analysis all springs are thought to be non-mineral. These springs are permanent regarding water discharge with an average temperature of 12°C and categorized as semi-hot springs. Based on chemical test of water quality on seven springs result that the water of these springs are suitable for agriculture and Sultan Blagh spring suitable for drinking. Currently on average 60833 cubic meters of drinking water are exploited from Sultan Blagh spring as drinking water for the city of Zarineh Obatu in year. We suggest that the issue of water refinement of Sultan Blagh spring to be addressed in order to ensure the health of local residents. It is proposed that for public health care the heavy metals content of water should be considered. Keywords : Obatu , Sultan Blagh , Water quality , Kurdistan

‫پیشبینی احتمالاتی تاثیرات تغییر اقلیم بر آبخوان دشت همدان تحت سناریو انتشار‬ A2 ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ دکتری هیدروژئولوژی‬،‫همت سلامی‬

[email protected] ،‫ دکتری هیدروژئولوژی‬،‫حمیدرضا ناصری‬

: ‫چکیده‬ 16 ‫ با استفاده از یک رویکرد احتمالاتی تعداد‬،‫در این تحقیق با توجه به عدم قطعیتهای موجود در خروجی مدلهای اقلیمی‬ ‫مدل اقلیمی بر مبنای تواناییشان در شبیهسازی متغیرهای اقلیمی وزندهی شده و سپس تغییرات بارندگی و دما در سطوح‬ ‫ با توجه به‬.‫ سال آینده پیشبینی و ریزمقیاس نمایی شده است‬11 ‫ برای‬A2 ‫ درصد تحت سناریو انتشار‬31 ‫ و‬41 ،11 ‫احتمال‬ ‫ مقادیر رواناب در آینده توسط شبکه عصبی مصنوعی تخمین زده شده و تغییرات تراز‬،‫مقادیر پیشبینی شده بارش و دما‬ ‫ میزان افت متوسط‬.‫ شبیهسازی شده است‬MODFLOW ‫سطح آب زیرزمینی در سطوح احتمال مختلف توسط نرم افزار‬ ‫ درصد‬31 ‫ و‬41 ،11 ‫ متر میباشد و این میزان برای سطوح احتمال‬1/12 ‫ ساله مشاهداتی‬21 ‫سالانه تراز آب زیرزمینی در دوره‬ ‫ متر‬41 ‫ با توجه به اینکه ضخامت متوسط زون اشباع در شرایط کنونی آبخوان حدود‬.‫ متر میباشد‬1/1 ‫ و‬1/1 ،1/41 ‫به ترتیب‬ ‫ با حفظ شرایط کنونی برداشت از منابع آب زیرزمینی و وقوع مقادیر پیشبینی شده تغییرات تراز سطح آب‬،‫میباشد‬ ‫بهار در بخشهای زیادی‬-‫ سال آینده آبخوان دشت همدان‬11 ‫ در‬،‫ درصد‬31 ‫ و‬41 ‫زیرزمینی به خصوص در سطوح احتمال‬ .‫از بین خواهد رفت‬ ‫ مدلهای اقلیمی‬،‫ عدم قطعیت‬،‫ سطوح احتمال‬،‫ تغییر اقلیم‬،‫بهار‬-‫ آبخوان همدان‬:‫كلمات كليدی‬ Probabilistic forecasting of climate change impacts on Hamadan aquifer under A2 scenario H. Salami1, H. R. Nassery2 Abstract: With respect to climate models uncertainty, the output of 16 climate models have been used to predict groundwater table in future (2015-2045) under A2 emission scenario by establish a probabilistic approach. Different climate models are weighted in the basis of their ability in predicting monthly observed climate data in the base study period (1970-2000). With respect to the climate models weights and their predictions, precipitation and temperature changes in 10, 50 and 90 probability percentile are estimated. Precipitation and temperature data are used to estimate runoff by artificial neural networks and groundwater fluctuations have been predicted for different level of probability in the future. Based on observed data, annual depletion of groundwater table in Hamadan-Bahar aquifer is about 0.72 m that changes to 0.53 m, 1.1 m and 1.3 m in 10, 50 and 90 probability percentile, respectively. As the aquifer saturation thickness is by 50 m in current condition, continuing groundwater extraction and happening predicted fluctuation in 50 and 90 probability percentile would result in drying of the aquifer in many parts. Keywords: Climate change, Climate models, Hamadan-Bahar aquifer, Probability percentile, Uncertainty

◊◊◊◊◊◊

‫تأثیر درجه اشباع بر روي مقاومت فشاري تک محوري ماسه سنگ ها‬ 1

‫ امین جمشیدی‬،2‫ غلامرضا خانلری‬،1‫یاسین عبدی‬

‫ گروه زمین شناسی‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ دانشگاه لرستان‬1 ‫ گروه زمین شناسی‬،‫ دانشکده علوم پایه‬،‫ دانشگاه بوعلی سینا‬2 [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫این مقاله به بررسی اثر درجه اشباع بر روی مقاومت فشاری تک محوری ماسه سنگ های سازند قرمز بالایی در جنوب غربی‬ ‫ تیپ ماسه سنگ نمونه برداری شده‬6 ‫ نمونه مغزه از هر‬21 ‫ تعداد‬،‫ به این منظور‬.‫ می پردازد‬،‫ واقع در ایران مرکزی‬،‫استان قم‬ ،%41 ،%24 ،‫در بخش های مختلف سازند قرمز بالایی تهیه شده است و آزمایش فشاری تک محوری در درجات اشباع صفر‬ ‫ بررسی نتایج نشان می دهد که مقاومت فشاری تک محوری ماسه سنگ های‬.‫ بر روی آنها انجام شده است‬%111 ‫ و‬%14 ‫ مشاهده شده است که‬،‫ بر این اساس‬.‫ با افزایش درجه اشباع یک روند کاهشی قابل ملاحظه را نشان می دهد‬،‫مورد مطالعه‬ ‫ نتایج این مطالعه حاکی از این است که مقاومت فشاری تک‬.‫ بیشتر دچار کاهش مقاومت شدهاند‬،‫ماسه سنگ های ضعیفتر‬ ‫ در‬،‫ که بخش عمدهای از این کاهش مقاومت‬،‫ درصد کاهش یافته است‬61 ‫محوری این دسته از ماسه سنگ ها حداکثر‬ ‫ در نهایت معادلاتی بمنظور پیش بینی مقاومت فشاری تک محوری در درجات اشباع‬.‫ اتفاق افتاده است‬%41 ‫درجه اشباع‬ .‫ با استفاده از سرعت سیر موج ارائه شده است‬،‫مختلف‬ ‫ سرعت سیر موج‬،‫ مقاومت فشاری تک محوری‬،‫ درجه اشباع‬،‫ ماسه سنگ‬:‫كليد واژه ها‬ The effect of saturation degree on uniaxial compressive strength of sandstones Yasin Abdi1, Gholam Reza Khanlari2, Amin Jamshidi1 1 Lorestan University, Faculty of sciences, Geology department 2 Hamedan University, Faculty of sciences, Geology department Abstract: This paper presents the effects of saturation degree on uniaxial compressive strength of Upper red formation sandstones in southwestern Qom province in central Iran. Twenty NX-size cores were prepared from each of six different sandstones that were sampled from different parts of Upper red formation and cores were tested for unconfined compressive strength at 0%, 25%, 50%, 75% and 100% saturation. Data analysis indicates significant trends of unconfined compressive strength reduction with increasing degree of saturation. The trends are more consistent for low-strength sandstones than those of medium to high strength which display less predictable behavior. Based on the results, strength reductions of up to 61% between dry and saturated states are observed. The results show that most of the compressive strength decrease occurred at moisture contents 50% of the fully saturated condition. Finally, prediction equations are developed for determine of uniaxial compressive strength of sandstones directly from Vp at different saturation degrees. Keywords : Sandstone; Saturation degree; Uniaxial Compressive Strength; P-wave velocity

‫بررسی تاثیر لیتولوژي و تکتونیک در شکل گیري عوارض کارستی منطقه درفک‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ مریم دهبان ایوان استخری‬،1‫محمد حسین قبادی‬

‫استاد گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه بوعلی سینا همدان‬-1 ‫دانشجوی دکتری زمین شناسی مهندسی دانشگاه بوعلی سینا همدان‬-2 [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ نقش حیاتی در‬،‫در مناطق کارستی ساختار های تکتونیکی با تاثیر بر جهت یابی زهکش های سطحی و زیر سطحی‬ ‫ منطقه کارستی درفک درجنوب بخش مرکزی استان گیلان و در بخش‬.‫چگونگی توسعه ی این مناطق بازی می کنند‬ ‫این نوشتار نقش‬.‫ تحت تاثیر فرآیند های انحلالی و در آهک های دوران دوم شکل گرفته است‬،‫خورگام شهرستان رودبار‬ ‫عوامل لیتولوژیکی و ساختاری را در شکل گیری و توسعه چشم اندازهای کارستی کوچک و بزرگ مقیاس در منطقه‬ ‫ ریخت شناسی و زمین شناسی ساختاری منطقه‬،‫در همین راستا وضعیت زمین شناسی‬.‫کارستی درفک بررسی کرده است‬ ،‫ لذا علت عمده توسعه کارست در منطقه‬.‫درفک به منظور یافتن منشا به وجود آورنده عوارض کارستی بررسی شده است‬ ‫ویژگی های لیتولوژیکی و نیز ساختار های تکتونیکی می باشد که همزمان از شرایط آب و هوایی و اقلیم منطقه نیز تاثیر می‬ ‫ غار و چشمه های کارستی در این‬،‫ فروچاله‬،‫ چاه ها‬،‫پذیرد و باعث شکل گیری انواع پدیده های کارستی شامل کارن‬ .‫محدوده شده است‬ ‫ غار‬،‫ کارن‬،‫ فروچاله‬،‫ کارست‬،‫ درفک‬:‫كليد واژه ها‬ Lithology and tectonic effect investigation in the Formation karstic features in the Dorfac area Ghobadi1, M.H., Dehban avan stakhri2, M 1-professor, Department of Geology, Faculty of sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran 2-Phd student of Engineering Geology, Faculty of sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran ([email protected]) Abstract: Tectonic structures have an important role in karst development orientations in both surface and underground media. Dorfac karstification zone located at south in the central section of Guilan province and in Khorgam zone of Roudbar city, is an illustrating example which it has been developed within Mesozoic limestones. This study has tried to evaluate the role of lithologic and structural ingredient in emergence and development of small (karrens) to big (the cave) solution features at the Dorfac karstification zone. Toward this purpose, general geological and engineering geological studies, geomorphology and structural observations have been carried out. It seem to be a major cause of karst features in the zone, lithologic and tectonic structures, to contemporary taking effect from climatic conditions which causes the formation of variety of karst phenomena, including karren, shafts, sinkhole, cave and karst springs. Keywords: Dorfac, karst, sinkhole, karren, cave

‫ارزیابی منابع آبزیرزمینی دشت مشگینشهر از نظر شرب با استفاده از روش ‪GQI‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫‪1‬‬

‫فاطمه واحدی‪ ،1‬عطا الله ندیری‪ ،2‬اصغر اصغری مقدم ‪ ،‬وحید پاک نیا‬ ‫‪ .1‬دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‪،‬‬ ‫‪ .2‬دکتری هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‪،‬‬ ‫‪ .1‬دکتری هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‪،‬‬

‫‪5‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪[email protected]‬‬

‫‪ [email protected]‬وحید پاک نیا‪ ،‬کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی دانشگاه تبریز‪،‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫آبهای زیرزمینی یکی از مهمترین منابع در جهت تامین نیازهای خانگی‪ ،‬کشاورزی و صنعتی و در بعضی مناطق تنها گزینه‪-‬‬ ‫ی ممکن در جهت تامین این نیازها هستند‪ .‬عمده تقاضا برای آب شرب و کشاورزی در دشت مشگین شهر نیز از طریق آب‬ ‫زیرزمینی تامین می شود‪ .‬با افزایش روز افزون تقاضا به آب در این دشت باعث افزایش میزان بهره برداری از منابع آب‬ ‫زیرزمینی و افت سطح ایستابی شده است‪ .‬افت سطح آب زیرزمینی نیز کاهش کیفیت آب را به دنبال خواهد داشت‪ .‬بنابراین‬ ‫ارزیابی کیفی منابع آب زیرزمینی این منطقه حائز اهمیت می باشد‪ .‬یکی از شاخص های کیفی آب زیرزمینی‪ ،‬شاخص ‪GQI‬‬

‫می باشد که پارامترهای کیفی مختلف را از نظر کیفیت آب شرب با استاندارد جهانی ‪ WHO‬مقایسه می کند‪ .‬در این مطالعه‬ ‫شاخص ‪ GQI‬برای منابع آب های زیرزمینی منطقه مطالعاتی مشگین شهر مورد استفاده قرار گرفته که در آن از ‪ 6‬متغییر‬ ‫شیمیایی ‪ Mg2+ ،Na+ ،So42- ،Cl- ،TDS‬و ‪ Ca2+‬که در جدول (‪ )WHO‬به آنها اشاره شده‪ ،‬استفاده گردیده است‪ .‬هدف از‬ ‫این تحقیق ارزیابی و پهنه بندی کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت مشگین شهر از نظر شرب با استفاده از روش ‪ GQI‬می‬ ‫باشد‪ .‬مقادیر حاصل از روش ‪ GQI‬برای دشت مشگین شهر نشان میدهد که منابع آب این دشت از نظر استاندارد های آب‬ ‫آشامیدنی در رده ی قابل قبول تا مناسب قرار دارد‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬آب زیرزمینی‪ ،‬دشت مشگین شهر‪ ،‬شاخص‬

Assessment of Meshginshahr Plain groundwater Resources for drinking purpose using GQI method Fatemeh Vahedi 1, Ata Allah Nadiri 2, Asghar Asghari Moghaddam3, Vahid Paknia4 1- MSc student of Hydrogeology, [email protected] 2- PH.D. in Hydrogeology, [email protected] 3- PH.D. in Hydrogeology, [email protected] 4- MSc in Hydrogeology, [email protected] Abstract: Groundwater is the only water sources for domestic, agriculture and industrial demands in some area. Main drinking and agriculture demands in Meshginshahr plain are supplied by groundwater resources too. Increasing of water demands in this plain was caused increasing of groundwater abstraction rate and consequently decreasing groundwater level. Groundwater level declining will decrease groundwater quality. Therefore assessing the groundwater quality of this plain is important. One of the indexes for assessing groundwater quality is GQI method that compares different quality parameters for the drinking water quality with WHO standards. In this paper the GQI method, which use six chemical variables such as Ca2+, Mg2+, Na+, SO42-,Cl- and TDS that are mentioned in WHO standards table, is used for groundwater resources of Meshginshahr study area. The aim of this study is to evaluate and zoning of Meshginshahr plain groundwater resources quality from drinking point of view by GQI method. The results of GQI method for the Meshginshahr plain show that the water resources of this plain is in the range of admissible to suitable with respect to the drinking water standards. Keywords: Groundwater resources, Meshginshahr Plain, drinking water, GQI, WHO ◊◊◊◊◊◊◊

‫تخمین ویژگی هاي توده سنگهاي خردشده و درزه دار با استفاده از پارامترهاي واقعی عملکرد ماشین حفر‬ ‫تونل‬ )TBM( [email protected] ‫ دانشکده زمین شناسی‬،‫ پردیس علوم‬،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران‬:‫جعفر حسن پور‬ [email protected] ‫ دانشگاه تهران‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی‬:‫زهره محمدیاری‬

: ‫چکیده‬ ‫پارامترهای عملکردی ماشین حفر تونل دارای ارتباطی تنگاتنگ با ویژگیهای زمین شناسی توده سنگ در حال حفاری می‬ ‫ این‬.‫ با تغییر ویژگیهای توده سنگ لازم است تا پارامترهای ماشین نیز برای نیل به عملکرد بهینه ماشین تغییر نماید‬.‫باشند‬ ‫ بنابراین با مشخص بودن شرایط‬.‫روابط مبنای بسیاری از روابط و مدلهای تجربی برای پیش بینی عملکرد ماشین میباشد‬ ‫ بدیهی است به‬.‫زمین شناسی مسیر تونل با استفاده از این مدلها میتوان تخمینی از نحوهی عملکرد ماشین به دست آورد‬ ‫ نیز میتوان به صورت غیرمستقیم‬،‫ با مشخص بودن پارامترهای عملکرد واقعی ماشین در یک تونل حفرشده‬،‫صورت معکوس‬ ‫ این روابط در حفاری با ماشینهای سپردار میتواند برای شناخت‬.‫تا حدودی پی به شرایط زمین شناسی مسیر تونل برد‬ ‫ طولانی‬،‫ این موضوع به ویژه در تونلهایی که به علت مسائلی مانند سربار زیاد‬.‫ویژگیهای زمین حفر شده بسیار مفید باشد‬ ‫ در این مقاله نیز سعی شده‬.‫ کاربرد بیشتری دارد‬،‫ تنوع و تغییر واحدها اطلاعات زمینشناسی مسیر تونل کامل نبوده‬،‫بودن‬ ‫است با استفاده از برخی شاخصها از جمله پارامترهای اپراتوری و پارامترهای مربوط به عملکرد ماشین به صورت غیرمستقیم‬ .‫شرایط زمین شناسی مسیر تونل بررسی شود‬ )‫ مقاومت سنگ‬،‫ عملکرد ماشین حفاری‬،‫ شاخص نفوذ‬،‫ زون گسله‬،‫( حفر پذیری‬:‫كليد واژه ها‬ ESTIMATING PROPERTIES OF CRUSHED AND FRACTURD ROCK MASS BY USING THE ACTUAL PERFORMANCE PARAMETERS OF TBM 1st. Hassanpur J.1; 2nd. Mohammadyari Z.2; 1- Professor of geology faculty of University Of Tehran ([email protected]) 2- Student of master in the University Of Tehran ([email protected]) Abstract: TBM performance parameters associated with the geological conditions of the boring rock mass. By changing the properties of the rock mass along the tunnel it’s necessary that TBM performance parameters change in order to achieve optimal performance. This relationship is the basis of many relationships and empirical models to predict the performance of TBM. So by knowing the geological conditions along the tunnel and using these models we can estimate the TBM performance. It’s obvious that in the reverse way by knowing the actual performance and operational parameters of the machine in the bored tunnel, the approximate geological conditions along the tunnel can be recognized. This term especially in the tunnels that being bored by shielded machines can be useful for recognizing the engineering geological properties of the excavated rock mass.This has more applications in tunnels that have issues such as too much overburden and length, variation and change units, incomplete geological information in tunnel route. In this paper we have tried to study the geological conditions along the tunnel by using some indicators like operating parameters and parameters related to the TBM performance indirectly. Keywords: (Boreability, Fault zone, Penetration Index, Boring machine operation )

‫پهنه بندي خطر زمین لغزش با استفاده از روشهاي آماري‬ ‫(مطالعه موردي ‪ :‬خط لوله نفت ساري – پل سفید)‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫صغری بخشی‪ ،‬دانشجوی ارشد زمين شناسی مهندسی‪ ،‬دانشگاه تهران‬ ‫جعفر حسنپور‪ ،‬استادیار دانشکده زمين شناسی‪ ،‬دانشگاه تهران‬ ‫غلامرضا شعاعی‪ ،‬استادیار دانشکده زمين شناسی‪ ،‬دانشگاه تربيت مدرس‬ ‫چکیده ‪:‬‬ ‫از انواع حرکات دامنه ای که به عنوان یکی از حوادث طبیعی غیر مترقبه در مناطق مختلف خسارت های مالی و جانی فراوانی‬ ‫را بر زندگی انسانها وارد می نماید پدیده "زمین لغزش" می باشد ‪.‬‬ ‫‪ 3‬عوامل عمده موثر در وقوع زمین لغزش در منطقه مورد مطالعه شامل ‪ :‬سنگ شناسی ‪ ،‬ارتفاع ‪ ،‬شیب ‪ ،‬جهت شیب ‪ ،‬بارش‬ ‫سالیانه ‪ ،‬زلزله ‪ ،‬فاصله از جاده ‪ ،‬فاصله از رودخانه و کابری اراضی می باشد ‪.‬‬ ‫پس از تهیه لایه های اطلاعاتی و وزن دهی به عوامل موثر با استفاده از نقشه پراکنش زمین لغزش ‪ ،‬اقدام به تهیه نقشه پهنه‬ ‫بندی خطر زمین لغزش با دو روش آماری دو متغیره ‪ :‬تراکم سطح و ارزش اطلاعاتی کرده و نتایج مورد بررسی قرار گرفته‬ ‫اند ‪.‬‬ ‫ارزیابی نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش با استفاده از پارامتری به نام ‪ QS‬یا مجموع کیفیت صورت گرفت‪.‬‬ ‫شاخص مجموع کیفیت به ترتیب برای روش ارزش اطلاعاتی ‪ 1,16‬و تراکم سطح ‪ 1,11‬می باشد‪ .‬که بیانگر آن است که‬ ‫روش تراکم سطح نسبت به روش روش ارزش اطلاعاتی برای پهنه بندی خطر زمین لغزش دارای برتری و مطلوبیت بهتری‬ ‫است ‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬پهنه بندی ‪،‬روش آماری دو متغیره ‪،‬ارزش اطلاعاتی ‪ ،‬تراکم سطح ‪ ،‬مجموع کیفیت‪.‬‬ ‫‪Landslide hazard zonation by using statistical methods‬‬ ‫)‪(case study: pipe line sari-pol-e-sefid‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪One of the slope movement is land slide as natural disaster in different regions which causes human loss‬‬ ‫‪and economic damage.‬‬ ‫‪The nine important factors are effective in occurrence of land slide including lithology, elevation , slope‬‬ ‫‪gradient , aspect , annual rain , earth quack , distance from road , distance from river and landuse.‬‬ ‫‪After producing of information layers and weighting to effective factory by using inventory map, land‬‬ ‫‪slide hazard zonation was created by two bivariarte statistical methods including to information value and‬‬ ‫‪density area methods and the results were assessed .‬‬ ‫‪The quality sum (QS) indicted for information value method are 0.06 and for density area method are‬‬ ‫‪0.17, respectively. It is clear that the density area is better than information value in land slide hazard‬‬ ‫‪zonation .‬‬ ‫‪Keywords :( Hazard zonation, two bivariarte statistical method ,information value , density area ,quality‬‬ ‫)‪sum.‬‬

‫تحلیل پارامترهاي موثر بر پایداري کارگاه استخراج جبههکار بلند‪ :‬مطالعه موردي معدن زغالسنگ پروده‬ ‫طبس‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫مهدی اوجاقلو‪ ،‬دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زمینشناسی مهندسی‪ ،‬دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫کاوه آهنگری‪ ،‬دانشیار و عضو هیات علمی گروه مهندسی معدن‪ ،‬دانشگاه آزاد اسلامی‪ ،‬واحد علوم و تحقیقات‪ ،‬تهران‪ ،‬ایران‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫مسعود عبدالهی‪ ،‬کارشناس ارشد مکانیک سنگ‪ ،‬شرکت جهاد توسعه منابع آب‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫چکیده ‪:‬‬

‫معدن شماره یک پروده با استفاده از روش جبههکار بلند استخراج میگردد‪ .‬روش جبههکار بلند نوعی روش استخراج‬ ‫بزرگ مقیاس در لایههای کم شیب زغالی و فلزی است‪ .‬همواره تعیین صحیح پارامترهای مکانیکی تودهسنگ برای‬ ‫طراحی و تحلیل پایداری معادن جبههکار بلند از اهمیت بالایی برخوردار است‪ .‬برای تحلیل پایداری سازههای‬ ‫زیرزمینی سنگی‪ ،‬پارامترهای مکانیکی و مهندسی تودهسنگ باید شناسایی و تعیین شوند‪ .‬خصوصیات دقیق تودهسنگ‬ ‫فقط از آزمایشهای مکانیک سنگی بهدست میآیند‪ .‬این آزمایشها‪ ،‬به دلیل گران بودن و زمانبر بودن اغلب کم‬ ‫انجام میشوند‪ .‬تحلیل پارامتری و اولویتبندی پارامترها‪ ،‬میتواند برای بهینهسازی روند آزمایشها بهکار رود‪ .‬در این‬ ‫مقاله با استفاده از نرمافزار ‪( FLAC3D‬روش عددی تفاضل محدود) به مدلسازی و تحلیل پارامترهای مکانیکی توده‪-‬‬ ‫سنگ اطراف کارگاه استخراج جبههکار بلند پرداخته شده است‪ .‬پارامترهای استفاده شده در تحلیل شامل مدول‬ ‫الاستیسیته )‪ ،(E‬چسبندگی تودهسنگ (‪ ،)C‬زاویه اصطکاک داخلی (‪ ،)ϕ‬ضریب تنش جانبی (‪ )K‬و مقاومت کششی‬

‫)‪ (σt‬است‪ .‬در نهایت با توجه به نتایج حاصل از مدلسازیهای عددی و تحلیل پارامتری‪ ،‬پارامترهای موثر بر پایداری‬ ‫اولویتبندی شدهاند‪ .‬نتایج حاصل از تحلیل نشان داد که در پروژه حاضر‪ ،‬پارامتر مقاومت کششی تودهسنگ بر‬

‫پایداری تونل تاثیر ندارد و همچنین به ترتیب اولیت پارامترهای ‪ C ،ϕ ،E‬و ‪ K‬در طراحی دارای اهمیت هستند‪ .‬میزان‬ ‫آزمایشهای برجا برای پارامترهای تودهسنگ میتواند مطابق با میزان‬ ‫حساسیت و ترتیب اهمیت پارامترها توجیه شوند‪ .‬در اصل‪ ،‬برای پارامترهای با حساسیت بیشتر‪ ،‬باید آزمایشهای‬

‫بیشتری انجام شود‪ .‬انتخاب روشهای آزمایش مناسب‪ ،‬باید مطابق با نیازهای پروژه مهندسی و بر اساس اولویت‬ ‫حساسیت پارامترها انجام شود‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬زغالسنگ‪ ،‬پروده طبس‪ ،‬تحلیل پارامتری‪ ،‬جبههکار بلند‪ ،‬مدلسازی عددی‪FLAC3D ،‬‬

Effective parameteric analysis on stability extraction longwall, case study of parvade tabas coal mine Mehdi Ojaghloo 13, Kaveh Ahangari 14 , Masoud Abdollahi 15 Abstract: Parvadeh No. 1 Mine is extracting using longwall method. Longwall method is a type of large scale extracting method in the coal and metal layers with little dip. Determination of the correct mechanical parameters of the rock mass is very important for the design and analysis of the longwall mines. In order and engineering parameters of to analyze the stability of the underground rock structures, the mechanical properties can only be obtained from large in situ the rock mass must be known. Accurate rock mass tests. Such tests are seldom carried out as they are very expensive and time consuming. Sensitivity analysis of parameters can be applied for the optimization of testing schemes. Sensitivity analysis helps to avoid mistakes due to subjective conjecture. In this article, after the introduction of regional geology and determination critical section on the tunnel path, the mechanical parameters of the rock mass surrounding the tunnel are modelled and analyzed by using FLAC3D software (numerical finite difference method). Parameters conducted in the analysis include the elasticity modulus (E), cohesion of the rock mass (C), friction angle (ϕ), coefficient of lateral stress (K) and tensile strength (σt). Ultimately, according to the result of numerical modelling and parametric analysis, parameters affecting the stability are prioritized. The result of analysis showed that in this project, tensile strength of the rock mass does not affect the stability of the tunnel, and also, in order of priority, E, ϕ, C, k parameters are important in design. The amount of field tests for rock parameters can be rationalized according to their sensitivity factors. In Selections of appropriate subjected to more tests. principle, parameters of higher sensitivity should be engineering project and based on test methods shall be made in accordance with the requirements of the the sensitivity factors. Keywords: Longwall mining, Numerical modeling, FLAC3D, Sensitivity analysis, Parvadeh Coal mine -Tabas.

14

.

‫تهیه نقشه حساسیت پذیري کارست حوضه آبریز اخلمد با استفاده از مدل الکترا‬ ◊◊◊◊◊◊◊

)‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫سمانه حری(دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی‬ )‫ دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫عادل سپهر(استادیار دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست‬ )‫ واحد مشهد‬،‫ابوالفضل بهنیافر(دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی‬ [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫یکی از موضوعات مهم و قابل توجه در ژئومورفولوژی سیماهای کارستی جنبه مخاطره آمیز کارست میباشد که از دو جنبه‬ ،‫مخاطرات طبیعی که ناشی از خود ماهیت تغییر پذیر پدیدههای کارستی همچون ریزش غارها است و دیگر جنبه مخاطرات‬ ‫ناشی از فعالیتهای انسانی نظیرآلودگی منابع آب کارستی و یا تحمیل بار اضافی از طریق احداث سازهها و غیره مورد بحث‬ ‫ اقدام به‬،)III( ‫ در این تحقیق با استفاده از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره و به کمک الگوریتم نارتبهای الکترا‬.‫میباشد‬ ‫ بر اساس نتایج به دست آمده اولین رتبه که نشان دهنده‬.‫رتبهبندی نقشه حساسیت کارست در حوضه آبریز اخلمد شده است‬ ‫) که نشاندهنده کمترین حساسیت به‬11( ‫ و آخرین رتبه‬11 ‫بیشترین حساسیت به کارست میباشد متعلق به زیرحوضه شماره‬ ‫ از مساحت منطقه با حساسیت زیاد به‬% 64,43 ‫ بوده است و به طور کل‬1 ‫کارست میباشد متعلق به زیر حوضه شماره‬ .‫ با حساسیت کم نقشه پهنهبندی کارست اخلمد را تشکیل میدهد‬% 11,13 ‫ با حساسیت متوسط و‬%21,11 ،‫کارست‬ ‫ اخلمد‬،‫ الکترا‬، ‫ روشهای تصمیمگیری چندمعیاره‬،‫ مخاطرات‬،‫ حساسیتپذیری‬،‫ کارست‬:‫كليد واژه ها‬

Mapping Karst Susceptibility of Akhlamad Basin Using ELECTRE-III

M. Horri1, A Sepehr2, SR. Beniafar3 1- Postgraduate Student of Geomorphology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran 2- Natural Resources and Environment College, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran 3- Department of Geography, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran Abstract: One of the most important and significant issues in karst geomorphology sights is risky aspects of karst, which can be discussed from two aspects of natural hazards caused by karst phenomena variable nature such as falling cave and risks arising from human activities such as pollution of karst water resources or impose additional burden through structures etc. In this study, using multi-criteria decision-making and with the help of outranking algorithm of ELECTRE-III ranking of susceptibility map of Akhlamad basin is done. Based on the results of the first rank (1) which represents the largest susceptibility of the Karst is belong on sub-basin No.11 and last place (13), which indicates the lowest susceptibility of the Karst related subbasin No.1 and overall 65.59% of the karst area with high susceptibility, 21.17% and with average susceptibility and 13.19% with low susceptibility Akhlamad's zoning map of karst Keywords : Karst, Susceptibility, Risks, Multi-criteria decision-making methods , Electre, Akhlamad

.

‫پیشبینی نشست سطح با شبکهعصبی موجک‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

[email protected]

‫ اردشیر هزارخانی‬،1‫بشیر شکوه سلجوقی‬

،‫ دانشگاه صنعتی امیر کبیر تهران‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫دانشجوی دکتری‬1

[email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی امیر کبیر تهران‬،‫ دانشکده مهندسی معدن‬،‫استاد‬

2

‫چکیده‬ ‫ برآورد میزان نشست و یا فرونشست‬،‫از مهمترین مسائلی که میبایست در حین احداث تونل مورد بررسی قرار گیرد‬ ‫ مهندس نیاز دارد قادر به ساخت پیشبینی قابل قبول از تغییر‬،‫ بهمنظور مینیممسازی خطر تونلزنی‬.‫در اثر حفر تونل میباشد‬ ‫ هر پیشبینی از آنالیزهای عددی بهشدت وابسته به مدل پذیرفتهشده برای مدلسازی‬.‫شکلهای زمین توسط تونلزنی باشد‬ ،‫ پیادهسازی یک مدل واقعی که بتواند قادر به محاسبه نشست بهوجود آمده از تونلزنی باشد‬،‫ بههرحال‬.‫رفتار خاک است‬ ‫ در اینجا یک روش‬.‫ برای عدم قطعیتهای ذاتی مناسب است‬ANN ‫ تحقیقات نشان داده است که یک‬.‫تقریبا سخت است‬ ‫پیشبینی نشست سطح زمین مبتنی بر یکپارچهسازی بین تئوری موجک و شبکههای عصبی مصنوعی یا شبکههای موجک‬ ‫ یک شبکه عصبی پیشخور با یک لایه مخفی است که موجکها را بهعنوان توابع فعالسازی‬،‫ شبکه موجک‬.‫ارائه شده است‬ ‫ در این مطالعه موجکهای مختلف بهعنوان توابع فعال سازی بکار برده شده اند تا تهنشست را با توجه به‬.‫استفاده میکند‬ ‫ نتایج شبیهسازی شده با این روش کاهش در مقادیر خطای تخمین را نشان میدهد که توانایی آن را‬.‫تونلزنی پیشبینی نماید‬ .‫در تقویت قابلیت تقریب تابع نشان دهد و میتواند بهعنوان یک روش مناسب در پیشبینی نشست استفاده شود‬ ‫ ویونت‬،‫ موجک‬،‫ تابع فعالسازی‬،‫ شبکه عصبی‬،‫ نشست سطح‬:‫كليد واژهها‬

Predicting the surface settlement by using wavelet neural networks

Bashir Shokouh Saljoughi1, Ardeshir Hezarkhani2 1PhD

candidate; Department of Mining and Metallurgy Engineering, Amirkabir University of technology ([email protected]) 2professor; Department of Mining and Metallurgy Engineering, Amirkabir University of technology ( [email protected])

Abstract: The most important issues that should be examined during tunnel construction, estimating the amount of settlement or subsidence of the tunnel. In order to minimize the risk of tunneling, an engineer needs to be able to make reliable prediction of ground deformations induced by tunneling. Any prediction from numerical analysis was highly dependent on the model adopted for modeling the soil behavior. However, setting up a realistic model that would be able to calculate tunneling-induced settlement is rather difficult. the researches show that an ANN is suitable for inherent uncertainties. Here, a method of ground Most of surface settlement prediction, which is based on integration between wavelet theory and Artificial Neural Network (ANN), or wavelet network, is presented wavelet network is a single hidden layer feed forward neural network, which uses wavelets as its activation functions. In this study different wavelets are applied as activation functions to predict the surface settlement due to tunneling. The simulation results indicate decrease in estimation error values that depicts its ability to enhance the function approximation capability and can be used as an effective method to predict the settlement. Keywords: Surface settlement, Neural network, Activation function, Wavelet, Wavenet

‫ مراتع‬:‫خصوصیات خاکی تأثیرگذار بر میزان ترسیب کربن خاک مراتع نیمه خشک (مطالعه موردي‬ )‫باجگاه‬

◊◊◊◊◊◊◊

‫ دانشگاه شیراز‬،‫ هیئت علمی بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست‬، ‫سید فخرالدین افضلی‬ )[email protected]( ،‫ کارشناس ارشد مدیریت مناطق بیابانی‬،‫ بیژن آزاد‬،)[email protected]( : ‫چکیده‬ ‫ یکی از‬.‫مراتع به دلیل وسعت زیادی که در کره زمین دارای پتانسیل بالایی در ترسیب دادن دی اکسید کربن اتمسفر هستند‬ ‫ در این تحقیق اثر‬.‫فاکتورهای مهم تاثیر گذار بر ترسیب کربن خاک مراتع خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک است‬ ‫ نمونه‬11 ،‫ بعد از حذف لایه لاشبرگ‬.‫عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک بر ترسیب کربن خاک در مراتع باجگاه مطالعه شد‬ ‫ سانتیمتری به صورت تصادفی از سطح مراتع برداشت و در آزمایشگاه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی‬1-21 ‫خاک از عمق‬ ‫) با ترسیب‬EC( ‫) و هدایت الکتریکی‬%OC( ‫ نتایج نشان داد که یک همبستگی مثبت بین درصد کربن آلی‬.‫خاک تعیین شد‬ ‫ و‬%OC ‫ از تغییرات ترسیب کربن خاک در مراتع باجگاه توسط‬%34 ‫ همچنین نتایج نشان داد که‬.‫کربن خاک وجود دارد‬ .‫وزن مخصوص ظاهری توجیه می شود‬ .‫ گرمایش جهانی‬،‫ خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک‬،‫ خصوصیات خاکی‬:‫كليد واژه ها‬ Edaphic properties affecting soil carbon sequestration in semi arid rangelans (Case Study: Bajgah Rangelands) Sayed Fakhreddin Afzali, Faculty of Natural Resource and Environmental Engineering Department, Shiraz University, ([email protected]), Bijan Azad, MSc Of Desert Region Management, Shiraz University, ([email protected]) Abstract: Rangelands have high potential of the carbon dioxide atmosphere sequestration due to a large extent on the planet. One of the major factors that influence soil carbon sequestration in rangelands is soil physical and chemical properties. In this research the effect of soil physical and chemical factors on soil carbon sequestration were studied in rangelands of Bajgah. After removing the litter layer, 30 soil samples were taken randomly from the surface of Bajgah rangelands from a depth of 0-20 cm and in the laboratory, soil physicochemical properties was determined. The result showed a positive correlation between the precentage of organic carbon (%OC) and electrical conductivity (EC) with soil carbon sequestration. Also the results showed that 95% of changes in soil sequestration justified by the %OC and soil bulk density in the rangelands of Bajgah. Keywords : Edaphic properties, Soil physical and chemical factors, global warming.

‫ آبدهی ویژه و حجم آب قابل استحصال دشت زوزن به روش ژئوالکتریک‬،‫برآورد تخلخل‬ ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected] ،‫ دکترای هیدروژئولوژی‬،‫محسن رضایی‬ [email protected]

،)‫ دکترای ژئوفیزیک (زلزله شناسی‬،‫اصغر آزادی‬

[email protected] ،‫ کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی‬،‫محمود ارجمند شریف‬ [email protected] ،‫ کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی‬،‫زهرا دشتی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫در این پژوهش پارامترهای هیدروژئولوژیکی آبخوان آبرفتی دشت زوزن در استان خراسان با استفاده از دادههای مقاومت‬ 011 ‫ پروفیل و با حداکثر طول خط جریان‬11 ‫ سونداژ الکتریکی که در طول‬112 ‫ به این منظور از‬.‫ویژه تخمین زده شده است‬ ‫ انجام‬IPI2WIN ‫ تفسیر دادههای ژئوالکتریک با استفاده از نرم افزار‬.‫ استفاده شده است‬،‫متر و با آرایش شلومبرژه قرار دارند‬ ‫ تخلخل و آبدهی ویژه آبخوان‬،‫ بر اساس نتایج حاصل از تفسیر دادههای ژئوالکتریک و اعمال روابط تجربی‬.‫گرفته است‬ ‫ حجم کل آبخوان دشت زوزن بر اساس دادههای‬.‫ درصد برآورد شد‬4/5 ‫ درصد و‬26 ‫دشت زوزن به طور میانگین به ترتیب‬ ‫ محاسبه و با توجه به مشخص بودن تخلخل حجم آب موجود در آبخوان‬GIS 10.2 ‫سنگ کف و سطح آب در نرم افزار‬ ‫ حجم آب قابل استحصال از آبخوان نیز با توجه به مشخص بودن‬.‫ میلیارد متر مکعب تخمین زده شد‬56/3 ‫دشت زوزن‬ .‫ میلیارد متر مکعب برآورد شد‬2/4 ‫آبدهی ویژه‬ ‫ دشت زوزن‬،‫ حجم آبخوان‬،‫ ژئوالکتریک‬،‫ آبدهی ویژه‬،‫ تخلخل‬:‫كليد واژهها‬ Estimation of porosity, specific yield and extractable storage of Zouzan aquifer using geoelectrics method 1 (Mohsen, Rezaei, [email protected] ) , (Asghar, Azadi, [email protected]) 2 (Mahmoud, Arjmand Sharif, [email protected] )3 , ( Zahra, dashti, [email protected] )4 Abstract: In this study, hydrogeological parameters of the Zouzan alluvial aquifer in Khorasan province is estimated using resistivity data. For this purpose, 112 electric sounding, over 11 profiles and with a maximum length of 800 meters in Schlumberger arrangement, were used. Geoelectrics data were interpreted using the IPI2WIN software. Based on the results of the interpretation of geoelectrics data and application of empirical equations, average porosity and specific yield of Zouzan aquifer were estimated 26% and 5.4%, respectively. Based on the thickness of saturated aquifer, the total volume of Zouzan aquifer were calculated in GIS10.2. According to calculated porosity, the volume of water in the aquifer was estimated 46.9 billion cubic meters. The volume of extractable storage water from the aquifer, according to identify the specific yield was estimated 2.5 billion cubic meters. Keywords :(Porosity, Specific yield, Geoelectric, Zouzan aquifer, Aquifer volume)

‫کاربرد برنامهریزي بیان ژن‬ ‫به منظور پیشبینی غلظت آرسنیک منابع آب زیرزمینی منطقه چهاردولی قروه‬GEP ◊◊◊◊◊◊◊

[email protected]

،‫ دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی‬،‫فریبا صادقی اقدم‬

[email protected] ،‫ کارشناس ارشد هیدروژئولوژی‬،‫شیرین صفری‬ [email protected] ،‫هیدروژئولوژی‬

‫ دکتری‬،‫عطا الله ندیری‬

[email protected] ،‫ دکتری آبهای زیرزمینی‬،‫اصغر اصغری مقدم‬

: ‫چکیده‬ ‫ آلودگی منابع آب به آرسنیک در اکثر نقاط‬.‫آب به عنوان یکی از راههای مهم انتقال آرسنیک در محیط مطرح میباشد‬ ‫ گروه علوم زمین‬1131 ‫ بدین منظور در مهر‬.‫جهان و ایران به ویژه در غرب کشور و استان کردستان گزارش شده است‬ ‫ فرعی و‬،‫ آنالیز شیمیایی یونهای اصلی‬.‫دانشگاه تبریز اقدام به نمونهبرداری از منابع آب زیرزمینی دشت چهاردولی نمود‬ ‫عناصر کمیاب در آزمایشگاه هیدروژئولوژی گروه علوم زمین دانشگاه تبریز و آزمایشگاه آب و فاضلاب استان کردستان‬ ‫ با توجه به این که تحقیقات قبلی‬.‫ حاکی از غلظتهای بالای آرسنیک در آب منطقه میباشد‬،‫ نتایج حاصل‬.‫انجام گردید‬ -‫ از اینرو مدل‬،‫حاکی از مناسب نبودن مدلهای خطی زمینآماری برای پیشبینی غلظت آرسنیک در منطقه مطالعاتی بودند‬ ‫) استفاده گردید که با الهام از طبیعت قادر به تخمین پارامترهای‬GEP( ‫های هوشمصنوعی همچون برنامهریزی بیان ژنتیک‬ ‫ از پارامترهای‬،‫ برای تخمین غلظتهای آرسنیک کل‬.‫پدیدههای طبیعی با دقت قابل توجهی نسبت به سایر روشها میباشد‬ ‫ سیلیس و آرسنیک نمونهها بهعنوان ورودی مدل برنامهریزی بیان ژنتیک استفاده گردید که نتایج مناسبی‬،‫ پتاسیم‬،‫سدیم‬ . ‫حاصل نمود‬ .‫ هوش مصنوعی‬،‫ کردستان‬،‫ چهاردولی‬،‫ برنامهریزی بیان ژنتیک‬،‫ آرسنیک‬:‫كليد واژه ها‬ Application of Genetic Expression Programmig (GEP) to predict Arsenic concentration in groundwater resources of Chahardoli reajon of Ghorveh Fariba Sadeghi Aghdam 1, [email protected] Shirin Safari 2, [email protected] Ata Allah Nadiri 3, [email protected] Asghar Asgharai Moghaddam 4 , [email protected]

Abstract: Water flow is one of the important ways to transfer arsenic in the environment. Arsenic contamination of water resources have been reported in many parts of the world and Iran, especially in the west part of the country and the Kurdistan province. Hence, Geolology Department of Tabriz University has attempted to sampling of groundwater resources in the Chahardoli Plain on October, 2014. Chemical analysis of major, minor and trace elements were performed in Hydrogeology Laboratory of Earth Sciences Department of Tabriz University and Water and Wastewater Laboratory of the Kurdistan Province. The results showed the high concentrations of arsenic in the water resources of area. Previous research showed a lack of adequate geostatistical linear models for predicting the arsenic concentration in the study area, so artificial intelligence models such as genetic programming model inspired by nature with ability to estimate the parameters of the natural phenomena with significant accuracy compared to other methods were used. Hydrochemical parameters Including Na, K, SiO2 and As used as input parameters for GEP model to estimate total arsenic concentration. The genetic expression programming model is able to predict Arsenic concentration with acceptable accuracy. Keywords: Arsenic, Artificial intelligence, Genetic Expression Programming, Chahardoli, Kurdistan. ◊◊◊◊◊◊◊

Effects of quaternary alluvium on seismic response of Qom city ◊◊◊◊◊◊◊ Abdollah Sohrabi-Bidar, Assistant Professor, [email protected] Mohsen Kamalian, Professor, [email protected] Shahram Maghami, Phd Student,[email protected] Mehdi Ghaed-amini, Phd Student, [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: In this study the effect of quaternary alluviums of the basin of Qom city on amplification of earthquake seismic waves has been investigated. For this purpose Hybrid, that’s a boundary element based modeling software has employed. To determine the accuracy of the software, first seismic response analysis of a semi-circular alluvial valley carried out and results showed a full accordance with previous studies. After that, the alluvial basin of Qom city has been modeled and seismic response analyzed. In this way the response of the valley was calculated against the incident SV waves with dominant frequency of 0.75 Hz. The outcomes indicated that in the presence of alluvial valley, seismic waves are amplified and the responses are about 1.3 times larger than the free-field motion. Keywords: Site Effects, Topography, Boundary Element Modeling, Hybrid, Seismic Response, Amplification.

◊◊◊◊◊◊

Fundamental Geology: Petrology Stratigraphy & Paleontology Sediment Rocks Petroleum Geological Map

Theme Comment: Research-based Geology is the Entrance Gate of Non-Petroleum Economy & Sustainable Development

Date: 22nd February 2016

Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

Message of the scientific secretary: The 34th national and 2nd international geosciences congress will be held in geological survey of Iran by inviting all earth scientists, experts and young geologist community. Regional Geology Department as one of the most important sections for geological studies was determined as fundamental geology professional approach. This approach called for papers in different fields such as: stratigraphy, paleontology, petrology (igneous, sedimentary and metamorphic rocks), petroleum geology, ancient sedimentary environment and geological maps and received 260 papers at the deadline. Submitted papers were evaluated by expert reviewers (at least 3 referees for each paper). 30 papers were accepted as presentation and 180 of them as posters. We genuinely appreciate 3 months hard and passionate work of all colleagues in regional geology department as well as elite university lecturers to properly organize this congress. Alireza Shahidi

Scientific and Executive Secretary, Referees committee

Fundamental Geology Scientific Secretary:

Shahidi, Alireza

Executive Secretary:

Zamani Pedram, Masoud

Scientific Secretary

Fundamental Geology (Petrology)

Scientific Secretary:

Mohammadiha, Kourosh

Petrology (Oral Presentation)

Keynote speech

‫زمین شناسی ایران به روایت گرانیتها‬ ‫‪ 0‬استادیار پژوهشکده علوم زمین‪ ،‬سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫تودههای گرانیتوئیدی متعلق به نئوپروتروزوئیک در پهنههای ایران مرکزی (کوه پولو و آریز‪ ،‬کوهسفید‪ ،‬کلمرد‪،‬‬ ‫زریگان‪ ،‬چادرملو و نریگان)‪ ،‬البرز‪-‬آذربایجان (دوران و لاهیجان) و پهنه سنندج‪-‬سیرجان (موته و حسن رباط)‬ ‫رخنمون دارند‪ .‬تودههای این زمان در اثر ذوببخشی سنگهای پوستهیا از تفریق ماگمای بازیک گوشتهای در‬ ‫محیط ریفت قاره ای یا فرورانش پوسته اقیانوسی پرتوتتیس پدید آمده باشد‪ .‬گرانیتوییدهای مورو‪ ،‬میشو‪ ،‬هریس‬ ‫و کوارتزمونزونیتی تویهدروار دامغان در پهنه البرز‪-‬آذربایجان و توده خلیفان در شمالباختری پهنه سنندج‪-‬‬ ‫سیرجان را با اطمینان میتوان به پلوتونیسم پالئوزوئیک (بعد از کامبرین) نسبت داد‪ .‬تمامی سنگهای نفوذی‬ ‫پالئوزوئیک از نوع ‪ A‬هستند که در محیطکششی و در اثر ذوببخشی سنگهای پوستهیا از تفریق ماگمای بازیک‬ ‫گوشتهای پدید آمدهاند‪.‬‬ ‫پلوتونیسم مزوزوئیک در سرزمین ایران گسترده و حجیم بوده است و توده های نفوذی بزرگی در پهنه های‬ ‫سنندج‪-‬سیرجان‪ ،‬ایران مرکزی و شرق ایران تشکیل شده اند‪ .‬در تریاس‪ ،‬فرورانش پوسته اقیانوسی تتیسکهن به‬ ‫زیر پوسته قارهای توران به صورت اریبلغز موجب تشکیل تودههای تونالیتی و گرانودیوریتی دهنو‪-‬وکیلآباد و‬ ‫گرانیتوئید تربتجام شدهاست‪ .‬گرانیت نسل دوم مشهد در اثر برخورد گندوانا و اورزایا پدید آمده است‪ .‬در ایران‬ ‫مرکزی‪ ،‬برخورد صفحات قارهای موجب تشکیل توده های نفوذی چمگو‪ ،‬اسماعیلآباد‪ ،‬زرین و انارك در تریاس‬ ‫پایانی شدهاست‪ .‬فرورانش پوسته اقیانوسی تتیسجوان به زیر ایران مرکزی موجب تشکیل کمان ماگمایی مزوزئیک‬ ‫در پهنه سنندج‪-‬سیرجان شده است‪ .‬تشکیل و جایگیری توده های نفوذی در این کمان‪ ،‬در تریاس‪ ،‬از بخش‬ ‫جنوبخاوری آغاز و در کرتاسه به سمت شمالباختری پهنه سنندج‪-‬سیرجان گسترش مییابد‪ .‬افزون بر پلوتونیسم‬ ‫یادشده به دلیل فرورانش شاخه های فرعی اقیانوس تتیس جوان در زمان ژوراسیک میانی گرانیت شیرکوه با‬ ‫ماهیت گرانیتهای نوع ‪ S‬در محیط پشت کمان و توده شاهکوه در لبه جنوبی بلوك لوت تشکیل شده است‪.‬‬ ‫مجموعهنفوذی بزمان‪ ،‬در کرتاسه پایانی‪ ،‬در اثر فرورانش پوسته دریایی عمان به زیر مکران پدید آمده است‪.‬‬ ‫ادامه فرورانش نئوتتیس و شکستن اسلب فرورانده در طول زمان ترشیری‪ ،‬موجب تشکیل کمان ماگمایی ترشیری‬ ‫در طول منطقه ارومیه‪-‬دختر در شمالی کمان مزوزوئیک شده است ‪.‬‬

‫‪Granitoid stories for Geology of Iran‬‬ ‫‪Jalil ghalamghash1‬‬ ‫‪1‬‬ ‫‪Professor assistant, Research Institute of Earth Sciences, Geological Survey of Iran,‬‬

[email protected] The Late Neoprotrozoic-Early Cambrian Granitoides crop out in Central Iran (Kuh-e-Polo, Ariz, Kuh-eSefid, Kalmard, Zarigan, Chadormalo and Narigan) Alborz (Doran and Lahijan) and Sanandaj-Sirjan (Muteh and Hassan Robat) zones. These plutons are formed in continental rift, or assumed a magmatic arc which is created as a result of subduction of Proto-Tethys oceanic crust beneath the Gondwanaland. Paleozoic plutonic rocks are local outcrops in Alborz-Azerbaijan (Moro, Mishu, Heris and Touyeh-Darvar) and Sanandaj-Sirjan (Khalifan) zones. All Paleozoic plutonic rocks are A- type and they mostly originated from partial melting of crustal rocks or differentiated from mantle mafic rocks in extensional tectonic settings. Mesozoic Plutonism in Iran has been extensive and formed a lot of large intrusive masses especially in Sanandaj-Sirjan, Central and East of Iran. In the Triassic, oblique subduction of Paleo-Tethys ocean under Turan continental crust formed Dehno and Torbatjam granitoid masses. The second phase of Mashhad granite has emplaced in Gondwana-Eurasia collision zone. In central Iran continental plates collide to form intrusive Chamgoo, Esmailabad, Zarin and Anarak in Late Triassic. Subduction of Neo-Tethys oceanic crust beneath central Iran appears to be forming in the Sanandaj-Sirjan magmatic arc is Mesozoic time. In this zone, Mesozoic calc-alkaline plutonism started in Triassic from the SE, and then continued by Jurassic and Cretaceous plutonism in central and Northwestern parts, respectively. Other Jurassic orogenic plutons are Shirkuh and Shahkuh that formed and emplaced in magmatic arc. Bazman plutonic complex in South east of Iran is Andean magmatic arc pluton and is exposed as a result of subduction of Oman Sea oceanic crust beneath continental crust of central Iran in Cretaceous time. Continuing Neo-Tethyn subduction and Slab break-off during Tertiary along of Zagros orogen, has caused magmatic arc formed along Urumieh-Dokhtar zone in north of Mesozoic arc.

Komatiite Magma": it's Role in the Genesis of Magmatic Sequence of Ophiolites: Constraint from Iranian Ophiolites.

M. Sabzehei Abstract Recent information (petrological and geochemical) on Komatiites of Iranian Paleozoic Metamorphic rocks (KIPM), revealed certain peculiarities as to their mode of evolution into two magmas: a) Wherlitic b) Tholeiitic during the ascent. Pillow lavas of both compositions are abundantly found in (KIPM). The whole spectrum of peridotitic, basaltic komatitic and high – magnesium basalts with ocelli and late differentiate plagiogranite are found in KIPM. The second lines of information on Iranian ophiolitic association revealed their polygenetic association composing from pre-Mesozoic mantle – cumulate sequence and later Mesozoic (Late Triassic – Upper Cretaceous). Isotropic – gabbros, sheeted dykes, pillow lavas (tholeiitic) and plagiogranites. It is conceived that parental magma of cumulate as well sheeted dyke and pillow lavas is of komatiitie affinity. Wherlitic diapir is in fact counter part of tholeiitic Isotropic gabbros. Much of Iranian chromite deposits are geochemically equilibrated with boninitc magmas . This magma is presumed to be originated by mixing of wherlitic magma and tholeiitic magma. The main reaction in the process of magma mixing is the reaction of "anorthite" complex in tholeiitic magma with olivine of wherlitic magma : 2Forsterite + Anorthite 2 Enstatite + Diopside + Spinel Boninitic magma capable of producing opx, cpx are generated together with an immiscible chromitite melt leaving behind a melt rich in SiO2 and Na2O capable of plagiogranite melt production . The impact of komatiite geology in elucidation of some problems of magmatic sequence of ophiolites is shown and komatiitic magma is considered as ophiolitic parental magma .

Geodynamics of the Iranian Makran subduction system based on HP-LT metamorphic rocks Mohssen Moazzen1, Hadi Omrani2, Roland Oberhanli3, Uwe Altenberger3 1Department of Earth Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran

2Department of Geology, University of Golestan, Gorgan, Iran 3School of Earth and Environmental Sciences, University of Potsdam, Potsdam, Germany [email protected] The Makran zone is located in the southeast of Iran and southwest of Pakistan. It is an accretionary prism of the Neotethys subduction system and is one of the most extensive subduction accretions on Earth. The main rock types in the Iranian Makran are northern Makran ophiolites, which are an amalgamation of different rocks as a mélange. High pressure mafic and ultramafic rocks are found in the mélange. Blueschists provide important information on P-T evolution of the accretionary prism. These rocks are associated with serpentinites. Peak metamorphic minerals in the blueschists are glaucophane, phengite, -peak minerals are chlorite, albite and calcic amphibole, formed during exhumation. The mineral inclusions in glaucophane are garnet, phengite and epidote. To estimate the P-T condition of metamorphism of these rocks and to decipher the geodynamic evolution of the Makran accretionary prism, the whole rock and mineral chemistry data were used. The calculated P-T pseudosections yield peak metamorphic pressure of 11.5-15 kbar at 400-510°C. These rocks experienced retrograde metamorphism from the blueschist to greenschist facies (350-450C and 7-8 kbar) during exhumation. Previous models proposed for the Makran area deal with the back arc basin closure without subduction at the northern Makran. None of the previous works pay attention to the HP-LT metamorphic rock. The existence of the HP-LT metamorphic rocks and their P-T conditions show that the Inner Makran back arc basin oceanic crust had northward subduction under the southern Lut Block (Jaz Murian). Accretion of vast sediments behind the Bajgan-Durkan sliver continent due to northward subduction of Oman Sea oceanic crust (remnant of main Neotethys Ocean) yields collision of Bajgan-Durkan continent sliver with southern Lut block and subsequence closure of back arc basin. The beginning of subduction in back arc basin was coinciding with Oman ophiolite obduction on the Arabian Plate at Cretaceous, while subduction in the southern part still is active. In Summary the scenario for formation of these rocks and the geodynamic evolution of the Makran accretionary prism proposed here is that a back arc basin was formed due to northward subduction of Neotethys under Eurasia (Lut block). Subduction was followed by collision between the Durkan-Bajgan and Lut blocks, and then exhumation of the high pressure metamorphic rocks in northern Makran. Vast accretion of the subducted materials caused southward migration of the offshore .

‫ مثالی از ولکانیسم درون صفحهاي‬،‫ ایران‬،‫سنگهاي ولکانیکی پتاسیم بالا و نهشتههاي پیروکلاستیکی آتشفشان دماوند‬ [email protected] ،‫ عضو هیئت علمی دانشگاه هرمزگان‬،0‫محسن مرتضوی‬ [email protected] ،‫ دانشجوی دکتری پترولوژی دانشگاه هرمزگان‬،0‫اسما نظری نیا‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫دماوند یک استراتوولکان خاموش جذاب است که در فاصله‪ 61‬کیلومتری شمال‪ -‬شمال شرق تهران در رشته کوههای البرز واقع شده است‪ .‬محصولات‬ ‫آتشفشان دماوند ازجریانهای گدازه و پیروکلاستیکی ریزشی‪ ،‬جریانی و نهشتههای خیزابی )‪ (Surge‬مرتبط با دورههای مختلف فوران تشکیل شده‬ ‫است‪ .‬طیف سنگهای آتشفشانی دماوند شامل تراکیآندزیت تا تراکیداسیت و به مقدار محدودتر بازالت میباشد‪ .‬مجموعه کانیهای تشکیل دهنده‬ ‫آنها شامل فلدسپات پتاسیم‪ ،‬پلاژیوکلاز‪ ،‬آمفیبول‪ ،‬کلینوپیروکسن‪ ،‬ارتوپیروکسن‪ ،‬بیوتیت و اکسیدهای آهن‪ -‬تیتان دار است‪ .‬بعضی از گدازه ها و‬ ‫نهشتههای پیروکلاستیکی ماهیت کالک آلکالن نشان میدهند‪ .‬براساس دیاگرام ‪ K2O‬در مقابل ‪ SiO2‬گدازههای دورههای مختلف فعالیتهای‬ ‫آتشفشانی‪ ،‬در محدوده سری شوشونیتی قرار میگیرند و اکثر نهشتههای پیروکلاستیکی جز سری پتاسیم بالا هستند‪ .‬در مقایسه با ‪ NMORB‬ها‪ ،‬سه‬ ‫نهشته پیروکلاستیکی اخیر در دماوند در ‪ LREE, LILE, Th‬و ‪ P‬غنی شدگی نشان میدهند و تهی شدگی کمی در ‪ MREE‬و ‪ HREE‬دارند‪.‬‬ ‫روند تغییرات ‪ U ،LILE‬و ‪ Th‬همراه با افزایش مقدار ‪ SiO2‬غنی شدگی وسیعی را نشان نمیدهند‪ .‬تغییرات عناصر اصلی و کمیاب سنگها و نهشته‬ ‫های پیروکلاستیکی دماوند به سختی میتواند به وسیله فرآیند تبلوربخشی توضیح داده شود‪ .‬پراکندگی چندین عنصر کمیاب در مقابل ‪ SiO2‬و‬ ‫عناصر کمیاب ناسازگار نشان میدهد که پتروژنز پیچیدهتر از فرآیندهای ساده تفریق از یک ترکیب مادر است‪ .‬مقادیر بالای ‪ K, Rb‬و ‪ Ba‬در سنگ‬ ‫های آتشفشانی و نهشتههای پیروکلاستیکی میتواند ناشی از غنی شدگی این عناصر در منشا باشد‪ .‬مشاهدات صحرایی مانند محدودیت ماگماتیسم در‬ ‫منطقه‪ ،‬ذوب بخشی تحت تاثیر کاهش فشار‪ ،‬به همراه فعالیت نقاط داغ محلی را برای تشکیل سنگهای آتشفشانی و همچنین توالیهای پیروکلاستک‬ ‫دماوند را پیشنهاد میکند‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬گدازههای دماوند‪ ،‬پامیسهای دماوند‪ ،‬سنگهای پیروکلاستیکی‬

‫‪An Interaplate Volcanism to Generate High Potash Volcanic Rocks and Pyroclastic Deposits in‬‬ ‫‪Damavand Volcano, Iran‬‬ ‫‪Mohsen. Mortazavi1, [email protected]‬‬ ‫‪Asma. Nazari nia2, [email protected]‬‬ ‫‪1‬‬ ‫‪Assistant professor of Hormozgan University‬‬

2

PHD student of Hormozgan University Abstract: Damavand is a fascinating dormant stratovolcano, 60 km to the ENE of Tehran located in the Alborz Mountains. Damavand volcanic products consist of lava flows and pyroclastic fall, flow and surge deposits from different eruption cycles. The volcanic rocks ranges from trachyandesite to trachyadacite and minor basalt. The mineral assemblage consists of potash feldspar, Plagioclase, amphibole, clinopyroxene, orthopyroxene, biotite and Fe-Ti oxide. There are also minor interstitial glass and vesicles. Some of the lavas and pyroclastic deposits show calc-alkaline affinities. Based on a K2O versus SiO2 diagram lavas from different cycled are classified as shoshonitic types and most pyroclastic deposits are classified as High-K. It is clear from this diagram. That lavas and pyroclastic deposits define trends from generally “high-K” to “shoshonitic series” with increasing SiO2 content. K2O in Damavand pyroclastic deposits shows a flat or weak tendency to decrease with increasing SiO2 whilst K2O in Damavand lavas increases with increasing SiO2. CaO content in lavas, show considerable decrease with increasing SiO2. Na2O and FeO content shows a linear trend in both volcanic and pyroclastic deposits. In comparison to n-type MORB, three recent pyroclastic deposits in Damavand show an enrichment in LREE, LILE, Th, and P and are slightly depleted in MREE and HREE. Incompatible LILE (Rb, Ba and Sr) together with Th and U have not shown broad enrichment as a function of increasing SiO2 content. Variations in the Major and trace element compositions of Damavand rocks and pyroclastic deposits are difficult to explain by fractional crystallization mechanism. Scatter of several trace elements in plots against SiO2 and incompatible trace elements, also suggests that the petrogenesis is more complex than a simple fractionation process from a single composition parent. High K, Ba and Rb content in both volcanic rocks and pyroclastic deposits could be due to enrichment of these elements in the source. Keywords : Damavand lavas, Damavand pumices, Pyroclastic rocks

‫ فضایی در تودههاي نفوذي شمال سنندج – سیرجان‬- ‫یافتههایی نو از تحول ترکیبی‬ 2

‫ جلیل قلمقاش‬،1*‫ساناز یاجم‬

[email protected] .‫ ایران‬،‫ تهران‬،13134-1631 ‫ صندوق پستی‬،‫ استادیار بخش زمینشناسی دانشگاه پیام نور‬1*

‫ ایران‬،‫ تهران‬،‫ سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور‬،‫ استادیار پژوهشکده علوم زمین‬2

: ‫چکیده‬ ‫ بخشی از کوهزاد زاگرس بوده و متشکل از هفت توده‬،‫ واقع در شمال پهنه سنندج – سیرجان‬،‫مجموعه نفوذی شرق سنندج‬ ‫نفوذی مرکب است که در حین فرورانش رو به شمالشرق پوسته اقیانوسی نئوتتیس به زیر بخش ایرانی پلیت اورازایا پدید‬ ‫ نشان میدهد که در این منطقه فعالیت ماگمایی در بازهی‬،SHRIMP ‫سرب بهروش‬-‫ دادههای سنسنجی اورانیوم‬.‫آمدهاند‬ ‫ فعالیت ماگمایی با تزریق سنگهای مافیک مرتبط با فروارنش آغاز شده شده‬.‫ میلیونسال بوقوع پیوستهاست‬151 ‫ تا‬161 ‫زمانی‬ ‫ پی گرفته میشود لوکوگرانیتهای آلکالن و‬I-type ‫و همزمان یا به فاصله زمانی کوتاهی توسط گرانیتهای کالکآلکالن‬ ‫ آشکارا‬،‫ توزیع مکانی سن تودههای نفوذی‬،‫ علاوه بر تغییرات ترکیبی با زمان‬.‫ آخرین تظاهرات ماگمایی منطقه هستند‬A-typ ،)161 ± 5 Ma( ‫ ماگماتیسم در شمالیترین بخش باتولیتقروه‬:‫روند جوانشدگی به سمت جنوبغرب را تایید مینماید‬ ،)141-153 Ma( ‫) آغاز شده و سپس در بخشهای مرکزی باتولیتقروه‬143 ± 1 Ma( ‫) و قلایلان‬161 ± 2 Ma( ‫شانوره‬ )151 ± 1 Ma( ‫) پیگرفته میشود و سرانجام جنوبیترین بخشباتولیت قروه‬150 ± 1 Ma( ‫) و سرنجیانه‬153 ± 1 Ma( ‫گلالی‬ I-type ‫ تغییر ماهیت ماگماتیسم از‬.‫) جوانترین رخنمونهای نفوذی منطقه هستند‬155 ± 1 Ma( ‫ هوارپان‬-‫و تودهی بلبانآباد‬

‫ عقبگرد صفحه فرورانده‬.‫ آشکارا تغییری اساسی در رژیم تکتونیکی منطقه از فشارشی به کششی را تداعی میکند‬،A-type ‫به‬ .‫میتواند عامل ایجاد چنین تحولات فضایی – ترکیبی در طی ژوراسیک پسین باشد‬ ،I-type ‫ گرانیتهای‬،A-type ‫ گرانیتهای‬،‫ پهنه سنندج–سیرجان‬،SHRIMP ‫ سنسنجی‬:‫كليد واژه ها‬ ‫ژوراسیک پسین‬ New findings in the spatial and compositional evolution of the northern Sanandaj-Srjan Zone plutones Sanaz Yajam*1, Jalail Ghalamghash2 1* Department of Geology, Payame Noor University, 19395-4697 Tehran, [email protected] 2 Geological Survey of Iran, Research Institute for Earth, Tehran, Iran. [email protected] Abstract: The East Sanandaj plutons of the northern Sanandaj-Sirjan Zone, Zagros Orogen, comprise seven composite intrusive bodies that were generated during northeast-ward subduction of Neotethys beneath the Iranian sector of the Eurasian plate. Zircon U-Pb SHRIMP dating reveals that the magmatic activity spanned from ~160 to ~140 Ma. Felsic magmatism commenced with Calc-alkaline I-type Arc-related granitoids then post-dated by felsic alkaline A-type granites. In addition to compositional changes over time, the plutons forming the arc young towards the southwest: the north Ghorveh batholith (161 ± 4Ma) and Shanevareh (160 ± 2Ma); Qalaylan (159 ± 3Ma); then central Ghorveh, Galali and Saranjianeh (151 ± 0.2Ma to 148± 1Ma); and, lastly, the south Ghorveh batholith (147 ± 3Ma) and Bolbanabad-Havarpan (144 ± 1Ma) are the youngest outcrops. The progression from I-type to A-type magmatism appears to mark a significant change from a collisional to an extensional setting in the region. Roll-back of the subducting slab could be driving the compositional-spatial changes in the Late Jurassic. Geochemical and isotopic characteristics of the Ghorveh-Dehgolan acidic rocks indicate that Arabian-Nubian-like crust was an important component of the magmatic sources. Keywords: U-Pb SHRIMP dating, Sanandaj-Sirjan Zone, A-type granites, I – type granites, Late Jurassic

Using of Zr in Sphene (Titanite) and Rutile thermobarometers to determine the formation conditions Sirjan amphibolite

Elham Safarzadeh 1- [email protected], Stefano Poli 2- [email protected], Fariborz Masoudi 1 [email protected] 1 Departmeny of Earth science, Shahid Beheshti University, Velenjak, Tehran, Iran. 2 Department of Earth science, University of degli Studi di Milano, Via Botticelli 23, Milan, Italy. Abstract: Part of the south of Sirjan metamorphic complex has made by amphibolite units. These amphibolite unites are found with garnet muscovite schist and hornblende schist. Their lithological compositions include amphibole with magnesio-hornblende and tschermakite composition, sodic plagioclase (Ab70), epidote, quartz and biotite, with sphene and rutile as minor minerals. In this study, temperature and pressure conditions of amphibolite are evaluated by using Ti and Zr content in the rutile and sphene, minerals. Their essential structural constituents, Ti and Zr, are capable of replacing each other to some degree. The electron microprobe analysis of sphene and rutile minerals on selected samples show, the average of Zr and TiO2 contents in order are 317.57 ppm, 37.23 wt% in sphene and 439.57 ppm, 98.48 wt% in rutile. Thermobarometry of sphene and rutile by using of Watson, Ferry and Tomkins calibrations show that the range of temperature and pressure of the amphibolites based on sphene is T = 608-691ºC and based on rutile is T = 572-723ºC, P = 7.6- 9 Kbar. Based on these results and compatibility with the range of different metamorphic facieses, amphibolites were formed during regional metamorphism in high grade amphibolite facies. Keywords: (Amphibolite, Thermobarometry, Sphene, Rutile, Sirjan metamorphic complex)

Geochemistry and tectonic setting of the mafic rocks with associated dyke swarms in Biabanak-Bafq district, Central Iran: A case of transition from compressional to extensional regimes during the late Neoproterozoic Monireh Poshtkoohi*1 and Talat Ahmad1, 3 1*

Department of Geology, University of Delhi, New Delhi, India. Department of Petrology, Geological Survey of Iran, Tehran –Iran. 3 Currently Vice Chancellor of Jamia Millia Islamia, New Delhi, India. 2

Abstract: In this study we have classified mafic basement and cover rocks of Biabanak–Bafq district on the basis of geochemical studies in three groups as: (i) low–Ti basement amphibolites; (ii) low to intermediate–Ti cover mafic rocks or transitional zone (TZ) and (iii) high–Ti mafic cover rocks as well as doleritic dykes. The low– Ti basement and transition zone of cover rocks distinctly depict tholeiitic and high–Ti cover mafic rocks as well as dolerites with alkaline affinity and Fe– rich in nature. Observation of negative trends in major elements (such as MgO, CaO, Al2O3, Fe2O3) and positive trends of TiO2, P2O5 and Mg# (Mg number) versus Zr plots, indicate fractionation of olivine, and plagioclase in low–Ti series and fractionation of pyroxene, plagioclase and titano–magnetite crystals in high–Ti series indicating typical gabbroic fractionation. The LREE and trace elements such as Ce–Nd, Sm/Yb–La/Yb, (La/Sm)N–LaN and Zr/Y–Zr indicate high degrees of partial melting for low-Ti basement amphibolites compared to those transitional zone (TZ) and high–Ti of cover mafic rocks which reveal generation of mafic magmas from shallow garnet free and deep garnet residue source(s). Nd model ages (TDM) and initial 87Sr/86Sr (1.5 Ga) versus initial 143Nd/144Nd (1.5 Ga), epsilon initial Nd/ Nd (1.5 Ga) and epsilon initial 87Sr/86Sr (1.5 Ga) versus epsilon initial 143Nd/144Nd (1.5 Ga) evolution curves confirms that the Biabanak–Bafq district had experienced mixing of mantle–derived magmas or melts of juvenile crust with melts of older crust. The low-Ti compared to high–Ti mafic rocks and dolerites of are characterized by large LILE, LREE and HFSE depletion (Nb, Zr, P and Ti) with definite "continental" signature reflected in marked negative Nb, Sr, P and Ti anomalies in their mantle–normalized spidergrams. 143

144

The high–Ti mafic rocks as well as doleritic dykes, have more alkalic characteristics (high Nb/Zr) and could represent rift volcanics, or tectonically accreted fragments of ocean islands. Although such geochemical characteristics, strongly in favor of the compositional characteristics, being inherited from their mantle source. These evidences are probably imposed upon the sub–continental lithosphere at the time of continent formation but, in the case of younger CFB suites, this may have been modified to a lesser extent by subsequent additions of "plume" mantle material. In the Zr/Y versus Zr diagram, a within–plate tectonic setting signature is indicated for the high–Ti cover mafic rocks as well as doleritic dykes. It is perhaps necessary to consider the episodic nature of the volcanism and imagine a thermal source for magmas that turned "on and off" intermittently. Such a situation can possibly be achieved through two processes, namely either a pulsing small mantle plume or cycles of tectonic episodes driven by heat build–up below the Biabank–Bafq district in central Iranian terrane in Proterozoic Era. Keywords: Geochemistry, tectonic setting, mafic rocks, dyke swarm, Biabanak-Bafq district, TDM, mantle– derived magmas mixing, sub–continental lithosphere

‫سنگ نگاري‪ ،‬زمین شیمی و جایگاه تکتونیکی ولکانیک هاي منطقه کوشکو(مرنجاب)‬ ‫شیما شمالی‪ ،1‬علیرضا شهیدی‬

‫‪2‬‬

‫‪1‬کارشناسی ارشد‪ ،‬سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‪ ،‬مرکز تهران‪[email protected]‬‬

‫‪2‬دکتری‪،‬مدیر کل دفتر زمین شناسی منطقه ای ‪ ،‬سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور‪ ،‬مرکز تهران‬ ‫چکیده ‪:‬‬ ‫منطقه ی مورد مطالعه در ناحیه ی ساختمانی ارومیه‪ -‬دختر و در جنوب خاوری برگه ی ‪ 1:111111‬مرنجاب(در دست تهیه)‪،‬‬ ‫در گستره ی ´‪ 51° 30‬تا´‪ 51° 45‬طول های خاوری و ´‪ 34° 00‬تا´‪ 34° 15‬عرض های شمالی قرار گرفته است‪ .‬سنگ های‬ ‫آذرین با سن ائوسن میانی تا ائوسن بالایی در دو بخش منطقه(شمال باختری و جنوب خاوری) ارتفاع ساز بوده(با بیش ترین‬ ‫ارتفاع حدود ‪ 1611‬متر) و سازند قم با سن الیگومیوسن‪ ،‬سازند قرمز بالایی با سن میوسن و سازند هزاردره با سن پلیوسن از‬ ‫جمله سازندهایی هستند که در منطقه مورد بررسی رخنمون دارند‪ .‬این منطقه در برگیرنده جریان های گدازه ای با ترکیب‬ ‫بازالتی تا داسیتی‪ ،‬سنگ های آذرآواری(توف‪،‬ایگنمبریت) و سنگ های رسوبی متعلق به سازندهای قم‪ ،‬قرمز بالایی و هزاردره‬ ‫می باشد‪ .‬در اغلب قسمت ها‪ ،‬محلول های هیدروترمال دگرسانی شدیدی در سنگ های منطقه ایجاد کرده است‪.‬‬ ‫بافت سنگ های منطقه در سنگ های ولکانیک اغلب پورفیریتیک با زمینه های متنوع از قبیل میکرولیتی‪ ،‬اینترگرانولار‪ ،‬شیشه‬ ‫ای‪ ،‬آمیگدالوئیدال و وزیکولار می باش د‪ .‬توف های ائوس ن اغلب بافت پورفیروکلاس تیک با ماتریکس ش یش ه ای دویتریفیه‬ ‫دارند‪.‬مطالعات زمین ش یمی نش ان می دهد که ولکانیک های منطقه در س ری ماگمایی س اب آلکالن قرار داش ته و ماهیت‬ ‫تولئیتی تا اغلب کالک آلکالن دارند‪ .‬نمودارهای توص یفی عناص ر کمیاب به همراه نمودار عنکبوتی عناص ر خاکی کمیاب‬ ‫بهنجار ش ده با کندریت نش ان می دهند که ولکانیک های منطقه مورد مطالعه در ارتباط با فرورانش در یک محیط کمان قاره‬ ‫ای ایجاد شده اند‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪ :‬کوشکو‪،‬مرنجاب‪ ،‬ایگنمبریت‪ ،‬آمیگدالوئیدال‪ ،‬ساب آلکالن‬ ‫)‪Petrography, Geochemistry and Tectonic Setting of Kushkoo Area (Maranjab‬‬ ‫‪Sh. Shomali, A.R. [email protected]‬‬ ‫‪Abstract:‬‬ ‫‪The studied area, Kushkoo, is located in Uromieh-Dokhtar magmatic arc, central Iran, southeast of‬‬ ‫‪Maranjab sheet 1:100000(proof).Volcanic, sub- volcanic (dykes and few stocks) and pyroclastic‬‬ ‫‪(ignimbrite and tuff) rocks of Middle and Upper Eocene age have been outcropped in the northwest and‬‬ ‫‪southeast of the area. Petrographically, the lavas are olivine basalt, basalt, trachybasalt, hyalo andesite,‬‬ ‫‪amygdaloidal andesite and dacite. Pyroclastics include different tuffs and ignimbrites with the composition‬‬ ‫‪of intermediate to more acidic. Sub-volcanic rocks are mainly basic. The porphyritic texture with different‬‬ ‫‪matrixes such as microlithic, intergranular, amygdaloidal and vesicular is the main textures in lavas.‬‬ ‫‪Porphyroclastic with glassy matrix is the main texture in tuffs. Geochemical studies revealed that volcanic‬‬ ‫‪rocks belong to sub-alkaline magmatic series with tholeiitic to more calk-alkaline nature. According to the‬‬ ‫‪trace element discrimination diagrams along with chondrite-normalized rare earth patterns, volcanic rocks‬‬ ‫‪have been formed in an active continental arc environment in a subduction zone.‬‬ ‫‪Keywords : Maranjab, Kushkoo, Ignimbrite, Amygdaloidal, Sub-alkaline‬‬

)‫کاربرد کانی زیرکن در ترمومتري گرانیت مردآباد (کرج‬ 2

‫ نرگس سادات فرامرزی‬، 1*‫محبوبه جمشیدی بدر‬

.‫ ایران‬،‫ تهران‬،13134 -1631 ،‫ دانشگاه پیام نور‬،‫گروه زمین شناسی‬،‫ دکترای زمین شناسی‬1 .‫ ایران‬،‫ تهران‬،1431661514 ،‫ شرکت پارس کانی‬،‫ واحد تحقیق و توسعه‬،‫ دکترای زمین شناسی‬2 * Email: [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ همچنین ثبت رویدادهای‬،‫ نقطه ذوب بالا‬،‫کانی زیرکن به دلیل ویزگی های خاص مانند مقاومت شیمیایی و مکانیکی بالا‬ ‫ در‬.‫مختلف زمین شناسی در ساختار خارجی و بافت درونی از اهمیت زیادی در ترمومتری سنگ های آذرین برخوردار است‬ ‫ کرج) به منظور تعیین دمای‬-‫این مطالعه از بلورهای زیرکن گرانیت مردآباد (واقع در زون ایران مرکزی و شرق کوه کردها‬ ‫ بر مبنای دماسنجی‬،011 °C ‫ تا‬111 ‫ دمای تبلور این گرانیت ها بر اساس ریخت شناسی زیرکن‬.‫تبلور ماگما استفاده شده است‬ ‫ محاسبه شده‬011 °C ‫ تا‬161 ‫ و همچنین بر مبنای نتایج آنالیز های شیمیایی‬135 °C ‫ تا‬166 ‫ و‬132 °C ‫ تا‬114 ‫اشباع زیرکن‬ .‫ تشابه دماهای بدست آمده تایید کننده اهمیت نقش زیرکن در ترمومتری سنگ های آذرین است‬.‫است‬ .‫ زمین دما سنجی‬،‫ ریخت شناسی‬،‫ زیرکن‬،‫گرانیت مردآباد‬:‫كليد واژه ها‬ Using Zircon Mineral in Mard-abad Granite (Karaj) Thermometry Mahboobeh Jamshidi badr *1, Narges Sadat Faramarzi 2 Ph.D. Geology Department, Payam Noor University, 19395-4697 Tehran, I.R of IRAN. 2 Ph.D, Department of Research and Development (R & D), Pars Kani Co. Tehran, 1593663415, I.R of IRAN. 1

* Email: [email protected]

Abstract: Zircon is of great importance in igneous rocks thermometry because of certain features such as resistance to chemical and mechanical processes, high melting point, and the ability of recording various geological events in its external structure as well as internal texture. In this study, we used zircon crystals from MardAbad granite (located within Central Iran zone and to the east of Kord-ha Mountain-Karaj) to determination of magma crystallization temperature. Regards to the morphology and shape of zircon crystals it’s been observed that most zircons crystalized at the temperature of 700 to 800 ˚C. The calculated crystallization temperature of these granite bodies is 775 to 792 and 766 to 794 °C according to zircon saturation thermometry, and 760 to 800 °C based on the results from chemical analyses. The similarity in obtained temperatures confirms the importance of zircon role in igneous rocks thermometry. Keywords: Mard-Abad granite, Zircon, Morphology, Thermometry.

‫زمانسنجی و جایگاه زمینشناسی مجموعه آتشفشانی‪-‬نفوذي بحرآسمان‪ ،‬جنوبغرب کمربند ماگمایی کرمان‬ ‫محمدرضا حسینی‪ ،‬دانشجوی دکتری علوم زمین‪ ،‬دانشگاه شهید بهشتی‪ ،‬تهران ‪[email protected]‬‬ ‫جمشید حسنزاده‪[email protected] ،California Institute of Technology ،‬‬

‫ویدونگ سون‪،‬‬

‫‪[email protected] ،Guangzhou Institute of Geochemistry‬‬

‫سعید علیرضائی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه شهید بهشتی‪ ،‬تهران ‪[email protected]‬‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫کمربند ماگمایی کرمان در بخش جنوبی کمان ارومیه‪-‬دختر‪ ،‬مجموعهای از واحدهای آتشفشانی‪-‬رسوبی و تودههای نفوذی‬ ‫است‪ .‬این کمربند در اثر بسته شدن نئوتتیس و فرورانش پوسته اقیانوسی به زیر ایران مرکزی‪ ،‬در محیط جزیره کمانی تا کمان‬ ‫قارهای و برخوردی تشکیل شده است‪ .‬دادههای موجود‪ ،‬به طور عمده تأکید بر زمان ائوسن به عنوان شروع فعالیت ماگماتیسم‬ ‫در این کمربند دارد که با کمپلکس بحرآسمان در بخش جنوبغربی کمربند ماگمایی کرمان مشخص شده است‪ .‬به منظور‬ ‫آگاهی از جایگاه زمینشناسی و سن رادیوایزوتوپی واحدهای تشکیل دهنده این کمپلکس‪ ،‬نمونهبرداری سیستماتیک در امتداد‬ ‫چند تراورس در پهنهای به وسعت بیش از ‪ 1111‬کیلومتر مربع در مناطق رامون و بحرآسمان انجام شده است‪ .‬واحدهای سنگی‬ ‫اصلی این کمپلکس شامل سنگهای آتشفشانی آندزیتی و آندزیت بازالتی‪ ،‬باتولیتهای گرانیتوئیدی‪ ،‬توالیهای آذرآواری‬ ‫و واحدهای رسوبی است‪ .‬زمانسنجی زیرکن به روش ‪ LA-ICP-MS‬دامنه سنی ‪ 11‬تا ‪ 32‬میلیون سال (کرتاسه بالا) را نشان‬ ‫میدهد‪ .‬آنالیزهای سنگ کل‪ ،‬بیانگر تشکیل این کمپلکس از یک ماگمای کالکآلکالن نرمال با درجه تفریق کمتر نسبت به‬ ‫سنگهای آتشفشانی و نفوذی جوانتر در کمربند کرمان میباشند و یک محیط کمان اقیانوسی را پیشنهاد میکنند‪ .‬نتایج‬ ‫حاصل‪ ،‬بازنگری در مورد تاریخچه و تحول تشکیل کمربند ماگمایی کرمان را ایجاب مینماید این مهم در دست انجام‬ ‫میباشد‪.‬‬ ‫کلید واژه ها‪ :‬کمربند ماگمایی کرمان‪ ،‬کمپکلس بحرآسمان‪ ،‬سنسنجی اورانیوم‪-‬سرب زیرکن‪ ،‬کرتاسه بالا‪ ،‬کمان اقیانوسی‬

Geochronology and Geological Setting of the Bahr Aseman Volcanic-Plutonic Complex, Southwest of Kerman Magmatic Belt

Mohammad Reza Hosseini, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University Jamshid Hassanzadeh, California Institute of Technology Sun Weidong, Guangzhou Institute of Geochemistry Saeed Alirezaei, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University

Abstract: The Kerman magmatic belt in the southern section of the Urumieh-Dokhtar magmatic arc consists of an assemblage of volcanic-sedimentary and plutonic rocks. The belt developed from an island arc to continental arc and collision setting associated with Neotethys ocean closure and subduction processes beneath central Iran microcontinent, and subsequent continental collision. The existing data mainly suggest Eocene as beginning of magmatism in the Kerman belt, represented by Bahr Aseman complex to the southwest of the Kerman magmatic belt. To determine geological setting and radiogenic ages for various magmatic components of the Bahr Aseman complex, systematic sampling was accomplished across several traverses in an area about 1000 Km2 in Bahr Aseman and Ramon areas. Andesite, basaltic andesite, granitoid batholiths, pyroclastic series and sedimentary rocks are the main units in the Bahr Aseman complex. Zircon geochronology using LA-ICP-MS method indicated a time span of 77 to 92 Ma (Upper Cretaceous) for the Bahr Aseman complex volcanic and intrusive rocks. Whole rock analyses suggest that the rocks originated from less evolved magmas compared to the younger magmatic rocks in the Kerman belt; the whole rock data further suggest an oceanic island arc setting for the Bahr Aseman complex. The new findings require a revision of the evolution of the Kerman belt; this is in progress. Keywords: Kerman magmatic belt, Bahr Aseman complex, Zircon U-Pb geochronology, Upper Cretaceous, Island arc

‫ شمالغرب ایران‬-‫احتمال وقوع متاسوماتیسم گوشتهاي در پریدوتیتهاي سرپانتینی شده جنوب سلماس‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ استادیار دانشگاه ارومیه‬،‫معصومه آهنگری‬ [email protected] ،‫ استادیار دانشگاه ارومیه‬،‫مریم یزدانی‬ [email protected] ،‫ استاد دانشگاه تبریز‬،‫محسن مؤذن‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫چکیده‬ ‫ کانیهای گروه‬.‫پریدوتیتهای سرپانتینی شده منطقه جنوب سلماس بخشی از مجموعه آمیزه رنگین منطقه سلماس هستند‬ ،‫ ارتوپیروکسن‬،‫سرپانتین به همراه مقادیر اندکی از کانیهای کربناته و تالک به همراه کانیهای باقیمانده از سنگ اولیه (الیوین‬ ‫ کلینوپیروکسنهای موجود در‬.‫ اسپینل و مقادیر اندکی آمفیبول) کانیهای تشکیلدهنده این سنگها هستند‬،‫کلینوپیروکسن‬ ‫ برخی از کلینوپیروکسنهای موجود در متن این سنگها دارای رخهای‬.‫این سنگها در بافتهای مختلفی مشاهده میشوند‬ ‫ به نظر میرسد کلینوپیروکسنهای حاوی رخهای‬.‫ درجه (مشابه با رخهای آمفیبول) هستند‬61 ‫ و‬121 ‫غیرعادی با زاویه‬ ‫ حضور بقایای اندکی از آمفیبول با ترکیب‬.‫غیرعادی از تبدیل آمفیبول با قالب دروغین به کلینوپیروکسن حاصل شدهاند‬ ‫منیزیوهورنبلند و کلینوپیروکسنهایی با رخهای غیرعادی میتواند بیانگر وقوع متاسوماتیسم گوشتهای بر روی پریدوتیتهای‬ ‫ بررسی ترکیب عناصر اصلی کانیهای آمفیبول و کلینوپیروکسن و عناصر کمیاب کلینوپیروکسن بیانگر‬.‫جنوب سلماس باشد‬ .‫مذاب با خصوصیات فرورانشی بر روی پریدوتیتهای سرپانتینی شده جنوب سلماس است‬/‫تأثیر سیال‬ ‫ سلماس‬،‫ منیزیوهورنبلند‬،‫ کلینوپیروکسن با رخ غیرعادی‬،‫ پریدوتیت‬،‫ متاسوماتیسم گوشتهای‬:‫كليد واژه ها‬ Possibility of mantle metasomatism occurring on serpentinized peridotites from south of the Salmas, NW Iran Masoumeh Ahangari1, Assistant Professor, Urmia University, [email protected] Maryam Yazdani, Assistant Professor, Urmia University, [email protected] Mohssen Moazzen, Professor, University of Tabriz, [email protected] Abstract Serpentinized peridotites from south of the Salmas are a part of the Salmas colored mélange complex. These rocks consist of serpentine group minerals, with low abundance of carbonate minerals and talc accompanied by residual phases (olivine, orthopyroxene, clinopyroxene, spinel and low abundance of amphibole) from parental rock. Clinopyroxenes of the serpentinized peridotites of the Salmas area occurs with different textures. Some of clinopyroxenes have abnormal cleavages with of 120° and 60° angles (similar to amphibole cleavages). It seems that clinopyroxenes with abnormal cleavages are pseudomorphs after amphibole, formed by conversion of amphibole to clinopyroxene. Presence of amphibole with magnesiohornblende composition and clinopyroxenes with abnormal cleavages indicates that south of the Salmas peridotites were affected by mantle metasomatism. Studies on major elements composition of amphibole and clinopyroxene and minor element composition of clinopyroxene suggest that affecting fluid/ melts on serpentinized peridotites of south of the Salmas had subduction characteristics. Keywords: mantle metasomatism, peridotites, clinopyroxene with abnormal cleavage, magnesiohornblende, Salmas

‫ بیرجند‬،‫شناسایی و معرفی کانی زینک رزازایت در معدن قلعهزري‬ [email protected] ‫نسترن شجاعی کاوه – کارشناس ارشد گرایش پترولوژی‬

: ‫چکیده‬ ‫ کانیهای آبی رنگ ناشناختهای مشاهده شدند‬،‫در میان نمونه های معدن قلعهزری گردآوری شده برای موزه علوم زمین مشهد‬ ‫ دو نمونه از این کانی انتخاب و به روش اتمیک‬،‫ برای شناسایی‬.‫که بیشتر بر روی همیمورفیت تشکیل شده بودند‬ ‫ مورد بررسی قرار‬EDS ‫( با دتکتور‬SEM) ‫( و میکروسکوپ الکترونی روبشی‬XRD)‫ پراش پرتو مجهول‬،(AA)‫آبزرپشن‬ ‫ نیز‬EDS .‫ قابل مقایسه با نمونه هایی از دیگر نقاط جهان است‬AA ‫ میزان عناصر مس و روی بدست آمده به روش‬.‫گرفتند‬ ‫ بدست آمده‬SEM backscattered ‫ مس را نشان میدهد و تصاویر زیبایی نیز از طریق‬-‫حضور فاز کربناته آبدار حاوی روی‬ ،‫ کانی های گروه رزازایت و زینک روزازایت‬.‫ نیز حضور کانی رزازایت را در کنارهمیمورفیت نشان میدهد‬XRD‫ نتیجه‬.‫است‬ ‫ روی و بر اثر واکنش محلول های‬- ‫کانی های ثانویه کمتر شناخته شدهای هستند که در زون های اکسیدان در نهشته های مس‬ ‫ روزازایت و زینک روزازایت‬.‫از معدن قلعهزری گزارش نشدهاند‬،‫حاوی روی با کانیهای حاوی مس تشکیل میشوند و پیشتر‬ ‫ شامل عناصر‬،B ‫ و‬A ‫ مکان های‬.‫ می باشند‬AB(CO3) (OH)2‫ یا‬A2(CO3) (OH)2 ‫اعضای گروه رزازایت با فرمول عمومی‬ ‫ این کانی ها دارای دامنه نسبتاً وسیع نسبت‬.‫ نیکل و روی است که هفت کانی کمیاب را تشکیل می دهند‬،‫ منیزیم‬،‫ مس‬،‫کبالت‬ ‫ اوریکلسیت همیمورفیت و مالاکیت دیده می شوند که نشان دهنده‬،‫ هیدروزینکیت‬،‫مس و روی میباشند و بیشتر با سروزیت‬ .‫تشکیل در یک محیط قلیایی است‬ ‫ایران‬،‫معدنقلعهزری‬،‫میکروسکوپالکترونیروبشی‬،‫زینکروزازایت‬،‫ رزازایت‬:‫كليد واژه ها‬ Determination of zincrosasite in Qaleh Zari mine, Birjand- Iran Nastaran Shojaee Kaveh [email protected] Abstract: There were unknown light blue minerals from Qaleh Zari mine in the Geo Science Museum of Mashhad that were growth on hemimorphite. Two minerals have been chosen and studied by Atomic Absorption, Scanning Electron Microscopy and X-ray diffraction. The results of studies are: The Cu and Zn ratio is comparable with the other zincrosasite in the word. It was recognized Cu-Zn carbonate hydroxide phase by EDS analyze and beautiful images were taken by SEM backscattered. XRD analyze identified rosasite with hemimorphite in a spacemen. Rosasite and zincrosasite are rare known secondary minerals that occur in oxidation zone in Cu-Zn ore deposits that wasn’t report from Qaleh Zari mine before. They form by action between Zn bearing solutions and cupric minerals. Their general formula is A2(CO3) (OH)2 or AB(CO3) (OH)2 . Places of A and B can fill by Co, Cu, Mg, Ni and Zn to make seven rare minerals. Rosasite and zincrosasite have a spread Cu and Zn ratio, occurring with hydrozincite, auricalcite, hemimorphite, cerussite and malachite in alkaline environments. Keywords: rosasite, zincrosasite, Scanning Electron Microscopy, Qaleh Zari mine, Iran

Petrology (Poster Presentation)

‫سن سنجی ‪ U-Pb‬زیرکن سنگهاي پلاژیوگرانیت شمال نائین‬ ‫‪-*1‬آرزو گرامی زاده‪،‬دانشجوی کارشناسی ارشد‪ ،‬دانشگاه دامغان‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دامغان‪ ،‬ایران ‪E-mail:[email protected]‬‬

‫‪ -2‬قاسم قربانی‪ ،‬دانشیار‪ ،‬دانشگاه دامغان‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دامغان‪ ،‬ایران‬ ‫‪ -1‬هادی شفایی مقدم‪ ،‬استادیار دانشگاه دامغان‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دامغان‪ ،‬ایران‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫پلاژیوگرانیتهای مورد مطالعه بخشی از مجموعه افیولیتی نائین با روند شمال غرب‪-‬جنوب شرق بوده که در حاشیه زون‬ ‫ساختاری ایران مرکزی واقع شده است‪ .‬پلاژیوگرانیتها بخش مهمی از این سکانس افیولیتی را تشکیل می دهند و در بین‬ ‫بخش فوقانی گابروها و دایک های ورقهای رخنمون دارند‪ .‬ترکیب سنگ شناسی این پلاژیوگرانیتها شامل گرانیت‪،‬‬ ‫گرانودیوریت و ترونجمیت هستند‪ .‬بافت غالب این سنگها هیپیدیومورف گرانولار‪ ،‬گرانوفیریک و میکروگرافیک و از‬ ‫مجموعهکانیهای پلاژیوکلاز‪ ،‬آلکالی فلدسپار‪ ،‬کوارتز‪ ،‬آمفیبول‪ ،‬آپاتیت‪ ،‬اسفن و زیرکن تشکیل شدهاند‪ .‬بر اساس ویژگیهای‬ ‫ژئوشیمیایی ماهیت آنها تولئیت با پتاسیم کم و متاآلومینوس هستند‪ .‬در نمودارهای تکتونوماگمایی این پلاژیوگرانیتها در‬ ‫محدوده گرانیتهای قوس آتشفشانی قرار میگیرند‪ .‬در این مطالعه سنسنجی ‪ U-Pb‬بر روی کانی زیرکن با استفاده از روش‬ ‫‪ SIMS‬نشان میدهد که سن سنگهای گرانیتی ‪ 114/2±1/5‬میلیون سال میباشد‪.‬‬ ‫كليد واژهها‪ :‬افیولیت‪ ،‬ایران مرکزی‪ ،‬پلاژیوگرانیت‪ ،‬نائین‪.‬‬ ‫‪Zircon U-Pb dating of plagiogranite of N Naein‬‬

‫‪A . Gerami Zadeh *1, GH. Ghorbani2, H. Shafaii Moghadam3‬‬ ‫‪School of Earth Sciences, Damghan University‬‬

‫‪Abstract‬‬ ‫‪The studied plagiogranites is part of Naein ophiolite with northwest-southeast trend and is located in north‬‬ ‫‪of Naein and border of Central Iran structural zone. The plagiogranites formed important part of sequence‬‬ ‫‪of ophiolite suite and crop out in between upper part of gabbro and sheeted dikes. Lithological composition‬‬ ‫‪of this plagiogranites consists of granite, granodiorite and trondjemite and have hypidiomorphgranular,‬‬ ‫‪granophyric and micrographic textures. .Mineralogical composition are plagioclase, alkali-feldspar,quartz,‬‬ ‫‪amphibole, apatite,sphene and zircon. Based on geochemical charactristics, these rocks show low K‬‬ ‫‪tholeiite and metaluminous nature and plotted in VAG field. In this study, Zircon U-Pb dating by SIMS‬‬ ‫‪metho d indicats that the ages of these rocks, are 105.2±1.4 Ma.‬‬ ‫‪Key words: Ophiolite, Central Iran, Plagiogranite, Naien‬‬

‫پتانسیل کانه زایی اسکارن بوئین میاندشت (شمال غرب اصفهان) بر مبناي ترکیب شیمیایی گارنت و‬ ‫پیروکسن‬ 5

‫ کاظم قلی زاده‬1‫ فریماه آیتی‬2‫محمد علی مکی زاده‬

*1

‫اسراء یوسفی‬

[email protected]‫* کارشناسی ارشد پترولوژی دانشگاه اصفهان‬1 [email protected]‫عضو هیئت علمی گروه زمین شناسی دانشگاه اصفهان‬2 [email protected]‫ ایران‬.‫ ا‬.‫ ج‬،‫ دانشگاه پیام نور‬،‫ گروه زمین شناسی‬،‫استادیار‬1 Araz [email protected] ‫ دکتری زمین شناسی اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی‬5

: ‫چکیده‬ ‫ اسکارن بوئین‬.‫ سیرجان واقع شده است‬-‫منطقه مورد مطالعه در شمال غرب استان اصفهان و در پهنه زمین ساختاری سنندج‬ ‫ آداملیت و‬،‫میاندشت (میرآباد) بر اثر دگرگونی مجاورتی ناشی از توده گرانیتوئیدی با ترکیب سنگ شناختی گرانیت‬ ‫ مشاهدات کانی شناختی و روابط پاراژنتیکی کانی ها‬.‫گرانودیوریت در پی سنگ دگرگونی پالئوزوئیک شکل گرفته است‬ ‫ وزوویانیت را نشان‬،‫ اکتینولیت‬-‫ ترمولیت‬،‫ ولاستونیت و کانیهای آبدار اپیدوت‬،‫ کلینوپیروکسن‬،‫مجموعه کانی های گارنت‬ ‫ گروسولار و متمایل به قطب آندرادیت نشان می دهد‬-‫ نتایج آنالیز مایکروپروپ گارنتها ترکیب آنها را آندرادیت‬.‫داده است‬ ‫ پیروکسن ها نیز دارای ترکیب‬.‫ قلع و مولیبدن جهان مطابقت دارد‬،‫ روی‬-‫و ژئوشیمی آنها با گارنتهای اسکارن های سرب‬ .‫ روی و تنگستن مطابقت دارند‬،‫ دیوپسید بوده و با پیروکسن های اسکارن های قلع‬-‫هدنبرژیت‬ .‫ کانه زایی‬،‫ ترکیب شیمیایی‬،‫ سیرجان‬-‫ پهنه سنندج‬،‫ اسکارن‬:‫كليد واژه ها‬ Mineralization potential of Buin Miandasht skarn (North West of Isfahan) based on the chemical composition of garnet and pyroxene Asra Yosefi 1*, Mohammad Ali Mackizadeh 2, Farimah Ayati 3 and Kazem Golizadeh4 1 Department of Geology, University of Isfahan, Isfahan, Iran [email protected]*

Abstract: The study area is located in North West of Isfahan and in Sanandaj-Sirjan structural zone. Buin Miandasht skarn is formed due to metamorphism induced by granitoid intrusion in paleozoic basement rocks. The granitoid intrusive body have the composition in the range of granite, adamellite and granodiorite. On the base of mineralogical and paragenetic relationships of mineral assemblages; garnet, clinopyroxene, wollastonite and hydrated minerals, epidote, tremolite-actinolite , vesuvianite have been detected as mineral constituent. On the base of EPMA analysis the garnet composition show andradite- grossular with emphasize on andradite end-member. Also their composition is comparable with Pb-Zn-Sn-Mo world mineralized Skarns. Pyroxenes show hedenbergite to diopsid in composition and also relates to Sn- Zn- W world mineralized Skarns. Keywords : Skarn, Sanandaj-Sirjan zone, Chemical composition, Mineralization.

‫ در سرپانتینیتهاي آمیزه افیولیتی جنوب صحنه‬،‫کانیشناسی و سازوکار تشکیل کانیهاي گروه سرپانتین‬ )‫(غرب کرمانشاه‬ 5

‫ رضا نوزعیم‬،1‫ محسن نصرآبادی‬،2‫ سیما پیغمبری‬،1‫الهام فرهنگیان‬

[email protected] :‫پست الکترونیکی‬

‫ گرایش پترولوژی‬،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی‬-1

[email protected] :‫ پست الکترونیکی‬.‫همدان‬-‫ استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه پیام نور بهار‬-2 [email protected] [email protected]

:‫پست الکترونیکی‬. ‫ استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین‬-1

:‫ پست الکترونیکی‬.‫ استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین‬-5 :‫چکیده‬

‫ این‬.‫مجموعه افیولیتی صحنه به عنوان بخشی از توالیهای افیولیتی موجود در زون جوشخورده زاگرس محسوب میگردد‬ ‫ در این مجموعه توالی کامل افیولیتی دیده‬.‫مجموعه افیولیتی به شکل کمانی با تحدب به سمت جنوب غرب صحنه قرار دارد‬ -‫ گابروهای ایزوتروپ و میلونیتی و رخنمون‬،‫ دونیت‬،‫ بهطور کلی لیتولوژیهای موجود در ناحیه شامل هارزبورژیت‬.‫نمیشود‬ ‫ هر سه‬.‫ سنگهای توالی گوشتهای درجات متفاوتی از سرپانتینزایی را متحمل شدهاند‬.‫های کوچکی از پلاژیوگرانیت میباشد‬ .‫ کریزوتیل و آنتیگوریت) در سرپانتینیتهای آمیزهی افیولیتی جنوب صحنه دیده میشوند‬،‫چند ریختی سرپانتین (لیزاردیت‬ ‫ در حالی که آنتیگوریت بهصورت تیغهای بر روی‬،‫لیزاردیت با ساختار ورقهای در زمینهی پریدوتیتها دیده میشوند‬ ‫ سه مرحله برای‬.‫ فقط محدود به شکافهای ریز است‬،‫لیزاردیت و گسترش کریزوتیل بهصورت رشتههای شفاف و طلایی‬ ‫ سرپانتینیتی شدن در امتداد‬،‫ در مرحلهی اول‬.‫سرپانتینیتی شدن الیوین در سرپانتینیتهای منطقه تشخیص داده شده است‬ ‫شکستگیهای دانههای الیوین رخ داده و توقف آن سبب باقی ماندن الیوین سالم شده است و در پریدوتیتهای نسبتاً سرپانتینیتی‬ ‫ مرحلهی دوم همراه با گسترش سرپانتینیتی شدن دوباره در الیوینهای باقیمانده از مرحلهی‬.‫ گسترش یافته است‬،‫شده منطقه‬ ‫ گسترش سرپانتینیتی شدن و شکل گیری پلیمورفهای آنتیگوریت و کریزوتیل بر روی‬،‫ در طی مرحله سوم‬.‫اول است‬ .‫سرپانتینهای اولیه رخ میدهد‬ .‫ آنتیگوریت‬،‫ کریزوتیل‬،‫ لیزاردیت‬،‫ کرمانشاه‬،‫ صحنه‬،‫ سرپانتینیت‬،‫ افیولیت‬:‫كليد واژهها‬ Mineralogy and mechanism of serpentine group minerals in the ophiolitic melange serpentinites of southern Sahneh (W Kermanshah) Elham Farhangian1, Sima Peighambari2, Mohsen Nasr Abadi3, Reza Nozaem4

Abstract: Sahneh ophiolitic complex is considered as a part of ophiolitic sequence in the Zagros suture zone. This ophiolitic complex is situated as an arc with convex toward SW. There is not complete ophiolitic sequence in this complex. In general the lithology of this district consists of harzburgite, dunite, mylonotic and isotropic gabbro and small outcrops of plagiogranite. Mantle sequence rocks have been experienced variable degrees of serpentinization. Three polymorphs of serpentine are observed in the ophiolitic melange serpentinites of southern Sahneh and display differences in term of texture. Lizardite is observed as flake structure in the matrix of peridotite while antigorite is formed as blade in the veins of shear zones and chrysotile extension is restricted as transparent and aureate fibers just to the fine fractures. Three stages are distinguished for the olivine serpentinization of investigated serpentinites. According to the first stage, serpentinization is carried out around olivine and relicts of olivine is survived in the core portion. This type of serpentinization is extended in the relatively serpentinized peridotites. The second stage contains reserpentinization of remained olivines of first stage until complete disappearance of olivine grains. Due to the third stage, antigorite and chrisotile have been formed on the first serpentine minerals. Keywords: ophiolite, serpentinite, Sahneh, Kermansha‚ Lizardite‚ Chrysotile‚ Antigorite

‫ پهنه‬،‫ معدن مرکزي (شمالشرق گلپایگان‬،‫تعیین نوع و خاستگاه تورمالینهاي پگماتیت گرانیت اوچستان‬ )‫سنندج_سیرجان‬ 1

‫ اکرم السادات میرلوحی‬،2‫ ناهید شبانیان بروجنی‬،2‫ علیرضا داودیان دهکردی‬،1‫الهام واعظ دلیلی‬

[email protected] ‫شهرکرد‬

‫ دانشگاه‬،‫ دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین‬،‫دانشجوی کارشناس ارشد پترولوژی‬1

[email protected] ; [email protected] ‫دانشگاه شهرکرد‬

،‫عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین‬2

[email protected] ‫ گروه زمین شناسی دانشگاه اصفهان‬،‫ دکتری پترولوژی‬1

: ‫چکیده‬ - ‫منطقهی مورد م طالعه در شمال شرق گلپایگان واقع شده است که از نظر ساختاری بخشی از پهنهی زمینساختی سنندج‬ ،‫ آمفیبول شیست‬،‫ تودههای پگماتیت گرانیتی در سنگهای دگرگونی این ناحیه که اغلب شامل میکاشیست‬.‫سیرجان میباشد‬ ‫ فراوانترین کانی فرعی در پگماتیت گرانیتوئیدی مورد مطالعه تورمالین‬.‫ رخنمون دارند‬،‫ گنایس و مرمر میباشند‬،‫گرانیت‬ ‫دراویت با تمایل بیشتر به سمت دراویت هستند و در‬-‫ بر اساس مطالعات صورت گرفته تورمالینها از نوع شورلیت‬.‫میباشد‬ ‫ در برخی نمونهها نشان‬Al ‫ وجود تورمالینهای خودشکل و بدون منطقه بندی و بالا بودن میزان‬.‫گروه قلیایی قرار میگیرند‬ ‫ و تمایل به سمت‬Fe ‫ نسبت به‬Mg ‫ بالا بودن مقدار‬،‫دهنده ی منشأ ماگمایی آنهاست و در مقابل وجود منطقه بندی مشخص‬ .‫خارج از بردارهای تهی شدگی قلیایی و پروتون زدایی در دیگر نمونهها نشان دهندهی منشأ گرمابی تورمالینهای منطقه است‬ .‫بنابراین تورمالینهای مورد مطالعه دارای دو منشأ ماگمایی و گرمابی هستند‬ ‫سیرجان‬-‫ پهنهی سنندج‬،‫ گلپایگان‬،‫ پگماتیت گرانیتی‬،‫ تورمالین‬:‫كليد واژه ها‬ The type and origin of tourmalines from Ochestan granitic pegmatite, Central Mine (NE of Golpaygan, Sanandaj-Sirjan zone) Elham Vaez dalili 1, Alireza Davoudian Dehkordi 2, Nahid Shabanian Boroujeni 2, Akramosadat Mirlohi 3 [email protected] [email protected];2

[email protected]

[email protected]

Abstract: The study area is located in the Northeast of Golpayegan which is considered as a part of Sanandaj-Sirjan structural zone. Granitic pegmatites outcrop in the metamorphic rocks in the area which mainly include micaschist, amphibole schist, gneiss, granite and marble . The most abundant accessory mineral is tourmaline in the granitic pegmatite. Based on studies, tourmaline compositions are shorl-dravite type with more likely to dravite and locate in alkali group. Some of tourmalines are automorph and show no zoning. They have high Al and magmatic source. In contrast, the existence of special zoning, high level of Mg rather Fe, tendency away from alkali- and proton-deficient tourmaline suggest hydrothermal condition for some of the study tourmalines. Thus, tourmalines of the granitic pegmatite have two sources, magmatic and hydrothermal. Keywords: tourmaline, granitic pegmatites, Golpayegan, Sanandaj-Sirjan zone

‫پترولوژي و ژئوشیمی سنگ هاي آتشفشانی جنوب شرق بروجرد‬

[email protected] ،‫ دانشجوی کارشناسی ارشد پترولوژی دانشگاه لرستان‬،‫محمد زاده‬ [email protected] ،‫ عضو هیات علمی دانشگاه لرستان‬،‫ پترولوژی‬-‫ دکترای زمین شناسی‬،‫احمد احمدی خلجی‬ [email protected] ،‫ عضو هیات علمی دانشگاه لرستان‬،‫ پترولوژی‬-‫ دکترای زمین شناسی‬، ‫زهرا طهماسبی‬ [email protected] ،‫ دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد‬،‫ کارشناسی ارشد پترولوژی‬،‫ایوب کریمیان‬

: ‫چکیده‬ ‫ سنگ های آذرین این منطقه شامل‬.‫ سیرجان و در جنوب شرق بروجرد واقع شده است‬-‫ناحیه مورد مطالعه در زون سنندج‬ ‫ آمفیبول و کانی‬،‫ در این سنگ ها کانی های اولیه شامل پلاژیوکلاز‬.‫ آندزیت و تراکی آندزیت هستند‬،‫ آندزی بازالت‬،‫بازالت‬ ‫ بر طبق مطالعات ژئوشیمیایی این سنگ ها‬.‫ اپیدوت و کلریت می باشند‬،‫های مافیک تجزیه شده و کانی های ثانویه سرسیت‬ ‫ این نمونه ها در میدان بازالت های درون صفحه‬،‫ همچنین در نمودارهای تمایزی مختلف‬.‫ویژگی های ماگمای آلکالن دارند‬ ‫ تهی‬HREE ‫ و‬HFSE ‫ این سنگ ها در نمودارهای بهنجار شده نسبت به کندریت و گوشته اولیه از عناصر‬.‫ای قرار می گیرند‬ ‫ این الگوها پیشنهاد می کنندکه این سنگ های‬.‫ می باشند‬Nb ‫ غنی شده هستند و فاقد آنومالی منفی‬LREE‫ و‬LILE ‫شده و از‬ .‫آذرین در یک محیط درون صفحه قاره ای شکل گرفته اند‬ .‫ سیرجان‬-‫ سنندج‬،‫ بروجرد‬،‫ محیط درون صفحه قاره ای‬،‫ آندزیت‬،‫ بازالت‬:‫كليد واژه ها‬ Petrology and geochemistry of volcanic rocks in the SE of Boroujerd

Amir Mohammadzadeh 1, Ahmad Ahmadi Khlaji 1, Zahra Tahmasbi 1, Ayob Karimian 2 1 Department of Geology, Faculty of Science, Lorestan University 2 Department of Geology, Faculty of Science, Islamic Azad University, Khorramabad Branch [email protected]

Abstract: The study area located in the Sannadaj-Sirjan zone and in the south-eastern Boroujerd. In this area, the volcanic rocks include blasat, blasatic andesite, andesite and trachyandesite. In these rocks, the original minerals are plagioclase; amphibole and altered mafic minerals and secondary minerals are sericite, epidote and chlorite. According to geochemical studies, these rocks have magmatic alkaline series. Also, in different distinctive diagrams, these samples are located in the intraplate basalt fields. In normalized diagrams toward Chondrite and primary mantle, these rocks are depleted from HFSE and HREE elements. Also, they are enriched in LREE and LILE and lack negative anomaly Nb. Based on these patterns, it is suggested that these volcanic rocks have been shaped in an intraplate continental environment. Keywords : basalt, andesite, intraplate continental environment, Boroujerd, Sannandaj-Sirjan.

‫ژئوشیمی و پتروژنز توده نفوذي منطقه سید مرتضی کاشمر‬ [email protected] ،‫ دانشجوی كارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی‬،‫امير ميرزائی سرخس‬ [email protected] ،‫ عضو هيئت علمی دانشگاه فردوسی‬،‫سيد احمد مظاهری‬ [email protected] ،‫ عضو هيئت علمی دانشگاه فردوسی‬،‫سيد مسعود همام‬

: ‫چکیده‬ .‫توده نفوذی سید مرتضی در شمال شهرستان کاشمرو از لحاظ تکتونیکی بخشی ازخاور ایران مرکزی محسوب میشود‬ ،‫براساس مطالعات صحرایی کانیشناسی و ژئوشیمیایی دارای ترکیبی حدواسط واسیدی و شامل مونزوگرانیت‬ ‫ بافت غالب آنها گرانولار و پورفیری با دانهبندی متوسط‬.‫کوارتزمونزونیت و گرانودیوریت و به مقدار کمتر گرانیت میباشد‬ ‫ ماگمای تشکیل دهنده این تودهی گرانیتوئیدی از نوع کالک آلکالن‬.‫بوده و گاهی هم بافت میرمیکیتی ازخود نشان میدهند‬ ‫و غنی از پتاسیم است و از نظر درجه اشباع از آلومینیوم در محدودهی متاآلومین تا کمی پرآلومین قرار میگیرد که ایده آل‬

‫ و غنیشدگی آنها از عناصر‬Ti- Sr - Nb -P ‫ همچنین تهیشدگی نمونههای مورد مطالعه از عناصر‬.‫ میباشد‬I ‫گرانیت نوع‬ ‫) نشان میدهد که تودهی گرانیتوئیدی منطقه سید مرتضی در‬VAG( ‫ و قرارگرفتن آنها در محدوده‬Rb- K- Tn ,LREE ‫یک محیط تکتونو ماگمایی قوس آتشفشانی و به گمان در ارتباط با فرورانش لیتوسفر اقیانوسی نئوتتیس و به زیر ورقه ایران‬ .‫مرکزی تشکیل شده است‬ ‫ سید مرتضی‬،‫ کاشمر‬،‫ ایران مرکزی‬،‫ قوس آتشفشانی‬،I‫ نوع‬،‫ گرانودیوریت‬،‫گرانیت‬:‫کلید واژه ها‬ Geochemistry and petrogenesis of intrusion mass Seyyed morteza area in Kashmar Amir mirzaei sarakhs, M.Sc. candidate of petrology, ferdowsi university Seyyed ahmad mazzaheri, Professor Depertmant of Geology faculty of science, ferdowsi university Seyyed masoud homam, Associate professor Departmant of Geology Faculty of science,ferdowsi universssity

Abstract: Seyed Morteza intrusive rocks loccated in the north of Kashmar and tectonically is central part of in East at Iran.Based on field studies , mineralogy and geochemistry of rocks this area are asidi and intermediate composition and include: monzogranit,quartzmonzonit, granodiorite and granite is less.Their textures are .granular and porphiry with moderate and sometimes show Mirmikity texture. Regular changes Magmatic intrusive granitoids are calc-alkaline and rich in potassium and is the degree of saturation of aluminum in the range of metaluminous to slightly peraluminous granite tectonically I type. Depletion of elements P, Nb, Sr, Ti and enrichement of elements LREE: Rb, K, TN placed them within the VAG showing that the granitoid masses of Seyed Mortezaloente of a volcanic arc associated with the tectonomagmatic volcanic arc and arc associatrd with subduction of Neotetis oceanic lithosphere under the central Iran plate.

‫پتروگرافی وآلتراسیون توده گرانیتوئیدي شمال کاشمر‬ [email protected] ،‫ دانشجوی كارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی‬،‫امير ميرزائی سرخس‬ [email protected] ،‫ عضو هيئت علمی دانشگاه فردوسی‬،‫سيد احمد مظاهری‬ [email protected] ،‫ عضو هيئت علمی دانشگاه فردوسی‬،‫سيد مسعود همام‬

: ‫چکیده‬ ‫ با توجه به‬.‫منطقه مورد مطالعه در شمال شهرستان کاشمر در بلوک زمینساختی لوت و بخشی ازخاور ایران مرکزی قرار دارد‬ ‫ ترکیب سنگشناسی گرانیتوئیدهای مجموعه مورد مطالعه در محدوده هورنبلند‬،‫مطالعات صحرایی و پتروگرافی‬ ‫ بیوتیت گرانودیوریت ودیوریت پورفیری که بخش اعظم رخنمونهای سنگی موجود در منطقه‬،‫ مونزوگرانیت‬،‫مونزوگرانیت‬ ‫ بافت اکثر این تودهها گرانولار و پورفیری و با دانه بندی متوسط‬.‫ و ازلحاظ سنی متعلق به ترشیری میباشند‬.‫را تشکیل میدهند‬ ‫ پلاژیوکلاز (آندزین) دارای منطقه بندی و آلکالی‬،‫کانیهای اصلی تشکیل دهنده این واحد سنگی شامل کوارتز‬.‫میباشد‬ ‫ هورنبلند و بیوتیت از کانیهای مافیک شاخص این واحدهای سنگی میباشندکه اکثراً به کلریت تجزیه‬.‫فلدسپات میباشد‬ ،‫ سرسیتی ضعیف‬،‫کلریتی متوسط‬، ‫ بر پایه بررسیهای صحرایی و آزمایشگاهی آلتراسیونهای کربناتی ضعیف‬.‫شدهاند‬ ‫ احتمالاً این منطقه در قسمت بیرونی زون پروپلتیک یک‬.‫آرژلیکی متوسط و پروپلیتیک ضعیف تا متوسط در منطقه وجود دارد‬ ‫ اپیدوت و کلریت از جمله کانیهای مهم‬.‫ اسفن و آپاتیت میباشد‬،‫کانسار مس پورفیری است و از کانیهای فرعی زیرکان‬ .‫حاصل از دگرسانی میباشند‬ ‫ کاشمر‬،‫ ایران مرکزی‬،‫ گرانیتوئید‬،‫ آلتراسیون‬:‫کلید واژه ها‬ Petrography and Alteration of mass granitoid rocks in north of in Kashmar Amir mirzaei sarakhs, M.Sc. candidate of petrology, ferdowsi university Seyyed ahmad mazzaheri, Professor Depertmant of Geolog faculty of science, ferdowsi university Seyyed masoud homam, Associate professor Departmant of Geology Faculty of science,ferdowsi universssity Abstract: The study area is located in the north of Kashmar in loot tectonic block and is central part of in East at Iran. The field and petrographic studies indicate that the Granitoid rocks are composed of a range of hornblend monzogranite, monzogranite and granodiorite are the dominant exposed rocks in the study area and the age of these rocks suggested to be Tertiary. Their textures are granular and porphiry with moderate. The essential minerals of this rock units consist of plagioclase(andesine) with oscillatory zoning, alkali feldespar(orthoclase) and quartz. Mafic minerals of the rock units are hornblend and biotite, mostly alters into chlorite. Field and laboratorig studies weak carbonate medium chlorite, weak sericitic- medium argilic, weak and medium propylitic, and are alterations in the region. This is probably the area in the outer zone of a porphyry copper deposit Accessory minerals of these rock units consist of apatite, sphene, rutile. Calcite, chlorite, epidote and iron oxids are the most important minerals produced by alteration. Keywords: Alteration, granitoid, central of Iran, Kashmar

Magnetostratigraphy of the Late Miocene middle Maragheh interval, NW Iran Mohammad Paknia *1, Johanna Salminen 2, Anu Kaakinen 1, Majid Mirzaie Ataabadi 3, Gholamreza Zaree 4, Zahra Orak 5 and Mikael Fortelius1. 1

Department of Geosciences and Geography, University of Helsinki, Finland *[email protected] 2 Department of Physics, University of Helsinki, Finland 3 Department of Geology, University of Zanjan, Zanjan, Iran 4 Department of Environment, Maragheh, Iran 5 National Museum of Natural History (MMTT), Department of Environment, Tehran, Iran Abstract: Maragheh in northwestern of Iran is a world famous Miocene fossil bearing area. The area has yielded classical late Miocene Turolian age fauna that has been collected and studied sporadically over the last 150 years. However, the precise correlations of these sediments to the Global Time Scale (GTS) have remained ambiguous. To address this, 115 levels along an approximately 27-m-thick interval were collected from the middle Maragheh interval of this Formation at Dareh Gorg (Gort Daresi) section. Characteristic directions obtained by alternating-field demagnetization define a coherent magnetostratigraphy that is supported by thermal demagnetization on a set of sister specimens and the prior radiometric ages. Three polarity intervals were recognized; the middle part of the section at around 15–21 meters showing reversed polarity, bounded by normal polarities above and below. Based on the paleontological constraints and recent K-Ar age determinations from the Maragheh Fm, two Correlations to the geomagnetic polarity time scale seem possible. The first option places the observed magneto zones to C4n.1n through C3Br.2n (7.642–7.454 Ma). Alternatively, the polarity sequence may be correlated to chrons C3Br.1n to C3Bn (7.285–7.140 Ma). The recently discovered hominoid locality is correlated to chrons C4n.1n or C3Br.1n. Keywords: Fossil mammals, Maragheh fauna, Turolian, Paleomagnetism, Neogene, Iran

‫بررسی پترولوژیکی توده گرانیتوئیدي چنار(جنوب غربی کاشمر) و جایگاه تکتونیکی آن‬ ‫ سیدمسعود همام عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد‬، ‫ سیداحمدمظاهری‬،‫ کارشناسی ارشد از دانشگاه فردوسی مشهد‬،‫بهاره شریعتی‬ [email protected]

: ‫چکیده‬ ‫ فیض آباد قرار دارد توده گرانیتوئیدی چنار با روند شرقی _ غربی و از نظر زمین شناسی‬1:111111 ‫منطقه مورد مطالعه در نقشه‬ ،‫ سینوگرانیت‬،‫ این توده دارای طیف ترکیبی مونزوگرانیت‬.‫ساختاری منطقه مورد نظر در بخشی از زون سبزوار قرار دارد‬ ‫ که بافت عمده این سنگها هیپیدیومورف گرانولار و همچنین دارای بافت های‬.‫گرانودیوریت و کوارتز دیوریت میباشد‬ ،‫ بیوتیت قهوه ای‬،‫ کوارتز‬،‫ پلاژیوکلاز‬،)‫ کانی های اصلی تشکیل دهنده آنها ارتوکلاز (پرتیتی‬.‫گرانوفیری و پرتیتی هستند‬ ،‫ اسفن و کانی اوپک میباشد و کانیهای ثانویه شامل کلریت‬،‫ آپاتیت‬،‫ زیرکان‬،‫هورنبلند سبز و کانی های فرعی شامل کلریت‬ ‫ اکسید آهن و کائولن میباشد سنگ حدواسط منطقه آندزیت می باشد که دارای بافت پورفیری است که از لحاظ‬،‫اپیدوت‬ ‫ شواهد صحرایی همراه با مطالعات ژئوشیمی بیانگر این مطلب است که توده گرانیتوئیدی در‬.‫سنی متعلق به ترشیاری هستند‬ ‫ این سنگها خاصیت کالک آلکالن با پتاسیم بالا را از‬.‫ در اثر ذوب پوسته تحتانی ایجاد گردیده است‬CAG ‫کمان قاره ای‬ ‫ در محدوده متا آلومین تا‬،‫ بوده و از لحاظ شاخص اشباع از آلومین‬I ‫ این توده دارای خصوصیات تیپ‬.‫خود نشان می دهند‬ .‫پرآلومین قرار می گیرد‬ .‫ متاآلومین‬،I ‫ تیپ‬،‫ کالک آلکالن‬،‫ زون سبزوار‬،‫ چنار‬:‫كليد واژه ها‬ The Study Petrological Granitoid pluton of Chenar(Southwest of Kashmar)and Tectonic setting Bahareh Shariati1, and S.Ahmad,Mazaheri and S.Masoud,Homam [email protected] Abstract: Granitoid pluton of Chenar with E-W trend. The study of area is part of Sabzevar Zone and located in the Feyz abad 1/100000 geological map. This pluton has a compositional range of Granitoid rock include Monzogranite, Synogranite, Granodiorit and Qtzdiorite. The major texture of this rocks is granolar and also textures are granophyric and pertitic. The main constituent minerals are orthoclase, plagioclase, quartz, brown biotite, green hornblende. Minor minerals include chlorite, zircon, apatite, sphen and opak mineral and Secondary minerals include chlorite, epidote, iron oxide and kaolin . Intermediate rock of area is andesite and have porfiric texture, these roks belong to Tertiary era. Fild evidence accompanied with the geochemistry suggests that the Chenar pluton has been formed in continental are (CAG) result of melting of lower crusr. Samples from Chenar pluton show Calc alkaline white high K, also the display I- type and in view of aluminum saturation index is Meta –alumina to Per-alumina nature . Keywords : Chenar, Sabzevar Zone, Calc alkaline, I- type, Meta- alumina

‫پتروژنز ولکانیسم ائوسن پسین نوار ارومیه‪ -‬دختر (شمال ساوه)‬ ‫پروانه رضایی‪ ،16‬مرتضی دلاوری*‪ ،2‬اصغر دولتی‪ ،1‬علی محمدی‬

‫‪5‬‬

‫‪ 1‬دانشجوی کارشناسی ارشد پترولوژی‪ ،‬گروه ژئوشیمی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه خوارزمی تهران‪[email protected] ،‬‬ ‫‪2‬استادیار گروه ژئوشیمی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه خوارزمی تهران‪[email protected]ِ ،‬‬ ‫‪ 1‬استادیار گروه زمینشناسی‪ ،‬دانشکده علوم زمین‪ ،‬دانشگاه خوارزمی تهران‪[email protected] ،‬‬ ‫‪5‬دکترای زمینشناسی‪ ،‬دانشگاه ‪ ETH‬سوییس‪[email protected] ،‬‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫منطقه مورد مطالعه در شمال ساوه واقع شده و بخشی از نوار ماگمایی ارومیه‪ -‬دختر است‪ .‬مجموعه سنگهای ولکانیکی ائوسن‬ ‫پسین شامل طیفی از آندزیت‪ -‬بازالت‪ ،‬تراکیت‪-‬آندزیت و داسیت است‪ .‬این سنگها عمدتاً کالکوآلکالن بوده و معدودی از‬ ‫نمونهها نیز به سمت سری آلکالن گرایش دارند‪ .‬نمونهها بطور کلی با غنیشدگی عناصر نادر خاکی سبک نسبت به عناصر‬ ‫نادر خاکی سنگین و نسبتهای ‪ (La/Yb)N‬بین ‪ 2/31‬تا ‪ ،11/21‬نسبت ‪ (Sm/Yb)N‬بین ‪ 1/40‬تا ‪ 2/16‬و نسبت ‪ (La/Sm)N‬بین‬ ‫‪ 1/13‬تا ‪ 5/14‬مشخص میشوند‪ .‬در نمودارهای چند عنصری نرمالیزشده نسبت به گوشته اولیه‪ ،‬غنیشدگی از عناصر لیتوفیل‬ ‫سبک (‪ )LILE‬و تهیشدگی از عناصر دارای قدرت میدان بالا (‪ )HFSE‬همچون ‪ Ta ،Nb‬و ‪ Ti‬شاهدی از جایگاه‬ ‫تکتونوماگمایی حاشیه فعال برای آنهاست‪ .‬مدلسازی فرایند تبلور تفریقی با استفاده از عناصر ناسازگار نشان میدهد داسیتها‬ ‫از طریق فرایند تبلور تفریقی با ترکیب کانیشناختی ‪ 90% Pl + 10% Cpx‬و نسبت مذاب باقیمانده بین 1( ‫مشخصه سنگهای متاآلومین‬ ‫ انکلاوها با محتوای پایین‬.‫ آپاتیتهای سوزنی در انکلاوها مشاهده میشود‬،‫ کوارتز اوسلی‬،‫با سطوح تحلیلی و بافت غربالی‬ ‫ شواهدی از مشارکت ماگمای مافیک مشتق از گوشته را در سرگذشت خود‬،)52/1-53( ‫ و عدد منیزیم بالا‬SiO2)42/0-40/2( ‫ نشان میدهد‬Nb/Ta ‫ و‬K/Nb ،Nb/La ‫ حضور بافتهای عدم تعادل همراه با میانگین نسبتهای ژئوشیمیایی‬.‫ثبت نمودهاند‬ ‫ کلاس با‬.‫ است‬1/23 ‫ تا‬1/15 ‫ مقادیر ابعاد فرکتال انکلاوها بین‬.‫که منشأ انکلاوها در توده نفوذی ده بالا اختلاط ماگمایی است‬ ‫ مقادیر بالای ابعاد فرکتال انکلاوها تاکید میکند که انکلاوها در‬.‫ در هیستوگرام بالاترین فراوانی را دارد‬Dbox=1/23 .‫گرانودیوریتهای ده بالا مرحله اندکی آمیختگی با ماگمای فلسیک میزبان را نشان میدهند‬ ‫ توده نفوذی ده بالا‬،‫ بعد فرکتال انکلاوها‬،‫ انکلاوهای میکروگرانولار مافیک‬،‫ اختلاط ماگمایی‬:‫كليد واژهها‬ Origin of mafic microgranular enclaves in the Dehe Bala granodiorites and estimating fractal dimension of enclaves Zeynab Gharamohammadi1, [email protected] li Kananian2, [email protected] Mohsen Eliassi, [email protected] Abstract: Stocklike Dehe Bala pluton is exposed approximately 45 km south-west of Boein Zahra town, Qazvin province. This pluton is mainly composed of granodiorite and includes several mafic microgranular enclaves (MMES) with ellipsoidal and rounded shapes. The MMEs are composed of diorite- quatz monzodiorite. They are medium- to high-k calc-alkaline in composition and displaying I-type metaluminous character (A/CNK 0.9998. The method detection limit was 0.96 µgL-1.The precision (RSD %) of the method was 4.2% for 5 replicates and recoveries of 50µgL-1Cu (II). The proposed method was successfully applied for determination of trace amount of copper in the tap, mineral and lake water samples and satisfactory relative recoveries 91.8-110% were achieved. Keywords: Copper- Dispersive liquid-liquid microextraction - Inductively Coupled Plasma Optical emission spectrometry- Alpha Benzoin Oxime- Butyl acetate

326

XRD ‫ و‬DTA/TG ‫مطالعه تجزیه حرارتی کلسیت و سینتیک آن با استفاده از‬ [email protected] ،‫ مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران‬،‫ کارشناس ارشد مهندسی مواد و متالورژی‬،‫معصومه معدنیپور‬ [email protected] ،‫ دانشگاه صنعتی مالک اشتر تهران‬،‫ دانشجوی دکتری مهندسی مواد و متالورژی‬،‫رضا تماس گوابری‬ [email protected] ،‫ مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران‬،‫ دکتری زمینشناسی اقتصادی‬،‫بهروز كریمی شهركی‬

: ‫چکیده‬ ،‫ هدف از این تحقیق‬.‫در این پژوهش رفتار حرارتی کلسیت و سینتیک واکنش تجزیه آن مورد مطالعه قرار گرفته است‬ ‫ در مرحله‬،‫ برای این منظور‬.‫بررسی تأثیر دو عامل اندازه ذرات و نیز نرخ گرمایش روی فرآیند تجزیه کربنات کلسیم میباشد‬ ‫ توسط دستگاه آنالیز حرارتی‬،2-5 mm ‫ و‬1-2 mm ،1/212-1/4 mm ،1/114-1/212 mm ‫ چهار رنج اندازه ذرات‬،‫اول‬ ‫ در مرحله دوم نیز نمونه با اندازه ذرات‬.‫ مورد مطالعه قرار گرفت‬11 °C/min ‫) با نرخ گرمایش ثابت‬STA( ‫همزمان‬ ،11 °C/min ‫) با نرخهای گرمایش متفاوت‬STA( ‫ توسط دستگاه آنالیز حرارتی همزمان‬،1/114-1/212 mm ‫ از دستگاه‬،‫ جهت دستیابی به آنالیز شیمیایی و فازی نمونهها‬.‫ مورد بررسی قرار گرفت‬،51 °C/min ‫ و‬11 °C/min ،21 °C/min ‫ نتایج نشان میدهد که واکنش تجزیه کلسیت‬.‫) استفاده گردید‬XRF( ‫) و فلوئورسانس اشعه ایکس‬XRD( ‫آنالیز اشعه ایکس‬ ‫ کاهش اندازه ذرات منجر به افزایش نرخ تجزیه و کاهش زمان‬.‫ رخ میدهد‬111-341 °C ‫ در محدوده دمایی‬CO2 ‫ و‬CaO ‫به‬ .‫ همچنین افزایش نرخ گرمایش منجر به افزایش افت وزنی و افزایش دمای واکنش تجزیه میشود‬.‫و دمای واکنش میشود‬ XRD ،DTA/TG ،‫ نرخ گرمایش‬،‫ اندازه ذرات‬،‫ کلسیت‬،‫ تجزیه حرارتی‬:‫كليد واژهها‬

Study of the thermal decomposition of calcite and kinetic by DTA/TG and XRD Masoumeh Madanipoor, MSc in material science and metallurgy engineering, Iranian Mineral Processing Research Center, [email protected] Reza Tamas Gavabari, PhD student in material science and metallurgy engineering, Malek Ashtar university of technology, [email protected] Behrouz Karimi Shahraki, PhD in Geology, Iranian Mineral Processing Research Center, [email protected]

Abstract: In the present study, the decomposition kinetics of calcite has been investigated using thermal analysis. The main objectives of the work are to examine the influence of the process variables such as particle size and heating rate on the calcination reaction. In addition, effect of particle size towards decomposition process is put under study using four particle sizes which are 0.075-0.212 mm, 0.212-0.5 mm, 1-2 mm, and 2-4 mm. Decomposition reactivity is conducted using thermal gravimetric analyzer (TGA) at heating rate of 10°C/min in inert atmosphere (Nitrogen). Chemical property analysis using X-ray fluorescence (XRF), shows calcite is made up of 99% Calcium (Ca) element and CaO is produced after decomposition is conducted, as been analyzed by X-ray diffraction (XRD) analyzer. The XRD and DTG results indicate decomposition of calcite to calcium oxide at 700-950°C. To conclude, sample at 0.075-0.212 mm offers the highest decomposition rate. Decomposition rate and the temperature and time of decomposition of calcite are increased as the heating rate is increased from 10 to 30 °C/min. Keywords : Thermal decomposition, Calcite, Particle size, Heating rate, DTA/TG, XRD.

321

On-line green solid phase extraction of trace rare earth elements and uranium in environmental samples and ICP-OES detection ◊◊◊◊◊◊◊ Naeemeh Zari ([email protected]), Jalal Hassan ([email protected]) Kourosh Tabar-Heidar ([email protected]), Seyed Hamid hmadi1([email protected]) ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract : An on-line solid phase extraction method using mini column packed with natural sorbent based on cotton roll dyed by Quinalizarin was developed for preconcentration of rare earth elements and uranium at trace levels in environmental samples followed by ICP-OES detection. Various parameters such as sample and eluent flow rate, sample volume and matrix ions on the method efficiency have been investigated. Under the optimized conditions the limits of detection (LODs, 3σ) for rare earth elements were in the range of 0.002-0.30 µg L-1 and 0.420 µg L-1 for uranium, respectively. The relative standard deviation (n=5) were lower than 6% except for samarium and uranium. The method was successfully applied for determination of trace rare earth elements and uranium in lake, well, tap water and carbonate mineral samples. The accuracy of the proposed method was validated by add-found method and direct analysis by ICP-OES. This method has some advantages such as simplicity, rapidity, green chemistry and high sensitivity. Keywords: on-line solid phase extraction, ICP-OES, rare earth elements, uranium, quinalizari

320

synthesis of magnetite magnetic nanoparticles by Newly developed, facile, economic and fast technique ◊◊◊◊◊◊◊ Hamed Helmi,Zohreh.Boromand, Ali Masjedi,Mohamdjavad Shahi-Dastjerdi [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: This article introduces a newly developed facile, economic and fast co-precipitation method for synthesis of magnetite magnetic nanoparticles (MMNPs). MNPs composition was analyzed by FT-IR., The particle size and morphology of the MNPs were characterized by X-ray diffractometer (XRD). Debye-Scherrer equation was obtained in the range of 20-30 nm and compared with the particle size identified under transmission electron microscopy (TEM) images. Our results showed that the measured size distribution of nanoparticles is in the range of 10 to 35 nm with the standard deviation of 15.47 of the average size of nanoparticles 24.57 nm. Vibrating sample manetometer (VSM) was used to investigate the magnetic properties of nanoparticles. Keywords : Synthesis nanoparticles, co-precipitation, magnetite, magnetic properties.

323

Instrumental analysis methods in geosciences (Poster Presentation)

Theme Comment: Development of methods and Technigyes of Analytical Instrument

Date: 24nd February 2016 Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

311

‫ارزیابی نتایج حاصل از دستگاه اسپکترورادیومتر موجود در پژوهشگاه علوم و تکنولوژي پیشرفته و علوم محیطی‬ ‫کرمان‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫مهدیه حسينجانی زاده‪ ،‬فرزین ناصری‪ ،‬مهدی هنرمند‬ ‫گروه اکولو ژی‪ ،‬پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی‪ ،‬دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان‪ ،‬ایران‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫از جمله دستگاههایی که برای اندازهگیری طیف مواد استفاده میشود اسپکترورادیومترهای ساخته شده توسط شرکت دستگاه‬ ‫تجزیه طیف (‪ )ASD‬میباشند که دارای مدلهای مختلف هستند‪ .‬با استفاده از این دستگاهها میتوان بسیاری از مواد و کانیها‬ ‫را با دقت و سرعت زیاد در آزمایشگاه و حتی در صحرا و محل نمونهبرداری شناسایی نمود‪ .‬در این تحقیق صحت نتایج حاصل‬ ‫از دستگاه تجزیه طیفی مدل ‪ FildSpec3‬موجود در پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه تحصیلات تکمیلی کرمان مورد بررسی‬ ‫و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و نتایج حاصله با طیفهای استخراج شده از دستگاه طیفی مدل ®‪ TerraSpec‬دانشگاه‬ ‫باسک اسپانیا مقایسه شدهاند‪ .‬سعی بر این است که صحت طیفهای بدست آمده از دستگاه بررسی و با اعمال روشهای‬ ‫مختلف پیش پردازشی نویز دستگاه بهینه و راهکار مناسب برای بهبود نتایج ارائه شود‪ .‬با توجه به اینکه طیفنمایی برای شناسایی‬ ‫کانیهای دگرسانی بسیار مناسب است‪ ،‬به منظور بررسی عملکرد دستگاه و ارزیابی صحت نتایج حاصله‪ ،‬از طیف نمونههای‬ ‫دگرسانشده استفاده شده است‪ .‬طیف نمونهها توسط دستگاههای اسپکترورادیومتر ‪ Field Spec3‬و ®‪ TerraSpec‬در فضای‬ ‫باز و آزمایشگاه اندازهگیری شدند‪ .‬اندازهگیری طیف در شرایط محیطی مختلف نشان داد که فاکتورهای زیادی روی پاسخ‬ ‫طیفی حاصله تاثیرگذار میباشند‪ .‬برخی از فاکتورها به شرایط جوی و محیطی‪ ،‬ارتفاع تفنگ الکترونی با نمونه‪ ،‬زمان‬ ‫اندازهگیری‪ ،‬زاویه دید و محیط مورد آزمایش بستگی دارند‪ .‬با اجرای این تحقیق یک فضای آزمایشگاهی نسبتا مناسب فراهم‬ ‫شده که در آن میتوان به اندازهگیری دقیق طیفی با دستگاه اسپکترورادیومتر موجود در پژوهشکده علوم محیطی پرداخت‪.‬‬ ‫كليد واژهها‪ :‬دستگاه تجزیه طیفی )‪ ،(ASD‬سنجش از دور‪ ،‬اسپکترورادیومتر‪ ،‬طیفنمایی‬

‫‪311‬‬

Evaluating the results achieved from a spectroradiometer existing at the Institute of Science and High Technology and Environmental Science ◊◊◊◊◊◊◊ Mahdieh Hosseinjani Zadeh, Farzin Naseri, Mehdi Honarmand Department of Ecology, Institute of Science and High Technology and Environmental Science, Graduate University of Advanced Technology, Kerman, Iran [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: Analytical spectral device (ASD), in various models, is one of the instruments which are used for spectra measurement of materials. This device can easily and rapidly identify many of the materials and minerals in the laboratory or in the field and via the aircrafts and satellites. It provides information about mineral composition of altered rocks with lower costs and shorter times. The accuracy of FieldSpec3 analytical spectral device exists at the Institute of Science and High Technology and Environmental Science of Kerman Gradate University has been evaluated for identification of alteration minerals in this research. The spectral results were compared to the extracted spectra of TerraSpec® ASD from Basque university, Spain. The attempt is to investigate the accuracy of the extracted spectra, optimize the noise and offer suitable suggestion for improvement the results through implantation of processing methods. Since spectroscopy is ideal for identification of alteration minerals, the spectra of altered samples were used for evaluation of the device. The spectra were measure in laboratory and open space by Terra Spec4 and Field Spec3. Spectral measurement in different situation revealed that many factors can effect on the spectral response. Some of these factors are dependent on the experimental design, the environmental conditions, the distance of electronic gun with samples, time of measurement, and field of view angle. With implementation of this research an appropriate laboratory space were supplied which can acquire accurate spectral measurement by FieldSpec3 analytical spectral device. Keywords:Analytical Spectral Device (ASD), Remote Sensing, Spectroradiometer, Spectroscopy. ◊◊◊◊◊◊◊

312

‫تاثیر زمان طیفسنجی بر کیفیت نمودارهاي پراش پرتو ایکس )‪(XRD‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫گلناز جوزانیکهن‪ ;1‬مریم شکرزاده‪2‬و مینو قنبرزاد دشتی‬

‫‪3‬‬

‫‪ 1‬دکترای مهندسی معدن‪ ،‬گرایش اکتشاف معدن‪ ،‬کارشناس آزمایشگاه اشعه ایکس‪ ،‬دانشکده مهندسی معدن‪ ،‬پردیس دانشکدههای فنی‪ ،‬دانشگاه تهران‪[email protected] ،‬‬ ‫‪ 2‬کارشناسی ارشد مهندسی معدن‪ ،‬گرایش مکانیک سنگ‪ ،‬کارشناس آزمایشگاه کانیشناسی‪ ،‬پردیس دانشکدههای فنی‪ ،‬دانشگاه تهران‪[email protected] ،‬‬ ‫‪ 1‬کارشناسی ارشد زمینشناسی اقتصادی‪ ،‬کارشناس آزمایشگاه ژئوشیمی‪ ،‬پردیس دانشکدههای فنی‪ ،‬دانشگاه تهران‪[email protected] ،‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده‪:‬‬ ‫به منظور بررسی تاثیر پارامتر زمان آنالیز بر کیفیت نمودارهای پراش پرتو ایکس )‪ ،(XRD‬یک نمونه ماسهسنگی که فازهای‬ ‫اصلی تشکیل دهنده آن کوارتز‪ ،‬پلاژیوکلاز و فازهای جزئی آن انواع کانیهای رسی‪ ،‬فلدسپارهای قلیایی‪ ،‬هالیت‪ ،‬دولومیت و‬ ‫انیدریت بود‪ ،‬هفت بار با صرف زمانهای مختلف از ‪ 11‬دقیقه تا ‪ 4/4‬ساعت‪ ،‬مورد طیفسنجی پراش پرتو ایکس قرار گرفت‪.‬‬ ‫برای تعیین درصد دقیق کانیهای رسی و سایر کانیهای همراه از نتیجه آنالیز عنصری طیف سنجی فلورسانس اشعه ایکس‬ ‫)‪ (XRF‬استفاده شد‪ .‬نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد‪ ،‬شدت قویترین پیک تشکیلدهندههای اصلی نمونه با افزایش زمان‬ ‫آنالیز رابطه خطی دارد که این رابطه درجه همبستگی بالایی (‪ 1/31‬برای کوارتز و ‪ 1/03‬برای پلاژیوکلاز) دارد‪ .‬اگر زمان آنالیز‬ ‫کمتر از ‪ 44‬دقیقه باشد‪ ،‬خطر دیده نشدن برخی فازهای اصلی به علت کاهش شدید شدت پیکها وجود دارد‪ .‬با داشتن زمان‬ ‫توقف یکسان در هر گام‪ ،‬افزایش تعداد گامها کیفیت نمودار را بهبود میبخشد‪ .‬همچنین در حالتی که زمان کلی آنالیز یکسان‬ ‫است‪ ،‬شدت پیکهای تشکیلدهندههای اصلی تقریباً یکسان است و افزایش تعداد گامها بهبودی در کیفیت نمودار حاصل‬ ‫ایجاد نمی کند‪ .‬صرف حدود دو ساعت زمان برای آنالیز‪ ،‬بهبود قابل توجهی در نتایج ایجاد میکند و افزایش زمان از این‬ ‫مقدار بیشتر‪ ،‬سبب ثبت شدتهای بیشتر میشود‪ ،‬اما اختصاص این میزان زمان به هر نمونه از لحاظ اقتصادی برای آزمایشگاههای‬ ‫آنالیز مواد معدنی توجیه پذیر نیست‪.‬‬ ‫كليد واژهها‪ :‬زمان آنالیز‪ ،‬طیفسنجی پراش پرتو ایکس )‪(XRD‬‬

‫‪311‬‬

The Effect of Analysis Time on the Quality of X-Ray Diffraction Patterns ◊◊◊◊◊◊◊ Golnaz Jozanikohan*1, Maryam Shokrzadeh 2, and Minoo Ghanbarzad Dashti3 *Ph.D

in Mineral Exploration Engineering, X-Ray Laboratory, School of Mining Engineering, University College of engineering, University of Tehran, E-mail: [email protected] Ms.c in Rock Mechanics Engineering, Mineralogy Laboratory, School of Mining Engineering, University College of engineering, University of Tehran, E-mail:[email protected] Ms.c in Economics Geology, Geochemistry Laboratory, School of Mining Engineering, University College of engineering, University of Tehran, E-mail: [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: To investigate the effect of analysis time on the quality of X-ray diffraction diagrams, a sandstone sample consists of quartz and plagioclase as the main constituents and minor phases such as clay minerals, alkali feldspar, halite, dolomite, and anhydrite was analyzed seven times, each with different total analysis time from 11 minutes to 5.5 hours. To determine the exact percentage of clay minerals and the rest of minerals, the result of X-ray fluorescence spectroscopy (XRF) was used. The results of this research showed that the intensity of the strongest peak in the main constituents of sample linearly increased with total analysis time (correlation coefficient: 0.93 for quartz and 0.89 for plagioclase). If the total analysis time is chosen less than 55 minutes, the risk of not determination of some phases (even major phases) increases. With the same delay time at each step, the increase in number of steps, will improve the quality of diffractograms. Also, in the same total analysis time, an increase in number of steps does not significantly increase the intensity of peaks. Devoting at least two hours for analysis, makes significant improvement in the results. Although longer analysis time results in better diffractograms, but it is not economical for laboratories. Keywords : Analysis Time, X-Ray Diffraction (XRD)

315

‫مطالعات ژئوشیمیایی کانسار طلاي چاه باغ (در منطقه معدنی موته) با استفاده از روش هاي آزمایشگاهی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ ‫ دکتر رضا نوری‬،‫ دکتر محمدرضا جعفری‬،‫مینا زمیاد‬ ◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫ کانسار طلای چاه باغ‬،‫ آنومالی شناخته شده طلا است که یکی از این آنومالی ها‬3 ‫منطقه معدنی موته در استان اصفهان دارای‬ ‫ کیلومتری جنوب باختری دلیجان (نقشه‬61 ‫ سیرجان و در‬- ‫ کانسار طلای چاه باغ در بخش مرکزی پهنه سنندج‬.‫می باشد‬ ‫ این‬.‫ کمپلکسی از سنگ های دگرگونی (ناحیه ای) مشاهده می شود‬،‫ در این محدوده‬.‫ دلیجان) واقع شده است‬1:111111 ... ‫ هورنفلس و‬،‫ کوارتزیت‬،‫ گنیس‬،‫ تنوعات شیست‬،‫دگرگونی ها متعلق به پرکامبرین بوده و تنوعات سنگی شامل آمفیبولیت‬ ‫ تعیین عیار تقریبی و همچنین ارتباط طلا با سایر عناصر در منطقه با استفاده از روش های‬،‫ اکتشاف مقدماتی طلا‬.‫می باشد‬ ‫ لب پری از شبکه های‬-‫ عدد نمونه به روش خرده سنگی‬22 ،‫ در این راستا‬.‫آزمایشگاهی از اهداف ویژه این تحقیق می باشد‬ ‫ بیانگر حضور طلا در سنگ های منطقه و کانی سازی در‬،‫ نتایج آنالیز ژئوشیمیایی داده ها‬.‫ برداشت شد‬111×111 ‫ و‬211×211 ‫ همبستگی‬.‫ نشان داد‬4/4 ppb ‫ تا‬1/1 ‫ عیار طلا را بین‬،Fire Assay ‫ آنالیز عیاری طلا به روش‬.‫داخل شکستگی ها و رگه ها بود‬ ‫ منگنز و کرم نشان دهنده آنومال بودن منطقه نسبت به عنصر طلا بود که نیازمند مطالعات‬،‫مثبت و معنی دار طلا با کانی های مس‬ .‫اکتشاف تفضیلی می باشد‬ ‫ روش های آزمایشگاهی‬،‫ چاه باغ‬،‫ موته‬،‫ مطالعات ژئوشیمیایی‬:‫كليد واژه ها‬ Geochemical Studies Chah-Bagh gold deposit (Muteh mineral district) using laboratory methods ◊◊◊◊◊◊◊ Mina Zamyad, Mohammadreza Jafari, Reza Noori ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: Muteh region in the Isfahan province has nine known gold anomalies that one of these anomalies, is ChahBagh gold deposit. Chah-Bagh gold deposit is located in the central part of the Sanandaj - Sirjan and 60 kilometers south-west of Delijan (Map 1: 100,000 Delijan). In this area, a complex of metamorphic rocks (area) can be seen. It belongs to the Precambrian metamorphic and diversity of rocks, including amphibolites, diversity schist, gneiss, quartzite, hornfels and …. . Preliminary exploration for gold, gold titration approximate as well as relation with other elements using the laboratory methods is the specific objectives of this research. In this regard, 22 samples were taken in networks of 200 × 200 and 100 × 100 by in stone and …… methods. The results of geochemical data were indicated the presence of gold mineralization in rocks and in fractures and veins. Analysis carat gold by Fire Assay, showed an average grade of gold between 0/1 to 5/5 ppb. Significant positive correlation with gold mineralization, copper, manganese and chromium represents the area of the element gold anomaly that needs to be detailed exploration studies. Keywords: Geochemical studies, Muteh, Chahbagh, laborator methods

314

‫روش هاي آزمایشگاهی براي شناسایی کانسار آهن سورک – ندوشن یزد‬ ◊◊◊◊◊◊◊

:‫ایمیل‬،‫ کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‬،‫هانیه بقایی اسدآبادی‬ [email protected] Com [email protected]:‫ایمیل‬، ،‫دکتری کانی شناسی دانشگاه هانوورآلمان‬،‫احمد خاکزاد‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ این‬.‫ کیلومتری غرب شهرستان یزد و در مجاورت روستای سورک واقع شده است‬141 ‫مجموعه معادن سنگ آهن سورک در‬ ‫ برای بررسی بهتر کانیسازیهای آهن در محدوده معدن از نمونههای سنگی معدن‬.‫ کیلومتر مربع وسعت دارد‬51 ‫معدن حدود‬ ‫ همچنین به منظور بررسی عیار عناصر کمیاب موجود در اطراف محدوده معدن‬.‫ مقطع نازک و صیقلی تهیه شد‬3‫در مجموع‬ ‫ مطالعات ژئوفیزیک برای تخمین عمق و شکل‬.‫ مورد تجزیه و آزمایش قرار گرفتند‬ICP-Ms ‫چهار نمونه با استفاده از روش‬ ‫کانیسازی در محدوده معدن انجام شد و محل حفر گمانهها با استفاده از این دادهها مشخص گردید مغزههای حاصل از‬ ‫ مطالعات زمینآماری بر روی دادههای حاصل از این مغزهها‬.‫ مورد آزمایش واقع شدند‬XRF ‫حفاری با استفاده از روش‬

.‫همبستگی قوی بین کانیسازی آهن با فازهای اکسیدی و سولفیدی در محدوده معدن نشان میدهد‬ ‫آهن‬،‫آنالیز‬،‫معدن‬،‫کانسار‬،‫کانی شناسی‬،‫ سنگ شناسی‬:‫كليد واژه ها‬ Laboratory methods for identifying iron ore Surk-Nodoushan ◊◊◊◊◊◊◊ Hanieh baghaei asadabadi,Email:[email protected] 1,Ahmad khakzad 2,Email: [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: The Surk Iron Ore Complex is located in a zone as far as 150 km to the west of Yazd near Surk village. Its area is about 40 km2. Geology studies on this mine show that, from the structural point of view, this area is located in the center of Iran, Orumia-Dokhtar magmatic belt and cretaceous colorful mélanges along the Dehshir fault zone. Remote sensing studies showed Argillic and Propylitic alterations and different Iron mineralization in the mine area was identified by ASTER images. In order to have a better analysis on Iron mineralization in the mine area, totally 9 thin and polished sections from rock samples were selected. Also, for determining concentration of the rare elements in the mine area, four samples were analyzed by ICPMs method. Geophysics studies were performed for estimating the reserve of the mine and shape of these reserves and places of the boreholes were determined by the resulted data. The drilled cores were analyzed by XRF method. Geostatistics studies on the cores data indicated strong correlation between Iron mineralization and oxide and sulfide phases. Moreover, the studies by concentration-number fractal method on the Iron grade show that the highest grade of the Iron is achieved in 1D block and the highest reserve of Iron exist in IC block in the mine area. Keywords : Lithology – Mineralogy - Deposit - Mine –Analysis –Iron

316

‫بررسی اهکهاي کوه بی بی شهربانو جهت استفاده در صنایع سیمان با تکیه بر انالیزهاي دستگاهی‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫ناهید فیض الهی‪ .‬کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد واحد تهران شمال‪.‬گروه زمین شناسی‪.‬تهران ‪.‬ایران‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫محدوده مورد مطالعه در جنوب شرق تهران قرار گرفته است و در نقشه ‪ 1:241111‬تهران و نقشه ‪ 1:111111‬فشم جای می‬ ‫گیرد ‪.‬قسمت اعظم محدوده مورد مطالعاتی در برگه یکصدهزارم تهران و تنها بخش کوچکی از شرق محدوده در نقشه‬ ‫یکصدهزارم فشم جای میگیرد که برطبق تقسیم بندی زون های ساختاری و رسوبی ایران توسط اشتوکلین در زون ایران مرکزی‬ ‫جای می گیرد و از لحاظ زمین شناسی در سازند الیکا به سن تریاس و همچنین رسوبات ابرفتی کواترنری جای می گیرد باتوجه‬ ‫به عملکرد گسل های بزرگ و کوچک فراوان در کوه بی بی شهربانو محدوده مطالعاتی در اثر عملکرد گسل های مختلف به‬ ‫لحاظ تکتونیک و زمین ساخت دارای پیچیدگی های زیادی شده است‪ 11.‬واحد در این منطقه مورد مطالعه قرار گرفت و از‬ ‫انها ‪ 16‬نمونه ژئوشیمیایی برداشت گردید‪.‬انالیز داده های ژئوشیمیایی منجر به شناسایی ناهنجاریهایی از عناصر فلزی و غیرفلزی‬ ‫مختلف در معدن بی بی شهربانو گردید‪.‬انالیز دستگاهی (‪ XRD‬و مقاطع میکروسکوپی)داده های ژئوشیمیایی منجر به شناسایی‬

‫ناهنجاریهایی در بخش هایی از معدن شماره ‪ 2‬بی بی شهربانو گردید که مهمترین منطقه در معدن بی بی شهربانو واحد ‪p(lm-‬‬

‫)‪ gr‬بوده که متشکل از ردیفهایی از سنگ اهک ریز دانه به رنگ خاکستری تیره می باشد و همچنین با توجه به محاسبات‬ ‫سیمان سازی که انجام شده سیمان تیپ ‪ 4-2-1‬با استفاده از اهکهای کوه بی بی شهربانو قابل تولید است‪.‬‬ ‫كليد واژه ها‪:‬اکتشافات ژئوشیمیایی‪-‬انالیز دستگاهی‪-‬زمین اماری‪-‬بی بی شهربانو‬ ‫‪Bibi Shahrebanoo mountain limestone for cement industry study based on analyzes device‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫)‪Nahid Feyzollahi ([email protected]‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪Abstract:‬‬ ‫‪Bibi shahrebanoo mountain lime stone study for use in the cement industry and what percentage is used for‬‬ ‫‪this purpose thin section XRF testing was done to fine out how distribute the main oxides in the cement‬‬ ‫‪industry to Average of all land units studies to examine how changes in these units oxides and finally‬‬ ‫‪various oxides in separate plots were compared for all units to be they are used to decide of a row of dark‬‬ ‫‪gray lime stones Rbz seed.these rocks are predominantly carbonate vein lest of fine mykraty to bio mykraty‬‬ ‫‪that accompanies it Asparayty.‬‬ ‫‪For information on the distribution of major oxides in the cement industry, the average of all geological‬‬ ‫‪units were To become aware of the oxides of these units and the various oxides in separate diagrams for‬‬ ‫‪all units were compared To be used to decide the future activities of.‬‬ ‫‪According to calculations done that cement 1-2-5-type cement is produced using limestone‬‬ ‫) ‪Keywords :(Bibi Sharebanoo. Geochemical exploration- Analysis- geostatistical‬‬

‫‪311‬‬

‫ فریمان) با تکیه بر‬3:311111 ‫اکتشافات ژئوشیمیایی و بررسی ژنز پلی متال سنگ بست ( شمال نقشه زمین شناسی‬ ‫آنالیزنوین دستگاهی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫ایران‬،‫تهران‬،‫گروه زمین شناسی‬، ‫ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‬،‫ دانشجوی دکتری زمین شناسی اقتصادی‬:‫حامد عبدلی سرشکی‬ [email protected] ‫ایران‬،‫ تهران‬،‫ گروه زمین شناسی‬،‫استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال‬:‫دکتر محمد رضا جعفری‬ [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ .‫محدوده مورد مطالعه در بخش شمال خاوری ایران در زون ایران مرکزی و بخشی از زون بینالود(قسمتی از البرز)قراردارد‬ ‫اکتشافات ژئوشیمیایی در شمال برگه فریمان درجهت کنترل و بررسی صحت و سقم آنومالیهای حاصل از اکتشافات‬ ‫ عدد نمونه‬01 ‫ جهت نیل به این اهداف تعداد‬.‫ژئوشیمیایی ناحیه ای و دستیابی به منشا ناهنجاری ها انجام گردیده است‬ ‫) دادههای ژئوشیمیایی منجر به شناسایی‬ICP-MS _ XRF _ XRD(‫آنالیز دستگاهی‬.‫ژئوشیمیایی برداشت گردید‬ ‫ مهمترین منطقه ناهنجار در محدوده شمالی‬.‫ناهنجاریهایی از عناصر کمیاب مختلف در بخشهای مختلف برگه فریمان گردید‬ ‫ بوده و در ارتباط با‬،Au،Li ،Be ،Sn ،Th ،Fe ،Sr ،Ta ،Nb ،W ، ‫برگه فریمان(سنگ بست) حاوی ناهنجاریهای‬ .‫واحدهای گرانیتی و شیستها میباشند‬ ‫ فریمان‬-‫ سنگ بست‬- ‫ پلی متال‬-‫ آنالیز دستگاهی‬-‫ اکتشافات ژئوشیمیایی‬: ‫كليد واژه ها‬ Geochemical Exploration and search genesis poly metals Sang Bast (north of the geological map of 1: 100,000 fariman) based on a New analysis device ◊◊◊◊◊◊◊ President Abdoli Sereshki: economic geology doctoral student, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Department of Geology, Tehran, Iran,[email protected] Doctor Mohammad Reza Jafari: Assistant Professor of Islamic Azad University, North Tehran Branch, Department of Geology, Tehran, Iran,[email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

Abstract: The study area in the northeast of Iran in Central Iran and is part of Binalood (part of a Alborz) is located. Freeman geochemical exploration in northern tab to control and verify anomalies from geochemical exploration area and access to the source of anomalies has been done. To achieve these goals, 80 geochemical samples were taken.analyz device (ICP-MS _ XRF _ XRD) trace element geochemical data led to the identification of various anomalies in different parts of the frames tab. The region anomalies area in the northern area of sheet Freeman (sang bast) contains anomalies, W, Nb, Ta, Sr, Fe, Th, Sn, Be, Li,Au and granite and schist are associated with the units. Keywords :geochemical exploration- Analysis device- poly metal-Sang bast- Fariman

310

Geosciences training 2016 (Oral Presentation)

Date: 22nd February 2016

Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

313

Scientific and executive committees

Scientific secretary: Maryam abedini

Executive secretary: Reyhaneh fazli

351

‫تحلیل محتواي کتاب علوم تجربی پایه نهم از نظر عناصر و مفاهیم علوم زمین‬ ◊◊◊◊◊◊◊

) EMAIL: [email protected](‫ دکتری روانشناسی تربیتی وعضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان‬: ‫محمد حسین نژاد‬ ) EMAIL:[email protected](‫ دکتری روانشناسی تربیتی و مدرس مدعو دانشگاه فرهنگیان‬: ‫اصغر تنکابنی بندپی‬ (EMAIL: [email protected](‫ دبیر و کارشناس آموزش علوم تجربی شهرستان شهریار‬:‫صدیقه اردانی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ شیمی و‬،‫پژوهش حاضر به بررسی کتاب علوم تجربی پایه نهم از نظر عناصر تشکیل دهنده علوم زمین در مقایسه بامفاهیم زیست شناسی‬ ‫ روش مورد استفاده در این پژوهش تحلیل محتوا و از نوع کمی است که در آن از تکنیک سرشماری استفاده‬.‫فیزیک پرداخته شده است‬ ‫درصد از واحدها دارای‬13‫ واحد برابر با‬011 ‫ واحد شمارش شده‬5413‫ از مجموع‬.‫شد و واحد های تحلیل تمامی ساختار های کتاب بودند‬ ‫ با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که به این رشته علمی به نسبت سایر رشته‬،‫معانی و عناصر مرتبط با علوم زمین بودند‬ .‫ زیست شناسی و فیزیک کم توجهی صورت گرفته است‬،‫های علوم تجربی یعنی شیمی‬

‫ تحلیل محتوا‬،‫ علوم زمین‬،‫ پایه نهم‬،‫ علوم تجربی‬:‫كليد واژه ها‬ Providing Analysis of science book of ninth grade about geological concept and terms mohammad hoseinnejad(EMAIL: [email protected]) sedigheh ardani (EMAIL: [email protected]) asghar tonekaboni(EMAIL:[email protected])

Abstract: In the current research, the ninth grade natural science book have been dealt from the viewpoints of forming elements of the Geologies. The used method of this research lies the Analysis of the Quality and stands from the Quantity kind which the census technic has been applied in it. The Analysis unit has also been the written and the formed structures of books. Their units have been selected to this reason which in the classification of the science, the Geology has been considered as the Natural Science. In fact, the selection of the Documents of this research has been an aimful method in an attendant and absent way. In this research, the Natural Science books and their units have been selected to this reason which in the classification of the science, the Geologies has been considered as the Natural Science. And in this regard, conceptions of the Geology have been put forwarded more specialized in it. Moreover it can be considered the infrastructure of this science.. In this research, the All the book structures have been chosen as the Analysis unit of the quality with the application of the viewpoints of one educational psychologist, one geologist, one physicist and one biologist .The Research findings have been collected by the application of the Defined Statistic indices. Altogether,4519 units have been counted which 830 units equals to 19% of these units are holding meanings and connected with the elements of the Geology. It is suggested that the Analysis of the Quality in other grounds be taken in the above mentioned books too. Keywords :( Natural Science, Nninth Grade, Geology,Content Analysis)

◊◊◊◊◊◊◊ 351

PROMOTING EARTH SCIENCES TEACHING-LEARNING IN THE ITALIAN SCHOOLS: A RESEARCH OF LEARNING OBJECTS, EFFECTIVE EDUCATIONAL APPROACHES, TO IMPROVE SKILLS AND COMPETENCES ◊◊◊◊◊◊◊ AUTHORS. Susanna Occhipinti, geologist, PhD, School director University of Camerino, Autonomous Region of Aosta Valley- Italy IS-IT. I. Manzetti- Aosta ◊◊◊◊◊◊◊ BACKGROUND: In the Italian context, where Erath sciences are poorly considered in the education system and in the common thinking, is a priority to promote a widespread and deep-rooted culture of natural hazards, the knowledge of natural phenomena, the danger inherent in the geological evolution of the territory, the responsible use of the environment, the perception of phenomenon as part of the dynamics of the Earth. METHODOLOGY: The goal of this work, which involves a group of teachers in growing network, is to promote Earth sciences education in the Italian schools, to increase the interest of students towards geosciences, to enhances teachers’ competence in the use new and more effectives educational approaches. Then, This research gathers the contents of PhD of UNICAM, which have realized a patrimony of tools, paths and learning objects, based on hands-on practices and on inductive and adductive approaches, experimented in schools of all levels of education. The unifying principle is the research of models and guidelines to produce effective practices, easy to be shared or realized in the school. RESULTS AND DISCUSSION: An increasing sensitiveness towards Earth science teaching-learning, a widespread awareness towards the need of promoting competences and skills, a growing knowledge of the inquiry approaches, a repertory of practical activities and interesting collection of positive results CONCLUSIONS: An interesting experience for the schools, also discovering new needs in the Earth sciences: the development of a unique epistemology of the discipline, the promotion of Earth science as the discipline that more develops the ideas of system and complexity, the understanding of which is essential to promote scientific skills. KEY WORDS: educational approaches, models - guidelines, competences - skills, system - complexity

◊◊◊◊◊◊◊

352

‫یادگیري‬-‫تالیف کتابهاي درسی بر اساس معیارهاي یاددهی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ 2

‫ دکتر محمود امانی طهرانی‬، 1‫دکتر محمدحسن بازوبندی‬

[email protected]‫ عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان – مرکز آموزش عالی شهید باهنر تهران‬:1 [email protected]‫ مدیرکل دفتر تألیف کتابهای درسی دوره ابتدایی و متوسطه‬:2

◊◊◊◊◊◊◊ : ‫چکیده‬ ‫ مهمترین مشخصه هایی که این‬،‫ ضمن تأکید بر اهمیت تألیف واحدهای یادگیری کتابهای درسی بر اساس یک نقشه یادگیری منسجم‬،‫در این مقاله‬ ،‫ این مشخصه ها بر اساس ترسیم فضای مطلوب یادگیری و با نگاهی نوین به نقش معلم‬.‫ مرور شده است‬،‫نقشه به عنوان سیر یادگیری باید واجد باشد‬ ‫ دانش‬،‫ در این نگاه معلم به عنوان راهنمای یادگیری‬.‫نقش دانش آموز و نقش کتاب درسی به عنوان مهم ترین نماد مواد آموزشی تنظیم شده است‬ ‫آموز به عنوان عنصر فعال یادگیری و یادگیرنده ی مادام العمر و کتاب درسی به عنوان ارائه کننده تجربیات یادگیری رشد دهنده مد نظر قرار می‬ ،‫ این مشخصات ضمن پوشش دادن به عناصر اصلی یک برنامه درسی یعنی اهداف‬.‫گیرد و به ده مشخصه ی کتاب درسی مطلوب اشاره شده است‬ ،‫ انتظارات عملکردی و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی راهی را برای بهبود سازماندهی فکری‬،‫ تکالیف یادگیری‬،‫یادگیری‬-‫ روشهای یاددهی‬،‫محتوا‬ .‫سازماندهی شکلی و سازماندهی شکل چاپ کتابهای درسی ارائه می کند‬ .)‫ ده مشخصه ی کتاب درسی‬،‫ عناصر اصلی برنامه درسی‬،‫یادگیری‬-‫ یاددهی‬،‫(تألیف کتابهای درسی‬:‫كليد واژه ها‬

Developing Textbooks based on Pedagogy Criteria Mohammad Hassan Bazoobandi1, Mahmoud Amani Tehrani2 1: Assistant Professor, Faculty of science, University of Farhangian, Iran. [email protected] 2: General Director of Curriculum and Textbooks Development Center, Iran. [email protected]

Abstract: In this article, the necessity of having a comprehensive learning map for developing a qualified textbook unit has been discussed. In addition, a list of the most important characteristics or criteria, which this map should acquire, is presented. These criteria are based on the desired feature of the learning atmosphere including the role of teachers, students and textbooks. In this perspective, teachers are acting as learning guides, students as long life learners, and textbooks as presenters of the learning experiences. Thus, ten criteria of an effective textbook is presented. These criteria are almost cover all the basic elements of a school curriculum including, goals and objectives, content, teaching-learning methods, learning assignments, performance expectations, and evaluation. Also, it suggests ways for enhancing intellectual organization of textbook units and its printing form. Keywords: (textbook development criteria, curriculum design, curriculum elements, active learning).

351

‫تحلیل محتواي زمین شناسی کتابهاي علوم دوره ابتدایی و ارتباط آن با الگوي هدف گذاري برنامه درسی‬ ‫ملی‬

◊◊◊◊◊◊◊ [email protected]، ‫ دانشجوی دکترای روانشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان‬، ‫محمد رضا فتحی‬ [email protected]،‫ دانشجوی کارشناسی ناپیوسته آموزش ابتدایی‬،‫رباب قدیمی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ دانش پایه علوم زمین برای مواجه شدن با چالشهای محیط اطراف‬.‫ قلمرو زمین و پیرامون آن می باشد‬، ‫یکی از قلمرو های حوزه یادگیری علوم تجربی‬ ‫ و براساس تحولات و پیشرفت‬،‫ هر نظام تربیتی اهداف و محتوا را براساس معیارها و ارزشهای حاکم بر جامعه خود‬.‫در قرن بیست و یکم ضروری است‬ ‫ هدف این پژوهش بررسی میزان‬.‫ براساس برنامه درسی ملی الگوی هدف گذاری برنامه درسی ایران بومی سازی شده است‬.‫ انتخاب می کند‬،‫ها‬ ‫ با استفاده از روش تحلیل محتوای ارتباطی‬، ‫ با الگوی هدف گذاری جدید‬،‫ارتباط محتوای بخش زمین شناسی کتاب های درسی علوم دوره ابتدایی‬ ‫ بیشترین میزان ارتباط محتوا با‬.‫ متفاوت بود‬، ‫ میزان ارتباط محتوی با هر یک از عرصه ها و شایستگی ها‬،‫ نتایج تحلیل کمّی و کیفی نشان داد‬.‫بود‬ ‫ شواهد توصیفی مرتبط‬.‫ و" اخلاق" بوده است‬،"‫ و شایستگی "ایمان‬، "‫ و کمترین پوشش مربوط به عرصه" خدا‬، "‫ و شایستگی "علم‬،"‫عرصه "خلقت‬ .‫با هر یک عرصه ها و شایستگی ها نیز از محتوا شناسایی و استخراج گردید‬

‫ الگوی هدف گذاری‬،‫ آموزش علوم زمین‬،‫ برنامه درسی ملی‬،‫تحلیل محتوا‬:‫كليد واژه ها‬ Content analysis of geological topics of primary school’s science textbooks and its relationships with model of aimed national curriculum Mohammad Reza, Fathi 1 [email protected] Robab Ghadimi 2 [email protected]

Abstract: One of the Issue of empirical science, is earth and environment it. Basic knowledge of earth sciences is essential to meet the challenges of the environment in the twenty-first century. Educational systems select goals and content, based on its norms and values. National Curriculum of Iran has proposed a new goal model. The aim of this study was to investigate the relationship between the geological sections content of science textbooks of primary schools with a new goal model. In this study, the content analysis method was used. The results of quantitative and qualitative analysis showed that the relationship between content and each of field and competencies is different. The highest coverage of content, was in the field of "creation"', and competence of "science". And the lowest coverage was in the field of "God", and competencies of "faith" and "morality". Keywords : Content Analysis, National Curriculum, geological sciences, model of goals

355

Geosciences training 2016 (Poster Presentation)

Date: 22nd February 2016 Venue: Geological Survey of Iran, Tehran

354

)‫چگونه می توان یادگیري وعلاقه مندي دانش آموزان سوم تجربی را در مبحث کانی ها ( بنیان سیلیکاتها‬ ‫افزایش داد‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ،‫ کرمان‬2 ‫ آموزش و پرورش ناحیه‬،‫ دانشجوی دکترا ی زمین شناسی‬،‫ طاهره نادری‬: ‫معلم پژوهنده‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ متاسفانه این علم پایه و‬،‫موضوع این اقدام پژوهی یکی از مباحث زمین شناسی سال سوم تجربی می باشد باتوجه به اهمیت زمین شناسی در زندگی ما‬ ‫ و نیز ضریب پایین این درس در کنکور و مشکل‬، ‫مادر فقط در کتاب زمین شناسی سوم تجربی و چهارم رشته تجربی بطور کلی آورده شده است‬ ‫ بخوبی‬،‫ که در ارزشیابی دانش آموزان‬.‫ دانش آموزان دچار بی علاقه گی و نارضایتی از این درس شده اند‬،‫یادگیری مخصوصاً مبحث کانی ها‬ ‫ برایم بسیار مهم بود که‬،‫ من بعنوان دبیر زمین شناسی‬،‫ وتکرار مجدد درس هم فایده ای نداشت‬،‫مشخص بود آنها به درک عمیق این درس نرسیده اند‬ ‫ به ساختن وطراحی فرضیه‬،‫ لذا با احساس تعهدی که داشتم مصمم شدم با جمع آوری اطلاعات پیرامون مسئله‬.‫چگونه می توانم این وضع را تغییر دهم‬ ‫ بهترین راه حل انتخابی‬.‫های پژوهش اقدام نموده و چند راه حل پیشنهادی را در نظر گرفته و آزمودن فرضیه جدید که خلاقانه و نو بود را انجام داده‬ ‫ تشکیل شدند و‬...‫ و‬،‫ زنجیری ساده‬،‫ اجرای طرح در حیاط مدرسه و دادن نقش بنیان کانیهای سیلیکاتی به دانش آموزان که به صورت منفرد‬،‫من‬ ‫ و نیز استفاده از کلیپ های مربوط به درس باعث شد دانش آموزان در آن‬.‫تشخیص توسط خودشان درس را به صورت علمی و عملی اجرا نمودند‬ ‫ اظهارنظر ها و نتایج امتحان بخوبی میتوان میزان درگیر شدن و‬،‫ سپس با جمع آوری نتایج یافته ها‬، ‫روز درس را بصورت عملی و بخوبی آموختند‬ ‫ از این روش نتیجه مطلوب گرفته و با همین روند تا پایان مبحث کانی و سنگها تدریس‬،‫علاقه مندی دانش اموزان و نواوری در تدریس را متوجه شد‬ . ‫را ادامه داده‬ ‫ بنیان سیلیکاتها‬، ‫ کانی ها‬،‫ یادگیری‬،‫ دانش آموزان‬،‫اقدام پژوهی‬:‫كليد واژه ها‬ How can learn and interest of students in the third the experimental basis silicates increase Author 1 Tahereh Naderi, [email protected] Abstract: This the present action research is one of the issues in the of experimental of the third yearConsidering to the importance of Geology on our lives, but unfortunately this of science the basic and geology mother only in the third and fourth experimental string are generally And also according to low coefficient of difficulty learning this lesson in the exam and the discussion, especially minerals, students with apathy and discontent of these lessons are. The evaluation of students, well, it was clear they were not understanding the lesson, this lesson replicates to no avail, I as the geology teacher, was very important to me that how can I change this condition. So I was determined that I had a sense of obligation to gathers information about the the issue to the research hypotheses and design, and has proposal several the solution considered and test new hypothesis was that a new innovative and best chosen I plan on school the yard and on the foundation silicate minerals to students who are single, simple chain, and were formed diagnosis by their the scientific and practical lesson to be implemented. And use of clips related to lesson, the students at the end of the day practically lesson as well have learned, then gathers the results, the comments and exam results as well as can getting involved and interest in of the and innovations in teaching students as noted, the procedure and the desired result this process by the end of the discussion minerals and of rocks continued teaching. Keywords: the present action research, students, learning, minerals, foundation silicates ◊◊◊◊◊◊◊

356

‫ در مدیریت بحران زلزله براي مدارس‬IT ‫ و‬GIS ‫استفاده از‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected]‫کرمان‬2 ‫ دبیر زمین شناسی آموزش وپرورش ناحیه‬،‫ دانشجوی دکترای تکتونیک‬، ‫طاهره نادری‬-1* [email protected] ‫کرمان‬1 ‫ لیسانس و دبیر آموزش وپرورش ناحیه‬، ‫مریم نادری‬-2 ◊◊◊◊◊◊◊

:‫چکیده‬ ‫وما انسانها با ربط دادن حوادث طبیعی به سرنوشت وخواست خداوند سعی‬، ‫زمین لرزه یکی از فعا لیتهای پوسته زمین است ولازمه حیات کره زمین‬ ‫ اگرچه‬.‫است‬...،‫آمادگی و‬،‫ اما بخش قابل توجهی از ضرر وزیان آن متوجه بی توجهی برنامه ریزان به زیر ساخت ها ی آموزشی‬،‫در آرامش دل داریم‬ ‫) می توان از‬GIS( ‫اما با درک اصول مدیریت بحران وبا استفاده از فنآوری های جدید‬،‫از بروز بحران واقعه ای مثل زلزله نمی توان پیشگیری کرد‬ ‫ در این طرح پژوهشی بعد ازبیان وضرورت مسئله که همان عدم جمع آوری اطلاعات سازماندهی شده وبروز درآمده کلیه مراکز‬.‫اثرات بد آن بکاهیم‬ ‫ کننترل وهدایت فعا لیتهای امدادی وکمکهای‬،‫داشتن سرعت عمل امداد ونجات‬، ‫ برنامه ریزی دقیق قبل از حادثه‬،‫نداشتن مدیریت زمان‬، ‫آموزشی‬ ‫مشخصات آماری وهویتی معلمین ودانش‬،‫چک لیستها‬،‫عکس ها‬،‫ نقشه ها‬،‫مانند‬،‫ارسالی در بعد از حادثه و به جمع آوری اطلاعات پرداخته شده‬ ‫را هر سال بروز رسانی کرده و دریک لوح فشرده تنظیم شده و نهایتا این داده هاو نرم افزارها در یک اتاق امن بحران‬...‫تجهیزات امدادی و‬،‫آموزان‬ ‫ بدون‬،‫ در نتیجه با بکار گیری فنآوری اطلاعات در مدیریت بحران باعث سهولت کار با حجم عظیم داده ها‬.‫ویژه آموزش و پرورش نگه داری شوند‬ ‫ مبادله سریع اطلاعات وسازماندهی سریع نیرو های انسانی ومالی وداشتن مدیریت زمان ونجات افراد بیشتر وداشتن هویت مجروحان‬،‫خطا بودن داده ها‬ .‫خواهد شد‬...‫وفوت شدگان و راه اندازی سریع مدارس وادارات آموزش و پرورش و‬ GIS ،‫ فن آوری جدید اطلاعات‬،‫ مدارس‬، ‫ مدیریت بحران‬، ‫ زلزله‬: ‫واژگان کلیدي‬ using new techniques)GIS ( managing the crisis in Earthquake for the schools 1-*Tahereh Naderi , 2- Maryam Naderi Abstract: Earthquake is one of the activities of the earth’s crust and is necessary for its life and we, human beings, try to comfort ourselves by linking it with our fate and God’s will but most of its casualties and mortalities is because of weak lack of planners’ at tention to the educational, functional and preparatory substructures. Although a crisis like earthquake cannot be prevented, by understanding the principles of crisis management and using new techniques)GIS ( we can reduce its bad effects. In this research plan, after describing the problem and necessity of lack of gathering the organized information in the whole centers, lack of time management, careful planning before earthquake, ability of quick action for aid, rescue, control and guidance, aid activities and sent ai ds, the way of gathering information has been dealt; for example maps, pictures, checklists, statistical and identification character istics of employees and students and aid equipments have been regulated in a compressed board and kept in a secure critical room . So applying information technique in managing the crisis result in facilitating the work with high volume of data, errorless dat a, quick exchange of data quick organization of human and financial forces, having time management and rescuing more people, i dentifying the dead and wounded and quick Starting the schools and offices. Key words: Earthquake, crisis management, schools, new techniques of information , GIS

◊◊◊◊◊◊◊

351

‫بازتعریف اهداف و روش ها براي آموزش اثربخش علوم زمین در آموزشگاه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ زهره افشاری‬،1‫بهروز صاحب زاده‬

‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم زمین‬:1 ‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ مدیریت آموزش و پرورش ناحیه یک‬،‫ گروه های آموزشی‬:2 [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ آنها با نگاهی به آینده به‬،‫ امکانات و توانایی های فردی و اجتماعی شهروندان تاثیر گذاشته‬،‫ تفکر و علائق‬،‫ بر روی نوع زندگی‬،‫میزان و نوع سواد‬ ‫ آموزش و پرورش وظیفه خدمات رسانی و آموزش و پرورش شهروندان جامعه منطبق بر‬،‫تعریف انتظارات جدیدی از آموزش و پرورش پرداخته‬ ‫ بازتعریف اهداف و روش های آموزش علوم زمین در کتب علوم تجربی به ویژه در دوره ی آموزش عمومی‬،‫نیازها ومعیارهای هزاره را به عهده داشته‬ ‫و کتب زمین شناسی در دوره متوسطه با رویکرد روش علمی حل مساله و اکتشاف دانش ومهارت ها و نگرش های علمی از طریق فعالیت های عملی‬ ‫ ابزار مترقی برای تربیت انسان طراز هزاره که با صفات بارز علم و تکنولوژی علمی در عصر توسعه روز افزون ارتباطات و اطلاعات تعریف‬،‫علوم زمین‬ .‫ می باشد‬،‫می شود‬ .‫ علوم زمین‬،‫ آموزش اثربخش‬،‫ روش های آموزشی‬،‫ اهداف آموزشی‬،‫ بازتعریف‬:‫كليد واژه ها‬ Redefining the goals and methods for effective teaching Geoscience in school Behrooz Sahebzadeh 1, Zohre Afshari 2 1: Department of Geosciences, Farhangian University, Shahid Motahhari campus - Zahedan, Iran 2: Directorate of Education, Secondary education groups - Zahedan, Iran Abstract: The amount and type of literacy affects, on the type of life, Thinking and interests, Features and capabilities of the individual and citizen. They look to the future to define new expectations of their education. Education, job and education services to citizens Millennium is responsible for standards in accordance with needs. Redefining the goals and methods of teaching Geoscience in the science books Especially in terms of public education And geology books at secondary school With the approach of the scientific method of problem solving and scientific exploration of knowledge, skills and attitudes through practical activities of Earth Sciences, Is a progressive tool for raising millennium-class man with remarkable characteristics of science and technology in the era of increasing development of information and communication is defined. Keywords: Redefined, learning objectives, teaching methods, teaching effectiveness, Geoscience.

◊◊◊◊◊◊◊ 350

‫بازتعریف اهداف و روش ها براي آموزش اثربخش علوم زمین در آموزشگاه‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ زهره افشاری‬،1‫بهروز صاحب زاده‬

‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم زمین‬:1 ‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ مدیریت آموزش و پرورش ناحیه یک‬،‫ گروه های آموزشی‬:2 [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ آنها با نگاهی به آینده به‬،‫ امکانات و توانایی های فردی و اجتماعی شهروندان تاثیر گذاشته‬،‫ تفکر و علائق‬،‫ بر روی نوع زندگی‬،‫میزان و نوع سواد‬ ‫ آموزش و پرورش وظیفه خدمات رسانی و آموزش و پرورش شهروندان جامعه منطبق بر‬،‫تعریف انتظارات جدیدی از آموزش و پرورش پرداخته‬ ‫ بازتعریف اهداف و روش های آموزش علوم زمین در کتب علوم تجربی به ویژه در دوره ی آموزش عمومی‬،‫نیازها ومعیارهای هزاره را به عهده داشته‬ ‫و کتب زمین شناسی در دوره متوسطه با رویکرد روش علمی حل مساله و اکتشاف دانش ومهارت ها و نگرش های علمی از طریق فعالیت های عملی‬ ‫ ابزار مترقی برای تربیت انسان طراز هزاره که با صفات بارز علم و تکنولوژی علمی در عصر توسعه روز افزون ارتباطات و اطلاعات تعریف‬،‫علوم زمین‬ .‫ می باشد‬،‫می شود‬ .‫ علوم زمین‬،‫ آموزش اثربخش‬،‫ روش های آموزشی‬،‫ اهداف آموزشی‬،‫ بازتعریف‬:‫كليد واژه ها‬ Redefining the goals and methods for effective teaching Geoscience in school Behrooz Sahebzadeh 1, Zohre Afshari 2 1: Department of Geosciences, Farhangian University, Shahid Motahhari campus - Zahedan, Iran 2: Directorate of Education, Secondary education groups - Zahedan, Iran Abstract: The amount and type of literacy affects, on the type of life, Thinking and interests, Features and capabilities of the individual and citizen. They look to the future to define new expectations of their education. Education, job and education services to citizens Millennium is responsible for standards in accordance with needs. Redefining the goals and methods of teaching Geoscience in the science books Especially in terms of public education And geology books at secondary school With the approach of the scientific method of problem solving and scientific exploration of knowledge, skills and attitudes through practical activities of Earth Sciences, Is a progressive tool for raising millennium-class man with remarkable characteristics of science and technology in the era of increasing development of information and communication is defined. Keywords: Redefined, learning objectives, teaching methods, teaching effectiveness, Geoscience.

◊◊◊◊◊◊◊ 353

‫تاثیر استفاده از امکانات محیطی به عنوان رسانه آموزشی براي تدریس علوم زمین در یادگیري پایدار‬ ‫و رغبت به تحصیل دانش آموزان و رضایت شغلی معلمین‬ 1

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ الله نظر علی صوفی‬،2‫ علیرضا کیخا‬،1‫بهروز صاحب زاده‬

‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم زمین‬:1 ‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم تربیتی‬:2 ‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس رسالت‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم تربیتی‬:1 [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫این پژوهش با روش نیمه تجربی به بررسی تاثیر استفاده از مواد و ووسایل طبیعی موجود در محیط به عنوان رسانه های آموزشی در تدریس کلاسی‬ ‫بخش علوم زمین درس علوم تجربی در یادگیری دانش آموزان مقطع ابتدایی با استفاده از ابزار آزمون های پیشرفت تحصیلی و رغبت سنج تحصیلی‬ ‫روا و پایا در شش کلاس پایه ششم ابتدائی در دو گروه گواه و تجربه به صورت پیش آزمون و پس آزمون با همکاری معلمین رسمی هر کلاس درس‬ ‫ مواد و وسایل طبیعی موجود در‬،‫ نتایج پژوهش نشان می دهد که تهیه و استفاده دانش آموزان از ابزار‬،‫در ناحیه یک شهرستان زاهدان اجرا شده‬ ‫ در پیشرفت تحصیلی حاصل از یادگیری و نگرش آنان نسبت به‬،‫محیط به عنوان رسانه آموزشی برای یادگیری بخش علوم زمین کتاب علوم تجربی‬ ‫ در ایجاد فعالیت و یادگیری فعال در دانش آموزان و رضایت از تدریس در میان معلمین به میزان خیلی زیاد تا زیاد‬،‫ تاثیر معنا دار داشته‬،‫تحصیل‬ .‫موثر است‬ .‫ رضایت شغلی‬،‫ رغبت به تحصیل‬،‫ پیشرفت تحصیلی‬،‫ مواد طبیعی‬،‫ رسانه آموزشی‬:‫كليد واژه ها‬ The impact of environmental resources as educational media to teach Geoscience in the Sustainable learning and willingness to educate students and job satisfaction of teachers Behrooz Sahebzadeh1, Alireza kikha2, Allah nezar AliSofi3 1: Department of Geosciences, Farhangian University, Shahid Motahhari campus - Zahedan, Iran 2: Department of Educational Sciences, Farhangian University, Shahid Motahhari campus - Zahedan, Iran 3: Department of Educational Sciences, Farhangian University, Resalat campus - Zahedan, Iran Abstract: This quasi-experimental study The effect of natural materials is adversely on the environment As the medium of teaching classroom Geoscience section in the class Learning elementary students Using academic achievement tests and valid and reliable academic Interest The six classes of sixth grade primary in both the control group and the experimental group (3 + 3) for the pre-test and post-test With the cooperation of all classroom teachers in the district of a city of Zahedan. The results show Preparation and use students the tools, Natural materials and equipment in the environment As media for learning Department of Earth Sciences In experimental science, The achievement of learning And their attitudes toward education ,Have a significant impact, Create activities and active learning among students And satisfaction of teaching among the teachers in the high and higher efficiency. Keywords: Educational media, natural materials, academic achievement, interest in education, job satisfaction. ◊◊◊◊◊◊◊

341

،‫توسعه فراگير آموزش و پرورش در سطوح مختلف‬ ‫راهکار زیربنایی برای كاهش دائمی اثرات مخرب پراكنش ریزگردها در زیست بوم‬ ◊◊◊◊◊◊◊

2

‫ محمدرضا نورا‬،1‫بهروز صاحب زاده‬

‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم زمین‬:1 ‫ ایران‬،‫ زاهدان‬،‫ واحد زاهدان‬-‫ دانشگاه آزاد اسلامی‬،‫ گروه زمین شناسی‬:2 [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊ : ‫چکيده‬ ‫ ریزگردها به سازه های ساختمانی و تاسیسات‬،‫ از مکان های مساعد برای رخداد پراکنش ریزگردها بوده‬،‫مناطق وسیع و بخش های متنوع ای از ایران‬ ‫ گیاه و جانور تاثیرات بیماری زایی گذاشته و هزینه های‬،‫ بر سلامت جسمی و روانی اعضای زنده زیست بوم اعم از انسان‬،‫آسیب های فیزیکی رسانده‬ ‫ بررسی تجربیات مدون کشورهای‬،‫جاری دولتی و شخصی برای بازسازی زیرساخت های آسیب دیده از اثرات پراکنش ریزگردها را افزایش داده‬ ‫ اجتماعی از جمله برای کاهش اثرات تخریبی ریزگردها بر محیط‬-‫پیشرو نشان می دهد مهمترین اقدام اساسی در زمینه پدیده های مختلف علمی‬ ‫ حرفه ای‬-‫ مهارتی و نگرشی تعریف شده به کلیه شهروندان در سطوح مختلف سنی‬،‫ ارائه آموزش های دانشی‬،‫زیست و اجزای زنده و غیرزنده آن‬ .‫توسط فرایندهای مختلف و متنوع آموزش و پرورش در جامعه می باشد‬ .‫ کاهش خسارات‬،‫ شهروندآموزش دیده‬،‫ ریزگرد‬،‫ آموزش و پرورش‬:‫كليد واژه ها‬ The development of inclusive education at different levels, Infrastructure solutions for the permanent reduction of the harmful effects of dust distribution in the environment Behrooz Sahebzadeh 1, Mohammad Reza Noura 2 1: Department of Geosciences, Farhangian University, Shahid Motahhari Campus - Zahedan, Iran 2: Department of Geology, Islamic Azad University, Zahedan, Iran Abstract: Vast areas and various parts of the country are favorable places for dust distribution event. Dust damage to building structures and utilities. Formation are caused by physical and mental health of ecosystems, including human life, flora and fauna and increase spending (public and private) for the reconstruction of infrastructure damaged by the effects of dust dispersion. Study documented the experiences of leading countries shows The most basic step in solving issues related to the phenomenon of social science including to reduce the damaging effects of dust on the environment and its biotic and abiotic components, Providing training, knowledge, skills and attitudes defined to all citizens in the different levels of professional Sunni by various processes of education in the community. Keywords: Education, dust, trained citizens, reduce losses.

◊◊◊◊◊◊◊

341

‫کنکاشی در تاثیر ریزگردها بر اقتصاد آموزش و پرورش در شرق ایران‬ ‫ عملی براي کاهش اثرات مخرب آن در منطقه سیستان‬-‫به منظور ارائه راه کارهاي علمی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ ‫بهروز صاحب زاده‬

‫ ایران‬-‫ زاهدان‬-‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫گروه علوم زمین‬ [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫مناطق وسیع ای از شمال استان سیستان و بلوچستان در دشت فروافتاده سیستان با داشتن تعداد بسیار زیادی مراکز تجمع زیستی انسان در روستاها و‬ ‫ از مکان های مساعد برای رخداد مکرر وزش بادهای قوی و برخاست و پراکنش ریزگردها در ایران‬،‫شهرها و بالاترین تراکم جمعیتی در شرق ایران‬ ‫ بر عملکردهای یادگیری دانش آموزان تاثیرات منفی‬،‫ ریزگردها به سازه های ساختمانی و تاسیسات مدارس آسیب های فیزیکی رسانده‬،‫معرفی شده‬ ‫گذاشته و هزینه سرانه آموزش و پرورش برای ارائه خدمات آموزشی و پرورشی مناسب به شهروندان در معرض تهدید دائمی و طلانی مدت ریزگردها‬ ‫ اقدامات اساسی برای کاهش اثرات تخریبی‬،‫و هزینه خانواده های برای تامین امکانات آموزشی لازم برای رشد و پرورش فرزندان را افزایش داده‬ ‫ و در بعد درون سازمانی شامل‬...‫ری زگردها بر اقتصاد آموزش و پرورش در دو بعد برون سازمانی شامل کنترل شرایط زمین برخاستگاه ریزگردها و‬ ‫طراحی و ساخت سازه های سخت افزاری و نرم افزاری آموزش و پرورش با هدف کاهش اثرات پراکنش و فرونشست ریزگردها بر فعالیت های‬ .‫ یادگیری جاری در محیط های آموزشگاهی در سطح منطقه است‬-‫یاددهی‬

.‫ کاهش خسارات‬،‫ شرق ایران‬،‫ سیستان‬،‫ ریزگرد‬،‫ تخریب سازه‬،‫ اقتصاد آموزش و پرورش‬:‫كليد واژه ها‬ An exploration into the impact of dust on the Economics of Education in East Iran Behrooz Sahebzadeh 1 Department of Geosciences, Farhangian University, Shahid Motahhari campus - Zahedan, Iran Abstract: Large areas of the northern province of Sistan and Baluchistan, Fallen in Sistan plain With so many people living in villages and urban centers And the highest population density in the East, Iran, It is suitable locations for strong winds and frequent occurrence and distribution of dust rose in Iran. Dust damage structures and facilities in schools. The learning performance of students negatively. And increase the per capita cost of education To provide appropriate education to citizens at risk of permanent and long Tlany dust And the cost of providing educational facilities for foster families for children The measures necessary to reduce the damaging effects of dust on the economy over the next two external education Including dust control and ground conditions provenance ...And in-house including hardware and software design and construction Education With the aim of reducing the effects of subsidence distribution and dust the teaching-learning activities in the school year at the regional level. Keywords: Economics of Education, Dismantle, dust, Sistan, East Iran, mitigation. ◊◊◊◊◊◊◊

342

‫بررسی میزان امکان تهیه وسایل براي یادگیري فعال محتواي آموزشی قصد شده‬ ‫بخش علوم زمین کتاب درسی علوم تجربی پایه نهم‬ 1

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ الله نظر علی صوفی‬،2‫ زهره افشاری‬،1‫بهروز صاحب زاده‬

‫ ایران‬،‫ زاهدان‬،‫ پردیس شهید مطهری‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم زمین‬:1 ‫ ایران‬،‫ زاهدان‬،‫ مدیریت آموزش و پرورش ناحیه یک زاهدان‬:2 ‫ ایران‬،‫ زاهدان‬،‫ پردیس رسالت‬،‫ دانشگاه فرهنگیان‬،‫ گروه علوم تربیتی‬:1 [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫پژوهش در خصوص تعیین وسایل مورد نیاز و میزان امکان تهیه این وسایل برای آموزش فعال محتوای تدوین شده در کتب درسی علوم تجربی به‬ ‫ در جامعه آماری‬،‫ توصیفی و با استفاده از ابزار پرسش نامه محقق ساخته‬-‫ این پژوهش با روش پیمایشی‬،‫وسیله دانش آموزان اهمیت ویژه ای داشته‬ ‫ که با روش نمونه گیری طبقه ای به صورت تصادفی چند‬35-31 ‫شامل کلیه دبیران و دانش آموزان پایه نهم در شهرستان زاهدان در سال تحصیلی‬ ‫ نتایج پژوهش نشان می دهد وسایل و امکانات طبیعی مورد نیاز برای استفاده دانش آموزان برای انجام‬،‫ اجرا شده‬،‫مرحله ای انتخاب گردیده اند‬ ‫ مجموعه وسایل معمولی و ساده ای است که‬،‫فعالیت های کلاسی یادگیرانه دروس مختلف بخش علوم زمین کتاب های درسی علوم تجربی پایه نهم‬ ‫ تهیه نموده و برای استفاده به عنوان رسانه یادگیری به کلاس درس‬... ‫تقریبا کلیه آنها را دانش آموزان می توانند در محیط آموزشگ اه و یا خانه و یا‬ .‫ مشکل است‬،‫بیاورند و تنها تهیه وسایل تخصصی و کم مصرف هم چون تلسکوپ برای دبیران و دانش آموزان‬ .‫ وسایل و مواد طبیعی‬،‫ یادگیری فعال‬،‫ کتاب علوم تجربی‬،‫ علوم زمین‬،‫ تحلیل محتوای آموزشی‬:‫كليد واژه ها‬ Examine the possibility of providing the natural materials for active learning of Geoscience section in the sciences textbook of the ninth grade Behrooz Sahebzadeh1, Zohre Afshari2, Allah nezar AliSofi3 1: Department of Geosciences, Farhangian University, Shahid Motahhari campus - Zahedan, Iran 2: Directorate of Education, Secondary education groups - Zahedan, Iran 3: 2: Department of Educational Sciences, Farhangian University, Resalat campus - Zahedan, Iran Abstract: Research on the determination needed and the possibility of providing the means for active learning content development in science textbooks by students is important. This research is descriptive survey and by means of a questionnaire, The study population consisted of all teachers and students in ninth grades schools in the city of Zahedan in the 93-94 school year with a multi-stage random sampling method were selected, implemented, The results show that the equipment and facilities needed for normal classroom activities for students to do a learning different lessons earth science textbooks experimental science of the ninth grades, Sets normal and simple that almost all of the students can acquire at school or home and … for use as a medium of learning in their classroom And the provision of specialized and low-power devices such as telescopes for teachers and students, it is difficult. Keywords: Content analysis, Geoscience, science textbooks, practical training, Active learning, natural equipment and materials. ◊◊◊◊◊◊◊

341

‫بررسی تاثیر استفاده از لوازم تکنولوژي در یادگیري علوم زمین و موانع آن‬ 2

◊◊◊◊◊◊◊ ‫ دکتر محمدحسن بازوبندی‬،1‫مهناز خسروی پور‬

[email protected]

‫دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت برنامه ریزی درسی دانشگاه الزهرا‬:1

[email protected] ‫باهنرتهران‬

‫ عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان – مرکز آموزش عالی شهید‬:2 ◊◊◊◊◊◊◊

‫چکیده‬ ‫ درصد از طریق حس شنوایی‬11 ‫ درصد ) از طریق حس بینایی و حدود‬14‫ قسمت اعظم یادگیری انسان( حدود‬،‫یادگیری‬-‫در فرایند یاددهی‬ ‫که با محیط طبیعی و پدیده های زمین شناسی‬،‫ بویژه آموزش مفاهیم علوم زمین‬، ‫ بنابراین در آموزش‬.‫درصد از طریق سایر حواس انجام می شود‬12‫و‬ ‫ یکی از‬.‫ و پرهیز از روش سخنرانی ضروری به نظر می رسد‬،‫ استفاده از حواس مختلف بویژه حس بینایی‬،‫و روشهای فرآیندی سروکار داریم‬ ‫ در این پژوهش با استفاده‬.‫ این فناوریها دارای نقاط قوت و ضعفی هستند‬.‫ استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات است‬،‫راههای پرداختن به این مهم‬ .‫از روش آماری خی دو به بررسی اثرات استفاده از لوازم تکنولوژی در یادگیری مفاهیم علوم زمین و همچنین موانع بهره گیری از آنها پرداخته ایم‬ .‫ آموزش علوم زمین‬، ‫ منابع اطلاعاتی‬، ‫ حس بینایی‬، ‫ تکنولوژی آموزشی‬، ‫ آموزش‬:‫كليد واژه ها‬ ◊◊◊◊◊◊◊ The effect of using technology in learning of Earth Sciences and its obstacles 1- Mahnaz Khosravipour ([email protected]) 2- Dr Mohamad Hassan Bazoobandi ([email protected]) Abstract In Teaching – Learning process, the main portion of human learning (approximate 75 percent) is conducted through eyesight and others done respectively by approximate 13 percent through sense of hearing, and 12 percent through other senses. So in education, especially geology concepts training, which we dealt with it by natural environment and geology phenomena and process methods, using of various senses, especially eyesight and lecture method avoidance is necessary. One of the ways considering this issue is using IT and Communications. These technologies have strength and weak points. In this research by using statistical methods named chi-square, we will examine the effects of using technologic devices in learning geology concepts and also we will examine their learning impediments. Keywords: education, educational technology, eyesight, Informational Resources, geology training

345

‫اهمیت و جایگاه زمین شناسی در ایران و چالش هاي آموزش آن در مدارس‬ ◊◊◊◊◊◊◊ ‫ کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی‬،‫ کژال ادیب حسامی‬،‫کارشناس زمین شناسی‬،‫کمال ادیب حسامی‬ [email protected] ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ به طوری که به جرات می توان گفت که حیات بر روی زمین بدون‬،‫امروزه اهمیت و جایگاه زمین شناسی در زندگی بشر بر کسی پوشیده نیست‬ ‫ تامین تمامی نیازهای انسان به طور کامل با زمین گره خورده است لذا توسعه ی آموزش و پژوهش های زمین‬.‫آشنایی با آن ممکن و میسر نیست‬ ‫ اما متاسفانه در کشور ما کم توجهی به درس زمین شناسی منجر به آسیب دیدن جایگاه این درس‬.‫شناسی در سطح کشور امری اجتناب ناپذیر است‬ ‫ لذا در این نوشتار برآنیم که چالش های آموزش زمین شناسی‬.‫در نظام آموزشی و بی انگیزه بودن دانش آموزان به فرآیند یادگیری آن گردیده است‬ .‫ را بیان نماییم‬،‫در مدارس ایران که باعث ایجاد مشکلات زیادی شده است‬

‫ چالش های آموزشی‬،‫ آموزش زمین شناسی‬،‫ اهمیت زمین شناسی‬: ‫کلید واژه ها‬ Significance and place of geology in Iran and challenges of education in schools Kamal Adib Hesami 1, Kazhal Adib Hesami 2 ( [email protected] )

Abstract: Today the significance and place of geology over human life is no secret, so as to say that life on Earth is not possible without understanding it. The provision of all human needs are fully tied to the ground. Therefore, the development of geological research and education in the country is inevitable. Unfortunately, in our country less attention to geological studies leads to damage the place of this lesson in education and motivation of the students in the learning process. Therefore, in this article we are going to express geological challenges in Iranian schools causing a lot of problems. Keywords : Geological significance, Education geology, Educational challenges ◊◊◊◊◊◊◊

344

‫ارزشیابی پایانی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ ،‫ دبیر‬،‫ لیسانس زبان انگلیسی‬،‫ منوچهر محمد پور لیما‬،‫ آموزش و پرورش ناحیه یک کرج‬،‫ دبیر‬،‫ فوق لیسانس زمین شناسی‬،‫خدیجه امانی هفشجانی‬ [email protected], [email protected] ،‫آموزش و پرورش ناحیه یک کرج‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫حوزه های تصحیح و تحلیل سوال مشکلاتی‬، ‫بررسی سوالات امتحانی خردادماه طی دوره ده ساله اخیر نشان می دهد که در سه بخش طراحی سوال‬ .‫وجود دارد‬ ‫ عدم تخصیصی بارم‬،‫ استفاده ازگونه های از سوال که حدس پذیری بالای دارند‬،‫استفاده بیش از اندازه از سوالاتی که صرفا در حیطه دانش قرار دارد‬ .‫ باعث تشویق دانش آموزان به حفظ مطالب درسی شده است‬،‫مناسب برای سوالات و تکراری بودن سوالات آزمون در بازه زمانی کوتاه‬ .‫ نداشتن رویه یکسان برای تصحیح باعث عدم دقت و صحت در نمره گذاری آزمون ها شده است‬،‫عدم به کار گیری دبیران مرتبط در حوزه تصحیح‬ ‫ یادگیرنده و محتوای آموزشی را در‬،‫ با نتایج حاصل از آن نمی توان سهم یاددهنده‬.‫به علت این که تحلیل آزمون به شیوه دقیق اجرایی نشده است‬ ‫ یادگیری‬-‫ در نتیجه با ارزشیابی سوالات خردادماه نمیتوان به درستی مشکلات یاددهی‬.‫ناتوانی یادگیرنده در پاسخگویی با سوالات آزمون مشخص کرد‬ .‫را ریشه یابی کرد‬ ‫ دانش آموز‬، ‫ تحلیل آزمون‬، ‫ ارزشیابی‬،‫تصحیح‬، ،‫طراحی سوال‬: ‫کلید واژه ها‬ Final Evaluation Khadijeh amani hafshejani1, Manoochehr mohammadpour lima2 (1, [email protected], 2, [email protected])

Abstract: During the last ten years, state geological tests that held in June, were examined. There are problems in three areas: design question, correction and analysis of test. Questions from the knowledge domain much has been used. The number of questions that students can only guess the answer to them is high. Not fit to answer question grade. Test questions in a short period, re-used. As a result instead of deep learning concepts books, students are just memorized them. For correcting the exam, the geological teacher is fewer. The same procedure will not work on correcting exams. As a result, correction accuracy is not adequate examinations. The method of test analysis is not performed exactly. The results of this analysis could not detect that incorrect answer student questions related to improper and inadequate teaching, little learning or just about or just bad and inappropriate questions have been designed. Consequently the evaluation questions in June, teaching-learning problems cannot be accurately determined. Keywords: Design questions, correction, evaluation, test analysis, student ◊◊◊◊◊◊◊

346

‫ارزشیابی تکوینی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ ،‫دبیر‬،‫ لیسانس زبان انگلیسی‬،‫منوچهر محمد پور لیما‬، ‫ آموزش و پرورش ناحیه یک کرج‬،‫دبیر‬، ‫ فوق لیسانس زمین شناسی‬،‫خدیجه امانی هفشجانی‬ [email protected],[email protected]،‫آموزش و پرورش ناحیه یک کرج‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫این روش به بهترین شکل در کلاس تدریس و‬.‫ از دانش آموزان برای ارزشیابی خودشان میتوانید استفاده کنید‬،‫ یادگیری فعال‬-‫در روش یاد دهی‬ ‫ می توان در‬،)‫ برای شرکت دادن دانش آموزان در فرایند ارزشیابی تکوینی(مستمر‬.‫زمانی که فرایند یادگیری هنوز در جریان است قابل انجام است‬ ‫پایان هر فصل یک آزمون جامع مشابه سوالات امتحانات کشوری برگزار کرد و از دانش آموزان خواست با رعایت دقت و امانت داری و براساس‬ ‫اشکالات‬،‫ با این روش ضمن مرور دوباره فصل‬.‫ کار تصحیح آزمون خود یا سایر دانش آموزان را به عهده بگیرند‬،‫پاسخ های ارائه ش ده توسط معلم‬ ‫ درست کاری و امین بودن را به عنوان یک صفت اخلاقی‬،‫یادگیری برطرف شده و دانش آموزان با تمرین خویشتن داری در مقابل میل به تقلب‬ .‫برجسته درون سازی می کنند‬ ‫ دانش آموز‬،‫ تصحیح‬،‫ امتحان‬، ‫ ارزشیابی تکوینی‬:‫كليد واژه ها‬ formative evaluation Khadijeh amani hafshejani1, Manoochehr mohammadpour lima2 (1, [email protected], 2, [email protected])

Abstract: In Active teaching - learning methods, students can help to evaluate themselves. This method can be done during the school year when teaching activity process is still going on. To involve students in the process of formative evaluation (continuous), at the end of each chapter in the textbook, a comprehensive exam similar state exam be held. Student must correct the exam provided by teacher answering. During the correction, the students are advised to be accurate, faithful and honest. With this method, the test will be reviewed again, learning difficulties, is removed. In addition, by reducing fraud, the students practice honesty and integrity as an outstanding moral character. Formative evaluation, exam, student, correct Keywords:Formative,evaluation,exam,student,correct ◊◊◊◊◊◊◊

341

‫تحلیل محتوایی فصل " آب در هوا " کتاب زمین شناسی سوم متوسطه‬ ◊◊◊◊◊◊◊ ‫ استان اصفهان‬،‫ دبیر آموزش و پرورش شهرستان تیران و کرون‬،‫ لیسانس زمین شناسی‬،‫گیلا ذاکری‬ [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊ : ‫چکیده‬ ‫ نحوه‬،‫ رطوبت نسبی‬،‫ ارتباط رطوبت و دما‬،‫ با عنوان " آب در هوا " به مباحثی چون رطوبت مطلق‬،‫ کتاب زمین شناسی پایه سوم متوسطه‬2 ‫فصل‬ ‫ به این ترتیب مفاهیم پیچیده و سنگینی در صفحاتی‬.‫ مه و اقلیم می پردازد‬،‫ ابر‬،‫ نقطه شبنم‬،‫محاسبه رطوبت نسبی با استفاده از دماسنج خشک و تر‬ ‫ فقدان تصاویر مناسب و جدید و‬،‫ جملات کوتاه و بدون توضیحات کافی‬،‫ این موضوع به همراه وجود عبارات مبهم‬.‫محدود گنجانده شده است‬ ‫ در این مقاله سعی شده است با نگاهی نقادانه محتوای‬.‫مواردی مانند این موجب شده است که این بخش در نظر دانشآموزان جذابیتی نداشته باشد‬

.‫ افزایش جذابیت موضوع و بروز رسانی اطلاعات ارائه گردد‬،‫این بخش بررسی شود و پیشنهاداتی در راستای درک بهتر مطالب‬ ‫ تحلیل محتوایی‬،‫ پایه سوم متوسطه‬،‫ کتاب زمین شناسی‬:‫کلید واژه ها‬ Content analysis of the chapte “ Water in Air” of Geology high school book Gila Zakeri, [email protected] Abstract: The contents of chapter 2 of Geology high school book (Water in Air) is about absolute humidity, relative humidity, the relationship between humidity and temperature, calculating relative humidity with wet and dry bulb, dew point, cloud, fog and climate. Complex concepts have explained in limited pages. Furthermore, unclear phrases, short sentences without enough explanations about topics, absence of updated pictures and some other cases like these lead to misunderstanding by students so they don’t like this chapter. In this paper, the contents of this chapter have studied critically and have suggested the offers for better learning, promoting attractiveness of subject and updating knowledge. Keywords: Geology book, third year of secondary school, content analysis

◊◊◊◊◊◊◊

340

‫اهمیت بازدیدهاي علمی در آموزش زمین شناسی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ [email protected] ، ‫ آموزش و پرورش ناحیه سه کرج‬،‫ دبیر‬،‫ لیسانس زمین شناسی‬،‫مژگان ردائی‬

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫گردش و بازدید علمی یکی از روش های فعال تدریس و ش یوه ای مناس ب برای یادگیری –یاددهی اس ت که گاهی برای مطالعه جامعه در خارج از‬ ‫گردش علمی این فرصت‬. ‫ با توجه به هدفهای معین آموزشی از سوی معلم و دانش آموز طراحی و تنظیم می شود‬، ‫کلاس و آزمایش گاه و کتابخانه‬ ‫را در اختیار دانش آموزان قرارمی دهد که از طریق مش اهده طبیعت و وقایع و فعالیتها تجربه علمی بدست آورند و با مشاهده مستقیم مفاهیمی را که‬ . ‫در کلاس درس مورد بحث قرار می گیرد بهتر در ذهن خود بپرورانند‬ ‫بازدیدهای علمی و آموزش ی در درس زمین ش ناس ی ض رورت می‬، ‫از آنجا که مش اهده مبنای تحقیقات و س رآغاز کار علم زمین ش ناس ی اس ت‬ . ‫مقاله حاضر می کوشد تا اهمیت و ضرورت گردش علمی را در آموزش زمین شناسی مشخص سازد‬. ‫یابد‬ ‫دانش آموزان‬،‫تحقیقات‬، ‫مشاهده مستقیم‬، ‫روشهای فعال تدریس‬، ‫ بازدید علمی‬:‫کلید واژه ها‬ The importance of scientific survey in the teaching of geology Mojgan radaee ([email protected])

Abstract:

The scientific survey is one of the active methods of teaching-learning which is usually adjusted to investigate the society out of classroom, laboratory and library, focused to specific targets by teachers and students. The scientific survey gives the opportunity to the student to get the scientific experience by direct vision of nature, events and activities. moreover the classroom discussions will be much better understood by observation of the concepts and contexts. Regarding the survey and investigate is the principle of the geology, the scientific investigations in this regard are mandatory. The present article concentrated to highlight the necessity and signtificancy of surveys for geology training. Keywords: Scientific survey, active teaching methods, direct vision, investigations, student ◊◊◊◊◊◊◊

343

‫معرفی مدلی براي کار میدانی در برنامه آموزش علوم زمین مدارس‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫اردشیر پورشعبان لیاولی‪،‬عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی پژوهشکده علوم پایه کاربردی ‪،‬‬ ‫اکرم سادات مقیمی دینان ‪ ،‬دبیر زمین شناسی‪،‬‬ ‫محمد حسن توکل ‪،‬کارشناس ‪ GIS‬و سنجش از دور پژوهشکده علوم پایه کاربردی ‪،‬‬ ‫دکتر سید محمد زمان زاده استادیار دانشکده جغرافیا‪ ،‬دانشگاه تهران‬ ‫‪[email protected]‬‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫آموزش علوم زمین در مدارس کشور عموما کلاس محور می باشد که این امر نمیتواند جوابگوی نیاز تدریس دبیران و انتقال مفاهیم مشکل علوم‬ ‫زمین به دانش آموزان گردد ‪ .‬دراین بررسی تلاش گردیده یک الگو‪ ،‬جهت انجام کارمیدانی متناسب با نیاز درس علوم زمین در مدارس کشور ارائه‬ ‫گردد ‪ .‬با بررسیهای انجام گرفته بهترین الگویی که در کشورهای مختلف و توسط محققین زیادی مورد آزمایش قرار گرفته‪ ،‬الگوی‬ ‫)‪ Orion(1993‬می باشد ‪ .‬در این مقاله این الگو به عنوان یک الگوی مناسب برای کار میدانی در مدارس کشور پیشنهاد می گردد‪.‬‬ ‫کلید واژه ها ‪:‬آموزش علوم زمین‪،‬کار میدانی‪ ،‬الگوی ‪Orion‬‬ ‫‪Earth science education in schools is generally classroom- based which cannot satisfy needs of earth science‬‬ ‫‪teachers and be difficult transferring the concepts to students. In this study, it is attempted to provide a‬‬ ‫‪pattern to carry out field work in schools according to the needs of Earth science. Studying the education‬‬ ‫’‪system in different countries, the best model that has been tested by many scholar, is considered the Orion‬‬ ‫‪(1993)pattern In this paper this pattern as a suitable pattern for the fieldwork in schools is recommended .‬‬ ‫‪Keywords: Earth Science Education, Field Trip, pattern of Orion‬‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫‪361‬‬

‫بررسی اثر بخشی دوره هاي آموزشی زمین شناسی در ارتقاي عملکرد حرفه اي دبیران زمین شناسی‬ ‫استان گیلان‬

‫◊◊◊◊◊◊◊‬ ‫عظیمه رهبر کوهی‪ ،‬کارشناس ارشد زمین شناسی اقتصادی ‪[email protected]‬‬

‫سرگروه آموزشی دبیران درس زمین شناسی استان گیلان‬ ‫◊◊◊◊◊◊◊‬

‫چکیده ‪:‬‬ ‫آموزش نه تنها یکی از حقوق اولیه و اصلی انسان است‪ .‬بلکه اصولا رکن اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی جامعه نیز به حساب می آید‪ .‬در دنیای‬ ‫در حال تغییر کنونی ضرورت آموزش در سازمان ها و ارگان ها خصوصا آموزش و پرورش به دلایل فراوان پذیرفته شده است‪ .‬به دلایل مختلف‪ ،‬از‬ ‫جمله تغییر برنامه های درسی‪،‬اصلاح محتوای کتابها و یا برای به روز شدن دانش‪،‬اطلاعات و مهارتهای معلمان برگزاری دوره های آموزشی ضروری‬ ‫است‪ .‬از این رو معلمان باید پیوسته در حال یادگیری باشند‪ ،‬تغییرات و تحولات مربوط به حرفه خود را پیگیری کنند و مهارت ها و اطلاعات خویش‬ ‫را ارتقاء بخشند‪ .‬از آنجایی که ترقی هرجامعه ای در گروه نوع و چکونگی فعالیتی است که در آموزش و پرورش انجام می شود‪ .‬لذا شناخت و‬ ‫تحلیل اثر بخشی نیازهای آموزشی پیش نیاز یک سیستم آموزشی موفق است‪.‬‬ ‫با توجه به موارد فوق الذکر این تحقیق ابتدا به ضرورت نیازسنجی دوره ها و کارگاههای آموزشی گروه آموزشی دبیران زمین شناسی استان پرداخته‬ ‫و سپس به ارزیابی اثربخشی این دوره ها در عملکرد حرفه ای دبیران می پردازد‪ .‬جامعه آماری این تحقیق‪ ،‬کلیه سرگروههای آموزشی زمین شناسی‬ ‫مناطق و شهرستانهای استان به تعداد ‪ 11‬نفر به همراه ‪ 1‬نفر از دبیران مدرس در مرکز استان‬

‫می باشند که نماینده کل دبیران زمین شناسی استان می‬

‫باشند‪ .‬جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه ساخته شده توسط محقق با طیف سه درجه ای لیکرت استفاده شده است و پایایی آزمون با محاسبه‬ ‫ضریب آلفای کرانباخ صورت گرفته است‪ .‬تحلیل توصیفی با استفاده از مشخصه های آماری و تبدیل خطی نمره ها و تحلیل استنباطی با استفاده از‬ ‫نرم افزار‪ Spss‬صورت گرفته است‪ .‬نتایج بررسی ها نشان می دهدکه از دیدگاه دبیران زمین شناسی استان دوره ها و کارگاههای برگزار شده توسط‬ ‫گروه زمین شناسی استان در ارتقای عملکرد حرفه ای آنان و دبیران زیرمجموعه شان اثربخش بوده است‪.‬‬

‫کلید واژه ها‪ (:‬آموزش‪ ،‬تحلیل‪ ،‬اثربخشی‪ ،‬آمار‪ ،‬سرگروه‪ ،‬نیازسنجی‪،‬نرم افزار‪،Spss‬دوره آموزشی)‬

‫‪361‬‬

Evaluate the effectiveness of training courses to improve the performance of professional geology teachers Gilan Azimeh Rahbarkoohi Holder of MA Degree in Economic Geology & Registrar of Geology Teachers in Guilan Province ([email protected])

Abstract: Education is not only one of the original human rights. But basically the main pillars of economic and social development also considered.in today's changing world, the need for training in organizations, especially education for many reasons accepted. For various reasons, including changes in curricula, modify or update the content of books and knowledge, information and skills training of teachers is essential. Therefore, teachers should be constantly learning، Changes related to your career track And skills and improve their information. according to the progress of science and technology in various fields, to improve their knowledge and skills and information. Since the prosperity of any society groups and the type of activity that is how it is done in education. Therefore, the effectiveness of the training needs analysis is a prerequisite for a successful education system. According to the above assessment Firstly, the need for courses and workshops, Department of Geological Province paid teachers And then to assess the effectiveness of these courses in the teacher's professional practice. The population of the investigation, all the leaders of counties and regions to number 33 with 7 teachers are teachers in the provincial capital ، Which represents the province's geology teachers To collect information from a questionnaire made by researcher with three degrees Likert spectrum use and reliability tests with Cronbach's alpha coefficient was done. Descriptive analysis using the statistical characteristics and linear score and inferential analysis was performed using the software Spss. The results show that from the perspective of geological teachers in courses and workshops organized by the Department of Geology province to improve their professional practice and their subsidiaries were effective teachers. Keywords :( Education، Analysis، Effectiveness، Statistics، Leader، Needs Assessment، software Spss، course)

◊◊◊◊◊◊◊

362

‫افت تحصیلی در درس زمین شناسی‬ ◊◊◊◊◊◊◊ )Email :[email protected] (‫ لیسانس دبیری زمین شناسی‬،‫یگانه مجمع‬ ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫در این مقاله‬.‫ کرج کاهش جشمگیری را نشان می دهد‬5 ‫ در ناحیه‬31 ‫ نسبت به سال‬35‫درصد قبولی دانش آموزان در آزمون زمین شناسی خرداد‬ ‫درحالیکه‬.‫عواملی را که بر افت تحصیلی نقش دارند مورد بررسی قرار گرفته اند یکی از علل افت تحصیلی کاهش انگیزه ی یادگیری درس است‬ ‫برخی از مدارس ناحیه حتی فاقد جعبه سنگ و کانی و یا دست سازه های دانش آموزان می باشند ومعلمان در تدریس خود از همان شیوه های قدیمی‬ ‫ دانش آموزان در گیر استفاده از موبایل ها ی هوشمند و اینترنت هستند رشد تکنولوژی از یکسو ورکود شیوه های تدریس‬، ‫تدریس استفاده می کنند‬ ‫از سوی دیگر باعث عدم توازن در ذهن دانش آموزان شده و در نهایت به خستگی و دلزدگی آنها در یادگیری منجر می شود یکی دیگر از علل‬ ‫افت تغییر در نحوه ارزشیابی است در سال های قبل سؤالات آزمون زمین شناسی بیشتر سطح دانش را مورد ارزیابی قرار می داد بنابرین دانش آموزان‬ ‫ در این مقاله‬. ‫متفاوت بوده و آنها را در جلسه امتحان شگفت زده کرد‬35 ‫با تکیه بر آن آزمون ها خود را آماده کرده بودند اما سؤالات آزمون سال‬ ‫ کرج بررسی شده سپس به بررسی عوامل مؤثربر افت تحصیلی پرداخته می شود و در‬5 ‫ابتدا درصد قبولی دانش آموزان در مدارس دولتی ناحیه‬ .‫نهایت عواملی که موجب انگیزش دانش آموزان به درس زمین شناسی می شود ذکر گردیده است‬ Academic failure in geology lesson Author: Yegane Majma( email : [email protected])

Abstract: There is a major decrease of Students Area 4 Karaj that passed the geology exam in June 2015 as compared to the year before. This paper examines the factors that have caused this low success rate. Some reasons for the Students' failure are a lock of motivation for learning, an absence of appropriate materials by the schools , the use of old teaching methods by teachers and the use of smart phones and internet by students. Technological progress and the stagnancy of the old methods of teaching has made the Students' minds unbalanced and in the end resulted in their fatigue and boredom in learning. Another reason for this drop is the change in the way the exams assess the students. In previous years , exam questions would correlate with the class curriculum to test knowledge so students could prepare themselves accordingly. However the exam questions of June 2015 were different and many students found themselves un prepared during the exam . In this article the percentage of accepted students from district 4 of Karaj , and the factors that have caused the low success rate have been studied , and in the end the factors that motivate students to study geology have been discussed.

◊◊◊◊◊◊◊

361

‫بررسی آموزش علوم در کشور ایران و کانادا و سنگاپور‬ ◊◊◊◊◊◊◊

‫ چینه شناسی و فسیل شناسی آموزش و پرورش شهرتهران‬،‫دکترای زمین شناسی‬،‫هاله تیمورزاده‬ [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫ با استفاده از الگوبرداری به بررسی تطبیقی استانداردها و چارچوب های برنامه درسی آموزش علوم‬،‫پژوهش حاضر که از نوع مطالعات کیفی است‬ ‫کشورهای مورد مطالعه دارای نظام های آموزشی متنوعی‬.‫ پرداخته شده است‬TIMSS ‫درایران و دو کشور موفق کانادا و سنگاپور در آزمون های‬ ‫هستند و در زمینه تدوین استانداردهای آموزشی و یا چارچوب های برنامه درسی ملی پیشگام بوده و برنامه های آموزشی مدونی برای سال های آینده‬ .‫طراحی نموده اند‬ ‫ ارزشیابی و رو شهای ارتقا رشد تحصیلی دانش آموزان این‬،‫ چارچوب برنامه درسی علوم تجربی‬،‫در این پژوهش اهداف نظام های آموزشی‬ ‫نتایج به دست آمده بیانگر این است که اولا محتوای درسی علوم در ایران هماهنگ با توسعه علوم و فناوری‬.‫کشورها مورد مطالعه قرار گرفته است‬ ‫ همچنین در مدارس ایران به علت عدم پرداختن به فعالیت های‬.‫متحول نشده و روش های سنجش و ارزش یابی علوم نیز بطورکامل تغییر نیافته است‬ .‫ دانش آموزان در بخش اهداف مهارتی و نگرشی دارای ضعف می باشند‬،‫ آزمایش و نیز آموزش بر پایه رویکردهای فرآیندی‬،‫عملی‬ TIMSS ‫ آزمون‬،‫ دوره آموزش عمومی‬،‫ برنامه درسی‬،‫ استانداردهای آموزش علوم‬،‫ مطالعه تطبیقی‬:‫کلید واژه ها‬ The Study of Science education in Iran , Canada and Singapore Haleh Teymourzadeh, Ph.D.Geology, Stratology & paleontology, Education in Tehran [email protected] Abstract: This study is a qualitative study, using benchmarking to evaluate the implementation of standards and curriculum frameworks in Iran and the two countries has been successful in Canada and Singapore in the The studied countries are diverse educational systems and in developing educational .TIMSS tests standards and curriculum frameworks national leadership and training programs have been designed for years to come.The research objectives of education systems, the science curriculum,and assessment methods to improve students' academic growth to the countries studied. The results suggests that first curricula in harmony with the development of science and technology has not changed and the methods of measurement and evaluation of the completely unedited. Also in Iranian schools due to lack of engagement in practical, testing and training process based approaches, students in the skills and attitude objectives are weak. Keywords : comparative study, science education standards, curriculum, public education, test TIMSS. ◊◊◊◊◊◊◊

365

‫ضرورت توجه به گردوغبارها هاي معلق(ریزگردها) در محتواي کتابهاي درسی‬ ◊◊◊◊◊◊◊

1

‫مریم عابدینی‬2‫ نرجس شهمیری‬،1‫محمدحسن بازوبندی‬

[email protected]‫ هیات علمی دانشگاه فرهنگیان – مرکز آموزش عالی شهید باهنر‬:1 [email protected] ‫ سازمان حفاظت محیط زیست‬:2 ‫ سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی‬: 1 ◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫گردوغبارهای معلق یکی از چالش های مهمی است که امروزه بخش های وسیعی از سطح خاورمیانه مانند استانهای غربی و بخشهای وسیعی از شرق‬ ‫ گردوغبارهای وزشی وگردوغبارها‬،‫ گردوغبارها بر اساس شدت و تاثیر بر میدان دید به سه دسته طوفان گردوغباری‬.‫کشورمان با آن روبروست‬ ‫ متاسفانه در کتابهای درسی فعلی توجهی‬.‫ ریزگردها اثرات مضری بر سلامت و اقتصاد جامعه و تغییر اقلیم دارند‬.‫معلق(ریزگرد) تقسیم بندی می شوند‬ ‫ روش های کنترل و راههای کاهش خسارتهای احتمالی آنها از طریق آموزش‬،‫ منشاء و اثرات‬،‫به این مهم نشده است در حالیکه شناخت ماهیت‬ ‫ در این مقاله با تبیین ماهیت و خطر ریزگردها در‬.‫همگانی در کتابهای درسی یکی از راههای علمی و مقرون به صرفه رفع چالش روبرو می باشد‬ .‫استانهای مختلف کشور و اهمیت مطرح شدن آنها در محتوای کتابهای درسی پرداخته می شود‬ .)‫ روشهای منشاء یابی‬،‫ ریزگردها‬،‫ سلامت‬،‫ محیط زیست‬،‫(طوفانهای گردوغباری‬:‫کلید واژه ها‬ Haze and Necessities to be Noted in text Books Mohammad Hassan Bazoobandi1, Narges Shahmiri2 Maryam Abedini3 1:Assistant Professor, Faculty of science, University of Farhangian, Iran. [email protected] 2:Master science in Environmental Management, Tehran, Iran. [email protected] 3:General Director of Curriculum and Textbooks Development Center, Tehran, Iran. Abstract: Haze is one of the most important callenges that occupies and extended area in Middle East countries, especially West provinces and cover a wide areas of eastern parts of in tensety, looking distances veiws as follows: Dusty storms, blowing dusts, and Haze. Dusts are very harmful to human health and the economy and elemant of the country, where as this has not been noticed to this vital subject. To be learned the nature, origins, effects, controlling instructions, and the ways of decreasing the possible damages of them by teathing in learning text books, would be one of the most useful ways to prevent this challenge. This article addresses to the nature and the damages of dusts in learning text books. Keywords :( Dusty storms ,Haze, text books, human health ).

364

‫بررسی اثر استفاده از روش فعال تدریس در یادگیري زمین شناسی با نگرش ویژه بر روي زمینه سفر‬ ◊◊◊◊◊◊◊

. 1135 ‫ سازمان آموزش و پرورش استان گیلان بخش خشکبیجار‬،‫ مهدی کارشناس ارشد بیوفیزیک دبیر زمین شناسی‬، ‫نیساری‬ [email protected]

◊◊◊◊◊◊◊

: ‫چکیده‬ ‫با پیشرفت علم تکنولو ژی و تحولات سریع در عصر اطلاعات لازم است که همه ارکان جامعه از جمله آموزش و پرورش از این قافله عقب نماند و‬ ‫ آموزش وپرورش که همه ی کارشناسان بر این باورند که‬.‫هر روز ما شاهد تحولات و دگرگونی در همه ی بخش های آموزش و پرورش باشیم‬ ‫ پس ما به عنوان مجریان امر تعلیم و تربیت باید از تمام ظرفیت ها و روش ها برای پیشرفت امر آموزش استفاده‬. ‫سنگ زیر بنایی توسعه می باشد‬ ‫ روش گردش علمی هم که یکی از روش های فعال و مفید محسوب می شود و می توانیم بهره گیریم چرا که در این روش دانش آموزان از‬. ‫نماییم‬ ‫اینک زمان آن فرا رسیده که بار دیگر بر زمین شناسی با نگرشی جدید نگریسته و بر پویایی‬.‫تمام حواس خود برای یادگیری می توانند استفاده کنند‬ ‫آن صحه گذاشته و همگامی آن را باتحولات سایر رشته ها شاهد باشیم تا از کسالت و خمودگی بر آن کاسته وبا حرکتی آگاهانه به طرف زمین‬ . ‫شناسی کار بردی بر جذابیت آن بیافزاییم‬

. ‫ زمین شناسی‬، ‫ گردش علمی‬، ‫ روش فعال‬، ‫ تعلیم و تربیت‬:‫کلید واژه ها‬ Investigation of the effect the usage of active methods of teaching on learning the geology by special attitude on field trip. Mahdi Neysari [email protected] Abstract: By progression the science , technology and rapid developments in information age , its necessary that every bases of society e.g Education and Training Organization doesn’t lag from this occurrence and we observe the developments in all parts of this organization every day . So, We , as performers in Education and Training Organization ,should use whole of capacities and methods for progress the teaching process. The field trip metohd is one of the best and active techniques in teaching. We can use this , because in this method students could use all of their senses for learning . This is major to use the field trip method for teaching the geology with new attitu